Welkom bij de r-meeting 25 januari 2017 Voor deelname aan de stellingen en paneldiscussie, log aub alvast in op www.menti.com met code 33 33 1
Programma 17:30 uur Opening. Marc Schmitz, Executive Director Project Finance, Rabobank. 17:35 uur Kort nieuws. Huib Morelisse, CEO Lagerwey. 17:40 uur Het ontstaan van het Energieakkoord, de visie van Rabobank op de sector en de rol van banken, Wiebe Draijer, Voorzitter RvB Rabobank. 18:00 uur Versterken en verlengen van het Energieakkoord: noodzakelijke stappen in 2017, Ed Nijpels, Voorzitter Borgingscommissie Energieakkoord. 18:25 uur De uitdagingen voor windontwikkeling op land, Kevin Dijkers, CEO YARD ENERGY Group. 18:40 uur Paneldiscussie 19:00 uur Borrel & Bites 20:30 uur Einde
Nieuwsoverzicht Huib Morelisse
Nieuwsoverzicht Wind op land: halen we de doelstellingen? (MW) 2015 Op Zee 129 Buitendijks Op Land 442 Totaal 571
Nieuwsoverzicht Wind op land: halen we de doelstellingen? (MW) 2015 2016 Op Zee 129 600 Buitendijks 93 Op Land 442 129 Totaal 571 822-70%
Nieuwsoverzicht Wind op land: halen we de doelstellingen? (MW) 2015 2016 Op Zee 129 600 Buitendijks 93 Op Land 442 129 Totaal 571 822 Energie Akkoord: Doel: 6.000 MW 2020 op land Per jaar 700 MW erbij op land
Nieuwsoverzicht Rijksoverheid, Provincie, Gemeente wie heeft de broek aan?
Nieuwsoverzicht Energie/ Klimaat Top 10 Issue (%) Veel l llen Weinig poetsen Hernieuwbare Energie (% Totaal)
Nieuwsoverzicht Aandacht Energievraagstuk 2008-2016 Parijs
Nieuwsoverzicht Verkiezingen: Interesse & Kennis Energiegebruik Minder interesse? Minder kennis?
Nieuwsoverzicht Impact Financiering: Rol Banken?
Het ontstaan van het Energieakkoord, de visie van Rabobank op de sector en de rol van banken Wiebe Draijer
Versterken en verlengen van het Energieakkoord: noodzakelijke stappen in 2017 Ed Nijpels
De uitdagingen voor windontwikkeling op land Kevin Dijkers
YARD ENERGY Windpark Vlaardingen, Summer 2014. 2x Vestas V90 3.0 MW DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS
De uitdagingen voor windontwikkeling op land Presentatie R-meeting Kevin Dijkers, CEO YARD ENERGY Group 25 januari 2017 DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS
Wind op land ontwikkelen is gekkenwerk 10+ jaar ontwikkelen zonder duidelijk verdienmodel Constant wijzigende regelgeving 1/3 e van de projecten komt slechts tot realisatie 100% van de kosten voor de baten of toch niet??? DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 18
De key succes factoren van windontwikkeling Geld Grond Geduld DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 19
Risico s van windontwikkeling De drie P s Politiek Politiek Politiek DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 20
NIMBY protest wordt heviger Overgrote meerderheid in Nederland is pro windenergie Toch, heviger protest kleine groepen Politiek beslist locatie maar laat draagvlak over aan ontwikkelaar en soms zelfs te heftig DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 21
Auctions leiden tot lagere kosten en consolidatie... maar ook mogelijk tot niet realiseerbare projecten DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 22
15% lagere prijzen leidt tot 50% lagere winstmarge 100% WINSTGEVENDHEID WINDENERGIEPROJECTEN 80% 60% 40% 20% 0% -20% 82 80 78 76 74 72 70 68 66 64 62 60 Debt capacity Winstgevendheid in % tov 2016 En windparken op minder gunstige windlocaties zijn al eerder onrendabel DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 23
Maar gelukkig is er een historisch lage rente technologische vooruitgang DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 24
Genoeg goedkoop geld van banken Grote investeerders en de crowd DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 25
En is windenergie op land nog altijd de goedkoopste vorm van duurzame energie, dus Als de politiek een lange termijn beleid hanteert De spelregels rondom wind op land eenduidig en helder zijn Doorlooptijd en onzekerheid van vergunningen kleiner worden De politiek ons toe laat om hoog en groot te bouwen We voor voldoende draagvlak zorgen En we geen woekerrentes krijgen zoals in de jaren 80 Dan is ontwikkelen van wind op land geen gekkenwerk maar leuk, duurzaam en winstgevend, ook zonder subsidies! DEVELOPMENT ASSET MANAGEMENT INVESTMENTS 26
Paneldiscussie o.l.v. Weero Koster
Borrel & Bites Dank u voor uw komst! Volgende r-meeting: 3 mei 2017