Inhoud Voorwoord... 2... 3 Geluidsfragmenten en filmpjes... 4 1:... 5 2: Renate Arends...6 3: Liefde in muziek... 7 4: Zing zelf... 8 Verwerkingsopdrachten...9 Bijlagen... Bijlage 1: Het Koninklijk Concertgebouw Bijlage 2: Biografie Bijlage 3: Biografie Renate Arends 1
Voorwoord is een jonge operazanger die de hele wereld over vliegt om in operahuizen op te treden. Tijdens het concert gaat hij op speeddate met sopraan Renate Arends en daten ze met muziek waarin de liefde centraal staat. Ze worden op de piano begeleid door Abigail Richards. De regie wordt verzorgd door Jorinde Keesmaat. Dit lesmateriaal is bedoeld als voorbereiding op het concert. De leerlingen maken kennis met en Renate Arends en de muziek die zij zingen. Ook luisteren ze naar muziek over de liefde, denken ze na over een invulling van hun eigen concert en zingen ze een nummer dat tijdens het concert ook gezongen zal worden. Met een goede voorbereiding zullen de leerlingen een rijkere concertbeleving ervaren. 2
Over het lesmateriaal Dit lesmateriaal bevat verschillende lesonderdelen die als losse lessen kunnen worden uitgevoerd of juist samengevoegd kunnen worden in één les. Het materiaal kan dus naar eigen inzicht ingezet worden ter voorbereiding op het concertbezoek. Het eerste lesonderdeel gaat over. Ook komt in het eerste lesonderdeel Het Concertgebouw en de historie van het gebouw aan bod. Het tweede lesonderdeel gaat over Renate Arends. Het derde lesonderdeel gaat over de liefde in de muziek: je luistert naar verschillende stukken en stelt zelf je eigen concert samen. In het vierde lesonderdeel ga je zelf zingen: het nummer Summertime van George Gershwin, dat ook tijdens het concert gezongen zal worden. De verwerkingsopdrachten zijn bedoeld voor na afloop van het concert. Er kan gekozen worden welke opdrachten er gemaakt worden. Website Alle film- en geluidsfragmenten die horen bij dit lesmateriaal zijn te vinden op educatie.concertgebouw.nl/no-strings-attached. Doelen Doel van dit project is om leerlingen in contact te brengen met live muziek en ze op toegankelijke wijze kennis te laten maken met het vocale klassieke repertoire en Het Concertgebouw. Wij wensen jullie veel plezier met de voorbereiding. 3
Geluidsfragmenten en filmpjes Op de website educatie.concertgebouw.nl/no-strings-attached staan de geluidsfragmenten en filmpjes die horen bij de verschillende lesonderdelen. Tracks 1. Strauss: Nichts 2. Gounod: Veux Vivre 3. Mozart: La ci darem 4. Lehar: Lippen Schweigen Filmpjes 1. Een dag uit het leven van een operazanger 2. zingt: Mozart - Donne Mie Le Fate a Tanit (Uit: Così fan tutte) 3. zingt: Schubert - Die Krahe (Uit: Die Winterreise) 4. zingt: Harnick & Bock - Tonight at eight (Uit: She loves me) 5. Amsterdam in de Gouden Eeuw 6. Renate Arends zingt: Summertime van George Gershwin (klassieke versie) 7. Billy Holiday zingt: Summertime van George Gershwin (jazz versie uit 1936) 8. Pianoversie: Summertime van George Gershwin 4
1: Dit lesonderdeel gaat over zanger, die jullie straks op het podium zullen zien. is een klassiek zanger en is bariton, een stemtype tussen tenor (hoge mannenstem) en bas (lage mannenstem) in. Hoe klinkt dat? En hoe ziet het leven van een professioneel zanger eruit? Via onderstaande opdrachten kom je daar achter. Opdracht 1 a. Bekijk film 1 en kom zo te weten hoe een dag uit het leven van een zanger er uit kan zien. b. Welke vragen zou je naar aanleiding van het zien van deze film aan Martijn willen stellen? c. Lees voor meer informatie over Martijn zijn biografie in bijlage 2. Opdracht 2 a. Bekijk film 2 t/m 4 en luister zo naar de stem van Martijn. Wat vind je van zijn stem? Wat vind je van deze manier van zingen? Waarom? b. Welk van de drie stukken vind je het mooiste en waarom? c. Welk van de drie stukken vind je het best passen bij de stem van Martijn en waarom? Het Concertgebouw heeft regelmatig opgetreden in Het Concertgebouw en zal dat ook voor jullie gaan doen. Via onderstaande opdracht kom je meer te weten over het gebouw en de historie. Opdracht 3 a. Lees de informatie in bijlage 1 over Het Concertgebouw. b. Bekijk de Virtual Tour en neem zo alvast een kijkje in het hele gebouw via www.concertgebouw.nl/uw-bezoek. Het concert zal plaatsvinden in de Kleine Zaal. c. Bekijk via http://www.concertgebouw.nl/uw-bezoek/gebouw-geschiedenis de verschillende pagina s over de kenmerken en geschiedenis van Het Concertgebouw. d. Ontdek via film 5 hoe Amsterdam eruit zag toen Het Concertgebouw in 1888 werd gebouwd. 5
2: Renate Arends Dit lesonderdeel gaat over zangeres Renate Arends, die jullie straks op het podium zullen zien. Renate is sopraan, dat is een hoge vrouwenstem. Hoe klinkt dat? Wat vind jij daar zelf van? Via onderstaande opdrachten kom je daar achter. Opdracht 4 a. Luister via http://www.sorekartists.com/artist.aspx?id=19 naar de opnames van Renate (klik onder de foto op audio). Wat vind je van haar stem? Wat vind je van deze manier van zingen? Waarom? b. Welk van de vier stukken vind je het mooiste en waarom? c. Welk van de vier stukken vind je het best passen bij de stem van Renate en waarom? d. Welke vragen zou je naar aanleiding van het horen van deze stukken aan Renate willen stellen? e. Lees voor meer informatie over Renate haar biografie in bijlage 3. 6
3: Liefde in muziek Dit lesonderdeel gaat over liefde in muziek. Veel componisten hebben de liefde als uitgangspunt gekozen voor het schrijven van muziek. In opera s vormt een liefdesverhaal vaak de basis voor het werk. Tijdens het concert staat ook de liefde centraal en wordt er gedate. Hoe klinkt muziek die past bij de liefde? Welke muziek vind jij passen bij de liefde? En hoe zou jouw concert over de liefde eruit zien? Via onderstaande opdrachten kom je hier achter. Liefde in muziek Stel je voor dat je een blind date hebt. Dat is in het begin natuurlijk heel erg spannend. Maar naar mate de avond vordert ga je indruk maken op elkaar. En misschien vertel je elkaar wel dat je elkaar heel leuk vindt. In een latere date kan het gebeuren dat je ruzie krijgt, maar dat kun je ook weer goedmaken. Deze gebeurtenissen worden gekoppeld aan de muziek. Opdracht 5 Luister naar track 1 t/m 4, dit zijn stukken die tijdens het concert gezongen worden. Bedenk welke track jij bij de verschillende momenten vindt passen. En bedenk ook waarom je dat daarbij vindt passen. Spanning voor speeddate track. Indruk maken op elkaar track Ik vind je leuk track.. Ruzie maken en goedmaken track.. Opdracht 6 a. Stel je eigen concert samen met muziek over de liefde. Welke stukken/nummers/tracks kies je en waarom? Luister je bijvoorbeeld zelf naar bepaalde muziek als je verliefd bent? Maak van de gekozen muziek eventueel een Spotify- of Youtube-playlist met muziek over de liefde. Bedenk vervolgens welk verhaal je met deze muziek wilt vertellen tijdens het concert? b. Schrijf een kort script waarin je de verhaallijn, de muziekstukken en de rollen beschrijft die jij in het concert voor ogen hebt. c. Bedenk vervolgens hoe je wilt dat het er op het podium uit komt te zien. Wat voor decor past er bij jouw verhaal? Wat voor licht moet er komen? Voeg dit toe aan je script. d. Presenteer jouw script aan de klas. 7
4: Zing zelf In dit lesonderdeel ga je zelf zingen! Tijdens het concert wordt het nummer Summertime gezongen, gecomponeerd door George Gershwin en geschreven voor zijn opera Porgy and Bess. Een klassieke aria dus. Maar al snel werd deze aria overnomen in de jazz en is het in dat genre een veelgezongen nummer geworden. Waarschijnlijk heb je het al eens gehoord. Via onderstaande opdrachten leer je het nummer kennen en ga je het zelf zingen. Luisteropdracht Opdracht 7 a. Luister via film 6 naar zangeres Renate Arends die je ook op het concert zult zien en horen. Zij zingt in dit filmpje de klassieke versie van Summertime. b. Herken je de melodie? Wat vind je van deze versie? Wat vind je van deze manier van zingen? c. Luister daarna via film 7 naar zangeres Billy Holiday die de jazzversie zingt van Summertime (opname uit 1936). d. Herken je de melodie? Wat vind je van deze versie ten opzichte van de klassieke versie? Wat vind je van deze manier van zingen? Zing zelf Opdracht 8 a. Tijd om het nummer zelf te gaan zingen! Mocht je het nummer niet kennen, luister dan een aantal keer naar film 7 terwijl je meeleest met onderstaande tekst. b. Zing het lied daarna mee met de piano-versie van film 8. c. Maak met een groepje een begeleiding van jouw versie van Summertime. Dat kan op een instrument, maar ook met body-percussie of een zelfbedacht instrument (zoals met een pen tikken op tafel). Spreek af wie er zingt en wie er begeleidt, maar misschien kan dat ook tegelijk! d. Voer jouw versie van Summertime op voor de rest van de klas. Tekst Summertime Summertime, And the livin' is easy Fish are jumpin' And the cotton is high Oh, Your daddy's rich And your mamma's good lookin' So hush little baby Don't you cry One of these mornings You're going to rise up singing Then you'll spread your wings And you'll take to the sky But until that morning There's a'nothing can harm you With your daddy and mammy standing by 8
Verwerkingsopdrachten Kies na het concertbezoek één of meerdere van onderstaande opdrachten ter verwerking van je bezoek aan Het Concertgebouw Opdracht 1 Schrijf een review over je ervaringen na het concertbezoek. Hoeveel sterren ken je toe (maximaal 5)? In hoeverre sloot de muziek aan bij je verwachtingen? Wat vond je van de muziek? Wat vond je van de zang? Zou je dit concert aanraden aan de lezers van je review? Opdracht 2 Schrijf een recensie voor een krant over het concert dat je hebt gehoord. Houd er rekening mee dat het taalgebruik van een recensie in een krant anders is dan op internet. Wat vond je goed en waarom? Wat had je liever anders gezien of gehoord? Zou je dit concert aanraden aan de lezers van je recensie? Opdracht 3 Maak een playlist met nummers die je na het horen van het concert zou vinden passen bij de stemmen van Martijn en Renate. Waarom heb je voor deze nummers gekozen? Beschrijf dit aan een klasgenoot of aan de hele klas. Opdracht 4 Beschrijf Het Concertgebouw aan iemand die er nog nooit is geweest. Je kunt dit opschrijven of aan iemand vertellen. Wat is jouw opgevallen aan het gebouw? Wat vond je er van? Zou je iemand aanraden er heen te gaan? 9