Geachte Burgemeester en Schepenen, Met dit bezwaarschrift motiveren wij ons standpunt dat wij in het geheel niet akkoord kunnen gaan met de voorgestelde maatregel in het herziene mobiliteitsplan 1 waarbij het tracé Elstrekenweg- Bokrijkseweg-Beverzakstraat geselecteerd wordt als lokale vrachtroute type I. Niet alleen vrezen wij dat door deze keuze een bijkomende overlast veroorzaakt wordt vanuit de ontsluiting van het lokale bedrijventerrein Molenheide (dat ook een bijkomende vrachtwagenparking krijgt en recent een forse uitbreiding kende waardoor de trafiek van zwaar verkeer zal toenemen). Wij zijn eveneens zeer verontrust voor het aantrekken van bovenlokaal zwaar verkeer omdat deze maatregel een doorsteek creëert voor zwaar vervoer tussen de E314 en de N74. Gezien de grote congestiegevoeligheid van de N74 en gezien de toekomstige werken aan het afrittencomplex van de N74 met de E314 zal deze voorgestelde vrachtroute een zeer aantrekkelijk alternatief zijn voor het vrachtverkeer uit de richting Hasselt naar en van de industriezones Genk-Noord en Houthalen-Oost. Dit zijn twee regionale bedrijventerreinen met heel wat logistieke functies (vb. Essers) die toch heel wat zwaar vervoer genereren. Voorgestelde tracé vrachtverkeer in herziene mobiliteitsplan Door het selecteren van dit tracé als vrachtroute ontstaat een maasverkleining van de maas van bovenlokale verbindingswegen E314, N74, N75 en N76 die de dragers zijn van de bovenlokale zwaar vervoerstromen in de regio.. 1 Mobiliteitsplan Zonhoven Beleidsplan voorlopige vastlegging gemeenteraad, oktober 2010 Technum- Tractabel nv/tritel nv. projectnummer P1029-63 52100. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 2/11
Maasverkleining routes zwaar verkeer De selectie van de Beverzakstraat-Bokrijkseweg-Elstrekenweg als vrachtroute druist hierdoor volledig in tegen de doelstellingen van het mobiliteitsplan en ze is ook tegenstrijdig met de principes van het hiërarchisch opgebouwd vrachtnetwerk dat op provinciaal niveau door het Vlaams Gewest werd uitgewerkt (zie verder). Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 3/11
TEGENSTRIJDIG MET UITGANGSPUNTEN MOBILITEITSPLAN EN UITGANGSPUNTEN VRACHTNETWERK OP PROVINCIAAL NIVEAU 1. Insteekmodel doorsteekmodel Bij het herzien van het vorige gemeentelijk mobiliteitsplan dat dateert van 23 april 2002 koos de gemeente voor spoor 2 verbreden en verdiepen 2. Dit wil zeggen dat het gemeentebestuur nog achter de uitgangspunten staat van dit mobiliteitsplan, maar dat ze dit mobiliteitsplan wil verbreden en verdiepen voor een aantal specifieke thema s. Het thema zwaar vervoer was één van deze thema s. Het herziene mobiliteitsplan spreekt over twee expliciete doelstellingen: - p. 11 De algemene beperking van de verkeersoverlast van zwaar verkeer in de gemeente, en dit onder meer met betrekking tot transport van en naar (verspreide) lokale bedrijvigheid en parkeergedrag in de woonwijken - p 11 Het beperken van de overlast in woonstraten t.g.v. doorgaand vrachtverkeer door de implementatie van een routeplan zwaar vrachtverkeer en het aanbod van specifieke parkeerlocaties voor vrachtwagens. Deze bovenstaande doelstellingen werden geoperationaliseerd door het uitwerken van een routeplan voor zwaar vervoer waarin de gemeente een verdere verfijning uitwerkt van de reeds geselecteerde bovenlokale vrachtroutes. Het departement Mobiliteit en Verkeersveiligheid van het Vlaams Gewest heeft reeds een ontwerpplan vrachtroutes voor de provincie Limburg uitgewerkt (Ontwerp vrachtroutenetwerk Limburg versie 0.1.2 November 2010). Dit vrachtroutenetwerk is hiërarchisch van opbouw met als uitgangspunt het vrachtverkeer zo snel mogelijk naar het hogerliggende wegennet te ontsluiten. Het mobiliteitsplan spreekt over onderstaande categorieën. 2 Gemeenteraad gemeente Zonhoven van 25 oktober 2010, punt 03 voorlopige aanvaarding beleidsplan mobiliteit. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 4/11
Bovenstaande categorieën werden ook gedefinieerd in de methodiek 3 voor het uitwerken van een netwerk voor vrachtverkeer op mesoschaal die in 2010 door het departement Mobiliteit en Verkeersveiligheid van de Vlaamse Overheid werd uitgewerkt. De lokale attractiepolen zoals lokale bedrijventerreinen dienen ontsloten te worden via lokale vrachtroutes. In het mobiliteitsplan van Zonhoven wordt nog een bijkomend onderscheid gemaakt tussen lokale vrachtroutes I en II. De basisdefinitie van lokale vrachtroutes is echter duidelijk: lokale vrachtroutes zijn routes naar lokale bedrijventerreinen vertrekkende vanaf een vrachtroute I, II of III. Dat het bedrijventerrein Molenheide dus ontsloten wordt via een lokale vrachtroute naar de dichtstbijzijnde vrachtroute van een hogere categorie (N726 vanaf afrit 30 tot aan Transportlaan is vrachtroute I) is correct. Dit hiërarchisch opgebouwd vrachtnetwerk kan echter geenszins de bedoeling hebben om bovenlokale vrachtroutes (E314 en N74) onderling via lokale vrachtroutes met elkaar te verbinden!!! En dit gebeurt wel door de selectie van het tracé Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat dat de N74 (vrachtroute I) verbindt met de N726 (vrachtroute I). Het uitgangspunt voor de ontsluiting van zwaar vervoer in Zonhoven moet een insteekmodel zijn en niet een doorsteekmodel! Bij een insteekmodel worden bedrijven zo snel mogelijk via de kortste route naar het hogerliggende wegennet ontsloten. Hierdoor wordt doorgaand zwaar verkeer geweerd, maar zijn alle bestemmingen wel bereikbaar. Het doorkruisen van een gebied door zwaar verkeer is echter geen optie meer. 3 Methodiek voor een netwerk voor het algemeen vrachtverkeer op mesoschaal. Handleiding, 16 april 2010. Vlaamse Overheid, dep. MOW, ABMV, Brussel. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 5/11
2. Lokale weg type II lokale vrachtroute type I Een tweede belangrijke tegenstrijdigheid die wij zien in het mobiliteitsplan is de selectie van de Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat als lokale weg type II waarbij tegelijkertijd hetzelfde tracé aangeduid wordt als een lokale vrachtroute type I. Binnen de categorisering van de wegen is de hoofdfunctie van een lokale weg type II het ontsluiten op lokaal niveau. De ontsluitingsfunctie omvat het verzamelen van het uitgaand verkeer naar een weg van hogere orde en de verdeling van het ingaand verkeer in het gebied. Concreet fungeren de Elstrekenweg, Bokrijkseweg en Beverzakstraat als lokale ontsluitingswegen voor de woonstraten die aantakken op deze wegen. Zij hebben echter geenszins de functie om bepaalde attractiepolen met elkaar te verbinden. In termen van categorisering van wegen vraagt het insteekmodel een ontsluiting van zwaar vervoer naar het hogerliggende wegennet via lokale wegen type I. Gebruik van lokale wegen type II door zwaar vervoer is niet gewenst. Enkel incidenteel zwaar lokaal bestemmingsverkeer kan gebruik maken van lokale wegen type II. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 6/11
3. Beperken overlast door zwaar verkeer in woonstraten wordt niet gehaald. De derde tegenstrijdigheid ten opzichte van de doelstellingen van het mobiliteitsplan zit in het uiteindelijke resultaat van het gewenste vrachtroutenet. Doelstelling van het mobiliteitsplan was nu net om overlast van zwaar verkeer in woonwijken en straten te beperken. In de antwoorden die wij kregen op de info-avond vrachtverkeer van 13 januari 2011 blijkt namelijk dat de voorgestelde maatregel in het beste geval de bestaande situatie (vrachtverkeer vanuit Hasselt bereikt de KMOzone Molenheide via het tracé Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat) zal bestendigen en dat er een toename van vrachtverkeer verwacht mag worden wegen recente uitbreidingen op de KMOzone Molenheide. De doelstelling om overlast in woonstraten ten gevolge van vrachtverkeer te beperken wordt dus geenszins gehaald en dit is toch het minste dat je zou kunnen verwachten indien zwaar vervoer ook expliciet gekozen werd als verbreden- en verdiepenthema. Kortom, wil het gemeentebestuur gewoon niet hetzelfde als wij? Wij weten ook wel dat het niet de bedoeling is van de gemeente Zonhoven om een doorgaande route voor (bovenlokaal) zwaar verkeer te creëren, maar de keuzes die momenteel gemaakt worden in het mobiliteitsplan faciliteren de aantrekking van bovenlokaal zwaar verkeer toch heel sterk. De zware vervoerroutes worden bewegwijzerd, GPS-routes nemen deze routes op in hun databases, het ontwerp (rotondes!) en de snelheidsregimes van het geselecteerde tracé is dusdanig dat er zo weinig mogelijk hinder is voor dit (doorgaande) zwaar verkeer. Gezien de controle geen makkelijke opdracht is, verwachten wij op zijn minst ondersteunende maatregelen die de aantrek van bovenlokaal zwaar verkeer voorkomen. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 7/11
NOODZAKELIJKE AANPASSING AAN HET MOBILITEITSPLAN ZONHOVEN. Om de basisdoelstellingen rond zwaar vervoer toch waar te kunnen maken, is volgende aanpassing aan het mobiliteitsplan noodzakelijk: Het lokale vrachtnetwerk wordt gebaseerd op het insteekmodel waarbij KMO-zone Molenheide enkel ontsloten wordt richting E314 via de Moleneindeweg-Wagemanskeel (lokale vrachtroute). Ook de ontsluiting richting Hasselt gebeurt via de E314. Enkel op deze manier kan de doelstelling van het verminderen van overlast door zwaar vervoer in woonwijken bereikt worden. Voorstel vrachtroute Om dit principe van het insteekmodel ook in de praktijk waar te maken, kunnen ondermeer volgende maatregelen eventueel uitgevoerd worden: - Er komt een tonnagebeperking op de Elstrekenweg Bokrijkseweg Beverzakstraat. Deze tonnagebeperking geldt uiteraard niet voor de lokale bediening. De uitleg van het gemeentebestuur dat je een tonnagebeperking toch niet kan handhaven is een bijzonder zwak argument om deze maatregel dan helemaal niet in te voeren. - Op de Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat worden snelheidsremmende maatregelen ingevoerd (lokale wegversmallingen, asverschuivingen, ) die een extra belemmering vormen voor zwaar verkeer en die tegelijkertijd een positief effect hebben op de verkeersveiligheid. - De gemeente sluit bijkomend een convenant af met de bedrijven op KMO-zone Molenheide waarin deze zich engageren om de ontsluitingsroute via de E314 als enige te volgen. De bedrijven geven deze routes op hun beurt door aan hun leveranciers. De gemeente kan eveneens Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 8/11
afspraken maken met bijvoorbeeld transportbedrijf Essers om zich te houden aan de voorgestelde vrachtroutes. - Het ontwerp van de rotonde aan de Elstrekenweg en Bokrijkseweg wordt aangepast en zodanig dat de Elstrekenweg niet de vanzelfsprekende te nemen route wordt. Op die manier ontstaat een extra filter voor doorgaand zwaar vervoer via de Elstrekenweg. Handelde het gemeentebestuur te goeder trouw? Wij weten dat het huidige ontwerp van de rotonde reeds in aanbesteding is om effectief uitgevoerd te worden. De gemeente heeft hiervoor reeds een bouwvergunning waarvoor een openbaar onderzoek werd uitgevoerd. De inwoners van de Elstrekenweg hebben het gevoel dat de gemeente in de informatieverschaffing over het ontwerp van deze rotonde niet te goeder trouw handelde. Bij de informatieverschaffing gaf de gemeente enkel de argumentatie van verkeersveiligheid aan en het afschaffen van één van de rechtstreekse aantakkingen was daarom een goede keuze. Het ontwerp hield echter ook al rekening met de keuze van de Elstrekenweg als lokale vrachtroute. Hieromtrent werd tijdens het openbaar onderzoek voor de bouwvergunning helemaal niet gecommuniceerd of werd dit zelfs verzwegen. De geplande rechtstreekse aansluiting van de Elstrekenweg op de rotonde zorgt namelijk voor een vlotte doorstroming van het vrachtverkeer. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 9/11
INSPRAAK BEVOLKING? PARTICIPATIETRAJECT? Wij appreciëren de inspanningen die de gemeente deed om ons te horen en om informatie te geven over de toekomstige plannen. Ondermeer de opkomst van meer dan 100 bewoners op de voorbije infoavond (13 januari 2011) over vrachtverkeer in onze straten bevestigt dat er heel wat inwoners uitermate bezorgd zijn. Het gemeentebestuur had dus heel wat frustraties bij de bevolking kunnen vermijden, indien er reeds een ruimere consultatie van de bevolking had plaats gevonden in een vroegere fase van het planproces (verkenningsfase en vooral uitwerkingsfase). Dat het reeds goedgekeurde participatietraject (goedgekeurd op de gemeenteraad van 26 april 2010) enkel spreekt over een open werkgroep verkeer waar iedereen welkom is nadat het ontwerp beleidsplan is uitgewerkt, is voor ons als bewoners een regelrechte aanfluiting en degradatie van het participatietraject waardoor de gemeente de volledige vrijheid kreeg om dit op haar eigen manier in te vullen (volgens het Mobiliteitsdecreet van 2009). Verkeer en mobiliteit is steeds een thema waar mensen wakker van liggen en het verrast ons dan ook uitermate dat de bevolking enkel op het einde van dit proces nog pro forma gehoord wordt. Wij wensen dan ook maximaal gebruik te maken van ons recht om bezwaren te formuleren tegen de onaanvaardbare plannen van het gemeentebestuur. Ondanks de fase waarin de herziening van het mobiliteitsplan zich reeds bevindt, is het mobiliteitsplan nog steeds niet conform verklaard. Dit biedt zeker nog de mogelijkheid om ernstig rekening te houden met onze voorstellen en overeenkomstig aan te passen. Wij zijn ervan overtuigd dat het gemeentebestuur de verkeersveiligheid van haar inwoners op de eerste plaats stelt, zoals dit in een woonzone terecht verwacht mag worden. Gezien de opmaak van het mobiliteitsplan ook in samenspraak gebeurt met de hogere overheden en gezien onze opmerkingen ook betrekking hebben op uitgangspunten van het Vlaams Gewest (bovenlokaal vrachtroutenetwerk), bezorgen wij tevens een afschrift van ons bezwaarschrift aan de mobiliteitsbegeleider van het Vlaams Gewest, Karin Cardinaels. Ook bezorgen wij dit bezwaarschrift aan al de leden van de gemeenteraad. Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 10/11
Contact: Herman Motmans, Elstrekenweg 125 Zonhoven, hermanmotmans@freegates.be Bezwaarschrift bewoners Elstrekenweg-Bokrijkseweg-Beverzakstraat 11/11