MSM Outreachdag 2016-2017 Utrecht, 2 februari 2017
Programma Ochtendprogramma (9:45-12:00) 9:45-10:00: Opening door dagvoorzitter Febe Deug: Soa-cijfers over MSM 10:00-11:20: Plenaire presentaties inclusief koffiepauze Online/offline: Dubbel-interview met Jeremy Heshof (GGD Gelderland-Midden) en Koenraad Vermey (Soa Aids Nederland) Biomedische preventie & gedragsonderzoek: Interview met prof John de Wit (UU) Doelgroepen: Paneldiscussie met Frédérique van Dijk (GGD Haaglanden), Elie Karam en Söhail Braakman 11:20-12:00: Update-Carroussel Lunchpauze (12:00-13:00) Middagprogramma (13:00-16:00) Workshops Terugkoppeling met Posters & pitches Actieve afsluiting Netwerkborrel (16:00 17:00)
Ochtendprogramma Opening Soa-cijfers onder MSM Febe Deug
Deze grafiek laat zien dat er overall geen noodzaak tot paniek is over een soa-pandemie onder MSM. Vindpercentages overall zijn sinds 2010 stabiel tussen 19-21%, ook volgens de laatste thermometer van het RIVM (november 2016). Wel zien we een gestage stijging van gonorroe in alle leeftijdsgroepen van MSM. De stijgende vindpercentages onder heteroseksuele mannen en vrouwen is een gevolg van de plafondregeling.
De grootste leeftijdsgroep die van de soa-poli gebruik maakt betreft MSM tussen 25-29 jaar. Vergeleken met heteroseksuele mannen, weten jonge MSM onder de 25 jaar de soa-poli relatief goed te vinden.
Gonorroe is de meest gestelde diagnose onder MSM, op de voet gevolgd door chlamydia. De meest voorkomende lichaamsholte waar gonorroe en chlamydia gevonden worden is anorectaal. Oraal staat op de tweede plaats bij MSM. Daarom is anaal en oraal testen zo belangrijk bij MSM.
Onze focus op jonge MSM blijft heel terecht, zeker als je de vindpercentages vergelijkt met andere jongeren onder de 25 jaar. Onder jonge MSM tussen 20-24 jaar is het hoogste vindpercentage soa s van alle MSM, maar de verschillen tussen leeftijdsgroepen zijn klein.
In deze tabel zie je duidelijke verschillen tussen etniciteiten: vindpercentages zijn ongeveer 5% hoger onder MSM afkomstig van de Antillen, Suriname, Sub-Sahara-Afrika, Latijns-Amerika, Oost-Europa. Onder 1 e generatie migranten liggen de vindpercentages wat hoger dan onder 2 e - generatie migranten.
Opleidingsniveau (en daarmee sociaaleconomische status) lijkt vooral op jongere leeftijd van invloed te zijn. Naarmate MSM ouder worden, lijkt de invloed van opleidingsniveau op het vindpercentage minder groot te worden. Vooral laagopgeleide jonge MSM onder de 30 jaar hebben aanzienlijk vaker een soa dan hoogopgeleide MSM. Het aantal consulten is afhankelijk van de omvang van de groep in Nederland, dus het bereik onder laag-versus-hoogopgeleiden is moeilijker te vergelijken. Desondanks lijken hoogopgeleide MSM de soa-poli wel beter te vinden dan laagopgeleide MSM.
In de afgelopen 10 jaar is het aantal infecties onder MSM met acute hepatitis B op de soa-poli drastisch afgenomen, van 100 naar 20 (niet in grafiek). Het aantal MSM dat zich laat vaccineren tegen HBV is het sterkste toegenomen tussen 2012 en 2013, sinds is het aantal niet verder gegroeid.
Plenaire presentaties Online/offline Biomedische preventie & gedragsonderzoek Koffiepauze Doelgroepen
Biomedische preventie & gedragsonderzoek John de Wit, Universiteit Utrecht https://vimeo.com/202035943/b2bf6c4a2a
Online/offline
Doelgroepen
Update-Carrousel Campagne-activiteiten 2016 & vooruitblik 2017 Tools voor online testen: Advies.chat & Testlab Uitkomsten kwalitatieve onderzoek jonge MSM Verkenning ruilseks onder jonge MSM HBV Agendamodule Evaluatieformulier toolkit internetveldwerk
Campagnes in 2016 & 2017
Tools voor online testen: Man tot Man Testlab
Tools voor online testen: Advies.chat https://soatest.advies.chat/
Kwalitatief onderzoek preventie en communicatie jonge MSM Onderzoek naar het verbeteren van hiv- en soapreventie en communicatie gericht op jonge MSM In samenwerking met:
Kenmerken deelnemers (interviews) N=28 Leeftijd: - Range: 15-25 jaar - Gem. 20 jaar; mediaan 19 Opleiding Woonplaats: - 32% Amsterdam - 18% Noord-Holland & Flevoland - 32% Noord-Brabant - 11% Rotterdam & Den Haag - 7% Gelderland
Conclusies: online benadering
Conclusies: condooms en glijmiddel Condooms - Kennis generalistisch en niet homo-specifiek, voornamelijk opgedaan op school - Stoppen met condoomgebruik niet per se op basis van testuitslag, vertrouwen in partner belangrijke factor Glijmiddel - In categorieën noodzakelijk en prettig i.p.v. veilig (condooms) - Geen obstakels in gebruik, glijmiddel primair via drogist - Kennis en informatiebehoefte over verschillende soorten beperkt Condooms en/of glijmiddel - Positieve houding tegenover condooms en zeer positief tegenover glijmiddel - Durex & Durex veelgenoemde combinatie - Blijvende aandacht voor condooms nodig, voor glijmiddel niet nodig geacht
Conclusies: HBV-vaccinatie Goed bekend: o.a. via online promotie, soa-poli, werk, verre reis; Beperkte kennis over HBV, geen gespreksonderwerk in omgeving (en desondanks grote vaccinatiebereidheid) Suggesties jonge MSM: doorgaan met huidige aanpak (online promotie, gratis aanbod via soa-poli)
Onderzoek naar het verbeteren van hiv- en soapreventie en communicatie gericht op jonge MSM Lees het hele rapport op: www.soaaids.nl/onderzoekjongemsm
Jonge MSM & betaalde seks Verkenning onder MSM naar online dating en ruilseks Carolien Saathof & Marte Wiersma, MSc Sociologie Koenraad Vermey (Soa Aids Nederland) 02-02-2017
Introductie Ruilseks: een overkoepelende term voor allerlei vormen van seks in ruil voor een beloning (Van de Walle, van Berlo, Picavet en Verhoeff, 2010: 33). Aanleiding verkennend onderzoek: Verbeteren online aanbod op gebied van soa/hiv-preventie en seksuele gezondheid voor jonge M$M en meer te leren over frequentie en aard van ruilseks onder jonge MSM
Vraag Hoeveel homo- en biseksuele jongens hebben ooit ervaring met seks gehad in ruil voor geld of een andere beloning? a. Ongeveer 4% b. 1 op de 7 c. Bijna de helft Feedback op antwoord: Ervaring met ruilseks komt veel vaker voor onder homo- en biseksuelen onder de 25 jaar. Bijna 1 op de 7 homo- en biseksuele jongens onder de 25 jaar (14%) heeft ooit geld of een andere beloning voor seks gekregen, vergeleken met 4% van de heteroseksuele jongens.
Stelling Jonge M$M die betaald zijn voor seks, hebben bijna 2x zo vaak een soa. a. Juist b. Onjuist Feedback op antwoord: Het vindpercentage op soa s voor jonge MSM die ervaring hebben met sekswerk ligt hoger (30%) opzichte van jonge MSM die geen ervaring hebben met sekswerk (17%). Dit bleek te gelden voor chlamydia, gonorroe en syfilis, maar niet voor hiv.
Feit of mythe? Maatschappelijke normen staan jonge MSM meer in de weg dan meisjes als het gaat om het zoeken van hulpverlening Feit: Maatschappelijke normen op het gebied van mannelijkheid en seksualiteit (heteroseksisme, prostitutie, slachtofferschap) hebben invloed op de manier waarop jonge M$M zelf geneigd zijn hulp te zoeken en waarop hulpverleners jongens benaderen. Ook leeftijdsverschillen tussen sekspartners zijn een drempel. Voor betaalde seks geldt een wettelijke leeftijdsgrens van 18 jaar: Voor ruilseks tussen minderjarigen en meerderjarigen kan dus strafrechtelijke vervolging ingesteld worden. In de Tweede Kamer ligt een voorstel om deze leeftijdsgrens naar 21 jaar te verhogen.
Afsluiting Middagprogramma: workshop Betaalde seks onder jonge MSM Brainstorm-sessie & uitwisseling: Behoeftes van jonge M$M? Barrières van jonge M$M en/of de GGD? Aanvullende thema s voor kwalitatieve interviews? Lees meer: Fabels en Feiten over jonge MSM en ruilseks (Saathof & Vermey, 2016) Jonge M$M: een literatuurverkenning van ruilseks onder jonge mannen die seks hebben met mannen (Saathof & Vermey, 2017)
HBV agendamodule
Toolkit internetveldwerk https://www.soaaids.nl/toolkitmsm
Utrecht, 2 februari 2017
Middagprogramma Workshopronde 1 : 13.00 13.45 Workshopronde 2 : 13.45 14.30 Biomedische preventie (PZ): Preventie anno nu Hoe adviseren we MSM over nieuwe preventiemogelijkheden? Gedragsonderzoek (PZ): Onderzoek & praktijk Wat zijn de belangrijkste praktijkthema's voor de nieuwe MSM-survey? Doelgroepen (BT): Co-creatie met MSMMA Wat hebben we in 2016 geleerd over samenwerking met biculturele MSM en communities? Doelgroepen (KV): Betaalde seks onder jonge MSM Wat moeten we doen om jonge M$M beter te bereiken? Online/offline (KV) Internetveldwerk: tips, tricks & evaluatie Hoe maken we het uitvoeren & evalueren van online outreach makkelijker? Offline/offline (AB): Gadgets & Campagnes Welke behoeftes zijn er aan nieuwe materialen & campagnes?
Opdracht per workshop Beantwoord in een korte pitch-presentatie: Wat zijn de drie belangrijkste topics of issues? Wat hebben we hiervoor nodig? Wie gaat wat doen? Wie pakt welke rol?
Workshops: pitches & posters Workshopronde 1: Preventie anno nu Co-creatie met MSMMA Internetveldwerk: tips, tricks & evaluatie Workshopronde 2: Onderzoek & praktijk Betaalde seks onder jonge MSM Gadgets & Campagnes
Digitale Leerweken Soa Hiv Seks