Plaatselijke Regenbui Deze projectbundel is van:... Jelle Defoort hogeschool Vives campus Torhout
Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Probleem... 3 Brainstorm... 4 2 Onderzoek... 5 Werken met de kapzaag/houtzaag... 5 Werken met de rasp en vijl... 6 3 Maken... 8 Gereedschappen... 8 Materialen... 10 Maken van realisatie... 11 4 Beoordeling... 18 5 Evaluatie... 19 Welke opdracht vond je het leukste? Waarom?... 19 Welke opdracht vond je het moeilijkste? Waarom?... 19 Wat heb je bijgeleerd?... 19 Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 2
1 Probleem Planten zijn heel leuk om te hebben in je huis. Ze geven een beetje kleur, ze zorgen voor zuurstof en ze maken je huis gezelliger! Maar er is wel één probleem met planten in je huis Het regent nooit binnen! Daarom moet je dus altijd je planten water geven. Zou het niet gemakkelijk zijn als het toch binnen regende? Als je een wolkje zou kunnen binnen houden? Met dat wolkje kan je dan zorgen voor een plaatselijke regenbui, vlak boven je plantjes! Eisen: Multiplex wordt gezaagd en gefiguurzaagd; Hout wordt geschilderd en vernist; Bloempotje wordt versierd met stof; Petfles verdeelt het water; Prijs: minder dan 5. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 3
Brainstorm Denk eens na over wat je zou kunnen schilderen op de achterkant van je Plaatselijke Regenbui. Schets hieronder wat je wil schilderen op je werkstuk. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 4
2 Onderzoek Werken met de kapzaag/houtzaag De kapzaag is een korte zaag voor hout, met een recht zaagblad. De bovenkant of "rug" van het blad van de kapzaag is verstevigd met een opgeperste stalen strip: de kap. Vandaar de naam: kapzaag. Deze geeft het zaagblad een grote stijfheid, wat van belang is om mooie rechte zaagsneden te kunnen maken. De handgreep zit vaak wat hoger en enigszins schuin op de zaag. Sommige kapzagen hebben een "open" handgreep, ook wel pistoolgreep genoemd. Voorzorgsmaatregelen Voordat je kan beginnen zagen, moet je een aantal dingen doen: Zet je te zagen werkstuk (je plank) stevig vast! Draag een veiligheidsbril Zorg ervoor dat andere mensen op een veilige afstand staan. Beantwoord de volgende vragen: Waarom is het nodig om een veiligheidsbril te dragen bij het zagen? Waar komt de kap in kapzaag vandaan? Hoe gebruik je de houtzaag? 1 Zet je werkstuk stevig vast. 2 Begin met een heel klein beetje schuin te zagen. 3 Zaag vervolgens volledig horizontaal. 4 Gebruik de volledige lengte van het zaagblad. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 5
Werken met de rasp en vijl Allereerst, raspen en vijlen zijn verspanende gereedschappen. Dit wil zeggen dat het materialen zijn die met een schurende beweging delen van je voorwerp verwijderen. Een rasp wordt gebruikt voor de ruwe bewerking. Met de grove tanden van de rasp (ook wel kap genoemd) kunnen rondingen in hout/steen/metaal/ worden gemaakt. Tijdens de bewerking van het materiaal worden stukjes uit het materiaal geraspt. Het oppervlak blijft grof en kan met een vijl glad gemaakt worden. vijl Een vijl wordt gebruikt voor de fijnere bewerking. De groeven van de vijl zijn ook veel fijner. Benoem het gereedschap Schrap wat niet past Een rasp is gemaakt voor detailwerk/ruw werk. Een rasp kan je herkennen aan de lijntjes/stipjes. Raspen en vijlen kan je gebruiken op heel veel materialen, zoals: speksteen/hout/metaal. Een vijl is dan weer gemaakt voor het detailwerk/ruw werk. Een vijl kan je herkennen aan de lijntjes/stipjes. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 6
Raspen en vijlen doe je zo Voorbereiding Teken met je potlood en meetgereedschap af tot waar je wilt raspen en vijlen. Zet je werkstuk vast. Gebruik hiervoor een bankschroef indien dit mogelijk is. Gebruik beschermplaatjes om beschadigingen te voorkomen. Raspen/vijlen Afwerken Houd nu het heft van de vijl vast. Leg het vijlblad op het werkstuk en laat de wijs- en middelvinger van je vrije hand op het uiteinde van het vijlblad rusten. Druk de vijl in een vloeiende, ronde beweging over het werkstuk. Verplaats de druk van voren naar achteren. Vijl door totdat je het gewenste resultaat hebt. Vergeet niet van regelmatig je lijnen opnieuw af te tekenen met potlood! Wanneer je klaar bent met raspen, kun je beginnen met vijlen (dit zijn dezelfde stappen als hierboven). Nu je klaar bent met raspen en vijlen moet je het werkstuk nog schuren. Doe dit met schuurpapier. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 7
3 Maken Gereedschappen Benoem het volgende gereedschap. Kies uit: houtzaag, priem, figuurzaag, schuurpapier, kolomboormachine, vijl, rasp, kruiskopschroevendraaier, schaar Gebruik: om kleine gaatjes in hout te maken, zodat je weet waar je moet boren/nagelen. Gebruik: om dikker hout in stukken te zagen. Gebruik: om hout mee glad te maken. Gebruik: om stukjes hout weg te halen. Hiermee kan je heel precies werken. Bestaat uit lijntjes. Gebruik: om stukken hout weg te halen. Hiermee kan je grof werk doen, grote stukken gaan in 1 keer weg. Bestaat uit stipjes. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 8
Gebruik: om hout mee in een vorm te zagen. Gebruik: om je sjablonen mee uit te knippen. Gebruik: om schroeven mee vast te draaien. Gaat niet voor schroeven met een platte kop. Gebruik: om gaatjes mee te maken in hout. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 9
Materialen Je bent bijna klaar om aan de slag te gaan! Benoem de volgende materialen. Gebruik: om je hout een andere kleur mee te geven Gebruik: om je werkstuk meer bestand te maken tegen plekken en water. Gebruik: om je bloempotje mee te versieren. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 10
Maken van realisatie Werkvolgorde 1. Start 2. Werkplaats voorbereiden 3. Bovenste plank en wolk uitzagen 4. Onderste en achterste plank uitzagen Werkmethode Werkplaats voorbereiden: Neem het volgende: Sjabloon 1 Potlood Lat Figuurzaag Houtzaag (kapzaag) Dunne multiplex Dikke multiplex Steunlatje Schuurpapier Dunne multiplex + sjabloon Teken je wolk af Teken de bovenste plank af Zaag met de figuurzaag het wolkje uit Zaag met een kapzaag de bovenste plank uit Teken de cirkel op je bovenste plank Dikke multiplex Teken een rechthoek af van 42,5 centimeter lang en 11,5 centimeter breed. Zaag dit stuk uit met de houtzaag Teken nu op je net uitgezaagd stuk een lijn op 12,5 centimeter en zaag dat stuk ook door. Nu heb je o 1 houten plank van 30 cm * 11,5 cm = de achterste plank o 1 houten plank van 12,5 cm * 11,5 cm = de onderste plank Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 11
5. Zagen steunlatjes 6. Werkplaats voorbereiden Steunlatje Meet 11,5cm af op het latje en teken dit af Zaag het latje door. Nu heb je 2 steunlatjes o Latje 1: 11,5cm lang, voor onder de bovenste plank o Latje 2: +/- 2,5cm lang, voor achter het wolkje Werkplaats voorbereiden: Neem het volgende: Schuurpapier Kolomboormachine Figuurzaag Vijl Rasp Priem 7. Wolk schuren Wolkje Schuur je wolkje mooi glad langs alle kanten 8. gat maken in bovenste plank 9. hoeken afronden Bovenste plank Boor een gaatje in je net afgetekende cirkel op de bovenste plank Steek je figuurzaag door je geboord gaatje Figuurzaag nu de cirkel weg, zorg dat je zeker niet uit de cirkel gaat! Vijl of schuur op de plaatsen waar je hout nog te ver komt Schuur je plankje glad Achterkant Rasp en vijl 2 hoeken mooi rond. Schuur de plank glad Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 12
10. boren gaten + hoeken afronden Onderste plank Duid de drie boorpunten aan met een priem met behulp van sjabloon 2 Boor de drie punten Rasp en vijl de 2 hoeken aan de overkant van de gepriemde gaten mooi rond Schuur de plank glad 11. werkplaats voorbereiden 12. schilderen Werkplaats voorbereiden Neem het volgende: Wolkje Iets omde tafels te bedekken Verf Bovenste plank Schilderborstels, kwasten, Tamponeer je wolkje met witte verf Dit mag je schilderen als je tijd over hebt Achterkant Schilder de achterkant zo mooi mogelijk Voorbeeld: onderaan groen gras, met een blauwe lucht bovenaan Onderste plank Schilder dit in dezelfde kleur als het onderste stuk van je achterkant Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 13
13. werkplaats voorbereiden Werkplaats voorbereiden Dit heb je nodig: kruiskopschroevendraaier houtlijm 3 schroeven Vernis 14. samen steken geheel Wolkje + bovenste plank Lijm latje 2 op de top van je bovenste plank aan de rand laat drogen Lijm nu je wolk tegen dat blokje Laat drogen Onderste plank + achterkant Neem je onderste plank en achterste plank Leg je onderste plank zodanig dat de drie geboorde gaatjes onder je achterste plank zitten Lijm de twee planken zo samen Laat even drogen Draai nu in elk geboord gaatje een vijsje Achterkant + bovenste plank Lijm latje 1 op 22 centimeter hoogte horizontaal op de achterkant Laat drogen Lijm de bovenste plank tegen de achterkant en dat houten latje Laat drogen Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 14
15. vernissen Plaatselijke regenbui Neem je plaatselijke regenbui Vernis het Laat drogen 16. werkplaats voorbereiden Werkplaats voorbereiden Dit heb je nodig: Petfles met grote dop Koffiefilter Watten Lijm Schuurpapier Kolomboormachine 17. maken fles Maken fles Laat de top van je flesje afsnijden door de leerkracht Schuur de rand van het flesje glad Boor een vijftal gaatjes in de dop van het flesje, wees voorzichtig! Maak de koffiefilter nat, zodat ze slapper wordt Plaats de koffiefilter in de fles Leg nu een beetje watten in de koffiefilter, dit zal zorgen dat het water minder snel doorsijpelt Zet de fles in de bovenste plank Lijm het flesje voorzichtig vast Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 15
18. werkplaats voorbereiden Werkplaats voorbereiden Dit heb je nodig: Bloempot Stuk stof Lijm Lijmborstel Schaar 19. maken bloempot Maken bloempot Knip een stuk stof dat lang genoeg is om over heel je pot te gaan. Zorg dat je bovenaan een beetje teveel stof hebt! Knip in de stof bovenaan, dan kan je het mooi overplooien zonder dat je stof dubbel ligt. Smeer een klein stuk van je pot in met lijm. Kleef het begin van je stof tegen de pot. Smeer de stof in met lijm en druk het tegen de pot aan. Je moet nog niet kijken naar de boven en onderkant! Wanneer je pot volledig ingelijmd is en behangen met stof, knip je bovenaan en onderaan eventueel bij, indien je meer dan 3 centimeter stof zou hebben aan een kant. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 16
Plooi nu de stof over en lijm het vast aan de binnenkant van de pot. Zorg dat je de stof mooi in laagjes legt. Smeer zeker genoeg lijm hieraan! Einde Doe nu hetzelfde onderaan. Smeer eventueel nog extra lijm op de plaatsen waar het losgekomen is. Laat drogen. Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 17
4 Beoordeling Beoordeel je project met behulp van de onderstaande tabel. Sleutelpunten Kritieke punten Heb je recht gezaagd? Heb je goed gefiguurzaagd? Is alles goed geschuurd? Heb je mooi gevijld/geraspt? Is je wolk goed geschilderd? Is je Plaatselijke Regenbui goed geschilderd? Is je petfles gelukt? Is je bloempot mooi? Algemeen uitzicht Hoe en waarmee controleren we? Bekijk en vergelijk Bekijk het gat en het wolkje. Wrijf over je werkstuk. Bekijk de ronde hoeken. Getamponeerd? Goed gedekt? Bekijk! Bekijk en controleer. Giet een beetje water erin en test het. Bekijk of er overal stof is, of er niet teveel bubbeltjes in zitten. Vraag de kritische mening van iemand anders. Beoordeling super goed ongeveer slecht commentaar Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 18
5 Evaluatie Welke opdracht vond je het leukste? Waarom?......... Welke opdracht vond je het moeilijkste? Waarom?......... Wat heb je bijgeleerd?......... Plaatselijke Regenbui Jelle Defoort 19