Stoppen met roken De handleiding
2016 Tom Stafford Titel Stoppen met roken Ondertitel De handleiding ISBN 978-90-82618-105 NUR 860 - Gezondheid algemeen Druk Derde druk, najaar 2016 Trefwoorden: Stoppen met roken, sigaretten, rookstop. Auteur Uitgever Vormgeving Boekproductie Illustraties Omslag Tom Stafford Sky-line publishing Tom Stafford Reclameland.be Tom Stafford Elfi Hermans 2016 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Ondanks alle aan de samenstelling van dit boek bestede zorg kan noch de uitgever noch de auteur aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade die het gevolg is van enige fout in deze uitgave.
Het geheim van verandering is om je focus niet te richten op het oude, maar op het bouwen van het nieuwe. ~ Socrates
1. Inleiding 2. Zit stil en let op! 3. De kast van Ikea 4. "De klik" 5. De gedachte nooit meer roken 6. Onze kindertijd 7. Waarom antireclame ook werkt 8. De president die durft 9. De rekening van onze regering 10. Rookstopcampagnes 11. De farmaceutische sector 12. Waarom lijkt het nu zo moeilijk om te stoppen? 13. De wilskrachtmethode 14. De twee grote factoren 15. Het lichaam en nicotine 16. De val van de sigaret 17. "Het hongerke" 18. Mijn verschrikkelijke ontwenningsverschijnselen 19. Nicotine 20. Onze voordelen van het roken 21. Misvattingen 22. Roken om te ontspannen 23. Roken tegen stress 24. Roken tegen verveling 25. Roken om je beter te concentreren 26. Tegengestelden 27. Roken uit gewoonte 28. Roken uit gezelligheid 29. Jouw situaties van stress en ontspanning 30. Als roker 31. Mijn zicht op de sigaret 32. Onze gedachten bepalen onze gevoelens. 33. Waarom blijven wij roken? 34. De gewenningsgrafiek 35. Het besluit om te stoppen met roken
36. De tabakoloog 37. Hoe werkt de wetenschap? 38. Minderen 39. Medicatie 40. Nicotinekauwgom 41. Nicotinepleisters 42. Lasertherapie 43. De e-sigaret 44. 5/95 45. "Het hongerke" aanpakken 46. Rode pil/groene pil 47. Naar andere rokers kijken 48. Gelegenheidsrokers 49. Mijn favoriete sigaret 50. De valkuil in 51. Wat gebeurt er als we willen stoppen? 52. Minder dan 5% lichamelijk verslaafd 53. Valkuilen 54. Samen stoppen 55. Vorige pogingen 56. Andere rokers 57. Roken en alcohol 58. De gedachte: "Ik heb het verdiend" 59. De gedachte: "Het is niet de moment" 60. Mijn vriend 61. Het ene sigaretje 62. Mijn dag als roker 63. Het nicotinemonstertje 64. Procesversnellers 65. Je eetpatroon 66. Je gedachten sturen 67. Ik wil roken want... 68. Je focus verleggen en je passie opnemen 69. Jouw dag als niet-roker 70. De handleiding
Inleiding Ik rende de trap af, opende de deur van de woonkamer en riep overenthousiast: "Ik ga mensen helpen te stoppen met roken!" Mijn vriendin, die verschoot van mijn bruusk manoeuvre, draaide met haar ogen en ik zag ze denken: "Hier is hij weer met zijn zoveelste gek idee." Ik kon het haar moeilijk verwijten want ergens had ze wel recht van spreken. Twaalf stielen, dertien ongelukken... Al is het niet zo erg, ik kon het wel plaatsen. Twee dagen eerder had ik net mijn ontslag gekregen en wist ik nog niet goed welke richting ik wilde uitgaan. Het was mijn moeder, die me onrechtstreeks, op dit idee had gebracht. Ze zei: "Tom, maak eens een lijst van wat je kan, waar je goed in bent en wat je graag zou willen doen." Die lijst vertelde me dat ik me goed kan uitdrukken, dat ik dingen eenvoudig kan uitleggen en het belangrijkste; dat ik mensen wil helpen. Ik hou er namelijk enorm van om anderen te helpen succesvol te zijn. Toen ik de tweede keer op een eenvoudige manier gestopt was met roken schoot de gedachte "Als ik het kan, kan iedereen het!" door mijn hoofd. En uit die gedachte is dit boek, de handleiding om te stoppen met roken, geboren. De geweldige ervaringen die ik tot op heden heb mogen meemaken zijn gebundeld in dit boek. Het is een eerlijk verhaal van vallen en opstaan, van tegenslagen en successen, maar ook van moeilijkheden en oplossingen. Ik hoop dat het een inspiratie kan zijn voor iedereen die er nog aan twijfelt of hij al dan niet zonder sigaret een gelukkig leven kan leiden. Met de hand op het hart kan ik zeggen dat ik als roker simpelweg niet gelukkig was. En jij die dit leest kan net zoals ik, in één enkel moment een gelukkige niet-roker worden. Er is niemand die mij ooit nog kan overtuigen van het tegendeel.
Zit stil en let op! Honderden keren moest de leraar me terechtwijzen. Nu zou ik bestempeld worden met het label ADHD en zou ik waarschijnlijk in een speciale school geplaatst worden, maar toen was ik eigenlijk een kapoen en een deugniet. Het begon al in de wieg en als peuter, toen ik nog maar net kon lopen. Telkens greep ik terug naar dat rode, groene of anderskleurige voorwerp, waar ik met mijn kleine handjes, net bij kon. "Neen Tom, blijf daar af! Dat is gevaarlijk!" Die aansteker bleef me echter aantrekken gewoon omdat ik er niet mocht aankomen. Wel duizend keer heb ik een tik op mijn vingers gekregen, maar het verbodene lonkt en de aanhouder wint, niet? Als kind van verstokt rokende ouders was de stap naar mijn eerste sigaret vrijwel onvermijdbaar. Met mijn toenmalig maatje Teddy, had ik afgesproken om te gaan roken. Ik zou voor een sigaret zorgen en hij bracht een aansteker mee naar school. We moeten elf of twaalf jaar geweest zijn toen we tijdens de speeltijd, op de brandtrap nota bene, die eerste sigaret oprookten. Misschien was 'aansteken' een beter woord, want zowat tien seconden later mochten we ons verantwoorden bij juffrouw Tilly. En zoals het in een goede school hoort te zijn, had men mijn ouders op de hoogte gebracht van mijn kattenkwaad. En later die avond, herinner ik me, zat ik aan de tafel voor mijn ouders. "Wat is 't Tom? Nog een sigaretje?" vroeg mijn vader cynisch. Ik besefte wel dat ik iets gedaan had wat niet hoorde, maar omdat ik de les werd gespeld door mensen die zelf die witte stokjes in hun mond stopten, kwam de boodschap totaal niet over. Integendeel zelfs, het ging sneller het andere oor uit dan dat het in het ene binnenkwam. De straf die ik kreeg, onderging ik gewillig. Mijn vader heeft altijd gezegd dat hij me als kind nooit echt kon straffen omdat ik de sanctie
die me werd opgelegd altijd aanvaardde. En wat moet je dan doen als ouder? Deze herinnering brengt me terug bij een verhaal dat ik eens hoorde over Gandhi. Er kwam een moeder met haar kind bij Gandhi en ze vroeg: "Mijnheer Gandhi, zeg eens tegen mijn zoon dat hij geen suiker mag eten alstublieft? Hij eet zoveel suiker dat het niet goed voor hem is!" Gandhi nam een moment van stilte en zei tegen de vrouw: "Kom over twee weken eens terug." Zo gezegd zo gedaan en twee weken later kwam de vrouw terug met haar kind. Gandhi keek het kind aan en zei: "Beste jongen, suiker is niet goed voor je. Het is beter dat je geen suiker meer eet." De vrouw stond verbaasd te kijken en zei tegen Gandhi: "Maar mijnheer Gandhi, waarom zei je dit nu niet twee weken geleden?" waarop Gandhi antwoordde: "Beste vrouw, twee weken geleden at ik zelf nog suiker." Het kan misschien vreemd klinken, maar kinderen zijn enorm slimme wezentjes van wie alle zintuigen nog quasi 100% vertellen wat ze dienen te weten. Het zal ons maar zelden lukken hen iets wijs te maken, waarvan hun zintuigen hen het tegendeel bewijzen. Kinderen zijn op dat vlak nog puur en onbewerkt en hebben sommige situaties veel beter door dan dat wij als volwassene vermoeden. De goedbedoelde preek over hoe slecht sigaretten wel waren had zijn doel gemist en op veertienjarige leeftijd klapte de val van de sigaret voor mij helemaal dicht. We waren met een bevriend koppel van mijn ouders op vakantie in de Ardennen. Zij hadden een zoon die iets ouder was dan ik en die reeds ervaring had met roken. We waren met drie de bossen ingetrokken om het avontuur op te zoeken en het was maar een kwestie van tijd voor de eerste sigaret tevoorschijn kwam. Ik herinner het mij nog alsof het gisteren was, het moment dat ik de allereerste rookwolk van die sigaret inhaleerde. Het was een echte hel. Mijn longen klapten dicht, ik kreeg geen lucht meer en een grove hoestbui was het onvermijdelijke gevolg. Mijn twee maten
vonden het natuurlijk geweldig grappig en stonden hartelijk te lachen. Oh, wat hadden zij leut! Het liefste wat ik wilde doen was die sigaret weggooien en heel hard wegrennen, maar dat zou gezichtsverlies betekenen dus hield ik me kranig en sterk. Mijn wil dat het me zou lukken te inhaleren zonder te hoesten was zo groot dat ik een tweede, derde, vierde trek van die sigaret nam. Het uiteindelijke resultaat was dat ik niet meer moest hoesten van die vieze vuile rook die ik in mijn longen trok. Het was me gelukt! Ik had het aanzien van mijn vriendjes herwonnen en ik voelde me de held van de camping. Wist ik toen veel dat ik het paard van Troje in mijn lichaam had binnengelaten... De periode na die vakantie was, zonder het zelf goed en wel te beseffen, de start van mijn jarenlange nicotineverslaving. Omdat ik regelmatig buiten de lijntjes kleurde, niet alleen op school maar ook thuis in familieverband, werd ik op internaat geplaatst. Het was eigenlijk een instelling voor jongeren met een speciaal karakter maar voor mij was het een verademing. Tijdens de week kregen we dagelijks een halve dag les en in de namiddag werden er verscheidene activiteiten georganiseerd. Dit varieerde tussen voetballen, bowlen of andere leuk entertainment. Ik had een eigen kamer en ik kon er best aarden. In die periode kreeg ik honderd frank zakgeld, ongeveer twee en een halve euro. Daarvan kocht ik dan een pakje roltabak en blaadjes en kon zo mijn lichaam een week lang voorzien van nicotine. Er waren in de instelling rookpauzes voorzien en als ik geen te dikke sigaretten draaide, haalde ik met mijn pakje roltabak makkelijk de volgende week. 's Avonds was het de gewoonte dat we samen de woonzaal opruimden en alles netjes achterlieten. Bij het opruimen had een groepsgenoot de asbak in de vuilnisbak geledigd in de veronderstelling dat alle sigaretten gedoofd waren. Na een paar minuten roken we letterlijk onraad. De vuilbak had vuur gevat en stond in lichterlaaie. Paniek alom! Achteraf gezien viel de schade al bij al nog mee, omdat we in staat waren geweest het vuur snel te doven. Toch was er bij iedereen een alarmbelletje afgegaan.
Er werd dan ook wijselijk besloten om vlak voor het slapengaan geen asbakken meer uit te kiepen in de vuilnisbak. Af en toe lees je in de krant dat er een huisbrand is uitgebroken, vermoedelijk door een slecht gedoofde sigaret en die brand bewees het (levens)gevaar dat met roken gepaard gaat. Het moment dat we dit goed en wel beseffen is het moment dat je beschermengel ervoor zorgt dat je jouw verhaal nog kan doorvertellen. Zo was ik op een keer in slaap gevallen met een smeulende sigaret tussen mijn vingers. Toen ik wakker werd zag ik dat er een groot gat in mijn laken en donsdeken gebrand was, gelukkig zonder vuur te vatten. Het had heel anders kunnen aflopen. Als puber was, naast mijn privélieven, ook mijn schoolcarrière niet altijd even stabiel. Na een aantal jaren rondzwerven in verscheidene richtingen op allerlei scholen heb ik, via een leercontract automechanica, mijn schooltijd alsnog in schoonheid afgemaakt. In de periode dat ik in de garage werkte, besliste ik op een mooie dag om te stoppen met roken. Ik heb toen twee dagen, 48 uur lang, niet gerookt. Ik had geen enkele last of ontwenningsverschijnselen van nicotine en ik ben ook niet overmatig gaan eten. Ik heb toen twee dagen niet gerookt, zonder ergens last van te hebben. Natuurlijk dacht ik na die twee dagen bij mezelf: "Maar als ik zo makkelijk kan stoppen, tja, dan begin ik toch terug. Ik heb bewezen dat ik makkelijk kan stoppen." en mijn rookgedrag ging lustig verder. Had ik toen geweten wat ik nu weet, was ik natuurlijk niet herbegonnen maar dan had ik dit boek ook niet geschreven. Na een woelige schooltijd was het begin van mijn werkcarrière niet anders. In twee jaar had ik verscheidene jobs maar vond telkens niet de draai die ik nodig had. Op een dag besloot ik mijn kinderdroom te volgen en ging ik het leger in. Mijn relatie was net afgelopen en het was een goed moment om een nieuwe start te nemen. Het was het begin van een tienjarige periode uit mijn leven waarin ik de wereld heb gezien in mooie en minder mooie beelden
en op plaatsen ben geweest waar ik met plezier aan terugdenk en plaatsen waar ik liever nooit meer zou komen. Het is geen geheim dat de voordelen die je verwerft als ambtenaar niet slecht zijn en toen we op buitenlandse missie in Afghanistan waren, was het niet anders. Een pakje sigaretten kostte er één of twee euro. Hoeveel precies weet ik niet meer maar het was peanuts. In Afghanistan bewaakten we het gros van de tijd de luchthaven van Kabul en zaten we wel zes tot twaalf uren aan een stuk naar dezelfde berg te staren. Niet verwonderlijk dat de pakjes sigaretten erdoor vlogen. Tja, ik dacht toen dat ik rookte uit verveling. Op elke wacht die ik diende aan te vatten, had ik wel twee tot drie pakjes sigaretten mee. Door de gevarenpremie die ik opstreek waren de redenen om ermee op te houden in mijn hoofd geminimaliseerd en ooit zou ik er wel eens opnieuw mee stoppen. En ik zeg opnieuw stoppen omdat ik een klein jaar vóór de missie verliefd was geworden op een meisje. Ik had deze verliefdheid gebruikt om mijn leven te beteren en te stoppen met roken. Na een paar maanden was de verliefdheid over maar ondertussen was ik toch lekker gestopt met roken. Tot ik acht maanden later op een avond met mijn pleegzus op stap was in Antwerpen. 's Nachts in de discotheek kwam er een jonge kerel op mij af die me vroeg of ik een sigaret kon missen. Vol trots zei ik dat ik al acht maanden niet gerookt had en zijn reactie gaf mijn ego een flinke boost. Met een Antwerps accent hoorde ik: "Amai, chapeau gast!" en ik merkte de verwondering op in zijn ogen. Later die avond, of beter gezegd 's morgens vroeg, kwam ik goed beschonken bij mijn zus thuis waar ik bleef slapen. In mijn dronken overmoedigheid riep ik: "Ik wil een sigaret!" Mijn pleegzus probeerde me op andere gedachten te brengen maar ik was te dronken en vooral te arrogant om op dat moment te luisteren naar haar goede raad. Vol misplaatste trots stak ik onder de dampkap een sigaret op. Natuurlijk smaakte die sigaret vreselijk. 's Morgens werd ik wakker met het gevoel dat ik de avond voordien een asbak had leeggegeten en ik dacht: "Bah! Nooit meer!"
Vanaf die dag rookte ik, zonder problemen, drie weken lang niets meer. Tot ik opnieuw, in welbeschonken toestand in een discotheek in Lier, besloot om terug te roken. Mijn door drank gevoede overmoed besloot weer, om samen met een vriendin een sigaretje of drie te roken terwijl ik dacht: "Hier kan ik toch mee stoppen wanneer ik wil!" Ik had het al bewezen en ik zou zeker niet terug in de val van de sigaret tuimelen. Die val was helaas, drie weken ervoor, reeds dichtgeklapt. De maandag erna liep ik de krantenwinkel binnen en bestelde ik een pakje blauwe D&D. Ik voel na al die jaren het verdriet nog even hard want op dat moment besefte ik dat ik terug in de val van de sigaret was gelopen. De vier jaar die daarop volgden, waren een rollercoaster van stoppen en opnieuw beginnen met roken. Het eerste jaar wou ik er wel van af maar de tweede keer leek moeilijker te gaan dan de eerste keer. Tijdens mijn opdracht in Afghanistan had ik besloten om te stoppen wanneer ik terug in België was maar niets bleek minder waar. Ik maakte mezelf steeds wat wijs en elk excuus in mijn hoofd was voldoende om toch maar verder te doen. Het laatste jaar dat ik rookte heb ik enorm veel pogingen ondernomen om te stoppen. Ik denk wel veertig of vijftig pogingen. Alles had ik geprobeerd. Mijn sigaretten verpulverd, natgemaakt, erover gereden met de auto, in de vaart gegooid en noem maar op. Niets leek te helpen. Ik heb zelfs een peperdure laserbehandeling ondergaan van 250 euro, maar 's avonds, bij de eerste woordenwisseling met mijn toenmalige vriendin, was ik weer vertrokken. Dan was het moment aangebroken. Je kan gerust stellen dat ik het licht had gezien. Na alle verwoede pogingen zag ik in één klap waarom al mijn vorige pogingen mislukt waren en waarom mijn laatste poging wel een succes zou worden. Ik had sedert een drietal maanden een nieuwe vriendin en ik zei tegen haar: "Het maakt me
niets uit of jij verder rookt of niet, maar ik stop nu met onmiddellijke ingang, met roken." Het was een meevaller dat zij toen ook de sigaret voorgoed vaarwel heeft gezegd, maar wat haar beslissing ook zou geweest zijn, ik stopte ermee. Een aantal jaren later vind ik het tijd om mijn verhaal te delen met jullie voor wie ik hoop dat dit boek een inspiratie kan zijn. Iedereen kan op één dag een gelukkige niet-roker worden want eens je de val van de sigaret doorziet, zal je je enkel nog afvragen waarom je het roken zo lang hebt kunnen volhouden.
Stoppen met roken De handleiding In deze kaders doorheen het boek geef ik de stappen mee hoe jij, van het ene moment op het andere, een gelukkige niet-roker kan worden. Veel leesplezier!
De kast van Ikea Als ik terugkijk op mijn rokerscarrière en de bijhorende stoppogingen, kan ik het stoppen met roken het best vergelijken met een kast van Ikea. Stel, je loopt door de winkel en je ziet een mooie slaapkamerkast met spiegels op de deuren, net groot genoeg om al je lievelingskleren in op te bergen. Er zijn bovenaan mooie spotjes ingebouwd en ze past juist in het hoekje waar ze dient te komen. Met een gelukkig gevoel loop je met het bestelnummer naar de kassa waar je afrekent en je pakket mee naar huis krijgt. Thuis aangekomen haal je vol enthousiasme de onderdelen uit de verpakking en het moment dat je de kast in elkaar wilt zetten, merk je dat er geen handleiding te vinden is. Dat is wat er gebeurt als wij besluiten om te stoppen met roken. Er is nergens een handleiding voorzien. Je kan proberen je kast ineen te steken zonder de handleiding, maar je merkt al snel dat zoiets als het ware onmogelijk is. Misschien zal jouw kast na dertig of veertig pogingen misschien wel in elkaar staan maar dan heb je nog een zestal vijzen over, een plank, een aantal bevestigingclips en jouw kast staat helemaal niet zo stevig als dat het hoort te zijn. Stel je nu eens voor dat de handleiding wél aanwezig is, maar omdat je denkt dat je het wel beter weet, sla je stap 3 over, stap 5 en stap 7 doe je in omgekeerde volgorde en de laatste stap doe je niet want de kast staat reeds recht. Weer zal jouw kast wel in elkaar staan, maar zal zij niet de draagkracht hebben die nodig is en die door de fabrikant beloofd werd. De enige manier om de kast stevig in elkaar te zetten, is om de handleiding allereerst te hebben en deze dan effectief, stap voor stap, te volgen. Zo zal je kast de stevigheid en de draagkracht bezitten die je nodig hebt en die door de fabrikant beloofd is. Zo is het ook bij deze handleiding. Stelselmatig geef ik in dit boek de stappen mee die we dienen te doorlopen om in zeer korte tijd een gelukkige niet-roker te worden. Zoals bij elke handleiding is het
uiterst belangrijk dat we alle stappen correct volgen om zo het gewenste resultaat te verkrijgen. Ik vraag je hierbij om met een open houding dit boek door te nemen en alle stappen toe te passen. Zo heb je mijn garantie dat, wanneer je het boek hebt uitgelezen, je zin om te roken gesmolten zal zijn als sneeuw voor de zon. Als je enigszins twijfelt aan iets wat ik je vertel of meegeef, denk dan aan het volgen van de handleiding. Als je de handleiding volgt, verzeker ik je dat je een gelukkige niet-roker wordt aan het einde van dit boek. En dat is wat elke roker wil, niet? Ik vraag je wel om te blijven roken zolang je daar zin in hebt. Als je op voorhand stopt terwijl je nog zin hebt om te roken, zal je kast niet goed gemonteerd zijn en kan of zal ze op een bepaald moment uit elkaar vallen. Blijf dus gewoon roken zolang je daar zin in hebt! Het enige wat ik van je vraag is om dit boek te lezen met een open mind, zonder vooroordelen. De bedoeling is om onze bestaande gedachten over het roken, die je heel je leven lang als waarheid hebt aangenomen, eens te bekijken en uit te zoeken of deze wel stroken met de realiteit.
Stap 1: De kast van Ikea Een kast van Ikea in elkaar steken is eenvoudig als je de handleiding volgt. Als je echter één instructie niet uitvoert, valt de kast vroeg of laat uit elkaar. Hetzelfde gebeurt bij stoppen met roken. Als je de eenvoudige instructies volgt, ben je op één dag een gelukkige niet-roker.