Metadata I Geraldine Nolf Expert Metadata
www.geopunt.be Agenda Workshop Metadata aanmaken en editeren Algemeen kader: meerwaarde van metadata Geopunt theorie + demo Zelf aan de slag met metadata Wat moet je nog weten Vragen
METADATA DATASET(SERIE) / SERVICE www.geopunt.be
METADATA -? www.geopunt.be WAT? ZOEKEN DATA? WAAR? DATASETSERIE? BEHEER BEPERKINGEN? EIGENAAR? VINDEN SERVICE? BEOORDELEN BEGRENZING? TOEPASSING? OBJECTEN? VERRIJKEN BEKIJKEN? UITLEG? GEBRUIK? OPEN? HERGEBRUIK FORMAAT? VERSIE? CONTINUÏTEIT IDENTIFICATIE? BESCHIKBAAR? VERKRIJGEN VERDELER? DOWNLOAD?
www.geopunt.be
www.geopunt.be
www.geopunt.be
HET GEOPUNT-METADATACENTER www.geopunt.be METADATA AANMAKEN, BEHEREN EN PUBLICEREN Het Geopunt-metadatacenter is de centrale voorziening voor het beschrijven en ontsluiten van geografische gegevens in Vlaanderen. Het Geopunt-metadatacenter richt zich naar de meer gespecialiseerde gebruiker. Conform ISO-standaarden, INSPIRE-richtlijn en GDI- Vlaanderen Best Practices. Als hoofdknooppunt in het GDI-Vlaanderen netwerk, oogst Geopunt dagelijks de beschikbare metadata via de zoekdiensten van de beschikbare metadataknooppunten. Zo wordt een actueel en volledig aanbod van de in Vlaanderen beschikbare geografische gegevens en diensten gegarandeerd, dat eveneens ontsloten wordt naar het nationale en het Europese metadataknooppunt. Vlaamse versie van GeoNetwork OpenSource
METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN www.geopunt.be
www.geopunt.be
METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN www.geopunt.be Zoekdienst
www.geopunt.be
METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN www.geopunt.be Zoekdienst
www.geopunt.be
METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN www.geopunt.be Zoekdienst
www.geopunt.be
METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN www.geopunt.be Zoekdienst
www.geopunt.be Gemeente
METADATACENTERS - KNOOPPUNTEN www.geopunt.be Principe: Eenmalige inwinning, meervoudig gebruik Keten: Ontsluiten via verschillende kanalen voor verschillende doelgroepen
www.geopunt.be METADATACENTERS - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be METADATACENTERS - GEOPUNT-CATALOGUS
METADATA DETAIL - GEOPUNT-CATALOGUS www.geopunt.be
www.geopunt.be METADATA DETAIL - GEOPUNT-METADATACENTER
METADATACENTER - GEOPUNT-CATALOGUS www.geopunt.be
METADATA DETAIL - GEOPUNT-CATALOGUS www.geopunt.be
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be MD BEST PRACTICES - GEOPUNT-CATALOGUS
www.geopunt.be DE METADATACENTERS - GEOPUNT-VOOR EXPERTS
www.geopunt.be DE METADATACENTERS - GEOPUNT-VOOR EXPERTS
www.geopunt.be METADATA RICHTLIJN GDI-VLAANDEREN GDI-Vlaanderen Best Practices document voor Metadata v1.0: metadata voor datasets metadata voor datasetseries metadata voor services objectencatalogi Invulinstructies: voor dataset(serie)s voor services Sjablonen binnen de tool GeoNetwork metadata voor datasets metadata voor datasetseries metadata voor services objectencatalogi Gebruikersgids AGIV-metadatacenter: vnl. op tool (GeoNetwork) gericht + Extra: Specifieke handleidingen Praktisch aan de slag
METADATACENTERS URL s www.geopunt.be Geopunt-metadatacenter kijken, zoeken, vinden + editeren https://metadata.geopunt.be/zoekdienst Geopunt-zoekdienst oogsten (harvesten) https://metadata.geopunt.be/zoekdienst/srv/dut/csw?request=getcapabilit ies&service=csw AGIV-metadatacenter kijken, zoeken, vinden + editeren https://metadata.agiv.be/zoekdienst AGIV-zoekdienst oogsten (harvesten) https://metadata.agiv.be/zoekdienst/srv/dut/csw?request=getcapabilities& service=csw Geopunt-catalogus meerwaarde! http://www.geopunt.be/catalogus
www.geopunt.be Agenda Workshop Metadata aanmaken en editeren Algemeen kader: meerwaarde van metadata Geopunt theorie + demo Zelf aan de slag met metadata Wat moet je nog weten Vragen
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be BETA Geopunt-metadatacenter dupliceren, editeren, minimum invullen, publiceren https://metadata.beta.geopunt.be/zoekdienst BETA Geopunt-catalogus effect bekijken na het oogsten http://www.beta.geopunt.be/catalogus Automatisch ingesteld: dagelijks om 4u, 12u en 18u Informatief: PRODUCTIE Geopunt-catalogus: dagelijks om 4u, 12u
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoeken op Geopunt > Catalogus https://www.geopunt.be/catalogus Trefwoord (bijvoorbeeld de lijn ) Dataset (bijvoorbeeld Haltes Vlaamse vervoermaatschappij De Lijn ) Metadata-knop Download-knop Bekijk op kaart-knop Zoeken in Geopunt-metadatacenter http://metadata.geopunt.be/zoekdienst/ Via zelfde trefwoord zelfde resultaat Dataset (type icoon) Metadatacenters nakijken (catalogus) Trefwoorden (bijvoorbeeld Vlaamse Open data )
METADATA DEMO ZOEKEN / EDITEREN www.geopunt.be Zoeken: http://metadata.beta.geopunt.be/zoekdienst/ Resultaten Inloggen Voorstellingswijzen Sjablonen; Records Editeren Elementen waar extra op te letten valt Ook in functie van Geopunt Help Bewaren Valideren + rapport
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoeken in Geopunt-metadatacenter https://metadata.geopunt.be/zoekdienst/ Detail dataset (bijvoorbeeld: Haltes Vlaamse vervoermaatschappij De Lijn )
METADATA /S WAT? MINIMUM? www.geopunt.be Identificatie dataset (titel, versie, datum, unieke identificator) Inhoud (samenvatting, status, contactgegevens, trefwoorden, schaal, taal, categorie) Begrenzing (omschrijving, omschrijvende rechthoek, temporele /verticale begrenzing) Applicatieschema (UML-model, grafisch) Referentiesysteem (horizontaal OF verticaal) Kwaliteit (volledigheid, domeinconsistentie, geometrische nauwkeurigheid, thematische classificatie, INSPIRE-dataspecificaties) Bewerkingen (processtappen, bron) Gebruiksrecht (legale beperkingen, veiligheidsbeperkingen) Distributie (formaat, versie, verdeler, bestelinformatie, overdracht (via download, service, )) Meta-metadata (identificatie metadatarecord: datum, unieke identificator, taal, auteur) Gekoppelde objectencatalogus
METADATA OBJ.CAT WAT? MINIMUM? www.geopunt.be Identificatie objectencatalogus (titel, versie, datum, categorie, producent) Entiteit(en) (naam, definitie, code) Attribu(u)t(en) (naam, definitie, code, cardinaliteit, type) Domein (domeinwaarde, code, definitie) Opgelet: voor datasets die via ViaAGIV verspreid worden, wordt sowieso een attribuut GEOMETRIE opgenomen, ten behoeve van de AGIV-downloadtoepassing
www.geopunt.be METADATA EXTRA DETAIL voor GEOPUNT? Titel Alternatieve titel Laatste update Versie Samenvatting Eigenaar Verdeler Geopunt Thema ISO-categorie INSPIRE-thema Toepassingsschaal of Grondresolutie Bestandsformaat Referentiesysteem Temporele begrenzing: Begindatum Einddatum Voorbeeldweergave(s) Geografische begrenzing (BB-coördinaten)
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoek naar de gepubliceerde metadatarecords voor deze workshop in het Geopuntmetadatacenter (BETA) en vergelijk met voorkomen in de Geopunt-catalogus https://metadata.beta.geopunt.be/zoekdienst/ Workshop sept 2015 Reiswegen De Lijn - 1 Workshop sept 2015 Reiswegen De Lijn - 2 Workshop sept 2015 Reiswegen De Lijn - 3 Bekijk de verschillen: Welke knoppen in Geopunt werken bij record 1 / 2 / 3? Waarom?
www.geopunt.be METADATA BETA Geopunt-metadatacenter BETA Geopunt-metadatacenter: https://metadata.beta.geopunt.be/zoekdienst Via je eigen account op BETA inloggen (als hoofdeditor)
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoek metadatarecord op die jij goed kent Dupliceer deze Titel: Schrijf er een titel + TEST + jouw naam Bewaar en sluit Zoek deze op bekijk de status Verander de status (! Melding niet vergeten) Bv: Intern goedgekeurd en gepubliceerd Zoek op status-element en kijk wat je vindt
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Verander de status Intern goedgekeurd en gepubliceerd
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Status = Intern goedgekeurd en gepubliceerd + noteer er de betreffende informatie ook bij (best practice)
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Maak een nieuwe metadatarecord aan: gebruik bv. sjabloon voor opleidingen Titel: Schrijf er een titel + TEST + jouw naam Versiedatum: Opnemen van datum + type Samenvatting: Vul ze in volgens jouw dataset Contactgegevens: Vul verplichte elementen in Trefwoorden: Kies een INSPIRE-thema dat past bij uw dataset of laat dit element leeg Kies als GEMET-concept: geografie Kies uw regio, verwijder Vlaams Gewest Vul in of uw dataset al statuten heeft binnen de GDI-Vlaanderen Ruimtelijk schema: Meestal vector-formaat, grid of teksttabel Ruimtelijke resolutie: Kies voor toepassingsschaal (vector) of grondresolutie (grid)
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Categorie: aanduiden welke categorie past bij uw dataset Vul het blok van de begrenzing in voor uw dataset: omschrijvende rechthoek + temporeel Verander ev. het referentiesysteem Vul het blok bewerkingen voor jouw dataset aan (processtappen en bronnen kan je voor nu verwijderen) Gebruiksrecht: vul de beperkingen in, zoals ze voor jouw data gelden; op basis van toevoegen blok Default Licentie Vul nu enkel nog maar een verdeler in: organisatie naam + e-mailadres Verwijder de bestandsgrootte Meta-metadata: vervolledig de informatie over jezelf, als auteur (organisatie!)
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Bewaar en valideer: Los de ev. fouten op indien problemen: vraag! Bewaar en sluit Zoek deze op bekijk de status
KNOP DOWNLOAD ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoek jouw metadatarecord terug op Editeer Vul het blok Overdracht correct in, aan de hand van dit voorbeeld: Bewaar en valideer
www.geopunt.be KNOP TOON OP KAART ZELF AAN DE SLAG Vul het blok Overdracht correct in, aan de hand van dit voorbeeld: Bewaar en valideer Verander de status Intern goedgekeurd en gepubliceerd
METADATA ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoeken in Geopunt-metadatacenter https://metadata.geopunt.be/zoekdienst/ Detail service (bijvoorbeeld: WMS Vlaamse Milieumaatschappij )
METADATA SERV WAT? MINIMUM? www.geopunt.be Identificatie service (titel, versie, datum) Inhoud (samenvatting, contactgegevens, trefwoorden, type service) Begrenzing (omschrijving, omschrijvende rechthoek, temporele /verticale begrenzing) Gekoppelde bron (operatie, bron, laagnaam, type koppeling) Service operaties (operatie, platform, URL, protocol, naam, beschrijving) operateson (dataset waarop de service werkt) Kwaliteit (INSPIRE-specificatie) Gebruiksrecht (legale beperkingen, veiligheidsbeperkingen) Distributie (formaat, versie, overdracht (service)) Meta-metadata (identificatie metadatarecord: datum, unieke identificator, taal, auteur)
METADATA SERV ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Zoeken in Geopunt-metadatacenter https://metadata.geopunt.be/zoekdienst/ Zoek naar service WMS Vlaamse Landmaatschappij Welke datasets hangen hier aan vast? Klik er eens op door Welke dataset komt ook nog in een andere service voor? Welke service?
METADATA OBJ.CAT ZELF AAN DE SLAG www.geopunt.be Hoeveel objectencatalogi zitten er nu gepubliceerd in het Geopunt-metadatacenter?
www.geopunt.be Agenda Workshop Metadata aanmaken en editeren Algemeen kader: meerwaarde van metadata Geopunt theorie + demo Zelf aan de slag met metadata Wat moet je nog weten Vragen
Metadata As was as is Metadatabank: Metadatabank - ISO-compatibel, later INSPIRE-compatibel - Databank-model - Edit; View - MD van + OBJ GeoNetwork: - (Via)AGIV-producten + Andere overal AGIVvalidatie AGIVmetadatacenter Geopuntmetadatacenter - ISO- & INSPIRE-compatibel - XML repository-model - Edit; View - Editoren; hoofdeditoren - MD van + OBJ; S; SERV! Nieuwe basisflow! - 2 centers: AGIV-metadatacenter:» (Via)AGIV-producten Geopunt-metadatacenter:» rest (via edit)» Harvesten (andere nodes, incl. AGIV-MDc)
Metadata Metadatarecords per organisatie Metadatabank AGIV ANB RWO Metadatacenter Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 62
Metadata Aangepaste basisflow Nieuwe metadatarecord, want nieuwe dataset = nieuwe metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Correctie metadatarecord, zonder aanpassing dataset = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Update metadatarecord, want update dataset Continu beheerde datasets: = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Discrete datasets: = nieuwe metadata fileidentifier (nieuwe (!) logica) - Consequentie: oudere versies worden in het statusveld op historisch archief gezet; alleen de laatste (meest recente versie) krijgt de status compleet aanbod (bv. download) moet goed bekeken worden (wel of niet oude aanbieden) waar nodig kan je datasetseries aanmaken, met de connotatie dat elke metadatarecord slechts tot 1 metadatasetserie kan behoren enkel doen als het echt noodzakelijk is (bv. tijdsreeks); geen constructie maken van series om onze update-problematiek op te lossen Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 63
Voorbeeld continue versie OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker
Voorbeeld discrete versie vaste link naar dataset Identifier MD MD MD MD OBJ MD OBJ Vaste URL naar MD precieze -versie Gebruiker
Metadata Basisflow OBJ Nieuwe objectencatalogus, want nieuw datamodel = nieuwe objectencatalogus Identifier (zelfde logica als vroeger) Correctie objectencatalogus, zonder aanpassing datamodel = zelfde objectencatalogus Identifier (zelfde logica als vroeger) Update objectencatalogus, want update datamodel = flow nieuw = nieuwe objectencatalogus Identifier (zelfde logica als vroeger) want update dataset, zonder datamodel = flow update = zelfde objectencatalogus Identififer (zelfde logica als vroeger) Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 66
Voorbeeld OBJ continue versie OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker
Voorbeeld OBJ discrete versie vaste link naar dataset Identifier MD MD MD MD OBJ MD OBJ Vaste URL naar MD precieze -versie Gebruiker
Metadata Basisflow S: nieuw Nieuwe metadatarecord, want nieuw datamodel = nieuwe metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Correctie metadatarecord, zonder aanpassing data = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Update metadatarecord, want update één van de datasets = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 69
Voorbeeld S continue versie: geen zin OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker
Voorbeeld S discrete versie vaste link naar dataset Identifier MD S MD MD MD MD MD S MD MD OBJ OBJ Vaste URL naar MD S Vaste URL naar MD precieze -versie Gebruiker
Metadata Basisflow SERV: nieuw Nieuwe metadatarecord, want nieuwe service = nieuwe metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Correctie metadatarecord, zonder aanpassing service = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Update metadatarecord, want update van service = zelfde metadata fileidentifier (zelfde logica als vroeger) Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 72
Voorbeeld SERV continue versie Serv OBJ MD OBJ MD Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker MD Serv Vaste URL naar MD precieze Serv-versie
Voorbeeld SERV discrete versie Serv MD MD MD OBJ MD OBJ Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker MD Serv Vaste URL naar MD precieze Serv-versie
Metadata Samenvattend Metadata: Opleiding nieuwe metadatacenters 75
Voorbeeld Serv MD S MD MD MD OBJ MD Vaste URL naar MD S OBJ Vaste URL naar MD meest recente -versie (variabele ) Gebruiker MD Serv Vaste URL naar MD precieze Serv-versie
www.geopunt.be Agenda Workshop Metadata aanmaken en editeren Algemeen kader: meerwaarde van metadata Geopunt theorie + demo Zelf aan de slag met metadata Wat moet je nog weten Vragen
METADATA PRAKTIJK www.geopunt.be AGIV-metadatacenter / Geopunt-metadatacenter Eenmalig registreren Inloggen in het metadatacenter Eenmalig rol aanvragen Editeren foutjes rechtzetten; aanvullingen maken; opschonen; update continu beheerde data Dupliceren, waarna editeren nieuwe data op basis van kopie; update discrete versie van data (snapshot) Nieuwe metadatarecord nieuwe data op basis van leeg sjabloon Bewaar en valideer Status veranderen tot gepubliceerd
www.geopunt.be METADATA FLOWS AANMAKEN EN EDITEREN Flow s in PDF-formaat beschikbaar als hulpmiddel: Flow editor > hoofdeditor > publiceren: Flow_Ontwerp_naar_Publicatie_EDITOR_HOOFDEDITOR_AGIV Flow_Ontwerp_naar_Publicatie_EDITOR_HOOFDEDITOR_Geopunt UPDATE discrete versie van dataset duplicaat MD van FLOW_Update_discrete_dataset_DUPLICAAT_METADATARECORD_dataset Metadata verbeteren in functie van publicatie op Geopunt EXTRAs_voor_Geopunt
METADATA OPSCHONEN www.geopunt.be Kijk het containertje van jouw organisatie na: Check koppeling: Horen alle metadatarecords onder jouw organisatie? Te veel, te kort,? Fouten melden via contactpunt@agiv.be Opschonen : Via editeren van bestaande metadatarecords (ontbrekende informatie voorzien; beter aansluiten op Geopunt; ) Via depubliceren van bestaande metadatarecords (heel oude metadata; en data wel nog beschikbaar, maar niet meer aangeboden) Via verwijderen van bestaande metadatarecords (heel oude metadata; en data bv. niet meer beschikbaar) is onherroepelijk!
METADATACENTERS WAAROM? www.geopunt.be Beschrijven van eigen geografische datasets via metadata Ten minste te vinden op Geopunt Indien hergebruik geregeld via 1 van de open data licenties Open data platform Vlaamse overheid Voor gemeenten: stimulans ene gemeente met dataset vuilbakken beschrijft datamodel; andere gemeente kan diezelfde gebruiken ev. zo komen tot gezamenlijk datamodel gedragen dataset voor de GDI- Vlaanderen ViaAGIV-flow Opzetten eigen knooppunt: intern beheer Geopunt-metadatacenter beschikbaar als WAR-file
NOG VRAGEN? www.geopunt.be