Ondersteuning burgemeestersconvenant

20/01/2014 Ondersteuning burgemeestersconvenant Deel 1: Baseline emission inventory Studiedag LNE Brussel

Inhoud» Situering opdracht ondersteuning burgemeestersconvenant» Bespreking van de twee Excels tool die binnen deze opdracht ontwikkeld werden: doel, scope, architectuur, functionaliteiten» CO 2 -nulmeting (Erika Meynaerts)» maatregelen (Nele Renders)» Toelichting stappenplan quick start» Tijd voor vragen na de presentatie (en tijdens pauze) 20/01/2014 2

In Vlaanderen. nemen steden en gemeenten meer en meer een actieve rol op in de strijd tegen klimaatverandering» verschillen in ambitieniveau, bv.:» provincie Antwerpen: klimaat neutrale organisatie tegen 2020» provincie Limburg: klimaatneutraal tegen 2020» Leuven, Mechelen: klimaatneutraal tegen 2030» Gent, Antwerpen, Oost-Vlaanderen: klimaatneutraal tegen 2050» Leiedal : Zuid-West Vlaanderen klimaat (en energie) neutraal tegen 2050» opschaling van centrum steden naar intercommunales en provincies http://www.klimaat.be/nl-be/ is het Burgemeestersconvenant een belangrijke driver van deze actie 20/01/2014 3

In Vlaanderen.» hebben een 50-tal steden en gemeenten het Burgemeestersconvenant ondertekend en heeft de meerderheid van hen ook een energieactieplan (of SEAP) ingediend» zijn er ook nog heel wat (kleinere) steden en gemeenten waarvoor de drempel om toe te treden tot het Burgemeestersconvenant te hoog is Studiedag VVSG (12/07/2012)» gebrek aan overkoepelende, regionale aanpak voor Burgemeestersconvenant» raamwerk en richtlijnen Burgemeestersconvenant niet altijd even eenduidig» moeilijkheid om betrouwbare en/of specifieke gegevens te verzamelen om CO 2 - inventaris op te maken» gebrek aan kennis/kengetallen om potentieel acties in te schatten Ondersteuning burgemeestersconvenant 20/01/2014 4

Stap voor stap naar het burgemeestersconvenant» Kleine en middelgrote steden en gemeenten in Vlaanderen ondersteunen om te voldoen aan de rapporteringsvereisten van het Burgemeestersconvenant door de ontwikkeling van een tool die pragmatisch is en afgestemd op Vlaamse context» Grootste uitdaging: krijgen we de lege doos gevuld met lokale gegevens? 20/01/2014 5

Key stakeholders om toegang te krijgen tot lokale gegevens om te komen tot een structurele samenwerking om te komen tot een eenduidige benadering Tielt en Dessel (ism IOK) Plannen ondertekening CoM Testen van tools en guidelines stuurgroep VVSG, provincie Limburg Data leveranciers Ondersteunen project Toekijken op doelstellingen en timing Testen en goedkeuren finale versie Infrax, Eandis VEA Vlaams Verkeerscentrum VMM data leveranciers 20/01/2014 6

Resultaat= twee excel tools. Activiteit X EF = CO 2 % Δ CO 2 business as usual 10 voorbeeld acties om de kloof te dichten 20/01/2014 7

1 + 1 > 2» Verbetering in beschikbaarheid, toegankelijkheid en vergelijkbaarheid van lokale (energie) gegevens» publiek beschikbare rapporten per gemeente» jaarlijkse actualisatie van deze rapporten in samenwerking met de dataleveranciers» eenduidige aanpak en rapportering» Maximale afstemming met rapportering op Vlaams niveau» Energiebalans Vlaanderen» inventaris WKK en hernieuwbare energie» Vlaamse energie- en broeikasgas prognoses» Eenduidige benadering voor alle gemeenten in Vlaanderen kan positieve stimulans zijn voor coördinatie op niveau van regio s en provincies» Belangrijke stap is gezet hopelijk volgen er nog vele andere intiatieven! 20/01/2014 8

Inhoud» Situering opdracht ondersteuning burgemeestersconvenant» Bespreking van de twee Excels tool die binnen deze opdracht ontwikkeld werden: doel, scope, architectuur, functionaliteiten» CO 2 -nulmeting (Erika Meynaerts)» maatregelen (Nele Renders)» Toelichting stappenplan quick start 20/01/2014 9

Doel tool CO 2 -nulmeting http://www.burgemeestersconvenant.eu: Een Baseline emissions inventory (BEI) is een kwantificering van de hoeveelheid CO 2 die als gevolg van energieverbruik op het grondgebied van een Ondertekenaar van het Convenant tijdens een basisjaar wordt uitgestoten. Hiermee kunnen de belangrijkste bronnen van CO 2 - uitstoot en hun respectieve reductiepotentiëlen worden geïdentificeerd. Voor elke gemeente in Vlaanderen (308) de CO 2 -emissies berekenen gerelateerd aan het energieverbruik op het grondgebied van de gemeente zodat voldaan is aan de minimum rapporteringsvereisten van het Burgemeestersconvenant Elektriciteit Warmte/ koude Aardgas Vloeibaar gas Emissies van CO 2 / CO 2 equivalenten [t] Fossiele brandstoffen Stookolie Diesel Benzine Bruinkool Steen-kool GEBOUWEN, INSTALLATIES/VOORZIENINGEN EN BEDRIJVEN Gemeentelijke gebouwen en installaties/voorzieningen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Tertiaire (niet-gemeentelijke) gebouwen en installaties/voorzieningen 39188 0 38551 858 14446 0 0 0 118 0 0 0 0 0 0 93160 Woningen 27402 0 64252 2218 29051 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 122923 Gemeentelijke openbare verlichting 0 0 Bedrijven (met uitzondering van bedrijven die onder de EU-regeling voor de handel in emissierechten vallen - ETS) 12649 0 15480 287 7882 0 0 0 72 0 0 0 0 0 0 36371 Subtotaal gebouwen, installaties/voorzieningen en bedrijven 79238 0 118283 3363 51379 0 0 0 190 0 0 0 0 0 0 252453 VERVOER Wagenpark van de stad of gemeente 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Openbaar vervoer 0 0 0 0 0 1029 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1029 Particulier en commercieel vervoer 0 0 2 950 0 114605 20968 0 0 0 0 0 0 0 0 136524 Subtotaal vervoer 0 0 2 950 0 115635 20968 0 0 0 0 0 0 0 0 137553 Andere fossiele brandstoffen Bio-brandstof Hernieuwbare energie Plantaardig e olie Andere biomassa Zonne- /thermisch e energie Geothermisch e energie Totaal 20/01/2014 10

Scope tool CO 2 -nulmeting CH 4 en N 2 O emissies (niet-energie) landbouw CO 2 gerelateerd aan energieverbruik op grondgebied van een gemeente -> directe emissies gerelateerd aan verbranding van brandstoffen (scope 1) -> indirecte emissies gerelateerd aan productie elektriciteit en warmte geconsumeerd op grondgebied van gemeente (scope 2) openbare verlichting huishoudens tertiair industrie transport landbouw gemeentelijk nietgemeentelijk niet-ets particulier en commercieel vervoer openbaar vervoer (tram en bus) 20/01/2014 11

Selectie gemeente Architectuur tool CO 2 -nulmeting Websites: VREG, Statbel Dataleveranciers: VEA, VMM, Eandis, Infrax, VITO Gegevens op niveau gemeente, bv. aardgasverbruik elektriciteitsverbruik aantal dieren ha cultuurgrond voertuigkilometers weg aantal warmtepompen aantal zonnecollectoren PV, wind, water preprocessing Excel bestand met lokale gegevens nodig voor rekentool (refcode NIS & ) (1) Gegevens niet op niveau gemeente, bv. emissiefactoren energiebalans Vlaanderen N 2 O bodem Vlaanderen preprocessing Excel bestand per gemeente met: gegevens (DATA) EF x activiteit (BEREKENINGEN PER SECTOR), SEAP template (OUTPUT) Eigen gebouwen, eigen vloot, OV (INPUT) (2) 20/01/2014 12

Informatie die in tool wordt aangeleverd maar kan overschreven worden! Dataleverancier Type gegevens Infrax en Eandis verbruik aardgas (2011); per NACE (level 4) verbruik elektriciteit (2011); per NACE (level 4) VEA aantal zonnecollectoren en warmtepompen nieuwbouw (2009 2011); per functie (wonen, industrie, school, andere, kantoor) (EPB-aangifte) aantal zonnecollectoren en warmtepompen bestaand (2004 2011); huishoudens, niet-huishoudens (premies netbeheerders) Vl. Verkeerscentrum voertuigkilometers (2011 ; 2020); per wegtype en voertuigtype (personenwagens, lichte vracht en zware vracht) VMM emissiefactoren per dier (2011) totale N 2 O emissies bodem Vlaanderen (2011) De Lijn aantal haltes voor bussen per gemeente aantal trajecten per halte voor bussen, per gemeente VITO energieconsumptiefactoren (transportmodel) verdeling energiedragers (transportmodel) verdeling ETS/niet-ETS industrie (Energiebalans Vlaanderen) brandstofverbruik en productie lokale eenheden (excl. PV, wind, water) gemiddelde productie zonneboilers en warmtepompen Websites (publieke informatie) Statbel (aantal dieren, ha cultuurgrond, socio-economische enquête 2001 ), VREG (GSC, WKC), Energiebalans Vlaanderen (EMIS), Lokale Statistieken (Studiedienst van de Vlaamse Regering, projecties huishoudens) 20/01/2014 13

Informatie die gebruiker moet aanleveren» INPUT rekenbladen geven overzicht type gegevens die gebruiker zelf moet aanleveren (anders waarde= 0),» Energieverbruik eigen gebouwen, vloot en openbare verlichting (OV)» Aantal zonneboilers en warmtepompen eigen gebouwen» Hoeveelheid groene stroom (GS) aangekocht door de lokale overheid» Afvalverbrandingsovens met energierecuperatie (productie elektriciteit, productie warmte, energieverbruik)» Lokale productie warmte voor warmtenetten (productie warmte, energieverbruik)» Hoeveelheid warmte geleverd (aangekocht) uit warmtenetten per sector» CO 2 -emissies van de geïmporteerde warmteproductie» CO 2 -emissies van de geëxporteerde warmteproductie 20/01/2014 14

Functionaliteiten tool CO 2 -nulmeting rekenbladen gegroepeerd in 4 categorieën snelle verwijzing naar rekenbladen via hyperlinks kleur cellen bv. oranje= zelf invullen conversiefactoren 20/01/2014 15

Functionaliteiten tool CO 2 -nulmeting Quick start Screen shots Stroom schema s (Excel) tips Tip: het kan zijn dat in de rekentool de formules niet automatisch herrekend worden, ook al hebt u gegevens gewijzigd of ingevuld. Via Formulas <Calculation options < Automatic (formules < berekeningsopties < automatisch) kan u instellen dat deze herrekening toch automatisch gebeurt. Indien u de optie manueel verkiest, worden formules enkel herrekend indien u het bestand bewaard. De snel toets voor het herrekenen van formules is F9. 20/01/2014 16

Inhoud» Situering opdracht ondersteuning burgemeestersconvenant» Bespreking van de twee Excels tool die binnen deze opdracht ontwikkeld werden: doel, scope, architectuur, functionaliteiten» CO 2 -nulmeting (Erika Meynaerts)» maatregelen (Nele Renders)» Toelichting stappenplan quick start 20/01/2014 17

Aan de slag handleiding en excel tool on line (rapport per gemeente) -> Quick start http://aps.vlaanderen.be/lokaal/burgemeestersconvenant/burgemeestersconvenant.htm 20/01/2014 18

Stappenplan Quick start» STAP 1: vul de INPUT rekenbladen aan met gegevens over eigen organisatie, warmtenetten en aankoop groene stroom voor hetzelfde referentiejaar als de gegevens voor het grondgebied Om dubbeltelling te voorkomen wordt automatische gecorrigeerd bij sector: openbare verlichting, tertiair, transport 20/01/2014 19

Stappenplan Quick start 20/01/2014 20

Stappenplan Quick start» STAP 2: controleer of er gemeente specifieke gegevens zijn in het rekenblad data en het rekenblad lokale energieproductie die je wenst te overschrijven 20/01/2014 21

Stappenplan Quick start» STAP 3: controleer of er aannames zijn in de DATA en BEREKENINGEN PER SECTOR rekenbladen die je wenst te overschrijven 20/01/2014 22

Stappenplan Quick start» STAP 4: bekijk de resultaten in de SEAP template» 20/01/2014 23

Bedankt voor jullie aandacht erika.meynaerts@vito.be 20/01/2014 24