Alliander Rol E- opslag Vakbeurs energie 7 oktober 2015 Den Bosch Drs. J.H. Blom MBE Tuesday, 13 October 2015 1
Jos Blom Info Energy Life 5 juni 2012
Alliander Visie: Wij staan voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie. Dat is waar we elke dag aan werken Strategie + some German networks 3
Opslag in een groter perspectief De Mens Produktie Proces De Nederlandsche Bank Positief Energie bij noodsituatie Basis voor groei Isolatie Negative Overgewicht Gezondheid Cosmetisch Positief Connectie tussen 2 processen met verschillende snelheden. Buffering bij lange, meer onbetrouwbare, transport routes Massa inkoop bij lage prijs Negatief Capex Opex. Operatie Omgeving Verlies Positief Tastbare waarde Waardevast in slechte tijden Vertrouwen in het systeem Eenvoudige uitwisseling naar geld en goederen Weinig fysieke verliezen Negatief Beveiliging Verandering waarde
Waardegebieden opslag
Klant waarden Klant gedreven Eigen stroom eerst Autonomie Medisch (Nierdialyse, Traplift) Reset klokken voorkomen Saldering afbouw Handelen Lokaal verduurzamen Lichtere aansluiting Ondersteunen eigen DC net Tijdelijke aansluiting 6
Value area s household Value in / Year with 4 kwh in NL 2010 Markets Home Grid NL
Values in Germany 2014 5000 kwh / Y Buy 0,26 Sell 0,16 Profit / Y / kwh % own PV consumption 8
/ kwh / Year Advanced Storage Values 5000 kwh / Year 3,33 kwh Battery 9 Baseline Threshold Multi conv Share adv share
% losses Occurrance % losses Advanced Storage Values Threshold 1
Markten Flexibiliteit Er zijn diverse markten waar afspraken in de tijd vastgelegd kunnen worden: 1 Kwartalen, maanden Endex 2 Dagen, uren APX 3 Dag, 15 minuten Regel & Reserve vermogen 4 Seconde Primaire controll, frequentie 5 OTC: bilaterale afspraken 11
jul-15 sep-15 nov-15 jan-16 MAR-16 MAY-16 jul-16 sep-16 nov-16 jan-17 MAR-17 MAY-17 jul-17 sep-17 nov-17 jan-18 MAR-18 Markten Flexibiliteit Productie gedreven 7 Endex, prijzen per maand 6 5 4 3 2 Cent / kwh 1 0 12
00:00 00:45 01:30 02:15 03:00 03:45 04:30 05:15 06:00 06:45 07:30 08:15 09:00 09:45 10:30 11:15 12:00 12:45 13:30 14:15 15:00 15:45 16:30 17:15 18:00 18:45 19:30 20:15 21:00 21:45 22:30 23:15 Markten Flexibiliteit Op en Afregelen 150 Regel & Reserve prijzen / MWH 23 juni 2015 100 50 0-50 Opregelen Afregelen Reeks1 Reeks2-100 -150-200 13
Frequentie handhaving Frequentie markt in MW Prijs van vorige week rond de 4000 / MW 14
Prius principe Batterij heeft wel business case bij het Prius Principe Draaien van een verbrandingsmotor in zijn hoogste efficiëntie en de variatie halen uit de batterij. Efficiëntieverbetering kan > 30% zijn. Toepassingen: Enorme groei in de vorm van hybride elektrisch vervoer Sopra container Vele start ups die dure dieselstroom gebieden opzoeken en daar positieve business cases aandragen. Voor FRES is dit een potentieel onderdeel. Pampus Alliander/Cordaid/Great Lakes Energy
Prijzen Li-ion 16/30
PV Batterij Combinatie 17/30
Grid Defection Impact op waardering Energie bedrijven Impact op afschrijftermijnen
Heat Storage David Smulders TU/E
Quad = quadrillion Btu = 10^15 (peta) * 1055 Joule NL = 3000 * 10^15 / jaar
Lessons Learned Opslag thuis Zolang de salderingsregeling ongewijzigd blijft is er in Nederland voor opslag-pv combinaties nauwelijks markt. Hierdoor is er alleen een zeer kleine nichemarkt voor autonomie en gebruik eigen stroom geïdentificeerd. Afbouw van salderen kan een hoos veroorzaken in PV/opslag combinaties 21
Lessons Learned Opslag in het net Projecten voor opslag in het net hebben veel technische ervaring opgeleverd, maar missen tot op heden in praktijk, op een aantal uitzonderingen na, een positieve business cases. Het is lastig concurrerend te zijn met een kabel. Opslag in het net is vooral interessant indien snelheid (snel aansluiten) en tijdelijkheid (in toekomst minder transport) gewenst zijn. Voor elektriciteitsopslag zien wij met name potentie in het fenomeen buurtbatterij. Met een buurtbatterij wordt gezamenlijk op lokaal niveau energie opgeslagen in plaats van individueel. Deze vorm van opslag is efficiënter dan individuele opslag Waarden voor Net, Markt en Klant moeten hier gecombineerd worden 22
Trias energetica en opslag 1 Wanneer de productie van energie je eigen energiebehoefte overstijgt, transporteer en deel dan deze energie Met elektriciteitstransport gaat minder energie verloren dan met opslag. Daarom is het vanuit het oogpunt van duurzaamheid beter om duurzaam opgewekte elektriciteit te transporteren en te delen over het net, zolang het elders grijze energie verdringt. Hiermee zien wij de huidige salderingsregeling dan ook als positief. 23
Trias energetica en opslag 2 Maak op het moment van opwekken direct zelf gebruik van de opgewekte energie Het direct gebruiken van energie is per definitie de meest efficiënte vorm van energiegebruik en dient daarmee indien mogelijk toegepast te worden. 24
Trias energetica en opslag 3 Efficiënt gebruik Efficiënte productie: Prius Principe. 25