De Katholieke Schoolgids afgiftekantoor Sint-Niklaas 1 P409909 verschijnt 5x per jaar 66ste jaargang maart 2012 nr. 2
Scholen voor het leven Peter Steyaert Scholen voor het leven Inhoudstafel Rijpen als de boom die zijn sappen niet opstuwt en die rustig in de voorjaarsstormen staat zonder bang te zijn dat er geen zomer zal volgen. De zomer komt toch. Peter Steyaert * Scholen voor het leven 33 Eric Tassijns & Jan De Vos * Janusz Korczak. Voor en door kinderen 34 Antoine Lievens * Goed wiskundeonderwijs I 40 Claudio Snauwaert * Werken met laptops 46 Anneleen De Backer * Project Olympische spelen 50 Christine De Medts * Leerplan Bewegingsopvoeding 56 Sofie Claeys * Onhandige Harry 64 Boekbespreking * Gedragsproblemen 68 33
Janusz Korczak. Voor en door kinderen Jan De Vos & Erik Tassyns Janusz Korczak. Voor en door kinderen (1) Janusz Korczak is pseudoniem voor Henryk Goldszmit. Hij leefde tussen 1878 en 1942. Ook hij was net als zijn tijdgenoten, Ovide Decroly en Maria Montessori dokter en bekommerd om het lot van kinderen in achterstandssituaties. Hij werkte met joodse weeskinderen in het weeshuis Dom Sierot in Warschau tussen 1912 en 1942. Dom Sierot werd de republiek der kinderen genoemd (er was een kinderrechtbank, een kinderparlement en een krant). In 1932 realiseerde Korczak een school in Nash Dom (weeshuis van Maryna Falska eveneens in Warschau), toen de joodse weeskinderen niet meer welkom waren op de reguliere Poolse scholen. Op 64 jarige leeftijd werd hij samen met medewerkers en 200 weeskinderen slachtoffer van de holocaust. Janusz Korczak schreef ook enkele verhalen voor kinderen. Zijn boek Koning Matthijsje de Eerste kreeg rond 1980 postuum een belangrijke Duitse onderscheiding. Het gedachtegoed van Janusz Korczak wordt in Vlaanderen verspreid door Janusz Korczak Vlaanderen vzw in nauwe samenwerking met de Nederlandse Korczak stichting. In 2012 viert de Vlaamse pedagogische vereniging zijn tienjarig bestaan en de Nederlandse zijn dertigste (2). Janusz Korczak 1878-1942 34
Werken aan goed wiskundeonderwijs I Antoine Lievens Werken aan goed wiskundeonderwijs I In een reeks artikelen, die in de loop van deze jaargang zullen verschijnen, gaat Antoine Lievens, docent Wiskunde in de lerarenopleiding KaHo Sint-Lieven (campus Aalst) dieper in op wiskunde en wiskundig denken en op de voorwaarden om aan goed wiskunde-onderwijs te doen. Hierbij zal hij internationale en Vlaamse onderzoeken betrekken. In een eerste artikel zal hij een omschrijving geven van wiskundig denken en wiskundig actief zijn. 40
Werken op laptops (laptopkasten) Claudio Snauwaert Werken op laptops (laptopkasten) De computer is een uitermate geschikt leermiddel, doordat er tegenwoordig steeds meer digitaal lesmateriaal beschikbaar is van hoge kwaliteit. Hierdoor kan de leerling, zowel thuis als op school, veel meer gebruik maken van levende/actuele informatie en kan de leerling een aantal vaardigheden -interactief- veel effectiever en prettiger aanleren. Hoe tracht je als school dit in de praktijk om te zetten? Sint-Lodewijkscollege in Doorslaar (Lokeren) tracht, a.h.v. individuele laptops, de ICT-ET op concrete wijze na te streven. 46
De Olympische spelen - Londen 2012, een schoolproject Anneleen De Backer De Olympische Spelen Londen 2012 Een schoolproject Over enkele maanden komen de Olympische zomerspelen Londen 2012 er aan. Dit levert scholen een zeer interessant thema aan om er heel ruim aan het werk mee te gaan. Een project rond De Olympische Spelen sluit goed aan bij de sport en de gezondheidsopvoeding op school. Het biedt ruimte voor heel wat activiteiten rond taal en rekenen, wero en muzo. Men kan er aspecten van de religieuze vorming bij betrekken of erover filosoferen met de kinderen. De meervoudige intelligenties van leerlingen kunnen ongetwijfeld aangesproken en gestimuleerd worden. In wat volgt stel ik een reeks activiteiten voor die - mits enkele aanpassingen - voor de verschillende graden van de lagere school bruikbaar zijn. Ik schenk vooral aandacht aan bewegingsopvoeding, aan taal en muzische vorming, en aan filosoferen met kinderen. Een existentiële pedagogie erkent het belang van het aanleren van kennis en feiten, maar hecht minstens evenveel belang aan het vormen van inzicht en het aanbrengen van waarden, attitudes en vaardigheden. Een onderwerp zoals de Olympische Spelen brengt sport en beweging onder de aandacht en biedt ook kansen tot reflectie en gesprek met kinderen over een belangrijk maatschappelijk thema zoals de sport. De volgende activiteiten kunnen samen voor een groot Olympisch feest zorgen. 50
Enkele accenten binnen het nieuw leerplan bewegingsopvoeding van het VVKBaO Christine De Medts Enkele accenten binnen het nieuw leerplan bewegingsopvoeding van het VVKBaO (september 2011) Er zijn geen nieuwe OD en ET voor bewegingsopvoeding. En toch was de nood aan een nieuw leerplan bewegingsopvoeding zeer groot? In een eerste deel wil ik hier kort op ingaan. In het tweede deel van dit artikel wil ik vooral focussen op enkele accentverschuivingen binnen het concretiseren in het uitwerken van de doelen, m.a.w. accenten in vernieuwde aanpak: pedagogischdidactisch. Waarom werd het leerplan bewegingsopvoeding herschreven? Wat is nieuw? Anders? 56
Onhandige Harry!? Een handleiding voor kleuterleid(st)ers met kleuters met DCD Sofie Claeys Onhandige Harry!? Een handleiding voor kleuterleid(st)ers met kleuters met DCD Autisme en ADHD zijn gekende begrippen in het (kleuter)onderwijs. Toen ik echter rondvraag deed voor mijn bachelorproef merkte ik dat DCD ongekend was in veel scholen. Aangezien DCD regelmatig voorkomt bij kinderen, vind ik het belangrijk dat DCD meer bekend wordt in het onderwijs. Vaak krijgen kinderen de diagnose DCD als oudere kleuter, maar nog vaker pas in het lager onderwijs. Nochtans kan je al verschillende signalen opmerken in het kleuteronderwijs en zou het ideaal zijn als we als kleuterleid(st)ers hier specifiek op kunnen reageren. Voor mijn bachelorproef opleiding leraar kleuteronderwijs aan de Arteveldehogeschool werkte ik samen met VZW Dyspraxis, dit is een vereniging van ouders met kinderen met DCD. Op hun website hebben zij een handleiding ter beschikking met specifieke tips voor leerkrachten. Als Bachelorproef koos ik er voor om deze handleiding (specifiek het deel voor kleuteronderwijs) uit te breiden met praktische tips voor kleuterleid(st)ers. In onderstaand artikel probeer ik de belangrijkste informatie voor de kleuterklaspraktijk te bundelen. 64
Boekbespreking Boekbespreking - - VAN DER WOLF K., VAN BEUKERING T., Gedragsproblemen in scholen. Het denken en handelen van leraren. Acco, Leuven, 2009, 320 blz., 30 68