Afdeling: Beleid en Projecten Leiderdorp, 5-11-2007 Onderwerp: Bomenbeleidsplan Leiderdorp Aan de raad. Beslispunten 1 vaststellen van het bomenbeleidsplan Leiderdorp (bijlage 1) 2 vaststellen van de beleidsregel Bijdrageregeling bijzonder waardevolle bomen (bijlage 2) a de bijdrageregeling per 1 januari 2008 inwerking laten treden b de Algemene subsidieverordening op deze beleidsregel van toepassing verklaren c Tevens het gestelde in artikel 2 lid 2 van de Algemene subsidieverordening 2007 van toepassing verklaren d Jaarlijks een bedrag, met een maximum van 5.000,-, vanuit de voorziening groenstructuren beschikbaar stellen voor de Bijdrageregeling bijzonder waardevolle bomen onder het beleidsgebied Ruimtelijke Ordening en Milieu 3 De voorwaarden met betrekking tot boombeschermende maatregelen (bijlage 3) toevoegen aan het instemmingsbesluit kabels en leidingen 1 Inleiding* Het opstellen van een bomenbeleidsplan is een van de vijf speerpuntprojecten van het Groenstructuurplan. In de projectenlijst van het Groenstructuurplan staan circa 80 projecten. Dit zijn te veel projecten om ze de komende jaren allemaal uit te kunnen voeren. Daarom heeft de gemeente samen met de groenbelangenorganisaties vijf speerpuntprojecten benoemd. Dit zijn: Ecologische verbindingszones Gemeentelijk bomenbeleid Groen en communicatie Natuurvriendelijke oevers Het natuurlijker inrichten en beheren van de randen van wijk Leyhof, incl. de groenstrook onder de hoogspanningsmasten.
Het verzoek van de gemeenteraad aan het college van burgemeester en wethouders tijdens de raadsvergadering van 11 september 2006 is de directe aanleiding voor het opstellen van dit Bomenbeleidsplan Leiderdorp. Er is ook nog een indirecte aanleiding. Het gevoel dat onder andere bij de groenbelangenorganisaties heerst dat de gemeente een robuust bomenbeleid nodig heeft om er voor zorg te kunnen dragen dat negatieve ontwikkelingen in de toekomst vermeden worden. In december vorig jaar hebben we tijdens het kwartaaloverleg met de groenbelangenorganisaties het opstellen van gemeentelijk bomenbeleid besproken. Er is met drie deelnemers van dit overleg (twee leden van het bestuur van de Bomenbond Rijnland en de plaatselijke contactpersoon van de Bomenstichting) aan de uitwerking van het bomenbeleid gewerkt. We zijn begonnen met te bepalen waar we op dit moment staan. We hebben antwoord gezocht op de vragen wat is bomenbeleid, wat heeft Leiderdorp op dit moment aan bomenbeleid en hoe scoort ons bomenbeleid volgens de Bomenstichtingnorm. De uitkomsten van deze inventarisatie zijn terug te vinden in bijlage III van het beleidsplan. Uit deze inventarisatie blijkt dat Leiderdorp op de meeste onderdelen voldoende tot ruim voldoende scoort. Alleen de onderdelen Visie en Beheer & Onderhoud scoren onder de norm. Het concrete probleem is dat Leiderdorp haar beleid over bomen niet heeft vastgelegd in een integrale visie, maar in verschillende, losstaande beleidsstukken. Het risico van deze losse nota s is, dat hiermee geen samenhangend bomenbeleid wordt gecreëerd. Om een goed bomenbestand in de toekomst te kunnen garanderen is samenhangend beleid essentieel. 2 Beoogd effect* Het opstellen van dit bomenbeleidsplan heeft tot doel samenhang in het gemeentelijk bomenbeleid te bewerkstelligen en duidelijkheid voor alle betrokkenen te scheppen. De doelstelling is ook er voor te zorgen dat het gemeentelijk bomenbeleid, met een door de gemeenteraad vastgestelde integrale bomenvisie als basis, een voldoende scoort volgens de Bomenstichtingnorm.
Het bomenbeleidsplan geeft aan welke visie op bomen de gemeente heeft en hoe zij deze visie in de verschillende onderdelen van het bomenbeleid tot uiting laat komen. Deze onderdelen zijn: Bomen en ontwerpen openbare ruimte Bomen en inrichten openbare ruimte Bomen en regelgeving & handhaving Bijzonder waardevolle bomen Bomen en beheer & onderhoud Bomen en communicatie & voorlichting In het kort komt het bomenbeleid neer op het beschermen van bomen omdat zij heel veel functies en waarden hebben. Omdat het onnoemlijk is om alle bomen evenveel te beschermen, moet de gemeente prioriteiten stellen. De belangrijkste bomen van Leiderdorp zijn de bijzonder waardevolle bomen. Deze bomen krijgen extra bescherming door plaatsing op de Lijst met bijzonder waardevolle bomen. Naast de bomen die op de lijst staan, zijn er ook potentieel bijzonder waardevolle bomen. Omdat het moeilijk te bepalen is welke boom in de toekomst kan uitgroeien tot een bijzonder waardevolle boom, komen alle bomen die in de gemeente worden aangeplant in principe hiervoor in aanmerking. De toekomst zal uitmaken welke bomen daadwerkelijk op de lijst zullen komen. Er moet dus zorgvuldig omgegaan worden met alle bomen. Daarom staan er in het beleidsplan richtlijnen en aanwijzingen voor het ontwerpen en het inrichten van de openbare ruimte en het beheren van de bomen. Deze moeten er toe bijdragen dat men zich bewust wordt van bomen en de eisen die zij stellen aan hun leefomgeving. Om ervoor te zorgen dat dit plan het papier ontstijgt zal er uitgebreid gecommuniceerd worden over dit bomenbeleid. Het volledige beleidsplan is in bijlage I te vinden. 3 Argumenten 1.1 Dit beleidsplan beschrijft het bomenbeleid van a tot z en zorgt zo voor samenhang Het beleidsplan geeft niet alleen aan welke waarden en functies de bomen voor de gemeente hebben, maar ook hoe we met bomen omgaan als beleidsmaker, regelgever, eigenaar en beheerder. In hoofdstuk 3 is onze visie op de bomen te vinden en in de hoofdstukken 4 tot en met 9 komt het ontwerpproces, het planten van bomen, het werken nabij bomen, het beheren van bomen, regelgeving, handhaving en communicatie aan de orde. Dit zijn alle elementen die volgens ons tot bomenbeleid behoren. Zie ook bijlage III bij het bomenbeleidsplan.
1.2 Het beleidsplan kan op draagvlak bij de groenbelangenorganisaties rekenen Want de groenbelangenorganisaties zijn direct betrokken geweest bij het opstellen van het beleidsplan. De Bomenbond Rijnland en de lokale contactpersoon van de Bomenstichting hebben via deelname aan het projectteam direct meegewerkt aan het tot stand komen van dit bomenbeleidsplan. De andere groenbelangenorganisaties zijn via het kwartaaloverleg op de hoogte gehouden van de voortgang. Daarnaast hebben ze, voordat het beleidsplan aan het college van burgemeester en wethouders werd voorgelegd, de mogelijkheid gekregen op het plan te reageren. Hiervan is gebruik gemaakt door de Bomenbond Rijnland, de lokale contactpersoon van de Bomenstichting en de contactpersoon van de IVN. De algemene strekking van de reacties is dat men blij is met de samenhang in het beleid dat dit plan biedt. 2.1 De bijdrageregeling is reeds bij het vaststellen van de verordening op de beplanting in 2005 eigenaren van bijzonder waardevolle bomen in het vooruitzicht gesteld In artikel 6 lid 4 van de Verordening op de beplantingen in Leiderdorp 2005 staat dat ten behoeve van het groot onderhoud aan bomen de mogelijkheid bestaat tot aanspraak op tegemoetkoming in de kosten middels financiering uit het Bomenfonds. 2.2 De bijdrageregeling maakt het voor particulieren aantrekkelijk om hun boom aan te melden als bijzonder waardevolle boom Een bijdrage in het onderhoud is zeer welkom, want het onderhoud van bijzonder waardevolle bomen is kostbaar. Er moet vaak een gespecialiseerd bedrijf ingehuurd worden voor het groot onderhoud. Want deze grote en oude bomen hebben zeer specialistisch onderhoud nodig om ze gezond en vitaal te houden. 3.1 Kabels- en leidingbeheerders hebben voorwaarden nodig om zorgvuldig met onze bomen om te gaan Want degene die de bouw- en/of graafwerkzaamheden uitvoeren, zijn zich vaak niet bewust van de effecten die hun handelingen op bomen hebben. Want bomen kunnen niet alleen op korte termijn, maar ook op lange termijn ernstig te lijden hebben onder werkzaamheden. Soms is pas vijf jaar na het voltooien van de werkzaamheden aan een boom te zien dat hij tijdens werkzaamheden als graven, bouwen, ophogen, bronbemaling en door het tijdelijk stallen van bouwmaterialen binnen de kroonprojectie, ernstig beschadigd is.
4 Kanttekeningen 1.1 Het bomenbeleid van Leiderdorp zorgt onvoldoende voor bomen op particuliere grond De groenbelangenorganisaties blijven van mening dat de gemeente particulieren te veel vrijheid geeft. Want op particuliere grond zijn alleen de bijzonder waardevolle bomen kapvergunningplichtig te stellen. Dit zullen we bij de evaluatie van de Verordening op de beplantingen zeker meenemen. 5 Kosten, baten en dekking* Het jaarlijkse budget voor de bijdrageregeling bijzonder waardevolle bomen kan uit de voorziening Groenstructuren betaald worden. Hier is vanaf 2008 rekening meegehouden. Het beschikbare budget voor het onderhoud van de bomen is nu nog voldoende, omdat de werkzaamheden afgestemd worden op dit budget. Bij het opstellen van het bomenbeheerplan zal moeten blijken of dit ook in de toekomst voldoende zal zijn om het beheerniveau van de bomen op peil te houden. Het College van burgemeester en wethouders van Leiderdorp, de secretaris, de burgemeester, A.H. Schouten M. Zonnevylle Bijlagen I Bomenbeleidsplan Leiderdorp, Speerpuntproject 2 uit het Groenstructuurplan II Bijdrageregeling bijzonder waardevolle bomen III Voorwaarden met betrekking tot boombeschermende maatregelen