OPSTELLEN EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT VANUIT DE PRAKTIJK 1
VERPLICHTINGEN VAN DE WERKGEVER ART 8 ATEX 153 Opstellen EVD waaruit onder andere blijkt: explosierisico's geïdentificeerd en beoordeeld dat afdoende maatregelen genomen zullen worden welke plaatsen onderverdeeld zijn in zones Het EVD wordt voor de aanvang van de werkzaamheden opgesteld. 2
Buitenplaats HeftruckS BEDRIJF ONDERHOUD AAN GEBOUWEN EN MACHINES GEBOMAINT NV Opslag Burelen Atelier metaal Atelier hout 3
STAPPENPLAN EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Opdracht Opvragen gegevens Rondgang: inventarisatie locaties Eerste adviezen Risicoanalyse + Zonering (erkend organisme) Adviezen verdere risicobeheersing Controle volledigheid EVD 4
A. OPSTART VAN HET EVD OPVRAGEN GEGEVENS Inventaris (zeer)(licht) ontvlambare vloeistoffen, brandbare poeders en gasvormige brandbare stoffen (SDS) Korte beschrijving van proce de en activiteiten Zoneringsdossier indien reeds opgesteld Reeds genomen technische preventiemaatregelen tegen explosie Reeds genomen organisatorische maatregelen tegen explosie Reeds eerder uitgevoerde studies/risicoanalyses mbt ATEX 5
HeftruckS B. INVENTARISATIE LOCATIES RONDGANG IN HET BEDRIJF BRANDBARE STOFFEN AANWEZIG? Burelen Atelier metaal Atelier hout 6
HeftruckS B. INVENTARISATIE LOCATIES RONDGANG IN HET BEDRIJF BRANDBARE STOFFEN AANWEZIG? Burelen Atelier metaal Atelier hout 7
B. INVENTARISATIE LOCATIES AFBAKENEN VAN DE RISICOVELDEN RISICOVELDFICHE Risicovelden met explosierisico 8
B. INVENTARISATIE LOCATIES ATEX 153 NIET VAN TOEPASSING OP (ART 1) a) b) Het gebruik van gastoestellen volgens de voorschriften van richtlijn 90/396/EU c) d) e) 9
B. INVENTARISATIE LOCATIES GASINSTALLATIE Een gasinstallatie (incl. Leidingen) kan beschouwd worden als geen gevaarbron indien: beperkte druk (< 0,5bar) technische en organisatorische maatregelen aanwezig Opnemen in EVD: beschrijving van organisatorische en technische maatregelen noodzakelijk om een veilige exploitatie te waarborgen. 10
B. INVENTARISATIE LOCATIES OPSLAG GASFLESSEN PROPAAN: EERSTE ADVIEZEN ARAB Art 52.6.3 Vlarem II Artikel 5.17.3.2. 11
HeftruckS B. INVENTARISATIE LOCATIES OPSLAG > 50L 21 C, EERSTE ADVIEZEN Burelen Atelier metaal Atelier hout ARAB 52 KB van 13 maart 1998 12
C. BESCHRIJVING ACTIVITEITEN EN PROCESSEN VASTLEGGEN BEDRIJFSOMSTANDIGHEDEN PER RISICOVELD Aanwezige producten Ontstekingsbronnen Mens Uitrusting MUOPO: o Mens o Uitrusting o Omgeving o Product o Organisatie R R Producten Organisatie Management, bestuur, regels, procedures, juridische, financieel, Omgeving 13
C. BESCHRIJVING ACTIVITEITEN EN PROCESSEN MENS Mens Uitrusting Taken / werkzaamheden Producten Organisatie Omgeving Kwalificaties Opleiding / training Veiligheidscultuur 14
C. BESCHRIJVING ACTIVITEITEN EN PROCESSEN UITRUSTING Mens Uitrusting Arbeidsmiddelen Producten Organisatie Omgeving Configuratie werkplaats Onderhoud, nazicht, keuringen 15
C. BESCHRIJVING ACTIVITEITEN EN PROCESSEN PRODUCTEN Mens Uitrusting Organisatie Producten Omgeving Brandbare producten Brandbare gassen / dampen / nevels Brandbare vloeistoffen Poeder / stof van brandbare vaste stoffen Grondstof, tussenproduct, eindproduct, hulpstof, afvalstof Proces- en systeemeigenschappen Temperatuur Openheid van systeem Mechanische productbehandeling 16
C. BESCHRIJVING ACTIVITEITEN EN PROCESSEN OMGEVING Mens Uitrusting Organisatie Producten Omgeving Verluchting en ventilatie van de werkplaats Klimaat 17
C. BESCHRIJVING ACTIVITEITEN EN PROCESSEN ORGANISATIE Mens Werknemers, derden, interims, Uitrusting Arbeidsmiddelen, gebouwen, installaties, Leiding / toezicht / sensibilisatie Producten Grondstoffen, chemicaliën Organisatie Management, bestuur, regels, procedures, juridische, financieel, Omgeving Omgeving, ruimte, klimaat, fysische factoren, Training Veiligheidsmaatregelen (technisch en organisatorisch) Werkinstructie en procedures Vergunningssysteem 18
D. KENMERKEN PRODUCTEN GASSEN 19
D. KENMERKEN PRODUCTEN VLOEISTOF: THINNER H225 licht ontvlambare vloeistof en damp Vlampunt: - 18 C Densiteit: 0,83 kg/liter Dampdichtheid (lucht=1) : ca 1,2 LEL/UEL: 1 13 vol% Zelfontbrandingstemperatuur: > 300 C 20
D. KENMERKEN VAN PRODUCTEN STOF: HOUTSTOF Deeltjesgrootte: < 0,5 mm (fijn zeer fijn) LEL: > 30gr/m3 MOE: > 30 mj Rel. Vochtigheid < 10% Kst-waarde: 80 150 bar m/s (stofklasse) 21
E. OPMAAK RISICOANALYSE ART 4 ATEX 153 Beoordeling van de specifieke risico s die voortvloeien uit explosieve atmosferen, rekening houdende met: De waarschijnlijkheid en voortduren = Watm De waarschijnlijkheid op ontstekingsbronnen = Wont De installaties, de gebruikte stoffen, de processen en hun mogelijke wisselwerkingen De omvang van de te verwachten gevolgen = E (Ernst) Ruimten via openingen verbonden. 22
E. OPMAAK RISICOANALYSE BEOORDELING VAN DE RISICO S Bij normale omstandigheden Onderhoudswerkzaamheden In- en buitendienststelling Te verwachten abnormale werking (storingen) Te voorzien onjuist gebruik 23
E. OPMAAK RISICOANALYSE WATM - KANS OP EXPLOSIEVE ATMOSFEER Materiaaleigenschappen en omstandigheden Zonering 24
E. OPMAAK RISICOANALYSE WATM - KANS OP EXPLOSIEVE ATMOSFEER Minimale (onbeduidende) hoeveelheden gassen en stoffen 25
26
27
E. OPMAAK RISICOANALYSE WONT - KANS OP ONTSTEKING VAN DE EXPLOSIEVE ATMOSFEER 28
E. OPMAAK RISICOANALYSE ONTSTEKINSGBRONNEN (EN 1127-1) Hete oppervlakken Vlammen - hete gassen Vonken mechanisch Elektrische installaties Elektrische circulatiestromen, kathodische corrosiebescherming Statische elektriciteit Blikseminslag Elektro Magnetische Velden (EMV) Elektro Magnetische Straling (EMS) Ioniserende stralingen Ultrageluid Drukgolven, adiabatische compressie, stromende gassen Chemische reacties 29
E. OPMAAK RISICOANALYSE WATM EN WONT GEEFT WEX WATM WEX WONT 30
E. OPMAAK RISICOANALYSE WEX WAARSCHIJNLIJKHEID VAN EEN EXPLOSIE 31
E. OPMAAK RISICOANALYSE E ERNST VAN EEN EXPLOSIE 32
E. OPMAAK RISICOANALYSE WEX EN E GEEFT REX - EXPLOSIERISICO REX WEX E 33
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 1: WATM Brandbare stoffen Propaan 3 x 10, 5 kg WATM = 1 (onbeduidende hoeveelheid) 34
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 1: WONT 35
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 1: WEX WATM en WONT WEX en A en B 36
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 1: REX E en WEX E REX A B en en 37
HeftruckS E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 2: WATM Atelier metaal Burelen Atelier hout Brandbare stoffen Kleine gesloten verpakkingen (aceton, thinner, white spirit, verven, ) > 50 kg WATM = 2 38
HeftruckS E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 2: WONT Atelier metaal Atelier hout Burelen Geen materiaal gebruikt 39
HeftruckS E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 2: WEX Atelier metaal Atelier hout Burelen WATM en WONT WEX en A en B 40
HeftruckS E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 2: REX E Atelier metaal Atelier hout Burelen A WEX en E REX en B en 41
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 3: WATM Brandbare stoffen Acetyleenfles op branderkar, binnen > 5kg WATM = 2 42
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 3: WONT Ontstekingsbronnen: Wordt na gebruik in de onmiddellijke nabijheid van elektrische installaties achtergelaten 43
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 3: WEX WATM en WONT WEX en 44
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 3: REX E Wex en E Rex en 45
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 4: WATM Brandbare stoffen elektrische heftrucks oplaadstation Vorming van H2-gas WATM = 2 (zone 2 boven en rond batterijen) 46
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 4: WONT 47
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 4: WEX EN REX WATM en WONT WEX en WEX en E REX en 48
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 5: WATM Brandbare stoffen Houtstoflagen (fijn tot zeer fijn stof) Voetsporen duidelijk zichtbaar Schoon huishouden is onvoldoende Geen stofafzuiging Stoflagen zijn steeds aanwezig Afkomstig van houtbewerkingsmachines in atelier 49
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 5: WONT Geen materiaal 50
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 5: WEX WATM en WONT WEX en A en B 51
E. OPMAAK RISICOANALYSE VOORBEELD 5: REX E WEX en E REX A B en en 52
F. BESCHRIJVING VAN DE AANWEZIGE EXPLOSIE VEILIGHEIDSMAATREGELEN Technische maatregelen: - Voorzorgsmaatregelen Voorkomen explosieve atmosfeer Voorkomen van ontstekingsbronnen - Constructieve maatregelen - Maatregelen vanuit meet- en regeltechniek 53
F. EXPLOSIEVEILIGHEIDSMAATREGELEN AANWEZIGE TECHNISCHE MAATREGELEN Voorkomen van een explosieve atmosfeer: Vervanging van brandbare stoffen Beperken van hoeveelheden 200 liter 20 x 1liter 54
F. EXPLOSIEVEILIGHEIDSMAATREGELEN AANWEZIGE TECHNISCHE MAATREGELEN Voorkomen van een explosieve atmosfeer: Beperking concentratie door ventilatie (werken buiten explosiegrenzen) 55
F. EXPLOSIEVEILIGHEIDSMAATREGELEN AANWEZIGE TECHNISCHE MAATREGELEN Voorkomen van ontstekingsbronnen: Doorverbinden en aarden 56
F. EXPLOSIEVEILIGHEIDSMAATREGELEN AANWEZIGE TECHNISCHE EN ORGANISATORISCHE MAATREGELEN Druktest bij indienststelling Controle op lekdichtheid Beschermen tegen corrosie Bescherming tegen mechanische beschadiging enz Veilige exploitatie gasstook installatie 57
F. EXPLOSIEVEILIGHEIDSMAATREGELEN Organisatorische maatregelen: - Bedrijfsinstructies - Kwalificatie van werknemers (ervaring en opleiding) - Scholing van de werknemers (wie, inhoud en frequentie) - Toezicht op werknemers - Werkvergunningensysteem - Organisatie en coördinatie bij werken met derden - 58
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA Werkgever dient technische en en/of organisatorische maatregelen te treffen, met aanduiding van prioriteit en de volgende grondbeginselen: 1. Voorkomen van het ontstaan van explosieve atmosferen 2. Indien niet mogelijk volgens de aard van het werk, vermijden van de ontsteking van explosieve atmosferen. 3. Het beperken van de schadelijke gevolgen van een explosie 59
HeftruckS G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA - ORGANISATORISCH Signalisatie van de gevaarlijke zone s Opmaak procedures en instructies (incl. werken met derden) Burelen Atelier metaal Atelier hout 60
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA - ORGANISATORISCH Opleiden van werknemers Introductie werkvergunningssysteem Introductie onderhoudsprogramma 61
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA - BRANDERKAR Periodiek nazicht Preventief vervangen: drukregelaar, slangen, terugslagventielen, brander Na gebruik opstellen op voorziene plaats. Zonder ontstekingsbronnen. 62
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA TECHNISCH (LOKAAL BRANDGEVAARLIJKE PRODUCTEN) 63
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA - TECHNISCH Voorkomen van stoflagen/stofophoping aan de bron 64
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA - TECHNISCH Schoon huishouden good housekeeping? Geschikt voor correcte stofklasse 65
G. VERDERE RISICOBEHEERSING EN ACTIEPROGRAMMA ACTIEPROGRAMMA - TECHNISCH Afschermen van gasleiding Geen goederen stapelen in de directe nabijheid 66
H. CONTROLE VOLLEDIGHEID EVD Overzicht ontbrekende documenten in EVD? Dynamisch bijhouden EVD 67
EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT NICO DENOO 68