1 Eerste Hulp Bij Hyperventilatie Uitleg en 5 waardevolle tips www.hyperventilatiecoach.nl
2 Eerste Hulp Bij Hyperventilatie Waarschijnlijk heb je gehoord van je arts of zelf gemerkt dat je last hebt van hyperventilatie en zit je vol vragen. Wat is dat nou precies en zit het tussen mijn oren? Maar vooral hoe kom ik ervan af en kan ik er wel vanaf komen want nu je het weet realiseer je je waarschijnlijk dat je het al een hele tijd hebt. Voor deze eerste vragen heb ik een e-book geschreven, wat is nou hyperventilatie, wat is een paniekaanval en hoe komt het dat ik zoveel spierpijn heb. En ik geef je 5 waardevolle tips die je kunnen gaan helpen om van je klachten af te komen. De andere vragen die je je misschien nu al of na het lezen hebt daarvoor mag je natuurlijk contact met me opnemen. Veel leesplezier! Groetjes Nicole
3 Inhoud: 1.Uitleg 3.Wat is hyperventilatie 5.Spierpijn 6.Paniekaanval 7.5 tips 9.Contact informatie
4 Wat is hyperventilatie? Hyperventilatie betekent hyper: te snel/veel en ventilatie: ademen oftewel versnelde ademhaling. Een normaal volwassen persoon haalt ongeveer tien keer per minuut adem. Wanneer je meer dan twintig keer per minuut ademhaalt, is er sprake van hyperventilatie. Als je je inspant begin je ook sneller adem te halen, maar dit is normaal. Je lichaam heeft dan ook meer zuurstof nodig en moet ook meer CO2 afvoeren. Je ademhaling is eigenlijk een chemisch proces bedoeld om CO2 uit je lichaam te verwijderen(uitademen) en zuurstof op te nemen (inademen). Als je hyperventileert verwijder je echter te veel CO2 en neem je te veel zuurstof op. Doordat het CO2-gehalte in je bloed verlaagt, verlaagt ook het zuurgehalte van je bloed. Dit heet ook wel alkalose. Door deze onbalans van zuurstof en koolzuur stijgt de PH-waarde van je bloed. Het bloed wordt zo meer alkalisch, minder zuur. Als reactie hierop gaan je lichaamscellen meer melkzuur produceren om op deze manier de PH-waarde van je bloed weer te herstellen. En dit veroorzaakt onder andere de pijnlijke en vermoeide spieren, hoofdpijn, vermoeidheid, maagklachten etc. Er bestaan twee vormen van hyperventilatie: de acute en de chronische vorm. De acute vorm is bij veel mensen het meest bekend. Je begint dan heel snel en heel diep adem te halen en je hebt het gevoel dat je stikt. De chronische vorm is onbekender, maar komt veel vaker voor. Bij deze vorm is de ademhaling voor een langere periode versneld. Vaak ben je je er niet van bewust dat je chronisch hyperventileert. Als je je inspant begin je ook sneller adem te halen, maar dit is normaal. Je lichaam heeft dan ook meer zuurstof nodig en moet ook meer CO2 afvoeren. Dit verbrand je ook door de inspanning waardoor er geen onbalans ontstaat. Als je een periode van stress meemaakt heb je extra energie nodig om al die stress goed aan te kunnen. Na deze periode als je weer in een rustigere fase zit heeft je lichaam dus ook minder energie nodig. Maar je lichaam blijft nog in de stress stand staan. Je ademt nog steeds iets te vaak. En omdat je die extra energie niet nodig hebt ontstaat er nu een onbalans en krijg je deze klachten
5 De oorzaak van je hyperventilatie heeft dus vaak een psychische achtergrond, te veel stress, echtscheiding, ziekte of overlijden van een dierbare, ruzie, burn-out etc. Maar de klachten zijn lichamelijk en daarom ligt bij mij tijdens de coaching de focus vooral op het lichamelijke, namelijk door onder andere de ademhaling te herstellen, zorgen dat je weer kan ontspannen en je overbelaste (ademhalings- )spieren te rekken en ontspannen. Deze klachten zitten dus zeker niet tussen je oren en je verzint ze ook echt niet. Vaak is de periode van stress voorbij maar hou je wel de klachten en de verstoorde ademhaling. Daarom is het belangrijk dat je de vicieuze cirkel gaat doorbreken waardoor je je weer ontspannen voelt, beter kan slapen, energiek bent, positief in het leven staat en de dingen kan doen die je zo graag wilt doen! Symptomen van hyperventilatie De meest voorkomende symptomen bij een acute hyperventilatieaanval zijn: Heel snel en heel diep ademhalen Het gevoel hebben dat je stikt Duizeligheid Misselijkheid Tintelingen rond de lippen Pijn in je buik of op je borst Hartkloppingen Soms zelfs flauwvallen Bij chronische hyperventilatie zijn de bekendste symptomen: Dezelfde symptomen als acute hyperventilatie, maar minder hevig Vermoeidheid en lusteloosheid Gespannenheid Concentratie- en geheugenproblemen Spijsverteringsproblemen
6 Spierpijn Veel mensen die hyperventileren hebben ook last van pijn op de borstkas, zere nek en schouderspieren, pijn tussen de schouderbladen etc. De oorzaak van de spierpijn heb ik hierboven beschreven, de verstoorde phbalans, maar dat juist deze spieren extra gevoelig en pijnlijk zijn is ook te verklaren. Doordat je te vaak en te hoog ademt, en daarmee bedoel ik dat je in je borstkas ademt in plaats van in je buik, zijn deze spieren overbelast. Vergelijk het met dat je ongetraind een heel eind bent gaan wandelen, dan heb je de volgende dag ook zere benen en voeten. En jij overbelast je ademhalingsspieren door te hoog en te snel te ademen. En dat waarschijnlijk al een hele tijd én de hele dag. Tussen je ribben zitten hele kleine spiertjes, de tussenribspieren, als je dus te hoog ademt gebruik je die meer dan waar ze voor bedoeld zijn en dit geeft spierpijn. Deze spieren kunnen naast een continue beurs gevoel ook venijnig steken en krampen. Door deze te hoge ademhaling trek je vaak ook onbedoeld steeds je schouders omhoog, ook deze spieren belast je dus ook veel meer dan waar ze voor bedoeld zijn.
7 Paniekaanval Een paniekaanval is een uiting van intense angst die meestal plotseling begint en niet erg lang duurt (doorgaans enkele minuten tot een half uur). De symptomen zijn onder andere beven, sterk zweten, pijn in de borst, hartkloppingen, duizeligheid, misselijkheid, een tintelend gevoel (meestal in handen, benen of gezicht), benauwdheid en hyperventilatie. Verder treden mogelijk sterke vechtof vluchtreacties en depersonalisatie op. Een paniekaanval gaat vaak gepaard met de angst om flauw te vallen of dood te gaan. Dat is wat het woordenboek zegt. De symptomen zijn divers, heel divers en iedereen beleeft het anders! Vaak komt het uit het niets BAM en de paniek overspoelt je. Heel soms voel je hem aankomen. Ik vergelijk het graag met een golf. Ken je dat dat je op het strand staat met je voeten in het water net aan de waterrand. De ene golf bereikt je voeten net niet, de ene een beetje en dan opeens is er die grote die best hoog komt en je weg wilt springen want anders wordt je broek nat. Soms kan je je heel gespannen, nerveus of angstig voelen maar die echte paniek is er niet en komt ook niet altijd (gelukkig). Tijdens een paniekaanval kan je denken dat je gaat flauwvallen en daardoor creëer je daar dan angst voor (angst voor het flauwvallen). Dit is vrijwel altijd ongegronde angst, omdat voor flauwvallen een lage bloeddruk nodig is, terwijl bij een paniekaanval de bloeddruk omhoog gaat en flauwvallen dan bijna onmogelijk is. Uitzonderingen uiteraard daargelaten, omdat men bijvoorbeeld niet heeft ontbeten en een paniekaanval krijgt met als gevolg een flauwte. Kenmerkend bij paniek (en dus ook bij een paniekaanval) is je denkwijze. Omdat het brein 'gevaar' signaleert (en dat is bij een paniekaanval meestal verondersteld/ingebeeld gevaar), probeert het brein een oplossing te zoeken voor het gevaar. Opvallend aan deze 'paniekdenkwijze' is dat deze denkwijze vaak niet wordt gekenmerkt door verstandelijke oplossingen, maar meer door onlogische, emotionele geladen gedachten. Vaak worden deze gedachten na je paniekaanval als vreemd en opvallend beschouwd.
8 Tips 1. Start met elke dag ademhalingsoefeningen te doen. Het doen van oefeningen zorgt ervoor dat je leert je ademhaling te controleren, geeft directe ontspanning en verminderd je stress level. Daarnaast zorgt dit ervoor dat als je de juiste oefeningen doet dat je tussenrib en ademhalingspieren ontspannen waardoor je ook weer meer ruimte krijgt om te ademen. Dit bereiken de meeste mensen niet door alleen het doen van de bekende tel (5 tellen in, even vasthouden en 5 tellen uitademen) ademhalingsoefeningen daarom kies ik ervoor om de ademhalingsoefeningen te combineren met (kleine) beweegoefeningen die je leren naast je ademhaling te controleren ook ruimte geven in je buik en borstkas zodat je ook weer goed kan ademen. 2. Beweging Probeer elke dag te bewegen en het liefste in de buitenlucht. Sporten is ook goed voor je maar dan wel in het begin onder begeleiding of in overleg met je therapeut of coach. Beweging zorgt ervoor dat je je stresshormonen verbrand en je hierdoor beter kan ontspannen. En let goed op je houding, een ingezakte houding heeft een ongunstig effect op je spierklachten en ademhaling 3. Eet gezond en regelmatig Regelmatig eten zorgt ervoor dat je geen pieken en dalen in je bloedsuikerspiegel krijgt en je gaat je daardoor beter voelen. Daarnaast is het belangrijk dat je dat te veel aan melkzuur kwijtraakt door voldoende (water) te drinken en gezond te eten, vooral veel groene groente. Daarbij heeft je lichaam die gezonde voedingsstoffen en mineralen heel hard nodig, want je verbruikt veel vanwege je herstel.
9 4. Zorg voor voldoende slaap en rust Je lichaam werkt zo hard voor je, neem echt voldoende rust als je die behoefte voelt. Ga op regelmatige tijden naar en uit bed. Rust en regelmaat in je voeding en rest van je leven. Neem ook regelmatig rustmomentjes om je even op te laden en af te sluiten. Trek je bijvoorbeeld even terug als het te druk om je heen is. Neem overdag een kort rustmoment op de bank. Door dit soort korte rustmomenten te nemen zorg je ervoor dat de spanning zich minder hoog kan opbouwen. 5. Zorg goed en wees lief voor jezelf Wees lief voor jezelf, en niet zo hard. Probeer positief te denken. Gun jezelf de tijd die je nodig hebt om te herstellen, je hebt deze klachten ook niet in een week gekregen dus duurt het ook langer voordat je lichaam weer hersteld is. Doe de dingen die je leuk vindt. Als jij niet goed voor jezelf zorgt kan je dat ook niet voor een ander. Jij bent het allerbelangrijkste!!! Maak jezelf een prioriteit! Weet dat je om hulp mag vragen, je kan niet alles alleen en dat hoeft ook niet.
10 Bedankt voor het lezen, ik hoop dat ik hiermee veel van je vragen heb kunnen beantwoorden. Mocht je nou vragen hebben hierover of over wat ik voor jou zou kunnen betekenen, of wil je wat aan me kwijt dan kan je contact met me opnemen. Ik hoor graag van je! Groetjes, Nicole Smit Hyperventilatiecoach Meer informatie vindt je op mijn website www.hyperventilatiecoach.nl Nicole@hyperventilatiecoach.nl of 06-37576063