Kansen voor de kievit? Maatregelen voor de kievit op bouwlandpercelen Weidevogelwerkgroep VANL TCW ca. 100 vrijwilligers Ca. 110 bedrijven Geldermalsen: 67 ha gras, 30 ha bouwland Buren-Culemborg: 661 ha gras, 209 ha bouwland Neerijnen: 369 ha gras, 125 ha bouwland Lingewaal: 375 ha gras, 97 ha bouwland, 413 ha onbekend Bouwland ca 30% Kievit Vanellus vanellus Niet bedreigd (?) Resident Broedgebied Overwinteringsgebied 3 Wat cijfers. Ca 15% van de Nederlandse populatie in Gelderland Landelijk 87% buiten kerngebieden 80% broed op bouwland Uitkomst op bouwland 69%, op grasland 79% - 4% per jaar in Gelderland (weidevogelbalans 2013); Prioriteit aan eerste legsels tweede (& derde legsels) afwegen Eerste broedparen zijn het sterkst; Eieren & kuikens zijn zwaarder; Vroege voorjaar: beter insectenaanbod (wormen en emelten); Predatie neemt toe later in het seizoen; Kuikens eerste legsels zijn groot vóór eerste snee gras. 1
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Foto: Ad Maas Slim beschermen Niet het complete nest uitgraven, maar de eieren verplaatsen Opnieuw beginnen is niet meer zo vanzelfsprekend Sterk afhankelijk van de voedselomstandigheden Rust Vrouwtje moet 30% opvetten Brabant De kievit Project Resultaten Conclusies Toekomst 2
Legsels op kaart <> communicatie met boer kuikenperiode begin April tot eind Juli na 35 a 40 dagen vliegvlug gewicht bij uitkomst tussen 10 en 23 gram bij vliegvlug tussen 115 en 185 gram Internet-applicatie Legselgegevens LBN http://inlog.weidevogelbescherming.nl Veel sterfte in de eerste 2 levensweken Moeilijk te volgen Weinig onderzoek op bouwland Afhankelijk van omstandigheden Een kievit moet veel geluk hebben 3
Aandacht voor kuikens! Kievit kuikens trekken naar de perceelsranden of naar percelen met kort gras Desnoods in de broodtrommel 20 Update pilot Bescherming kievit op bouwland Werkendam Lith Ravenstein Schijndel Gilze Omvang drie jaar 82 overeenkomsten Reusel binnen en buiten SNL-gebieden 119 hectare aangepast beheer; 65.000,-- aan vergoedingen Laarbeek Someren Perceel met uitgestelde bewerkingen (tot 15 mei) Perceel met uitgestelde bewerkingen (tot 15 mei) Perceel met uitgestelde bewerkingen (tot 15 mei) 4
Update pilot Bescherming kievit op bouwland Update pilot Bescherming kievit op bouwland Geploegd perceel Braakstrook Braakstrook Geploegd perceel Maïsperceel Ingezaaid perceel Ingezaaide strook Braakstrook 25 aug Maïsperceel Ingezaaide strook 1 sept 5
Gemiddeld aantal/bp Ingezaaide strook 1 sept Totaal aantal nesten Aantal nesten uit Vogels op perceel zonder jongen Vogels in/nabij rand zonder jongen Gezinnen op perceel ** Gezinnen in/nabij rand ** Kuikens (1-2 weken) Kuikens (2-4 weken) Kuikens (vliegvlug) Broedsucces kievit 2012-2014 100,0% 80,0% 60,0% Basis: uitkomst eieren! 40,0% 20,0% 0,0% 93% 67% 91% 76% % uitgekomen legsels Uitgestelde bewerkingen (ugb) Braakstrook (6-12meter) Combinatie ugb en braak Zonder aangepast beheer Cruciaal: overleving kuikens! Gemiddelde kuikenoverleving per levensfase Periode 2012-2013 5 4 3 2 1 0 Net uit ei 1-2 weken Vliegvlug Kuikenperiode Uitgestelde bewerkingen (ugb) Braakstrook (6-12meter) Combinatie ugb en braak 6
Kuikenoverleving De kans dat een kuiken vliegvlug wordt. 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% 13% 26% 34% 17% % Vliegvlug Uitgestelde bewerkingen (ugb) Braakstrook (6-12meter) Combinatie ugb en braak Zonder aangepast beheer Conclusies Het project is een groot succes geweest: bepaalde maatregelen leveren daadwerkelijk nieuwe overlevingskansen voor de kievit boeren en vrijwilligers tevreden en enthousiast! maatwerk! Alleen beheer waar vogels broeden Het project heeft nieuwe inzichten verschaft: wat werkt wel en wat werkt minder goed relaties: maatregelen broedsucces/kuikenoverling Dankzij deelnemers en vrijwilligers zijn er nieuwe kansen voor de kievit! Toekomst Project opschalen Referentiegebieden monitoren! Monitoring standaardiseren Afstemming met andere Provincies Met name inzetten op combinatie braakstroken & uitgestelde bewerkingen 7
2016 jaar van de kievit Onderzoek naar kuikenoverleving door SOVON Kievitkuikens herkenbaar maken met vlaggetjes Ouders herkenbaar maken middels verf op de buik Effectiviteit van de maatregelen meten Extra aandacht met BMP Overleg met collectieven en Provincie over toevoegen kievitpakketten 8