Beleidsplan 2017
Stichting Juzt Beleidsplan Beleidsplan Pagina 2 van 10 2017
Inhoudsopgave 1. Beschrijving van Juzt: Belangrijke bijdrage aan kwaliteit en toekomstperspectief... 4 1.1 Partnership... 4 1.2 Juzt uniek... 5 2. Strategische keuzes... 6 2.1 Visie... 6 2.2 Strategie... 6 2.3 Ontwikkelingen... 7 2.4 Juzt in de toekomst... 7 2.4.1. Juzt en de transformatie... 8 2.5 Kennis en Innovatie... 9 Transformatieplan Pagina 3 van 10 30-5-2017
1. Beschrijving van Juzt: Belangrijke bijdrage aan kwaliteit en toekomstperspectief Juzt is een specialistische zorgaanbieder voor jeugd en gezinnen actief in de provincies Noord- Brabant en Zeeland. Juzt verzorgt landelijk de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Daarnaast is Juzt verantwoordelijk voor de opvang van vrouwen (met hun kinderen) in crisissituaties in de regio s West-Brabant en Zuid-Holland-Zuid. Juzt biedt veiligheid en optimale ontwikkelingskansen voor jeugdigen en gezinnen met complexe opvoed- en opgroeiproblemen, doorbreekt voor slachtoffers van huiselijk geweld de spiraal van geweld en stimuleert gedragsverandering in het systeem. Juzt doet dit vanuit de visie dat opvoeden, veilig opgroeien en veilig samenleven niet altijd vanzelf gaan. Gezinnen kunnen dan steun vragen. Primair in het eigen sociale netwerk of aanvullend bij (liefst) lokale voorzieningen. Soms zijn problemen zorgwekkend, hardnekkig en complex, zijn patronen intergenerationeel, dreigen verbindingen en vertrouwen binnen gezinnen blijvend verbroken te worden en/of zijn de rechten van het kind ernstig in het geding. Dan kan de aanvullende expertise van Juzt ingezet worden. Onze hulp is altijd zo licht als mogelijk en zo intensief als nodig. Juzt werkt vanuit vertrouwen, verbinding en vakmanschap aan veiligheid, dat zijn onze absolute kernwaarden. De samenstelling van de doelgroep van Juzt vraagt om maatwerk. Professionals moeten kunnen werken vanuit weloverwogen willekeur: verschil maken dat er toe doet, afhankelijk van de individuele omstandigheden en de context van de hulpvrager. Complexe problemen vragen per definitie om een maatwerktraject. Die trajecten stellen we samen op basis van onze bouwstenen: crisishulp, ambulante hulp, verblijf gericht op behandeling en vervangende gezinssituatie. Juzt biedt binnen deze bouwstenen zorgvormen waarin zij productleider is. Zorgvormen waarin Juzt koploper is in het leveren van de juiste zorg op maat en in het ontwikkelen van nieuwe behandelvormen. Nieuwe behandelvormen die inspelen op de behoefte uit de markt; de toenemende behoefte om zo veel als mogelijk kinderen binnen hun eigen gezinssituatie te helpen. En in het geval behandeling buiten de eigen gezinssituatie noodzakelijk is, dusdanig innoverend werken dat de benodigde periode van behandeling in een residentie zo kort als mogelijk is. Juzt wil zich in toenemende mate aansluiten bij kennispartners (Koplopers) in de sector. Een voorbeeld is de aansluiting bij de 4 grootstedelijke jeugdzorgaanbieders in het geval van JIM (hieronder meer hier over). Zoals hierboven al gesteld, wil Juzt voorop lopen in ontwikkelingen en innovaties binnen de jeugdzorg. 1.1 Partnership Juzt kent een traditie van samenwerken. Zo zijn er samenwerkingsinitiatieven tot stand gekomen met diverse ketenpartners in de regio, waaronder GGZBreburg en Het Driespan. De specialistische diagnostiek bijvoorbeeld wordt uitgevoerd door Keinder. Keinder is een merk van samenwerkende instellingen: Bijzonder Jeugdwerk, Combinatiejeugdzorg, Kompaan en de Bocht en Juzt. Keinder staat voor hoogwaardige kennis en uitvoering van specilistische diagnostiek. Maar er is ook aangesloten bij landelijke partners/projecten teneinde innovatie vorm te geven (bijvoorbeeld Alert4you en Pact, beiden projecten van het Kinderopvangfonds Nederland). En uiteraard onderwijs en kinderopvang in de lokale omgeving. Juzt gaat uit van context en systemisch denken en werken. Dat geldt zowel in hulpverleningsprocessen als in samenwerking. Wie is/zijn er in die specifieke omgeving van belang, wie doen er toe. Juzt kiest er nadrukkelijk voor om aansluiting te vinden in het voorveld, de reguliere voorzieningen, en binnen de 2e/3e lijn, de specialistische voorzieningen. Juzt gaat er vanuit dat door samen te werken een gezamenlijk pact ontstaat. Ieder zijn specifieke kennis in kan brengen en daardoor de cliënt een zo op maat mogelijk gemaakt antwoord biedt. Juzt wil graag gebruik maken van ieders expertise en ziet mogelijkheden de keten te versterken door een sterke transparante samenwerking. Juzt kiest er voor die reden voor om op partnership gericht te zijn en in te werken. Om invulling te kunnen geven aan partnership vindt Juzt het van essentieel belang bekend te zijn met de uitgangspunten van onze contractpartners. Deze staan onder meer aangegeven in het stuk Zorg voor Jeugd 2015-2017 voor de regio WBW en de recente publicatie van de standpunten van WBO, zoals verwoord in Jeugdmagazine. Deze uitgangspunten voor de inhoud van de jeugdzorg worden door Juzt onderschreven. Beleidsplan Pagina 4 van 10 2017
1.2 Juzt uniek Onze aanpak onderscheidt zich van anderen op de volgende punten: 1. Juzt is de enige organisatie in West-Brabant, die alle gevraagde vormen van jeugdzorg aanbiedt. Jeugd- en Opvoedhulp, Jeugdzorg Plus, opvang AMV/RTB (Rond Trekkende Beroepen) en vrouwenopvang in één stichting. Dit maakt flexibel op- en afschalen in trajecten mogelijk. Juzt heeft professionals in huis die een intersectoraal en geïntegreerd aanbod voor de cliënt en het gezin realiseren. 2. In navolging op het eerste punt heeft Juzt het centraal stellen van de cliënt volledig in de organisatie doorgevoerd. Andere aanbieders stellen dat ook, maar de wijze waarop Juzt hieraan invulling geeft is wel weer onderscheidend. Juzt gaat in haar hulpverlening uit van de eigen kracht van de cliënt en zoekt samen met de cliënt en het systeem om de cliënt naar passende oplossingen. Bij ons ontvangen cliënten zorg op maat. Alle benodigde zorg wordt integraal ingezet. 3. Juzt werkt systemisch. Dat wil zeggen dat Juzt problemen zoveel mogelijk beziet vanuit de context waarin ze ontstaan en vaak in stand worden gehouden. We richten ons op hulpbronnen en steunfiguren, maar met duidelijke aandacht voor risicofactoren, waarna we een gezamenlijk met alle betrokkenen een besluit nemen over wat wenselijk en haalbaar is. 4. Ten aanzien van gespecialiseerde jeugdzorg is onze missie om kinderen en jongeren zo veel mogelijk thuis te laten opgroeien. Dit gebeurt onder meer door het inzetten van ambulante professionals, die bij de gezinnen thuis zorg op maat kunnen bieden. Juzt biedt daarnaast zorg aan die cliënten waarbij dat tijdelijk of langdurig niet kan. Juzt biedt deze zorg zo kort mogelijk, altijd gericht op de best haalbare verandering in de toekomst. Het gaat dan om een kleine en bijzondere groep, waarbij er sprake is van aanzienlijke gedragsproblemen, en/of buitengewone en ernstige problemen in het gezin. Juzt werkt intensief samen met de ketenpartners om de uitstroom zo snel en effectief mogelijk te doen plaatsvinden hoe eerder het kind of de jongeren weer naar huis of de eigen omgeving kan terugkeren, hoe beter dit is. Samenvattend kan gesteld worden dat Juzt zich onderscheidt door haar gefundeerde kennis en kunde rondom systemisch werken, hechting- en traumaproblematiek en veiligheidsrisico s in gezinssituaties. Beleidsplan Pagina 5 van 10 2017
2. Strategische keuzes 2.1 Visie De cliënt is vertrekpunt bij alle besluiten, daarvoor is kanteling van werkprocessen nodig en versterking van regie door de cliënt en zijn netwerk. De cliënt en zijn netwerk staan centraal en niet de organisatie van de verschillende hulpvormen. De cliënt mag geen last hebben van interne schotten. Juzt hanteert zeven uitgangspunten bij haar hulpverlening, gebaseerd op valide theorieën over hoe kinderen, jongeren, vrouwen en gezinnen zich ontwikkelen en groeien: veiligheid voorop, ontwikkelingsgericht, samenwerken met gezin en netwerk, relatiegericht, hechting- en traumasensitief, competentiegericht en steunende civil society. Deze zijn vertaald naar operationalisatie van onze kernwaarden: Verbinding: systemisch werken Vertrouwen: ontwikkelings- en competentiegericht werken Vakmanschap: professionele autonomie, beroepscode Veiligheid: hechting en traumasensitief 2.2 Strategie Juzt kiest bewust voor een positionering als productleider voor de meervoudige en complexe jeugden gezinsproblematiek Als productleider loopt Juzt voorop bij het in de markt zetten en houden van producten; het toepassen, ontwikkelen en innoveren van diverse diensten en behandelvormen. Dit betekent dat deze positionering niet in alle gevallen zal overeenkomen met de insteek van alle gemeenten; in een aantal gemeenten blijkt de prijs van de gevraagde zorg van meer doorslaggevende aard te zijn. In de verandering naar 2019 worden de medewerkers Juzt zodanig goed opgeleid en toegerust, dat ze op een bedrijfseconomische verantwoorde wijze in staat zijn een antwoord te bieden aan meervoudige complexe jeugd- en gezinsproblematiek. Veelal zal dit vorm krijgen door middel van maatwerkplannen; waarbij gebruik wordt gemaakt van gestandaardiseerde producten en behandelvormen. Juzt zal in 2019 hebben laten zien dat zij het vermogen heeft om proactief te reageren op marktontwikkelingen en waar nodig strategische allianties aan te gaan met andere zorgaanbieders. Kennisvergaring, productontwikkelingen en innovaties zullen hierbij van belang zijn om het productleiderschap te kunnen continueren. Juzt heeft vier bouwstenen vastgesteld waar producten voor ontwikkeld worden. Voor dergelijke producten wil Juzt productleider zijn en blijven. Deze Juzt-bouwstenen zijn: crisishulp, specialistisch ambulante zorg, kort verblijf gericht op behandeling en vervangende gezinssituatie. Juzt blijft zich, ook in de toekomst, verhouden tot de doelgroep door zich te blijven richten op de zwaar specialistische zorg in de intramurale settings; wel in verbinding met thuis. Juzt zal zich in blijven spannen voor trajecten op maat en afschalen waar dit kan. Daarbij is Juzt zich ervan bewust dat voor de meest kwetsbare groep in onze samenleving hulp zo licht als mogelijk, en intensief als nodig voorhanden moet zijn; bij voorkeur in samenspraak met het gezin, het sociale netwerk van het gezin, alle betrokkenen bij een situatie, en in goede samenwerking met de lokale voorzieningen. Hoe ziet Juzt de ontwikkeling van de jeugdzorg tot en met 2019? Anticiperen op de nieuwe situatie in het zorglandschap vraagt het loslaten van oude zekerheden en in plaats daarvan ruimte creëren voor partnership op basis van vertrouwen. Partnership met onze cliënten (samen beslissen), met onze opdrachtgevers (co-creatie van transformatie) en partnership met onze samenwerkingspartners (herinrichting zorglandschap). De nieuwe realiteit vraagt om flexibele en verdiepende samenwerking op en over de grenzen van organisatorische eenheden heen, met verbinden als organisatieperspectief. Juzt onderhoudt nauwe contacten met vergelijkbare zorgaanbieders, met name in de vier grote steden, om een bijdrage te leveren aan innovaties, implementatie en onderzoek ten behoeve aan hulp voor jeugd op landelijke schaal. Hierbij is nadrukkelijk aandacht voor het benutten van sector overschrijdende input en samenwerking. Het productleiderschap van Juzt betekent ook dat continu nagedacht dient te worden welke producten beantwoorden aan de behoeften van cliënten en opdrachtgevers. Dragen onze producten bij aan de wensen vanuit de opdrachtgevers om behandeltrajecten te verkorten; om opvang buiten het eigen gezin te minimaliseren; om beter blijvend resultaat van behandeltrajecten te bereiken. Bij al onze producten en productontwikkelingen stelt Juzt zich continu de vraag in hoeverre deze voldoen aan de behoeften van haar stakeholders. Daarbij wil Juzt voortdurend oog hebben voor maatschappelijke Beleidsplan Pagina 6 van 10 2017
ontwikkelingen en trends en deze te vertalen naar haar eigen rol, verantwoordelijkheid en productportfolio. Dit betekent dat het dienstenpakket per contractpartner gedifferentieerd zal worden. 2.3 Ontwikkelingen De trend binnen de jeugdzorg is dat er naar gestreefd wordt om kinderen, zo lang als verantwoord mogelijk, te behandelen in hun eigen leefomgeving: hun eigen gezin. Het blijkt het beste voor de meeste kinderen dat zij binnen hun eigen gezin kunnen blijven. Hoe vroeger ondersteuning in het opgroeien van jongeren geleverd kan worden, des te groter de kans dat meer complexe problemen worden voorkomen. Daarbij gelooft Juzt in een grotere mate van verantwoordelijkheid en regie bij cliënten; hopelijk ervaren cliënten daardoor ook meer eigenaarschap voor hun eigen probleem en de bijbehorende behandeling. Het bovendien inzetten van het eigen (sociale) netwerk van de cliënt is ook een ontwikkeling, waar Juzt graag invulling aan wil blijven geven. Het is de verwachting dat deze ontwikkelingen zich de komende jaren zullen blijven voortzetten. Indien kinderen niet behandeld kunnen worden binnen hun eigen leefomgeving onderzoekt Juzt de mogelijkheden voor plaatsing binnen gezinsvervangende situaties: pleeggezinnen of gezinshuizen. Veel kinderen gedijen hier goed; het vervangende gezin biedt de geborgenheid, het klimaat en de rust om behandelingen met een grote kans van slagen te verrichten. Het hebben van zowel zogenoemde ambulante zorg als gezinsvervangende voorzieningen, biedt Juzt mogelijkheden voor kennisoverdracht en zorgtype-overschrijdende innovaties. Een andere ontwikkeling is dat aanbieders keuzes maken om zich te beperken in hun aanbod van diensten. In een aantal gevallen is dat ten koste gegaan van residentiele capaciteit. Gelijktijdig valt een verschuiving in de keten te bespeuren, waarbij cliënten met een complexe problematiek vanuit de Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI s) eerder verwezen worden naar de Jeugdzorg Plus. Dit geldt ook voor jeugdigen die voorheen intramuraal opgevangen werden binnen de kinder- en jeugdpsychiatrie. Dit alles zorgt er voor dat er in toenemende mate aan Juzt wordt gevraagd deze cliënten een plek te geven. Deze kinderen kunnen vaak nergens anders terecht. Juzt wil verantwoordelijkheid blijven dragen om opvang en behandeling te kunnen bieden aan de groep cliënten met dermate complexe problematiek, dat behandeling binnen het eigen gezin, dan wel plaatsing binnen een gezinsvervangende situatie, niet mogelijk blijkt. Hoewel er internationaal een tendens is om méér in pleegzorg te (gaan) investeren, wordt residentiële zorg niet meer per se als last resort gezien. Dit onderschrijft Juzt. Voor een bepaalde groep kinderen en jongeren kan dit in een bepaalde fase van hun leven namelijk de beste oplossing zijn. De hulp moet dan wel aan bepaalde voorwaarden voldoen. Een werkgroep van gerenommeerde (praktijk)wetenschappers heeft recentelijk in een consensus statement vastgelegd wat volgens hen de definitie is van Therapeutic Residential Care (TRC). Kort samengevat zijn de principes: 1) Veiligheid voor alles, 2) Versterken van de banden binnen het gezin, 3) Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor uitkomsten (dus ook samen beslissen), 4) Samenwerking met andere zorg in de keten, 5) Leren van interventies én van het dagelijks leven in de groep, en 6) Werken vanuit helder omschreven integrale behandelmodellen, en deze te allen tijde kritisch blijven evalueren. Juzt wil hier vorm en inhoud aangeven en zich sterk maken voor de randvoorwaarden die hier voor nodig zijn. De verwachting is dat een gelijke behoefte aan verblijf en opvang van vrouwen (met kinderen) uit huiselijk geweld situaties zal blijven bestaan. Hopelijk kan een verdere doorontwikkeling voor deze doelgroep specifieke behandelvormen er toe bijdragen dat duur van opvang beperkt kan worden. 2.4 Juzt in de toekomst De navolgende kernprincipes acht Juzt noodzakelijk om in te kunnen spelen op bovengeschetste ontwikkelingen: Systemisch- en oplossingsgericht werken. Dat wil zeggen dat Juzt problemen zoveel mogelijk beziet vanuit de context waarin ze ontstaan en in stand gehouden worden. Onze professionals zijn slechts een passant een deskundige voorbijganger - in het gezin. De nadruk in de behandeling ligt op het versterken van de eigen kracht. Mensen moeten hun eigen beslissingen nemen. Samen met de voor hen belangrijke mensen uit hun eigen netwerk, het systeem om de cliënt heen. Op die manier geven Beleidsplan Pagina 7 van 10 2017
we zeggenschap terug aan de cliënt. Daar waar gezinnen het gevoel van regie over hun eigen leven even kwijt zijn. Onze doelgroep vraagt om shared decision making. Juzt accepteert daarom in- en extern geen eilandjes. Iedere professional moet over de grens van zijn eigen zorgvorm en organisatie heen willen denken; in het belang van de cliënt. Alleen op die manier kunnen we het benodigde maatwerk realiseren voor onze cliënten. Juzt wil blijven anticiperen op de veranderingen in het zorglandschap en ziet transformeren als een voortdurende interactieproces. Hoe optimaliseren we de hulp voor onze cliënt? Past dit binnen de transformatieopdracht van onze opdrachtgevers? Wat vraagt dit van onze professionals? Dat gesprek gaat Juzt aan. Met onze cliënten, onze professionals, onze opdrachtgevers en met partners in het zorglandschap. Alleen samen kunnen we de juiste context en ruimte creëren voor innovatie. 2.4.1. Juzt en de transformatie De huidige transformatie van het (jeugd)zorglandschap legt veel nadruk op de eigen kracht en inzet van het informele netwerk van een cliënt. Juzt onderschrijft deze transformatiegedachte. Samen met ketenpartners en gemeenten wil Juzt nieuwe wegen vinden om gezinnen te ondersteunen. Juzt kent de volgende bijdrage aan de transformatie van het (jeugd)zorglandschap: Poli Samen Beslissen Een geslaagd traject begint bij een goede start. Om het cliënttraject zo effectief mogelijk in te richten wordt de Poli Samen Beslissen ingericht. De cliënt en zorgprofessional beslissen hier samen, voor aanvraag van de behandeling, over het behandeltraject. Zo vergroten we de keuzevrijheid en betrokkenheid van de cliënt. Elk gezin krijgt een vaste professional die het gehele traject verbonden blijft. Juzt streeft ernaar dat eind 2017 alle cliënten via de poli Samen Beslissen worden geplaatst. Samen Beslissen verwijst ook naar de Richtlijn Samen Beslissen over passende hulp. Juzt investeert permanent actief in regionale implementatie van deze richtlijn met alle betrokken netwerkpartners ten behoeve van eenduidigheid voor de cliënt. Systeemtherapeutisch werker De systeemvisie staat al lang centraal in ons beleid. Juzt gaat hier nu nog een stap verder in. Vanaf 2017 verbindt Juzt aan elk gezin een systeemtherapeutisch werker. Dit is een relatiedeskundige, die het netwerk activeert bij het creatief zoeken naar verandermogelijkheden. Een expert in het scheppen van de juiste context om gezinnen te ondersteunen bij het hervinden van regie over hun eigen leven. De systeemtherapeutisch werker vervult een sleutelpositie in het nieuwe primaire proces. Hij is het eerste aanspreekpunt voor de cliënt en zijn netwerk (e e n gezin, e e n plan, e e n gezicht) en is verantwoordelijk voor de (interne) coördinatie van het hulpverleningsproces. Daarnaast voert de systeemtherapeutisch werker ook systeeminterventies uit. De systeemtherapeutisch werker is aan een gezin gekoppeld en niet aan een werkvorm. In de poli wordt per traject op maat bepaald of een systeemtherapeutisch werker wordt ingezet of dat een andere professional het aanspreekpunt voor de cliënt vormt. We hebben vanuit Juzt in 2016, als eerste in Nederland, een opleiding tot Systemisch Werk (STW) opgezet. Dit is een nieuwe beroepsgroep, erkend door de NVRG (Nederlandse vereniging voor relatie en gezinstherapie). In 2017 zijn de eerste vijftien professionals van Juzt geslaagd voor deze opleiding. JIM-aanpak en InVerbinding JIM staat voor Jouw Ingebrachte Mentor. De JIM is een opa, tante, een bekende van de sportclub of buur die door de cliënt zelf wordt gekozen. Deze JIM fungeert als gelijkwaardige samenwerkingspartner van professionals die onderdeel uitmaken van het intersectorale verbindingsteam. Doelstelling van deze specialistische ambulante hulpvorm is het voorkomen van een uithuisplaatsing, door de samenwerking van een JIM en een intersectoraal Verbindingsteam (uit LVB, GGZ, Verslavingszorg en Jeugd- en Opvoedhulp) en een goede samenwerking met partners in de toegang en gecertificeerde instelling. In West Brabant Oost is inmiddels een pilot van start gegaan. De JIM-aanpak draagt bij aan het realiseren van organisatie overstijgende innovatie en aan de transformatiedoelstelling van het zorglandschap. Met de JIM-aanpak benutten we de kracht van het eigen netwerk optimaal. De afdeling pleegzorg doet in 2017 mee aan een landelijke pilot samen met de zorgaanbieders van de vier grote steden. Mede op basis daarvan wordt bekeken of JIM breder kan worden ingezet, bijvoorbeeld in Jeugdzorg plus. Ook dit zal in samenwerking met landelijke partners opgepakt worden. Beleidsplan Pagina 8 van 10 2017
2.5 Kennis en Innovatie Om de positie van productleider te kunnen waarmaken en handhaven zal Juzt moeten investeren in het vergaren van kennis, het ontwikkelen van producten en het innoveren. Daartoe zullen de huidige contacten met universiteiten, hogescholen en onderzoekscentra en ketenpartners worden gecontinueerd en, indien nodig, worden geïntensiveerd. Daarnaast zijn de verbindingen met ministeries en gemeenten uiterst belangrijk. De kracht van Juzt is ook juist dat met de kennis van de diverse producten in huis gezocht wordt naar product-overschrijdende nieuwe vormen van behandelen. Dat heeft al geleid tot innovatieve vormen van behandeling, waardoor cliënten (langer) in hun eigen gezin behandeld kunnen worden. De fusie, met Safegroup in 2016 biedt een kans om weer innovatieve producten en behandelvormen te ontwikkelen. Bijvoorbeeld de behandeling van slachtoffers van loverboys, waarbij er raakvlakken kunnen zijn met de behandeling van (jonge) vrouwen, die het slachtoffer van fysiek en psychisch geweld zijn. Ook andere producten, zoals Hulp bij Scheiding of de vervolgopvang van AMV s, bieden nog mogelijkheden om verder doorontwikkeld te worden en kunnen leiden tot innovatieve behandelvormen. Behandelvormen die een belangrijke bijdrage leveren aan de doelstelling om kinderen zo veel als mogelijk en zo lang als kan in de eigen gezinssituatie en leefomgeving te laten blijven. Juzt is er van overtuigd dat continue ontwikkeling en innovatie van producten en behandelvormen een basisvoorwaarde is om als productleider toekomstbestendig te kunnen zijn. Beleidsplan Pagina 9 van 10 2017