Boekenzoeker.org: 15+ Een handleiding voor leerkrachten en bibliotheekmedewerkers 1. Een introductie De Boekenzoeker is een boekenadviessite voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar oud. www.boekenzoeker.org is een project van Stichting Lezen Vlaanderen, Stichting Lezen Nederland en de Nederlandse Taalunie. Er is een Boekenzoeker 0-8, een Boekenzoeker 8-12, een Boekenzoeker 12-15 en een Boekenzoeker 15+. 1.1. Doelstelling In het enorme aanbod boeken dat jaarlijks verschijnt, vinden jongeren, maar ook leerkrachten en bibliotheekmedewerkers, soms moeilijk hun weg. Ervan uitgaan dat er voor iedereen een goed boek bestaat, zolang dat boek op het juiste moment aan bod komt, maakt het leesbevorderaars niet noodzakelijk makkelijker. Want waar begin je om het juiste boek te vinden voor een bepaalde persoon? De Boekenzoeker wil tegemoet komen aan jongeren en leesbevorderaars door wegwijzers in het boekenlandschap te plaatsen. De website geeft je suggesties op maat en verleidt je tot het lezen van nieuwe boeken, minder voor de hand liggende boeken, en genres waarmee de lezer minder vertrouwd is. 1.2. Boekenaanbod Op de Boekenzoeker vind je niet elk boek dat is verschenen, maar een selectie. Die is gemaakt door een Nederlands-Vlaamse redactie, waarin zowel mensen uit het onderwijs, de bibliotheek en boekhandels zetelen, als recensenten en andere boekenliefhebbers/kenners. Deze redactie houdt bij haar keuze in de eerste plaats rekening met de aanbevelingswaarde van een boek en de kwaliteit ervan. Ze letten er verder op dat het aanbod divers en evenwichtig is, en houden rekening met de verkrijgbaarheid in de bib of boekhandel. Fictie en non-fictie, poëzie en proza, verrassende en populaire, moeilijke en makkelijke boeken krijgen op de Boekenzoeker een plek. De Boekenzoeker 15+ bevat ruim 1500 titels en elke maand komen er bij.
2. Korte kennismaking Ga naar www.boekenzoeker.org. Klik rechts onderaan Boekenzoeker 15 tot 18 jaar aan. Je krijgt nu de openingspagina van Boekenzoeker 15+ te zien. De site kan je op drie manieren gebruiken: Bladeren volgens interesse Registreren (om persoonlijk leesadvies te krijgen) Gericht zoeken
2.1. Bladeren volgens interesse Bladeren volgens interesse is de meest laagdrempelige en de meest gebruikte manier om de Boekenzoeker te gebruiken: je zoekt al bladerend en browsend naar een boekentip. Op deze manier zoek en vind je boekentips die aansluiten bij je interesses op het moment dat je de Boekenzoeker bezoekt. Het boekenaanbod op de site vertrekt vanuit verschillende lezersprofielen, die tegelijk de drie ingangen van de site zijn: Lezen? Natuurlijk! Lezen? Soms Lezen? Liever iets anders Zet je je tanden graag in een boek? Kies dan Lezen? Natuurlijk! Lees je wel graag, maar niet vaak en hou je van een verrassing? Kies dan Lezen? Soms Lees je zelden of nooit en ook niet zo graag, maar wil je toch eens iets proberen? Kies dan Lezen? Liever iets anders Wanneer je de ingang hebt gekozen die past bij je lezersprofiel, kan je je keuze verder gaan verfijnen.
2.1.1. Een voorbeeld Lezen? Soms Stel: Af en toe neem je eens een boek vast. Het is al even geleden en je wil een goeie tip. Je leest niet vaak, maar als je een boek vastneemt, kan je ervan genieten. Je kiest dus voor de ingang Lezen? Soms en komt terecht op een overzichtspagina met verschillende categorieën. Hou je bijvoorbeeld van boeken die inspelen op wat er vandaag gebeurt? Dan kies je voor Ik ben mee. Nu kan je beslissen of je boeken wil lezen over de actualiteit, informatieve boeken of waargebeurde verhalen. Wanneer je je keuze gemaakt hebt, krijg je je leestips! De Boekenzoeker toont de uiteindelijke leestips in willekeurige en steeds wisselende volgorde, zodat je niet telkens bij hetzelfde boek aanbelandt als je in een bepaalde (sub)categorie zoekt. Op die manier kan de Boekenzoeker lezers blijven verrassen. ga je terug naar de startpagina. In de navigatiebalk bovenaan leiden de hondenpootjes bij de terug -knop naar de voorgaande pagina. Als je op het huisje klikt,
Intermezzo: hoe ziet een leestip eruit op de Boekenzoeker? Feiten Boekenzoeker geeft een kort en bondig, maar toch zo volledig mogelijk beeld van de boeken. Zo zie je bij elk boek uiteraard de titel, auteur, illustrator, uitgever, het aantal pagina s en de cover. Daarnaast krijg je een korte inhoudelijke beschrijving en een motivering. Die maakt duidelijk wat er bijzonder is aan het boek, en waarom je het zou moeten lezen. Als je op het groene boekje klikt, krijg je ten slotte een citaat dat de sfeer en de stijl van het boek weergeeft. Nota bene! Soms kan je klikken op de naam van de auteur of illustrator. Op die manier word je naar meer informatie over die auteur geleid. Vaak is dat een auteursportret op www.jeugdliteratuur.org of op www.leesplein.nl. Actie Onder de cover van elke leestip staan een aantal knoppen om het boek snel te delen op Facebook, Twitter, Pinterest, Tumblr of een ander sociaal medium. Maar de Boekenzoeker biedt zelf ook bij elk boek een aantal interactiemogelijkeden: Stemmen: je geeft het boek een aantal sterren. Vanaf 5 stemmen wordt een gemiddelde score getoond. Tell-a-friend: je stuurt de tip door naar iemand. Reacties: je schrijft een commentaar bij het boek. Die wordt eerst goedgekeurd voor hij online komt. Mijn boekenlijst: dit boek wil je lezen! Met deze knop voeg je het toe aan je printbare boekenlijst. Een reactie achterlaten kan zonder je te registeren. Om van de andere interactiemogelijkheden gebruik te kunnen maken, moet je wel geregistreerd zijn. Hoe dat moet, lees je in het volgende hoofdstuk.
2.2. Registreren Om de laagdrempeligheid van de site te bewaken, is registreren niet verplicht. Niet-geregistreerde bezoekers kunnen alle functies van de site gebruiken, met uitzondering van het stemmen op een boek, het doorsturen van een boekentip naar iemand anders en het aanleggen van een afprintbare boekenlijst. Meld je aan De Login-knop (de blauwe hondenpoot) nodigt je uit om je aan te melden. Als je al geregistreerd bent, kan je meteen je gebruikersnaam en wachtwoord ingeven. Ben je nieuw, dan klik je op Ben je nieuw en heb je nog geen gebruikersnaam en paswoord? Klik dan hier. Behalve je naam en e-mailadres, vraagt de Boekenzoeker ook of je een meisje of een jongen bent, Vlaams of Nederlands, hou oud je bent en welke hobby s je hebt. De gegevens kan je bij elk bezoek aanpassen. Niets dan voordelen Als je ingelogd bent, biedt zelfs gewoon bladeren door de Boekenzoeker al een aantal voordelen. Zo kan je nu een leestip meteen doorsturen naar een vriend. Daarnaast krijg je bij sommige boeken te zien welke boeken mensen die dit boek graag lazen, ook lazen. Je persoonlijke account brengt de andere extra s samen: Op de welkompagina staat de tip van de week. De redactie selecteert die elke week uit het nieuwste aanbod op Boekenzoeker. Bij leestips vind je de boeken die de Boekenzoeker speciaal heeft uitgekozen voor jou, op basis van wat je al eerder las, op basis van de boeken waarvoor je stemde Via favorieten krijg je een overzicht van de boeken waarop je gestemd hebt met de stem - knop bij de leestip.
Bij mijn boeken vind je alle boeken die je via de dit wil ik lezen -knop bij een boekentip op je lijstje gezet hebt. Dit lijstje kan je makkelijk printen om mee te nemen naar de bib of boekhandel. Intermezzo: hoe weet de Boekenzoeker wat ik wil lezen? Door gebruikers te laten registreren, ontstaan gebruikersprofielen, die het leesadvies van de Boekenzoekersite een stap verder brengen dan de simpele blader volgens interesse -methode. Het systeem is namelijk in staat lezerseigenschappen en boekenvoorkeuren van geregistreerde gebruikers bij te houden en correlaties te ontdekken tussen deze twee parameters. Hierdoor ontstaat de mogelijkheid, nadat voldoende statistisch materiaal verzameld is, om de gebruikers persoonlijke leestips te geven. 2.3. Zoeken Zoeken naar een specifieke titel of een bepaalde auteur kan via de zoekknop bovenaan in de navigatiebalk. Je kan ook zoeken op trefwoorden. Dit woord hoeft helemaal geen woord uit de titel te zijn. Het kan een term zijn die je niet meteen terugvindt (bijvoorbeeld makkelijk lezen ). De Boekenzoeker zal je alle boeken tonen waarbij dit woord in de beschrijving staat. De zoekfunctie lijkt voorbij te gaan aan de bedoeling van de Boekenzoeker, met name het suggereren van leestips. Je zoekt namelijk meestal naar boeken die je al kent. Jongeren gebruiken deze strategie echter vaak om de Boekenzoeker te testen ( Staat mijn lievelingsboek er wel in? ). De Boekenzoeker loopt overigens nooit dood op één boekentip. Maar door bij het zoekresultaat te verwijzen naar de categorieën die toegekend werden aan dit specifieke boek, vind je snel de weg naar soortgelijke boeken. Stel: je zoekt op het trefwoord Tolkien Je krijgt een lijstje met boeken die beantwoorden aan jouw zoekterm: boeken die Tolkien zelf schreef, maar ook boeken waarbij verwezen wordt naar Tolkien. Onder elke boekentip vind je de categorieën die jou misschien aanspreken en waarop je kan doorklikken.
2.4. Extra s Met het boekenaanbod op de Boekenzoeker kan je spelen, naargelang je behoeften. Zo kan je, zo gauw je een lijstje boekentips hebt, aanklikken dat je alleen oorspronkelijk Nederlandstalig werk wil zien. Als een boeken op de lijsten van Lezen voor de Lijst staat, zie je dit meteen. Door op de Lezen voor de Lijst -melding te klikken, krijg je alle boeken van dit niveau die op de Boekenzoeker staan. (Meer weten over Lezen voor de Lijst? Kijk op http://www.lezenvoordelijst.nl/) In de navigatiebalk links van elke leestip vind je beknopte informatie over de site onder info, kan je bij top 10 zien welke tien boeken de hoogste scores kregen van bezoekers, en vind je bij links nog meer websites over lezen en boeken. Via de knop contact kan je ons bereiken met vragen. Promotiematerialen voor de Boekenzoeker kan je via de link onderaan de algemene startpagina (www.boekenzoeker.org) tegen voordelige prijzen bestellen.