Papier Paper Behangselpapier wallpaper UDC 691.14 DocbJad 01 1 Plaats Gebouw, onderdeel Omschrijving Datering ToeJich ting Overzicht van de zuidzijde van Oud Amelisweerd Overzichtsplattegrondje van het huis Tekst Opmeting en tekening Datum Schaal Foto s Bunnik Koningsweg 9, landhuis OudAmelisweerd Wandbespanning van Chinees behang ca. 1770 In de twee rechter voorkamers aan de zuidzijde van het huis (rivierzijde) bevinden zich zeer zeldzame wandbespanningen van handbeschilderd Chinees behangsel, waarop allerlei voorstellingen, zoals jacht en feestscènes, bloemen en vogels zijn afgebeeld. Met Chinees behang wordt bedoeld in China vervaardigd behang met Chinese voorstellingen. Het behangsel bestaat uit vellen rijstpapier. In de meest oostelijke kamer, hier kamer 1 genoemd, zijn de afmetingen van de vellen 115,5 cm bij 61 cm en die in de aangrenzende salon, hier kamer 2 genoemd, 120 cm bij 61 cm. De vellen behang zijn aangebracht op een linnen drager, die voorzien is van grauw grondpapier. Het geheel is bevestigd op tegen de muur bevestigde houten tengels. Het behangsel van de getekende wand (noordwand in kamer 2) met jachtscène heeft in de breedte en de hoogte een overlapping van respectievelijk 3,5 en 1,5 cm. De banen zijn van rechts naar links aangebracht. De jachtscène op de wand is deel van een doorlopende voorstelling die begint op de oostwand en eindigt op de noordwand; de westwand geeft een beeld van het feest dat in het teken van de drakenbootwedstrijd staat. De eerste voorstelling wordt verstoord door twee deuren die mogelijk in de jaren 1808 1810 zijn aangebracht. Oorspronkelijk waren op dezelfde plaats twee blinde deuren waar de voorstelling overheen liep. Zeer waarschijnlijk heeft Gerard Godard Baron Taets van Amerongen kort na 1770 opdracht gegeven de kamers met Chinees behang te verfraaien. Aannemelijk is dat hij het vanuit Canton naar Nederland geïmporteerde behangsel via de Verenigde Oostindische Compagnie heeft betrokken. Uit onderzoek en restauratie bleek dat er een tijdelijk behang was aangebracht in afwachting van het Chinese behang. Dit tijdelijke behang is ook op grondpapier en een linnen drager geplakt. In kamer 1 is het tijdelijk behang verwijderd toen het Chinese behang werd aangebracht, terwijl in kamer 2 het tijdelijk behang achter het Chinese behang is behouden. De tengels corresponderen noch met de breedte, noch met de hoogte van de behangvellen. Chinees behang is vrij zeldzaam in Nederland. Voorbeelden in situ zijn aanwezig in het huis Marquette in Heemskerk, Huis Ten Bosch in Den Haag en in kasteel Heeswijk te HeeswijkDinther. In het verleden was in het Museum Paleis het Loo in Apeldoorn ook Chinees behang aanwezig. Verder worden nog enkele resten bewaard in het Rijksmuseum te Amsterdam, het Westfries Museum in Hoorn, het Breda s Museum, het Huis Sparrendaal te Driebergen en het huis Dreef 3 te Haarlem. Literatuur M. Knuijt, OudAmelisweerd, Koningslaan 9, Bunnik, Archeologische en Bouwhistorische Kroniek van de Gemeente Utrecht, Utrecht 1989, p. 6570. Zie ook M.J.F. Knuijt, Restauratievademecum, RVbJad Papier 01, Behangselpapier: Het dateren, conserveren en restaureren van papierbehang (1991). B.H.J.N. Kooij H.F.G. Hundertmark maart 1997 1:40en1:5 1: IJ.Th. Heins, RDMZ 1996,27: P. van Galen, RDMZ 1991 RDMZRV1998/4097
DOCblad Papier 012 l ia Doorsnede A A Aanzichtvan denoordwandin kamer2vóórderestauratie Doorsnede C C Reconstructie van de noordwand in kamer 2 0 RDMZRV 1998/40 98 200 cm
Het noordeliik deel van de oostwand in kamer 2 De deur in de oostwand van kamer 2 De noordwand in kamer 2 ^. l I ^c /! De westwand in kamer 2 RDMZRV 1998140 99.43r...%L
DOCblad Papier 014 Detail D Metselwerk m m t( Hout Stucwerk Behang Detail G Detail E tijdelijk behang 3 Chinees behang Detail F 0 25cm RDMZRV I998/40 100
DOCblad Papier 015 / b Een deel van het behang op de oostwand in kamer 1 Detail van het beschadigde behang RDMZ RV 1998140 101 I.. / 1...