Rijswijk -Informatiecentrum 9 december 2013 bert nagtegaal



Vergelijkbare documenten
installatie-arm ontwerpen verleden tijd?

De klimaatdoelen van Parijs komen met deze aanpak binnen handbereik. SSW Van Houtenweg. Het verhaal SSW Van Houtenweg.

Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG)

ZEN en BENG Scenario s voor bijna energieneutrale woningen

Steek Energie in je huis

Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen. L escaut woonservice

Integrale duurzame gebiedsontwikkeling

Geworteld Wonen - Duurzaamheid. aamheid Rijswijkduurzaamheid. A.J. Nagtegaal 4 december e- mail albert.nagtegaal.cs.com

INNAX Gebouw & Omgeving

Naar energieneutrale sociale woningvoorraad in 2050

De weg van de energietransitie d.d VEBOA - Alphen aan den Rijn Dhr. E.J. Reemst

EPV IN GESTAPELDE BOUW KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

WAAR MOETEN WE VERSNELLEN?

BENG, ZEN en/of NOM? Wie ben je?

System integrator. ing. Ad van der Aa Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV

Omschrijving. EPC 0-woning Leek, Groningen, Projectsamenvatting

Het kan minder! ing. P. Hameetman

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis

Gemeentehuis Bronckhorst, Bronckhorst, Gelderland 2009

Eteck maakt het nu al mogelijk voor projectontwikkelaars. tegen geringe kosten energieneutraal of zelfs Nul op Meter te maken.

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015

Schothorst Amersfoort

Duurzaam Bouwloket. Voor onafhankelijke informatie en advies over:

Kwantitatieve ervaringen uit een duurzame woonwijk

Energieneutraal via de Passief bouwen route

Resultaten themagroep Gestapelde bouw - BENG

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

Energieprestaties grondgebonden woningen

All-electric woningconcept

Bij het opstellen van deze notitie zijn de volgende relevante documenten als uitgangspunten gehanteerd:

Het dak als energiebron

Gevolgen van BENG-eisen op de gevel en het binnenklimaat 2 november 2016 Esther Gerritsen

BuildDesk kennisdocument

nieuwe woning in Austerlitz

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

Schilindex. Kansen voor energiebesparing met de gebouwschilindicator in de nieuwe NEN 5128 en EPG. Gerrit Jan Kuiper NII

Hoe kan ik energie besparen en verduurzamen in de eigen woning? Los van het gas? Teus van Eck maart 2019

Kleinschalige energetische renovatie

Warmtenetten: hoe en waarom? Wim Mans 18 april 2018 Arnhem

Miel Karthaus Martijn de Gier

Aardgasvrije wijken. Helena all-electric concept. Fred Verhaaren

NAGELE IN BALANS. De spijker op z n kop

Aardgasloos wonen! de ENERGIEVAKMAN wil u graag helpen bij uw zoektocht. Programma: Presentatie in Trefpunt Heeten -- 4 oktober

BuildDesk kennisdocument

Energiezuinige woningen met een EPC van 0,4: kies het concept dat je wenst!

Een nieuwe woning in Praal Esse Zoom

Ik ben de allergroenste

Onno de Wal & Sander Zuidgeest In één keer om naar NOM - 7 december 2017

Presentatie Het morfologisch ontwerpproces in het project Vroomshoop Carl-peter Goossen

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

De opkomst van all-electric woningen

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Een nieuwe woning in Spijkenisse 25 woningen Eiland van Spijk Fase 1

WORKSHOP ENERGIEVISIE

Energierapportage MFC Atria Leusden. Asschatterweg JJ Leusden

Advies en projectrealisatie in energiebesparing en verduurzaming

Een nieuwe woning in RijswijkBuiten 66 woningen Buitenplaats Syon De energie van morgen vandaag in huis

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

Energielabel en Bodemenergie

Een nieuwe woning in Sliedrecht 43 woningen Baanhoek-West De energie van morgen vandaag in huis

Energiecafé010 Optimaal gebruik van je dak Corine Erades 5 November Energiecafé010 Optimaal gebruik van je dak Corine Erades 5 November 2016

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

20 JAAR WARMTEPOMPEN IN WONINGEN

Trias energetica. Verdiepende opdracht

BEWONERSBIJEENKOMST-WETERINGDUURZAAM MAART DE-TWEEDE-UITLEG-

ALGEMEEN ENERGIEGEBRUIK GRONDGEBRUIK MATERIAALGEBRUIK MILIEUSCORE. duurzame warehouses. van Grijs naar Groen. 2 februari 2011 Peter van Meerwijk

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe

Duurzaam Bouwloket. Voor onafhankelijke informatie en advies over:

Een nieuwe woning in Den Haag 46 woningen Binck Plaats

Duurzame energie. uitgestoten in vergelijking met een conventioneel verwarmingssysteem, bijvoorbeeld een CV ketel.

Een nieuwe woning in De Volgerlanden

Energielabel en Bodemenergie

BENG en NTA. Stand van zaken

nieuwe woning in project Nieuwe Haven, onderdeel van de gebiedsontwikkeling Iseldoks in Doetinchem

Warmte(levering) van de toekomst. Jeroen Roos (BuildDesk, business unit Gebiedsontwikkeling) Jeroen Roos Utrecht, 21 september 2010

Warm tapwater in de toekomst

Menukaart Klimaatneutrale Zelfbouw

Ke u ze p l a n e n e rg i e - e n i n stallatieconcept. K e i z e r l i b e l Te r B o r c h 2 9 n o v e m b e r

1 juni 2011 Minisymposium Groen Gas W. Deddens

Een nieuwe woning in Zoetermeer NEXUM

Basis 0,6 Basis 0,4 Extra isolatie. Vraaggestuurde ventilatie (CO2)

Fase 2. NOM Nul Op de Meter. type C, D

ACTIVE HOUSE ACTIVE HOUSE. In 10 stappen. ir. Anne Struiksma Energie, duurzaamheid, circulariteit Utrecht

NIEUWBOUW ZONDER AARDGAS DUURZAAM EN COMFORTABEL

Kenniscentrum InfoMil Energiebesparing bij een sportclub

KLIMAATGARANT. Een nieuwe woning in Herwijnen 24 woningen Engelenweide De energie van morgen vandaag in huis

Transcriptie:

Rijswijk -Informatiecentrum 9 december 2013 bert nagtegaal

Geworteld wonen 9 DECEMBER e.v. Wat verstaan de potentiele bewoners onder duurzaamheid vinden de bewoners belangrijk als het gaat om duurzaamheid en hoe kaderen we dat met elkaar? Start over duurzaamheid..

Geworteld wonen Het begrip duurzaamheid Duurzaamheid is niet alleen gericht op energiegebruik.! Maar ook : Materiaal gebruik,omgaan met afval en hergebruik, omgevingsbeleving,geluid- en luchtkwaliteit, watergebruik, eigenaarschap, aansluiting bij cultuurbepaalde structuren, mobiliteit, voorzieningen, licht en uitzicht, natuurbeleving, stadlandbouw, sociale veiligheid.. Duurzaamheid = Woning en Woonomgeving Kortom zoveel meer bepaalt of je prettig voelt en je duurzaam wilt vestigen in je woning en je leefomgeving..

Geworteld wonen Duurzaam gebouw en gebied; focus op energievoorziening maar duurzaamheid is dus meer om over na te denken! Gebouw Energievoorziening Materiaalgebruik Water Comfort Geluid Regelbaarheid Hernieuwbare energie etc. Gebied Smart grid Voedsel verbouwen Mobiliteit en toelevering Geluid en fijnstof Water Onderhoud en beheer Veiligheid en sociale samenhang etc.

Energie en geworteld wonen Wat zijn de uitgangspunten in Rijswijk Buiten? Wettelijke vereisten woningen-energiegebruik : EPC = 0,6 Uitgangspunten Rijswijk Buiten: Vereist EPC 0,4 Gewenst EPC=0. Geen gasnet; all-electric Geen collectief warmtenet EPC =0 :=woninggebondengebruik = 0 Gebruiksgebonden (apparatuurgebonden ) blijft EPC kan bereikt worden door groot aantal variabelen in te zetten: Isolatie Ventilatie Energie terugwinning Energie opwekking Orientatie etc.etc. Maakt het bepalen van de optimalle combinatie lastig

Uitgangspunten voor geworteld wonen Keuze voor EPC = 0 (passiefhuis) of 0,4 (ca.50 % lager dan BB) Keuze voor collectieve of individuele energie voorzieningen en /of elektra Collectieve opwekking van warmte een collectieve beheer van een warmte koude opslag Productie van duurzame energie als DLEB.

Welke soorten energie hebben we nodig? Warmte voor : Verwarmen Warm tapwater Elektriciteit voor Aansturen installaties (pompenergie) Gebruiksapparatuur zoals verlichting, computers, wasmachines, etc. Opladen elektrische auto s, fietsen.

Welke uitgangspunten gehanteerd? Beperken gebruik Duurzaam opwekken Efficiënte apparatuur Uitdaging is de optimalisatie tussen de elementen van de Trias en dat maakt het aantal mogelijke combinaties groot en de optimale keuze complex! Trias energetica 2.0

Mogelijkheden in woning op gebied van energie :

Voorbeelden in een woning op gebied van energie en nog iets meer: materiaalkeuze, voedselproductie, randaparatuur.

Uitgangspunten van de warmte voorziening geworteld wonen bij EPC =0,4 Goede schilisolatie Rc 4,0 5,0 driedubbelglas, kierdichting Ventilatie met WTW Laag temperatuurverwarming Warmte-pomp + vloerverwamring +wartme bodemopslag + zonnepanelen voor aan sturing. Keuze voor gesloten systeem of open systeem (beheer). Inclusief koeling zomer woning

Soorten bodemenergiesystemen

Hoe ziet het er uit? Gesloten individueel Gesloten collectief Open collectief

Kosten indicatie warmtevoorzieningen en elektra-opwekking (bij uitgangspunt woningen EPC =0,4) Hofwoningen Gesloten bron 2500 Warmtepomp 6000 PV-cellen 19,68m2 4920 Boerderijwoningen Gesloten bron 2250 Warmtepomp 5500 PV-cellen 19,68m2 4428 (op hellend vlak) Appartementen Gesloten bron 3250 Warmtepomp 5500 PV-cellen 4428

Exploitatie Collectief individueel minder capaciteit meer infra structuur beheersorganisatie Aspecten lease - zelf investeren lagere investering kopen moet mogelijk zijn Geen onderhoudskosten Geen risico functioneren Afloop huurperiode goed afspreken Monitoring gewenst Voorbeeld Klimatgarant.

Voorstel geworteld wonen energievoorziening EPC 0,4 Beperken Gevelisolatie : RC>4,0 en dak >5,0 Drielaagse beglazing U <1 Inzetten op goede kierdichting Terugwinnen WTW op ventilatie Douche WTW. Efficiënte apparatuur Warmtepomp en LTV WKO individueel gesloten

Het Passiefhuis EPC =0 Uitgangspunten passiefhuis : Uitstekende isolatie RC=6-10. Totaal energiegebruik <120Kwh/m2 jr voor ruimteverwarming, tapwater,hulpenergie,appa ratuur. Gebalanceerde ventilatie met WTW. Zon PV voor elektrische energie. Zoninstraling winter en zonwering zomer.

Het Passiefhuis EPC =0 Overwegingen passiefhuis : Meerkosten bouwkundig en installatietechnisch. Mogelijkheid om geheel elektrisch te verwarmen Centraal luchtverwamring elektrisch + koelen warmtepomp voor tapwater Per ruimte elektrisch verwarmen. Investeringen uit te rekenen.

Vragen - discussie Nader te bespreken: Uitwerken voorstellen verduurzamen woningen Niveau en voorstellen verduurzamen gebied