Jaar verslag 2011 Centrale Cliëntenraad Tactus Contact, gebaseerd op gelijkwaardigheid van medewerker en cliënt is de werkelijke hefboom tot verandering.
INHOUDSOPGAVE Inleiding door de voorzitter 3 Onze visie 4 Structuur van de Centrale Cliëntenraad 5 Aantal zetels 5 Werkverdeling 5 Besluiten 5 Samenstelling 5 Mutaties 5 Cliëntenparticipatie op locatie 6 Ledenwerving 6 Ondersteuning 6 Werkplan 7 Maatschappelijk herstel 7 Kennis delen 8 Individueel Proces 8 Vergaderingen 9 Onderwerpen die aan de orde kwamen 9 Raad van Bestuur 10 Uitgebrachte adviezen 10 Contacten 10 Radenberaad 10 Radendag Tactus 10 Publiciteit 11 Externe contacten 11 Scholing 11 Overige activiteiten 11 Wettelijk kader 12 Colofon 12 2 Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011
Inleiding door de voorzitter Dit jaarverslag is een rapportage van onze activiteiten in 2011. We hebben geprobeerd onze werkzaamheden van dit jaar zo te ordenen dat u een goed beeld krijgt van onze visie en onze aandacht voor het wel en wee van Tactus en van de cliënten. Maatschappelijk herstel Dit is een belangrijk project waar we al enkele jaren samen met de bestuurder aan werken. Maatschappelijk Herstel vanuit cliëntenperspectief. De basis voor dit project is de in 2007 opgestelde beleidsnotitie. Om herstel gericht werken vorm te geven is Gerard Huis in t Veld aangesteld als initiator en coördinator. In 2010 is landelijk tussen bestuurders en cliëntenraden van instellingen in de verslavingszorg een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Dit document is bekend geraakt als Handvest Maastricht. Weten wat er speelt Om ons werk goed te doen is het van belang om te weten wat er gaande is binnen de instelling. Weten wat er speelt op beleidsniveau, maar ook hoe beleid op de werkvloer uitpakt. Dirk Bakker Een belangrijke informatiebron is de managementrapportage van de bestuurder. Ondanks dat worden we toch nog wel verrast door ontwikkelingen. Met de bestuurder wordt gezocht naar verbetering, zoals het meer bewust maken van projectleiders en circuitmanagers van ons werk en onze werkwijze. Onze invloed De beleidscyclus van Tactus wordt steeds meer verfijnd. Onze invloed kan worden vergroot door onze activiteiten af te stemmen op deze cyclus. Met de bestuurder is overeengekomen dat het overleg tussen hem en ons zo gepland wordt dat afspraken daaruit over vernieuwing of verbetering meegenomen worden in de beleidscyclus. Al met al is cliëntenraadswerk vooral ook boeiend werk. Ik hoop dat deze rapportage uw aandacht trekt. Dirk Bakker (voorzitter) Handvest Maastricht herstel als leidend principe in de verslavingszorg Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011 3
Onze visie Gelijkwaardigheid tussen cliënten en medewerkers. a. Wij zijn de cliëntenraad van een grotere instelling voor verslavingszorg. b. Wij zorgen voor invloed van cliënten op voor hen bedoeld beleid, regels en behandeling. c. Wij vinden dat cliëntparticipatie bijdraagt aan meer werkzame en creatieve oplossingen van problemen. d. Wij vinden ervaringskundigheid van cliënten een belangrijke bron van inspiratie bij het ontwikkelen van zorg. e. Wij vinden dat een meer herstelgeoriënteerde zorgverlening een positief effect heeft op zowel het hernieuwd doel geven aan het leven als de behandeling. Ons Motto: Met zorg alleen zijn we er niet: herstel is het doel! Visie uitdragen Om het cliëntenraadswerk en cliëntenparticipatie onder de aandacht van medewerkers te brengen zijn afspraken met de bestuurder gemaakt: - Kennismaken met nieuwe leidinggevenden. - Nieuwe medewerkers tijdens de basiscursus kennis laten maken met cliëntenraad en het cliëntenraadswerk. Ook gebruiken wij uitgangspunten van deze visie bij het toetsen van beleid en bij het uitbrengen van adviezen. f. Wij vinden dat het intermenselijk contact, gebaseerd op gelijkwaardigheid tussen medewerker en cliënt de werkelijke hefboom is tot verandering. 4 Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011
Structuur Centrale Cliëntenraad Aantal zetels De Centrale Cliëntenraad heeft twaalf zetels. Zes zetels waren bij aanvang van dit jaar vervuld en eveneens zes zetels aan het eind van het jaar. Werkverdeling Het dagelijks bestuur bewaakt de voortgang. De Centrale Cliëntenraad komt wekelijkse voltallig bijeen. Mutaties Dit jaar waren de volgende mutaties. Toegetreden: Petra Kopmeiners Besluiten Besluiten worden gezamenlijk, in de cliëntenraadsvergadering, genomen. Samenstelling per 31-12-2011 Dirk Bakker Voorzitter Adrie Wams Penningmeester Leo W. Secretaris Roberto Alma Vicevoorzitter Johan Kamphof Lid Petra Kopmeiners Lid Johan Kamphof Afgetreden: Ali Ghassemi Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011 5
Cliëntenparticipatie op locatie Omdat Tactus het belangrijk vindt dat cliënten en instelling, ook op lokaal niveau in gesprek zijn over de zorg die geboden wordt, is er op diverse locaties een Lokale Cliëntenraad of andere vorm van cliënteninspraak. Ledenwerving 19 cliënten hebben informatie gevraagd over ons cliëntenraadswerk.met 9 daarvan vond een kennismakingsgesprek plaats. Eén belangstellende is toegetreden tot een Lokale Cliëntenraad. Om de continuïteit van het lokale cliëntenraadswerk meer te borgen is eind 2010 besloten om secretariële ondersteuning te bieden. In 2011 is daar ervaring mee opgedaan. Cliënten die bereid zijn om het lokale cliëntenraadswerk op te pakken zullen (meer) hulp krijgen om een lokale raad te vormen en gaande te houden. Deze hulp wordt gegeven door een ervaren secretariële medewerker van de betreffende locatie. Ondersteuning De Centrale Cliëntenraad heeft de beschikking over 24 uur ondersteuning per week. Deze ondersteuning wordt uitgevoerd door Luuk Winters, Tactus medewerker. Eind 2011 kennen de volgende locaties één of andere vorm van lokale cliëntenparticipatie: - Zwolle - Flevoland / Noord-Veluwe - Ripperdastraat - Omnizorg - Houtwal - Polstraat - Oostzeelaan - Wierdensestraat De vorm van participatie varieert van regioraad tot huiskameroverleg. De voorzitter van Lokale Cliëntenraad Flevoland, Jannine Lissek Godefroy, ondertekent de met regiomanager Joseph Bakx overeengekomen begroting voor het werk van de Lokale Cliëntenraad. 6 Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011
Werkplan De Centrale Cliëntenraad stelt jaarlijks een werkplan op. Ons werkplan kende in 2011 drie speerpunten: - Maatschappelijk Herstel - Kennis delen - Individueel proces Maatschappelijk herstel Het project Maatschappelijk Herstel gaat nauwer samenwerken met de wetenschappelijke commissie van Tactus, met als doel zo snel als mogelijk uitkomsten van dit onderzoek in de behandelpraktijk te gaan toepassen. Thema s hierin zijn: - Wonen - Werken/Dagbesteding - Ervaringsdeskundigheid - Zingeving In de eerste fase zijn vooral de klinieken in Twente en de Stedendriehoek hierbij betrokken. Er is een tweeledige aanpak: 1. Zowel bij de intake als bij langdurige zorg wordt maatschappelijk herstel, c.q. behoud, stapsgewijs ingevoerd. Voor de intakefase is het intakemodel aangepast. Deze technische wijzigingen werden in 2011 stapsgewijs geëffectueerd. 2. Voor de langdurige (klinische) zorg werd in 2011 gefocust op de thema s werken/dagbesteding en wonen. Er is gekozen voor een pragmatische aanpak, waarbij zoveel als mogelijk wordt aangesloten bij bestaande werkprocessen. Wonen Voor het project Wonen zijn in de regio Twente en Stedendriehoek stappen gezet in het uitbreiden van de woonvoorzieningen. In Twente vooral gericht op de SVZ cliënten en in de Stedendriehoek gericht op trajecten volgend na een klinische BenB of SVZ behandeling. In Zwolle is een nieuw Hostel in gebruik genomen. Werken/Dagbesteding Voor het project Werken en Dagbesteding geldt dat deze vooral onder de regie van Tactory vallen. Wij zijn ervan overtuigd dat Tactory belangrijk is in het behandelplan van cliënten. Een goede dagbesteding of het nu binnenof buitenwerk betreft is belangrijk voor cliënten. Ook wordt binnen Tactus meer gebruik gemaakt van diensten van Tactory. Er zijn ook projecten gaande waarbij cliënten werken bij klanten van Tactus en daar waar mogelijk doorgroeien naar een vaste baan. Voorbeeld hiervan is Omnizorg. Ook werkzaamheden voor gemeenten zijn hiervoor belangrijk. Ervaringsdeskundigheid Ervaringskennis en het inzetten van ervaringsdeskundigen zijn in toenemende mate belangrijke elementen van Herstelondersteunende Zorg. Ervaringskennis wordt ingezet bij de basiscursus van nieuwe medewerkers. Er is een werkgroep ingesteld die ervaringsdeskundigheid moet definiëren en die in kaart moet brengen hoe ervaringsdeskundigen ingezet moeten worden. De Centrale Cliëntenraad heeft in een ongevraagd advies de vraag gesteld of Tactus de ervaringen en de inzet van ervaringsdeskundigen verzameld en beoordeeld. En zo ja, hoe. Zingeving De Centrale Cliëntenraad is van mening dat een module Zingeving en Levensbeschouwing effectief is in de behandeling en daarmee in het herstelproces van de cliënt. Een geestelijk verzorger is geen behandelfunctie. Het ligt hier meer voor de hand dat geestelijke verzorging geregeld wordt via kerken, humanistische organisaties enz. Binnen Tactus is de module Zingeving beschikbaar. Geestelijke verzorging kan in overleg met kerken en humanistische organisaties aangeboden worden. Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011 7
Kennis delen Uitgangspunt bij kennisdelen is: Delen van kennis tussen medewerkers en tussen locaties Tactus breed en het betrekken van de ervaringskennis van cliënten bij het delen van kennis. De Centrale Cliëntenraad heeft haar visie met het bestuur besproken. Wij verstaan onder kennisdelen: - Leidinggevenden moeten in elkaars keuken kijken. - Uitwisselen van visies. - Bij elk nieuw project ervaringen van lopende projecten invoegen. - Medewerkers de mogelijkheid bieden om op een andere locatie stage te lopen. - Themadagen organiseren. Met het bestuur is afgesproken dat er gekeken gaat worden naar een methode om binnen Tactus tot meer uitwisseling te komen. Individueel Proces Uitganspunt bij individueel proces is: dat de cliënt herstelt. Visie hierbij is: intermenselijk contact, gebaseerd op gelijkwaardigheid tussen medewerker en cliënt is de werkelijke hefboom tot verandering, tot herstel. De koers die de Centrale Cliëntenraad hierin voorstaat bestaat uit drie hoofdgroepen: - Verbeteren van communicatie en informatie. - Verbeteren van de opvang bij onvrede. - De juiste behandeling bij de juiste cliënt op het juiste moment. De aanpak die de Centrale Cliëntenraad hierin voorstaat is: - Scholing en training van de medewerkers. - Vergroten van de vindbaarheid van informatie voor medewerker en cliënten. - De logistiek rond aanmelding, intake en in behandeling nemen. De Centrale Cliëntenraad heeft met het bestuur de volgende afspraken kunnen maken: - Video training, gesprekstraining, training in omgaan met agressie. - E-learning en intervisie wordt toegevoegd in het scholingsprogramma. - Organisatorisch zal er ruimte/veiligheid gecreëerd worden om te leren. - De teamomgeving wordt aangepast, zodat geleerd kan worden van elkaar. - Hoofden behandeling krijgen een coachende rol. - Voordeurproject wordt verfijnd. 8 Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011
Vergaderingen De Centrale Cliëntenraad vergaderde 40 keer. Daarnaast is er 6 keer een overlegvergadering geweest met de bestuurder. Onderwerpen die aan de orde kwamen - Verkennen van circuit jaarplannen. - Bezuinigingen. - Vast format voor jaarplannen. - Stand van zaken en ontwikkeling Tactory. - Samenwerkingsovereenkomst. - Gastvrijheid. - Stichting Zwarte Gat. - Wijzigingen methadonverstrekking. - Uitkomsten cliënttevredenheidsonderzoek. - Jeugdverslavingszorg. - Zingeving, levensbeschouwing en geestelijke verzorging. - Cliëntparticipatie. - Ervaringsdeskundigheid. - Samenwerking Tactus en Meerkanten tot Amethist. - Accommodatiebeleid. - Cliënttevredenheid. - Klachtregeling en reglement. - Bezuiningen door de Rijksoverheid en de effecten daarvan. - Formulieren. - Nieuwe cliëntinformatiemap. - Infectieziekten. - Gesprek met Inspectie Gezondheidszorg in verband met wijzigingen in de methadonverstrekking. - Patiëntenvertrouwenspersoon. - Lichtkrant op locatie. - Veiligheid. - Zorginkoop. Een greep uit wat nog meer voorbijkwam op onze vergaderingen Cliënten of een naaste daarvan zochten contact over: - Wijziging in de deeltijdbehandeling op de HHK in Zutphen. - Stoppen van de sportactiviteiten op de HHK in Zutphen. - Ontevredenheid op de DD-kliniek in Deventer. - Problemen t.a.v. de methadonverstrekking in Flevoland. - Algemene wijzigingen in de methadonverstrekking. Contacten met leidinggevenden en projectleiders Dit contact kan van de Centrale Cliëntenraad uitgaan, omdat wij graag informatie of toelichting willen rond een project, knelpunt of ontwikkeling. Anderzijds kan het leggen van contact ook van de leidinggevende uitgaan. De volgende zaken kwamen aan de orde: - Circuit jaarplannen. - Bezuinigingen. - Stand van zaken en ontwikkeling Tactory. - Gastvrijheid. - Jeugdverslavingszorg. - Cliëntparticipatie. - Herstel georiënteerd werken. Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011 9
Raad van Bestuur Met de bestuurder hadden we in 2011 de volgende gezamenlijke speerpunten. - Maatschappelijk Herstel - Kennis delen - Individueel proces Zie voor het inhoudelijk hiervan het hoofdstuk Werkplan. Ruud Rutten Ongevraagde adviezen - Advies over sportaanbod in locatie Piet Heinstraat. - Advies om de gevolgen van bezuinigingen te monitoren. - Advies over het beschikbaar stellen van module Zingeving en aanbod van geestelijke verzorging. - Advies om de opmaak van jaarplannen te uniformeren. - Advies om gebruik te maken van lichtkranten op de locaties. - Advies Samenwerking Tender en JustAct. - Advies over de methadonverstrekking. Overige correspondentie met de bestuurder - Wijziging bij deeltijdbehandeling Piet Heinstraat - Jaarrapportage Infectieziekten - Opheffen kookactiviteiten aan de Bothastaat te Hengelo - Dreigende situatie in Warnsveld Uitgebrachte adviezen (gevraagd en ongevraagd) Gevraagde adviezen - Toepassing CVZ brochure: kosten tijdens AWBZ opname. - Samenwerking met Meerkanten tot oprichting van Amethist. - Overeenkomst met Stichting Patiënten VertrouwensPersoon. - Evaluatie Klachtreglement. - Advies over wijzigingen in de statuten van Tactus. Op alle aanvragen is een positief advies uitgebracht.* * Toelichting: Een positief advies wil zeggen dat de bestuurder verder kan gaan met zijn plan, met een negatief advies kan hij dit niet. Wanneer we een adviesaanvraag krijgen bespreken we deze en leggen dan de eventuele vragen voor aan de bestuurder. Zo nodig vragen wij hem om ons over de voortgang op de hoogte te houden. 10 Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011
Contacten Radenberaad Vier maal per jaar houden we een Radenberaad. Deze bijeenkomsten staan in het teken van uitwisselen van zaken tussen de Lokale Cliëntenraden en de Centrale Cliëntenraad, waar men mee bezig is en waar men eventueel knelpunten ervaart. Ook vindt er overleg plaats over zaken die zowel de Centrale als de Lokale Cliëntenraad betreffen. Radendag Tactus Naast het Radenberaad is er een Radendag. Een creatievere activiteit voor het onderhouden van contacten. We organiseren deze dag ook om kennis te kunnen maken met eventuele nieuwe leden en contact te houden met bekende leden. Publiciteit - De nieuwsbrief werd 3 x uitgebracht. - Notulen van de Centrale Cliëntenraad worden verzonden naar de Lokale Cliëntenraden. - Onze jaarverslagen en andere documenten zijn op Contactus geplaatst. Externe contacten - Bijwonen van de vergaderingen van Stichting Zwarte Gat. Scholing Na de nodige voorbereidingen hebben we op 8 november onze ontmoetingsbijeenkomst gehouden en dat in een gezellige, ontspannende omgeving op de Bataviawerf in Lelystad. Bezoeken op locaties Dit jaar hebben we veel locaties bezocht. Bij de volgende locaties zijn we één of meerdere keren op bezoek geweest: - Raiffeissenstraat Enschede - Ripperdastraat Enschede - Wierdensestraat Almelo - Omnizorg Apeldoorn - Piet Heinstraat (25 en 27) - Dubbele Diagnosekliniek Deventer - Houtwal Zutphen - De Weerd en De Marke Warnsveld - Dr. Slotlaan Rekken - Jachtlaan Apeldoorn - Oostzeelaan Zwolle - Jeugdkliniek Wapenveld Een greep uit de bijgewoonde congressen en trainingen: - Deelname aan de landelijke trainingsweekenden voor cliëntenraden verslavingszorg. - LOC werkdag cliëntenraden. - Twee maal een beleidsdag voor evaluatie en reflectie Overige activiteiten Ook dit jaar was er een moment waarbij de Centrale Cliëntenraad representatief dan wel actief aanwezig was: het Tactus Nieuwjaarsontbijt. Centrale Cliëntenraad Tactus - Jaarverslag 2011 11
Wettelijk kader De Centrale Cliëntenraad ontleent haar bevoegdheden aan de Wet Medezeggenschap Cliënten Zorginstellingen (WMCZ). De WMCZ is van toepassing op alle zorginstellingen die vanuit collectieve middelen gefinancierd worden. Deze wet legt de volgende verplichtingen op aan de zorgaanbieder: - Voor iedere instelling een cliëntenraad instellen. - Reglement opstellen met het aantal leden, de wijze van benoeming, wie lid kunnen worden en de zittingsduur. - Beschikbaar stellen van materiële middelen die de cliëntenraad nodig heeft. - Tijdig advies vragen over alle onderwerpen die genoemd worden in artikel 3, lid 1. - Voorgeschreven adviesprocedure volgen. - Beschikbaar stellen van alle informatie die de cliëntenraad nodig heeft. - Eenmaal per jaar informatie geven over het gevoerde en te voeren beleid. - Voor alle cliënten ter inzage leggen van jaarverslag, uitgangspunten van beleid, notulen en besluitenlijst van de raad van bestuur, klachtenreglement, alle voor cliënten geldende regelingen en de samenwerkingsovereenkomst/reglement. - Eenmaal per jaar schriftelijk verslag doen van de toepassing van de WMCZ. De wet stelt ook eisen aan de cliëntenraad - Representatief. - In staat tot belangenbehartiging. - Het hebben van een huishoudelijk reglement. De wet geeft bevoegdheden aan de cliëntenraad - Gevraagd en ongevraagd advies geven over onderwerpen die genoemd worden in artikel 3 lid 1 a. tot en met h. en alle andere onderwerpen die voor cliënten van belang zijn. - Gevraagd en ongevraagd verzwaard advies geven over onderwerpen die genoemd worden in artikel 3 lid 1 i. tot en met m. en alle andere onderwerpen die voor cliënten van belang zijn. - Invloed uitoefenen op de samenstelling van de raad van toezicht of het bestuur. - Procedure aanspannen bij de Landelijke Geschillencommissie. - Procedure aanspannen bij de Kantonrechter. De Uitvoering van de WMCZ De uitvoering van de WMCZ binnen Tactus is via een samenwerkingsovereenkomst met de bestuurder geregeld. In deze overeenkomst zijn spelregels, rechten en plichten opgenomen. Hij zal ervoor zorgen dat op locatieniveau cliëntenparticipatie vorm krijgt. Via het vaststellen van spelregels voor lokale cliëntenraden kreeg deze inbedding vorm. Colofon Centrale Cliëntenraad Tactus Keulenstraat 3 Antwoordnummer 851 7400 WB Deventer T (0570) 50 01 00 F (0570) 50 01 15 E cliëntenraad@tactus.nl I www.tactus.nl Tactus Verslavinszorg maart 2012 12