De stalen punt is een knipoog naar de vroegere Puntfabriek. tekst: Stadsbestuur Gent Arbedpark Noord, Gent Arbedpark Noord Gent Opdrachtgever Stad Gent Jo Behaeghe (Groendienst) Ferdinand Lousbergskaai 32 9000 Gent T +32 (0)9 225 68 59 jo.behaeghe@gent.be www.gent.be/parken Opdrachthouder ontwerp Herbosch-Kiere nv Opdrachthouder uitvoering Herbosch-Kiere nv De aanleg van het 3,5 hectare grote Arbedpark Noord was een onderdeel in de reconversie van een voormalige industriële site naar een zone voor bedrijven, groen en wonen. Het park ademt die voorgeschiedenis uit. Een fietstocht langs de Ledebergse Scheldemeander vraagt hier om een tussenstop. Het park ligt naast de Zwarte Doos, het stadsarchief van Gent. Veel van de nieuwste parken in Gent liggen op vroegere fabrieksterreinen. Locatie Kerkstraat, Gent, provincie Oost-Vlaanderen Toen de industrie wegtrok uit de negentiende-eeuwse gordel rond het stadscentrum liet ze desolate terreinen achter. In de dichtbevolkte arbeiderswijken bieden deze gronden veel mogelijkheden voor het creëren van groene, Kostprijs studieopdracht In eigen beheer open ruimte. Maar ze zijn vaak ook (zwaar) vervuild. Voordat er een park kan komen, zijn een grondig bodemonderzoek en soms ook een sanering noodza- Kostprijs uitvoering 1.420.000 (excl. btw) kelijk. Op de site van het Arbedpark Noord diende zich het zwaarst mogelijke scenario aan: het terrein moest helemaal afgegraven worden, en de bodem Uitvoeringstermijn 160 dagen Realisatie 2009-2010 en het reliëf moesten volledig opgebouwd worden. Deze radicale ingreep bood echter ook kansen voor een duurzame inrichting. Het hele milieu kon opnieuw opgebouwd worden. Het werd zo ontworpen dat er veel kansen voor natuurontwikkeling ontstonden. Uniek park Het Arbedpark Noord kreeg een flauwe helling. Bovenop een kleiige onderlaag kwam een lichte zandgrond. Het park watert af naar enkele vijvers tegen de Scheldedijk. Daar werd veen in de grond gestoken, dat water opzuigt als een spons. Met zijn gevarieerd reliëf biedt het park nu heel uiteenlopende milieus en vegetaties. 176
Resolutie te laag 177
Voorontwerp van het Arbedpark Noord Het Arbedpark Noord watert af naar enkele infiltratiezones. De zandgrond en het veen waren afkomstig van afgravingen elders in Gent. Het gebruik van deze gronden kadert in een duurzame keuze om zoveel mogelijk te streven naar een gesloten grondbalans. Het ontwerp van het park maakt ook een integraal waterbeheer mogelijk: de vijvers vangen regenwater op en laten het langzaam infiltreren in de bodem. Ze trekken daarbij een typische waterfauna en -flora aan. Arbedpark Noord, Gand Comme de nombreux nouveaux parcs à Gand, le parc Arbed Nord (Arbedpark Noord) a été aménagé sur un ancien terrain industriel. Le site pollué a été assaini en profondeur, tandis que le sol et le relief ont été reconstitués. Le parc offre une belle variété de biotopes et de végétations. Mais aussi de nombreux jeux qui plaisent à tous les âges. Les cyclistes et les randonneurs ont fait du parc Arbed un de leurs lieux de prédilection, avec les autres parcs le long du méandre de l Escaut de Ledeberg. 178
P u b l i e k e R u i m t e 2 0 1 2 praktijkboek Het Arbedpark Noord is een wijkpark langs de Ledebergse Scheldemeander. Spelprikkels Het park kreeg een knipoog naar het verleden mee. Hier stond vroeger de Puntfabriek, zoals ze in de volksmond heette. Het was een metaalbedrijf dat werk verschafte aan veel buurtbewoners. Een lang puntig talud en vele stalen muurtjes mochten dus niet ontbreken. Ook de brug en de pergola in gerecupereerde vakwerkliggers verwijzen naar het industriële verleden. Tussen de muurtjes kreeg een speellandschap uit robiniahout vorm. Het is aantrekkelijk en avontuurlijk ingevuld voor kinderen van verschillende leeftijden. Speciale aandacht ging naar de toegankelijkheid voor kinderen met een handicap. Het betonnen pad loopt midden door de speelzone. Langs dat pad zijn veel spelprikkels bereikbaar opgesteld. In de vogelnestschommel kunnen kinderen makkelijk liggen en genieten. De speelzones willen plezier bieden aan alle kinderen en hen ook uitnodigen om samen te spelen. Op de verharde zone langs de Kerkstraat kregen sportactiviteiten een plaats. Het pleintje met pergola leent zich dan weer voor allerlei buurtinitiatieven. Op de verschillende bodems ontstaan diverse vegetaties. 179
Het park kreeg een avontuurlijk speellandschap uit robiniahout. De doorgang onder de spoorweg maakte dit tot een zeer aantrekkelijke fietsroute. Opvallende buur En dan is er natuurlijk nog de Schelde, de opvallende buur van het Arbedpark Noord. De nv Waterwegen en Zeekanaal verhoogde en verstevigde de dijk volgens de normen van het Sigmaplan. Bovenop de dijk kwam een comfortabel wandel- en fietspad. Sinds dit pad een doorgang onder de spoorweg kreeg, wordt het druk gebruikt door zowel recreatieve fietsers als mensen op weg van en naar de school of het werk. Het fietspad leidt de parkbezoekers vlot naar de andere parken langs de Ledebergse Scheldemeander. Het biedt ook de mogelijkheid om op een aangename en veilige manier naar het centrum van Gent te fietsen. 180