Mens, natuur & milieu



Vergelijkbare documenten
Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - VMBO - BIOLOGIE OPDRACHTEN

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - HAVO - BIOLOGIE OPDRACHTEN OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - VMBO - BIOLOGIE ANTWOORDEN OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - HAVO - BIOLOGIE ANTWOORDEN OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - VMBO - AARDRIJKSKUNDE OPDRACHTEN OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - VMBO - AARDRIJKSKUNDE ANTWOORDEN OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - HAVO - AARDRIJKSKUNDE ANTWOORDEN OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

Voordelta Een bijzondere zee

Thema 2 Planten en dieren

3 Voedselweb van het wad

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Voedselweb en voedselketen

Voedselweb van strand en zee

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW

Bewoners. Noordzee. Introductie. Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien:

... Hoe ziet een Rijke Noordzee eruit?

Bijlage VMBO-GL en TL

Werkblad - Les 2 - Waterbouw en ecologie

Examentrainer. Vragen. De iep. De medicinale bloedzuiger

Voedselweb en -keten vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Voedselweb en -keten vmbo-kgt12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 1. Bijlage met informatie.

E C O L O G I E Ecologie Factoren die invloed hebben op het milieu: Niveaus van de ecologie:

Hoe overleef ik...op een golfbreker?

De Waddenzee - Informatie

Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 40 tot en met 52. Bij het beantwoorden van die vragen kun je de informatie gebruiken.

Wadden. Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz. VO onderbouw

Les met werkblad - biologie

Voedselweb en voedselketen vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Naut, Thema 2; Planten en dieren

Naut, Thema 2; Planten en dieren

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

De Noordzee HET ONTSTAAN

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

Voedselweb van strand en zee

ZAND BOVEN WATER LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS BOVENBOUW ANTWOORDEN

LEVENSGEMEEN SCHAPPEN

Lesbrief. aardrijkskunde DUURZAAM PRODUCEREN OPDRACHT 1 - DUURZAAMHEID

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen.

inhoud Zee, strand en duin 1. Zand 2. Zon en wind 3. Het duin 4. Dieren in het duin 5. Eb en vloed 6. De jutter 7. Schelpen 8.

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - HAVO - AARDRIJKSKUNDE ANTWOORDEN

Beach Clean-up Naam: Klas: Mentor: Vakgroep Biologie ( ) Penta college CSG Scala Rietvelden

1. Biotische factoren (zijn afkomstig van andere organismen) - voedsel - soortgenoten - ziekteverwekkers - vijanden

WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN? WIE DURFT MIJ BETER TE LEREN KENNEN?

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Lesbrief DUURZAAM WERKEN OPDRACHT 1 - WERKEN IN DE HAVEN

Werkblad Naut Thema 2: Planten en dieren

WIE EET WAT OP HET WAD

Vragen 1. Welke soorten afval zijn er? Noem bij elk een voorbeeld...

Bewoners van de Noordzee

Handleiding. Geschikte tijd uitvoering jan feb mrt apr mei jun jul aug sep okt nov dec

Voedselweb en voedselketen vmbo-kgt34

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen BBL. 2.1 Namen 1 Hoe komen planten en dieren aan hun naam? De naam van een plant of een dier kan: *

Sophiapolder. Een bijzonder natuureiland in het hart van de Drechtsteden. Foto Ruden Riemens

Kijk uit! Pas OP! LEERlingenblad van:... speurles. basisonderwijs groep 4, 5 & 6

Lesbrief. aardrijkskunde ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - LAND IN ZEE

Ontwerp-beheerplan Voordelta. Spelregels voor natuurbescherming

Voorbereiding post 2. Hap, ik heb je! Groep 4-5-6

Aerobe dissimilatie = de afbraak van glucose (maar ook vetzuren en aminozuren) met behulp van zuurstof, waardoor energie vrijkomt om ATP te maken.

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - HAVO - NATUURKUNDE OPDRACHTEN

Tussenresultaten De Zandmotor: Aanjager van innovatief kustonderhoud

4 HAVO thema 7 Ecologie EXAMENTRAINER OEFENVRAGEN

Bijlage VMBO-GL en TL

Natuurcompensatie Voordelta

Uitsterven of wegwezen

Haag - Rohrbeck. Luister naar de zee!

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

Lesboek VMBO 3/4 & HAVO 3

Ecosysteem voedselrelaties

Verschillende eters vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

DUURZAAM WERKEN LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS BOVENBOUW OPDRACHTEN

Samenvatting Biologie Ecologie Thema 3

DE DAPPERE REIZIGER WERKBLAD DE STEKELBAARS: 1. DE STEKELBAARS IN BEELD 2. DAPPERE REIZIGER. De stekelbaars is een veelvoorkomend visje in Nederland.

DUURZAAM WERKEN LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS MIDDENBOUW ANTWOORDEN

Hoog en droog genoeg

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 2. Deze bijlage bevat informatie.

Beheerplan Voordelta. Spelregels voor natuurbescherming

Samenvatting Biologie Thema 3 Ecologie

Samenvatting Biologie Hoofstuk 6: Ecologie

Ecosysteem havo/vwo 3-4

Voorbereiding post 2. Hap, ik heb je! Groep 7-8

Invloeden uit milieu. In ecologie bestuderen we alle relaties tussen organismen en hun milieu (leefomgeving)

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer

Soorten voereters herkennen

ROVERS EN HUN PROOIEN

DUURZAAM WERKEN LESBRIEF PRIMAIR ONDERWIJS BOVENBOUW ANTWOORDEN

Leerlijn Waddenzeeschool Voortgezet onderwijs

Verschillende voedselketens

Lespakket Strandvondsten

Want wat betekent die grote hoeveelheid zwerfafval voor de natuur, de dieren en de mensen?

Verteren en fermenteren. havo/vwo 3-4

Wie eet wie en wie eet wat?

verwerking : wat is een bos?

Plasticvervuiling in de oceaan - De Oceaan

LESBRIEF ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS - HAVO - NATUURKUNDE ANTWOORDEN

Transcriptie:

Mens, natuur & milieu Lesbrief Biologie. In dit thema ga je aan de gang met opdrachten die gaan over de ontwikkelingen in het havengebied en de gevolgen voor natuur en milieu. Deze opdracht is een lesbrief die ook te vinden is op het internet via de volgende internet hyperlink; Je kunt daarop klikken en de opdrachten maken. Wanneer je jouw opdrachten af hebt dan lever je die in bij je docent in de vorm van een verslag. Je verslag mag in fysieke vorm ingeleverd worden bij de receptie van de school, maar ook bij de docent. Je kunt ook een verslag sturen via de e-mail. http://www.maasvlakte2.com/kennisbank/onderbouw%20vmbo%20biologie%20les04%20duurzaamheid%20natuur%20en%20 milieu.pdf Let op! Je mag bij deze opdracht samenwerken met een klasgenoot. Het is wel belangrijk dat ieder groepslid ook echt aan deze opdracht hebt gewerkt en dat is onder andere te zien in de eigen mening en de motivatie bij opdracht 20. Succes De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen. Langzaam maar zeker wordt de haven daar te klein voor. Daarom moet er een nieuw stuk haven komen. Maasvlakte 2. De aanleg van Maasvlakte 2 en de bedrijvigheid die er in de toekomst plaats gaat vinden hebben natuurlijk gevolgen voor de natuur en het milieu. Die gevolgen moeten gecompenseerd worden. Met andere woorden, alle schade die er dankzij Maasvlakte 2 ontstaat, moet gerepareerd worden. Rotterdam Opdracht 1: Maasvlakte 2 Voordat we naar de natuur en het milieu in het gebied gaan kijken, bekijken we eerst over welk gebied we het hebben. Maasvlakte 2 wordt gebouwd in de zogenaamde Voordelta. De Voordelta bestaat uit de ondiepe zee en omringende stranden voor de eilanden van Zuid- Holland en Zeeland. De Voordelta is een Natura 2000 gebied. Zoek op internet naar Natura 2000. 1. Wat is een Natura 2000 gebied? Een Natura 2000 gebied is: mens,natuur en milieu 1

Zoek op internet waar de grenzen van de Voordelta lopen. 2. Geef de grenzen in op de kaart hiernaast aan. 3. De plek waar Maasvlakte 2 gaat komen is ook al te zien op de kaart. Trek een cirkel om Maasvlakte 2. OPDRACHT 2 - NATUUR IN DE VOORDELTA De Voordelta is een uniek gebied. In Nederland, maar ook binnen Europa. Ondiepe zee, afwisseling van zoet en zout, diep en ondiep water zorgen voor bijzondere leefgebieden. Veel plant- en diersoorten in het gebied hebben bescherming nodig om voort te kunnen blijven bestaan. mens,natuur en milieu 2

De Voordelta is een leefgebied voor zeehonden vanwege de vele droogvallende zandbanken in het gebied. Het open water van de Voordelta is vooral belangrijk voor visetende trekvogels en voor schelpdiereters. De gebieden waar eb en vloed plaatsvinden zijn van belang voor steltlopers en eenden. Langs de randen van het gebied bij Voorne en Goeree liggen schorren en slikkige platen. Vooral een interessant gebied voor trekvogels. 4. Kijk op internet en noem twee beschermde zoogdieren, twee beschermde vissoorten en twee beschermde vogelsoorten die leven in de Voordelta. 1 e zoogdier 2 e zoogdier 1 e vissoort 2 e vissoort 1 e vogelsoort 2 e vogelsoort De dieren en planten in het gebied vormen samen één geheel. Alleen op die manier kan er een kringloop van stoffen zijn in de Voordelta. Elk organisme speelt zijn eigen rol in die kringloop. Er zijn producenten, consumenten en reducenten. 5. Wat wordt bedoeld met producenten? Producenten zijn: 6. Wat wordt bedoeld met consumenten? Consumenten zijn: 7. Wat wordt bedoeld met reducenten? Reducenten zijn: 8. Beschrijf de kringloop van stoffen. Kringloop: mens,natuur en milieu 3

Op het land, het strand en de duinen hebben planten de rol van producent. In het water zijn algen en microscopisch kleine planten (fytoplankton) de belangrijkste producenten. Algen worden ook tot de planten gerekend. In de Voordelta zijn verschillende voedselketens te vinden. 9. Wat is een voedselketen? Voedselketen: 10. Maak van de volgende organismen één voedselketen, door pijlen te trekken van het ene naar het andere organisme. Fytoplankton Scholekster Kokkels 11. Maak van de volgende organismen één voedselketen, door pijlen te trekken van het ene naar het andere organisme. Kabeljouw Zandspiering Dierlijk- Plankton Fytoplankton Zeehond mens,natuur en milieu 4

12. Een zeehond is dus een Planteneter Vleeseter Alleseter 13. Wat is waar over de zeehond? Een zeehond heeft een kort darmkanaal, een slanke buik en plooikiezen. een lang darmkanaal, een dikke buik en plooikiezen. een kort darmkanaal, een slanke buik en knipkiezen. een lang darmkanaal, een dikke buik en knobbelkiezen. een kort darmkanaal, een dikke buik en knipkiezen. een lang darmkanaal, een slanke buik en knipkiezen. Bodemdieren, zoals wormen, schelpdieren en kreeftachtigen zijn de belangrijkste schakel tussen algen / fytoplankton en vogels. Door de aanleg van Maasvlakte 2 verdwijnt een deel van de zeebodem. 14. Loop de voedselketens nog een keer door, maar leg nu uit hoe een aantal vogelsoorten kunnen afnemen door de aanleg van Maasvlakte 2, als er geen maatregelen genomen zouden worden. Zonder maatregelen zouden: De vogels (en andere diersoorten) in de Voordelta zijn beschermd. Dus de aanleg van Maasvlakte 2 mag er niet voor zorgen dat het aantal vogels afneemt. Daarom wordt er gecompenseerd. Compensatie gebeurt in de zin van meer voedsel en rust voor de vogels. Er worden dan ook speciale rustgebieden voor vogels ingesteld. Drie daarvan zijn er om Maasvlakte 2 te compenseren. Je hebt al gezien hoe belangrijk het bodemleven is in de Voordelta. Het hele voedselweb is ervan afhankelijk. 15. Wat is een voedselweb? Een voedselweb is: mens,natuur en milieu 5

16. Zoek op internet op wat er gaat gebeuren in de Voordelta om het bodemleven dat verdwijnt door de bouw van Maasvlakte 2 te compenseren. Beschrijf kort welke maatregelen er genomen gaan worden en hoe dat goed is voor het hele voedselweb. Maatregelen: Niet alleen het bodemleven en de bodemdieren zijn belangrijk voor de beschermde dieren in het gebied. Vogels hebben rust-, droog-, en paarruimte nodig. Ook de zeehonden hebben voldoende zandbanken nodig om uit te rusten en zich voort te planten. Tijdens de aanleg ban Maasvlakte 2 wordt in de directe omgeving de rust verstoord. Als Maasvlakte 2 straks in gebruik wordt genomen betekent dit dat er meer en grotere schepen langs de kust gaan varen. Ook daardoor wordt de rust verstoord. Kijk op internet en zoek informatie over de natuurcompensatie van Maasvlakte 2. Kijk op www.mv2movie.com en www.maasvlakte2.com. Noteer hier iets over in je verslag. Natuurcompensatie: 17. Schrijf een kort verslag over de maatregelen die er getroffen gaan worden in de Voordelta om de rust en de leefkwaliteit voor de dieren veilig te stellen. Maatregelen: mens,natuur en milieu 6

OPDRACHT 3 - MILIEUPROBLEMEN De aanleg en het gebruik van Maasvlakte 2 kunnen zorgen voor milieuproblemen. De gevaren die op de loer liggen zijn verontreiniging, vermesting en verzoeting. Vooral wanneer de Maasvlakte 2 in gebruik genomen gaat worden (vanaf 2013), zal dat zorgen voor verontreiniging, door afval, lucht- en lichtvervuiling. Er zijn twee soorten afval. 18. Welk soort afval zal er vooral geproduceerd worden op Maasvlakte 2? 1. 2. Zoek op internet op wat de maatregelen zijn om dit probleem te compenseren. Kijk op www.mv2movie.com en www.maasvlakte2.com. 19. Wat wordt er aan gedaan om de gevolgen van stikstof te compenseren? Maatregelen: OPDRACHT 4 - DUURZAAM OF NIET? Je hebt gezien wat de gevolgen van Maasvlakte 2 zijn voor natuur en milieu. Je hebt ook gezien welke maatregelen er allemaal genomen gaan worden. Maasvlakte 2 wil één van de meest groene havengebieden ter wereld te worden. Duurzaamheid is daarom erg belangrijk voor Maasvlakte 2. Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling waarbij de generatie van nu, in zijn behoeften voorziet, zonder latere generaties te beperken in de mogelijkheden om in hun behoeften te voorzien. mens,natuur en milieu 7

Met andere woorden, alles wat wij nu doen is prima, zolang het maar niet betekent dat mensen in de toekomst er last van hebben. 20. a. Wat vind jij van Maasvlakte 2? Als je kijkt naar de natuur en het milieu. b. Vind jij Maasvlakte 2 dan duurzaam of juist niet? c. Licht je antwoord toe. mens,natuur en milieu 8