Zorgvuldig te bewaren DE BESCHERMING VAN DE BELEGGER MARKETS IN FINANCIAL INSTRUMENTS DIRECTIVE (MiFID)
2
INHOUDSTAFEL 1. Inleiding 2. Uw beleggingsprofiel en uw beleggingsuniversum 3. Concreet: hoe antwoorden? 3.1. U bent enige titularis van een portefeuille 3.2. U bent titularis van een portefeuille in onverdeeldheid 3.3. U handelt in naam van een rechtspersoon 3.4. Minderjarige of beschermde persoon die het voorwerp is van een wettelijke of gerechtelijke vertegenwoordiging 4. Beoordeling van de geschiktheid of van de passendheid 4.1. Beoordeling van de geschiktheid 4.2. Beoordeling van de passendheid 4.3. Afwezigheid van beoordeling van de passendheid p. 4 p. 5 p. 6 p. 7 p. 8 p. 9 p. 11 p. 13 p. 14 p. 15 p. 15 3
1. INLEIDING In het kader van de MiFID-richtlijn is het onze plicht om u te informeren over de bescherming die u als belegger geniet. Het basisprincipe van deze richtlijn stelt dat financiële instellingen zich altijd op eerlijke, billijke en professionele wijze moeten inzetten voor de belangen van hun cliënten. Zo zijn ze onder meer verplicht om na te gaan of de door hen aangeboden financiële diensten en instrumenten passend of geschikt zijn voor hun cliënten. Om aan deze vereisten te voldoen, zijn wij ertoe gehouden om een proces in te voeren dat uit verschillende stappen bestaat. Allereerst bepalen wij de MiFID-cliëntencategorie waartoe u behoort: ofwel «privécliënt» 1, ofwel «professionele cliënt». De informatie in deze brochure is uitsluitend bestemd voor onze «privécliënten» die in financiële instrumenten beleggen of van plan zijn om dit te doen. Vervolgens bepalen wij uw beleggingsprofiel. Hiervoor doorlopen we samen een vragenlijst die uit drie delen bestaat, en dit voor de bepaling van: Uw persoonlijke en financiële situatie: het gaat met name om uw familiale en beroepssituatie, uw inkomsten en uitgaven, uw vermogen en de verwachte evolutie ervan; Uw kennis en ervaring inzake de financiële wereld en de manier waarop u hiervan op de hoogte blijft; Uw beleggingsdoelstellingen: in dit deel hebben wij aandacht voor uw risicotolerantie, uw beleggingsfilosofie en uw behoeften inzake liquiditeiten. Zoals u weet, bieden wij u de mogelijkheid om meerdere beleggingsportefeuilles bij onze instelling aan te houden. Deze kunnen verschillend worden beheerd en in dat geval zullen wij voor elke portefeuille een specifiek beleggingsprofiel opstellen. Uw persoonlijke en financiële situatie en uw algemene kennis en ervaring veranderen uiteraard niet, maar uw beleggingsdoelstellingen kunnen verschillen van portefeuille tot portefeuille. Tot slot, gaan wij over tot een test van uw specifieke kennis en ervaring inzake de verschillende soorten financiële instrumenten en de risico s die eraan verbonden zijn. Deze test bepaalt uw beleggingsuniversum. De uitgebreidheid van deze test verschilt naargelang het soort dienst dat u kiest. Uw beleggingsprofiel en uw beleggingsuniversum worden samengevat in een document dat u dient te ondertekenen: het MiFID-overzicht. De verstrekte informatie op basis van deze documenten laat ons toe om uw persoonlijke belangen zo goed mogelijk te dienen. Het is bijgevolg belangrijk dat u ons correcte en nauwkeurige informatie verstrekt bij het beantwoorden van de gestelde vragen. In deze brochure vindt u meer uitleg over de manier waarop het beleggingsprofiel en het beleggingsuniversum moeten worden ingevuld, alsook over de bescherming die voortvloeit uit de bepaling van deze twee elementen. 1 De benaming «privécliënt» stemt, in de zin van de MiFID-regelgeving, overeen met het begrip «niet-professionele cliënt». 4
2. UW BELEGGINGSPROFIEL EN UW BELEGGINGSUNIVERSUM Uw beleggingsprofiel per portefeuille wordt opgesteld op basis van een driedelige vragenlijst die wij samen invullen. Aan de hand hiervan kunnen wij bepalen welk van de vijf onderstaande profielen op u van toepassing is. Beleggingsprofiel Beschrijving van de beleggingsstrategie Conservatief Beleggingshorizon van rond de 3 jaar. U wenst niet te veel risico s te nemen met uw beleggingen, maar u wenst regelmatige inkomsten. Uw portefeuille kan bijgevolg lichte tot matige schommelingen vertonen. Defensief Beleggingshorizon van meer dan 3 jaar. U streeft in de eerste plaats naar een regelmatig rendement met een gematigd risico van verlies. U aanvaardt een matige volatiliteit. Evenwichtig Beleggingshorizon van meer dan 5 jaar. U streeft naar een groei van uw kapitaal op lange termijn. U bent bereid om gematigde risico s te nemen en om eventuele aanzienlijke schommelingen van uw portefeuille te aanvaarden. Dynamisch Agressief Beleggingshorizon van meer dan 7 jaar. U streeft naar een sterke groei van uw kapitaal op lange termijn. U bent bereid om grote en plotse, zowel opwaartse als neerwaartse, schommelingen van uw portefeuille te aanvaarden. Beleggingshorizon van meer dan 10 jaar. U streeft naar een zeer sterke groei van uw kapitaal op lange termijn. U bent bereid om grote en plotse, zowel opwaartse als neerwaartse, schommelingen van uw portefeuille te aanvaarden. Gezien de aard van de gedane beleggingen, zal uw portefeuille geen regelmatige inkomsten opleveren. Wij houden eveneens rekening met uw specifieke kennis en ervaring inzake financiële instrumenten. Zoals eerder vermeld, wordt deze informatie verkregen aan de hand van een test ter bepaling van uw beleggingsuniversum. De resultaten van deze test bepalen onder andere: de omvang van de instrumenten waaruit uw portefeuille in discretionair beheer wordt samengesteld; de instrumenten waarover wij u advies zullen verstrekken; de verwerking van uw order wanneer u een opdracht aan de Bank doorgeeft. Naargelang van uw profiel en uw specifieke kennis en ervaring inzake financiële instrumenten zullen wij de beleggingsdiensten bepalen die voor u geschikt zijn. Om die reden is het cruciaal dat de informatie in ons bezit steeds geactualiseerd is. Vanuit dit oogpunt zullen de antwoorden op de vragenlijst en op de test het voorwerp zijn van een periodieke herziening. 5
3. CONCREET: HOE ANTWOORDEN? Teneinde u de meest gepaste dienstverlening aan te bieden en zo goed mogelijk aan uw verwachtingen te beantwoorden, is het voor ons belangrijk om u goed te kennen («know your customer» of «KYC»). Op basis van een driedelige vragenlijst en een test zullen wij, enerzijds, uw beleggingsprofiel en, anderzijds, uw beleggingsuniversum bepalen. De manier waarop de verschillende vragen moeten worden beantwoord, verschilt noodzakelijkerwijs al naargelang u handelt in de hoedanigheid van enige titularis van een portefeuille en/of titularis van een portefeuille in onverdeeldheid, optreedt in naam van een rechtspersoon of handelt voor rekening van minderjarigen of beschermde personen die het voorwerp zijn van een wettelijke of gerechtelijke vertegenwoordiging. In dit hoofdstuk komen al deze verschillende gevallen aan bod. 6
3.1 U BENT ENIGE TITULARIS VAN EEN PORTEFEUILLE Uw beleggingsprofiel en uw beleggingsuniversum worden bepaald aan de hand van twee documenten die opgebouwd zijn als volgt: VRAGENLIJST (beleggingsprofiel) Vragen betreffende Inhoud van het document Uw persoonlijke en financiële situatie Dit deel bevat vragen betreffende uw familiale en beroepssituatie, uw inkomsten en uitgaven, uw globale vermogen en de verwachte evolutie ervan. Uw algemene kennis en ervaring Deze vragenlijst peilt naar uw algemene kennis en ervaring inzake beleggingen en de financiële markten en naar de manier waarop u hiervan op de hoogte blijft. Uw beleggingsdoelstellingen Om de beleggingsdoelstelling van uw portefeuille te bepalen, dienen we kennis te hebben van uw risicotolerantie, uw beleggingsfilosofie en uw behoeften inzake liquiditeiten. TEST (beleggingsuniversum) Vragen betreffende Inhoud van het document Specifieke kennis en ervaring Deze test laat toe om meer informatie te verkrijgen over uw specifieke kennis en ervaring inzake specifieke financiële instrumenten en de mogelijke risico s die eraan verbonden zijn. Uw beleggingsprofiel en uw beleggingsuniversum worden samengevat in een document dat u dient te ondertekenen: het MiFID-overzicht. U heeft eveneens het recht om een gedetailleerde kopie van uw verschillende antwoorden te vragen. 7
3.2 U BENT MEDETITULARIS VAN EEN PORTEFEUILLE IN ONVERDEELDHEID Aan de hand van de vragenlijst wordt een beleggingsprofiel bepaald voor elk lid van de onverdeeldheid, rekening houdend met het volgende: VRAGENLIJST (beleggingsprofiel) Vragen betreffende In te vullen door De persoonlijke en financiële situatie Algemene kennis en ervaring Elk lid van de onverdeeldheid, op basis van zijn persoonlijke gegevens, resulterend in één profiel. Wij houden enkel rekening met het meest voorzichtige profiel van de leden voor de bepaling van het beleggingsprofiel dat toepasselijk is op de portefeuille in onverdeeldheid. Beleggingsdoelstellingen De persoon/personen die gemachtigd is/zijn om de onverdeeldheid te vertegenwoordigen, vult/vullen vervolgens een test in ter bepaling van het beleggingsuniversum. TEST (beleggingsuniversum) Vragen betreffende In te vullen door Specifieke kennis en ervaring De persoon/personen die gemachtigd is/zijn om de onverdeeldheid te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van zijn/hun persoonlijke specifieke kennis en ervaring. Indien twee of meer personen gemachtigd zijn om de onverdeeldheid te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank en eventueel gezamenlijk dienen op te treden, zullen wij enkel de financiële instrumenten in aanmerking nemen waarvoor alle vertegenwoordigers specifieke kennis en ervaring kunnen aantonen. Het MiFID-overzicht wordt door elk lid van de onverdeeldheid ondertekend. Op verzoek zullen wij u uw individuele MiFID-overzicht bezorgen. 8
3.3 U HANDELT IN NAAM VAN EEN RECHTSPERSOON Het beleggingsprofiel en het beleggingsuniversum van de rechtspersoon worden bepaald aan de hand van de volgende twee documenten: VRAGENLIJST (beleggingsprofiel) Vragen betreffende In te vullen door De financiële situatie De persoon/personen die gemachtigd is/zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van de financiële situatie van de rechtspersoon. Indien de rechtspersoon door meerdere personen vertegenwoordigd wordt, zullen deze laatstgenoemden de vragen in onderlinge overeenstemming beantwoorden. Algemene kennis en ervaring De persoon/personen die gemachtigd is/zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van zijn/hun persoonlijke algemene kennis en ervaring. Indien twee of meer personen gemachtigd zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank en eventueel gezamenlijk dienen op te treden, zullen zij de vragen in onderlinge overeenstemming beantwoorden, rekening houdend met hun gemeenschappelijke algemene kennis en ervaring. Beleggingsdoelstelling De persoon/personen die gemachtigd is/zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van de beleggingsdoelstellingen van de rechtspersoon. Indien de rechtspersoon door meerdere personen vertegenwoordigd wordt, zullen deze laatstgenoemden de vragen in onderlinge overeenstemming beantwoorden. 9
TEST (beleggingsuniversum) Vragen betreffende In te vullen door Specifieke kennis en ervaring De persoon/personen die gemachtigd is/zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van zijn/hun persoonlijke specifieke kennis en ervaring. Indien twee of meer personen gemachtigd zijn om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, zullen wij enkel de financiële instrumenten in aanmerking nemen waarvoor alle vertegenwoordigers specifieke kennis en ervaring kunnen aantonen. Het MiFID-overzicht wordt ondertekend door de persoon die gemachtigd is om de rechtspersoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank. Indien er meerdere vertegenwoordigers werden aangeduid die gezamenlijk dienen op te treden, zal dit document door hen allemaal worden ondertekend. 10
3.4 MINDERJARIGE OF BESCHERMDE PERSOON DIE HET VOORWERP IS VAN EEN WETTELIJKE OF GERECHTELIJKE VERTEGENWOORDIGING Het beleggingsprofiel van een minderjarige of van een persoon die het voorwerp is van beschermingsmaatregelen, wordt opgesteld aan de hand van de vragenlijst. Zelfs ingeval meerdere wettelijke of gerechtelijke vertegenwoordigers gezamelijk dienen op te treden, zal er één beleggingsprofiel worden bepaald op naam van de minderjarige of de beschermde persoon. De vragenlijst wordt gezamenlijk ingevuld. VRAGENLIJST (beleggingsprofiel) Vragen betreffende In te vullen door De persoonlijke en financiële situatie De wettelijke/gerechtelijke vertegenwoordiger(s) die gemachtigd is/zijn om de minderjarige of de beschermde persoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van de persoonlijke en financiële situatie van de minderjarige of de beschermde persoon. Indien twee of meer vertegenwoordigers gezamenlijk dienen op te treden, zullen zij de vragen in onderlinge overeenstemming beantwoorden. Algemene kennis en ervaring De wettelijke/gerechtelijke vertegenwoordiger(s) die gemachtigd is/zijn om de minderjarige of de beschermde persoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van zijn/hun persoonlijke algemene kennis en ervaring. Indien twee of meer vertegenwoordigers gezamenlijk dienen op te treden, zullen zij de vragen in onderlinge overeenstemming beantwoorden, rekening houdend met hun gemeenschappelijke algemene kennis en ervaring. Beleggingsdoelstellingen De wettelijke/gerechtelijke vertegenwoordiger(s) die gemachtigd is/zijn om de minderjarige of de beschermde persoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van de beleggingsdoelstellingen van de minderjarige of de beschermde persoon en, desgevallend, in overeenstemming met zijn/hun wettelijk of gerechtelijk mandaat. Indien twee of meer vertegenwoordigers gezamenlijk dienen op te treden, zullen zij de vragen in onderlinge overeenstemming beantwoorden. De vertegenwoordiger(s) van de minderjarige of de beschermde persoon vult/vullen vervolgens een test in ter bepaling van het beleggingsuniversum. 11
TEST (beleggingsuniversum) Vragen betreffende In te vullen door Specifieke kennis en ervaring De wettelijke/gerechtelijke vertegenwoordiger(s) die gemachtigd is/zijn om de minderjarige of de beschermde persoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, op basis van zijn/hun persoonlijke specifieke kennis en ervaring. Indien twee of meer vertegenwoordigers gemachtigd zijn om de minderjarige of de beschermde persoon te vertegenwoordigen ten aanzien van de Bank, zullen wij enkel de financiële instrumenten in aanmerking nemen waarvoor alle vertegenwoordigers specifieke kennis en ervaring kunnen aantonen. Het MiFID-overzicht wordt ondertekend door de wettelijke/gerechtelijke vertegenwoordiger(s). Indien meerdere wettelijke of gerechtelijke vertegenwoordigers gezamenlijk dienen op te treden, zullen zij de desbetreffende documenten ondertekenen. 12
4. BEOORDELING VAN DE GESCHIKTHEID OF VAN DE PASSENDHEID Zoals eerder vermeld, baseren wij ons op het beleggingsprofiel en op het beleggingsuniversum van de portefeuille om u een kwaliteitsdienstverlening te bieden in overeenstemming met uw profiel. Het beschermingsniveau dat u geniet, hangt af van het soort diensten dat u geselecteerd heeft. Hieronder vindt u een overzicht van de geboden bescherming naargelang van de verschillende diensten: Discretionair beheer Beleggingsadvies Uitvoering van orders in complexe instrumenten Uitvoering van orders in niet-complexe instrumenten Geschiktheidsbeoordeling Geschiktheidsbeoordeling Passendheidsbeoordeling Geen beoordeling Rekening houdend met: het beleggingsprofiel het beleggingsuniversum het beleggingsprofiel het beleggingsuniversum het beleggingsuniversum Niet geschikt = geen transactie Niet geschikt = geen advies Niet passend = transactie enkel mogelijk indien behoud van het order ondanks waarschuwing Transactie = verantwoordelijkheid van de cliënt 13
4.1 BEOORDELING VAN DE GESCHIKTHEID Wij gaan over tot een beoordeling van de geschiktheid van de transacties uitgevoerd in het kader van discretionair beheer of beleggingsadvies. De twee diensten kunnen worden onderscheiden als volgt: Discretionair beheer Beleggingsadvies De Bank verzorgt het beheer van de portefeuille en neemt de nodige beleggingsbeslissingen in naam en voor rekening van haar cliënt. De Bank verstrekt gepersonaliseerd beleggingsadvies aan haar cliënt, die op basis hiervan zelf beslist om al dan niet te beleggen. Voor de geschiktheidsbeoordeling houden wij rekening met: uw beleggingsprofiel, bepaald op basis van uw antwoorden op de vragenlijst die bedoeld is om uw persoonlijke en financiële situatie, uw algemene kennis en ervaring en uw beleggingsdoelstellingen te beoordelen; en uw beleggingsuniversum, zoals bepaald aan de hand van de test inzake specifieke kennis en ervaring. Concreet kan een financieel instrument niet geschikt blijken indien het niet past in de beleggingsstrategie die overeenkomt met uw beleggingsprofiel of indien u onvoldoende kennis en ervaring heeft inzake de specifieke kenmerken van dit financiële instrument. Indien dit het geval is, zal het verdere verloop afhangen van de door u gekozen dienst: Discretionair beheer Beleggingsadvies Wanneer uit de geschiktheidsbeoordeling blijkt dat een instrument niet geschikt is, zullen wij dit instrument niet opnemen in uw portefeuille. Wij verstrekken u geen advies inzake instrumenten die, op basis van onze geschiktheidsbeoordeling, niet geschikt blijken. 14
4.2 BEOORDELING VAN DE PASSENDHEID UITVOERING VAN ORDERS IN COMPLEXE FINANCIËLE INSTRUMENTEN Wanneer u ons een specifiek order doorgeeft zonder voorafgaand beleggingsadvies te hebben gevraagd, zal het beschermingsniveau dat u geniet, afhangen van het soort financieel instrument waarop uw order betrekking heeft. Indien het gaat om complexe financiële instrumenten, zoals gestructureerde of afgeleide producten, gaan wij over tot een controle van de passendheid van uw orders. Daarvoor baseren wij ons op het resultaat van de test betreffende uw specifieke kennis en ervaring inzake financiële instrumenten, die uw beleggingsuniversum bepaalt. Indien uit deze controle blijkt dat het instrument niet past in uw beleggingsuniversum zoals bepaald door deze test, wordt het aankooporder als niet passend beschouwd. U zult dan een waarschuwing ontvangen. Indien u het order, ondanks deze waarschuwing, toch wenst uit te voeren, zal dit op uw eigen verantwoordelijkheid gebeuren. 4.3 AFWEZIGHEID VAN BEOORDELING VAN DE PASSENDHEID UITVOERING VAN ORDERS IN NIET-COMPLEXE FINANCIËLE INSTRUMENTEN U kunt eveneens orders doorgeven in niet-complexe financiële instrumenten, zoals aandelen, gewone obligaties of beveks, zonder vooraf advies van de Bank te hebben ontvangen. In dat geval zullen wij deze orders uitvoeren zonder vooraf over te gaan tot een passendheidsbeoordeling van de transactie. Wij vestigen uw aandacht echter op het feit dat deze transacties op uw eigen verantwoordelijkheid worden uitgevoerd. 15
Antwerpen Van Putlei 31 2018 Antwerpen Tel.: +32 3 248 59 10 Brussel Herrmann-Debrouxlaan 46 1160 Brussel Tel.: +32 2 679 45 11 Hasselt Lazarijstraat 156, bus 11 3500 Hasselt Tel.: +32 11 28 48 90 Luik Parc d affaires Zénobe Gramme Square des Conduites d Eau 11-12 4020 Liège Tel.: +32 4 340 46 00 Meise Nieuwelaan 224, bus 2 1860 Meise Tel.: +32 2 264 95 00 Namen Boulevard de la Meuse 23 5100 Jambes Tel.: +32 81 32 63 00 Sint-Martens-Latem Koperstraat 1E 9830 Sint-Martens-Latem Tel.: +32 9 235 23 80 Waregem Franklin Rooseveltlaan 172-174 8790 Waregem Tel.: +32 56 62 51 30 Puilaetco Dewaay Private Bankers maart 2016 Dit document werd in maart 2016 opgesteld op basis van de informatie in ons bezit op dat moment. De inhoud van dit document is louter informatief en kan niet worden beschouwd als een aanbod tot aan- of verkoop van een instrument of dienst van welke aard ook. Niettegenstaande dat de in dit document vermelde informatie en opinies afkomstig zijn van betrouwbare bronnen, vormen ze in geen geval een expliciete of impliciete garantie voor wat betreft hun juistheid en volledigheid. Alle informatie en opinies in dit document geven de positie van de groep KBL epb (waarvan Puilaetco Dewaay Private Bankers NV deel uitmaakt) weer en alle informatie en opinies kunnen zonder voorafgaande kennisgeving worden gewijzigd. Opgemaakt en goedgekeurd door Puilaetco Dewaay Private Bankers NV: noch dit document, noch een kopie ervan mogen worden verspreid zonder de voorafgaande toestemming van Puilaetco Dewaay Private Bankers NV. Verantwoordelijke uitgever: Puilaetco Dewaay Private Bankers NV, Herrmann-Debrouxlaan 46, 1160 Brussel, RPR Brussel BE 0403.236.126.