NOTA REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) Datum: 1 september 2010 REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 1 > 8
1 Leefschool De Oogappel 1.1 KORT Adres Bisdomkaai 1 9000 Gent Contact Tel: 09/233.85.32 Fax: 09/224.30.60 GSM: : 0492/72.40.57 E-mail: bs.de.oogappel@pantarhei.be Leeftijd Aantal kinderen Kleuters en basisschool 200tal kinderen Realisatietijdstip De groene inrichting startte in 2010. Kosten realisatie Plantensoorten Beschrijving De school had een prijs gewonnen met de wedstrijd Droom je school ; een project van Klasse en Cera. Hierdoor hebben ze zoals nog 50 andere scholen 5000 euro budget gewonnen voor het aanleggen van een droomschool. De school heeft zelf nog 8000 euro geïnvesteerd. Er is niet specifiek voor bepaalde bomen of plantensoorten gekozen. De appelbomen zijn natuurlijk wel alom aanwezig. Er wordt gevraagd aan de kinderen om de appels niet op te eten. Na een tijdje worden ze wel geplukt door de conciërge. Daarna maken ze samen met de kinderen appelmoes, appelcake, Het leuke van appels is dat die in september rijp zijn, dus tijdens het schooljaar. Af en toe gaat men rond in de tuin om te kijken of er bijvoorbeeld geen giftige bessen groeien. Deze worden dan onmiddellijk verwijderd. In de tuin groeit ook Bolderik (Agrostemma githago), deze soort staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als zeer zeldzaam en zeer sterk in aantal afgenomen. Naast een koer waar er gevoetbald kan worden heeft deze school een zeer mooie tuin met veel klim-en klautermogelijkheden. Zo zijn er heuvels, klimrekken, een grote buis, Ook een groen verstopplekje en bloemenweide kan niet ontbreken. De kinderen zijn er gefascineerd door dieren. Je vindt er een insectenhotel waar lieveheersbeestjes, vlinders en bijtjes hun thuis van hebben gemaakt. Ook zijn er vogelkastjes en klimophagen vol met mussen.er zijn ook kippen, maar tijdens de vakantie verblijven die bij een leerkracht in de tuin. Na de vakantie komen de kippen weer op school terug. Samen met de kinderen worden de eieren geraapt en dan wordt hiermee iets gedaan; de eitjes worden verkocht of gebruikt in een gerecht (appelcake bijvoorbeeld). 1.2 WAT VINDT DE JEUGD ERVAN? 1.2.1 Wat maakt deze plek leuk? De kinderen vinden het heel leuk dat ze sinds een paar maanden een tuin hebben. Ze spelen er op de natuurlijke klimrekken maar laten ook hun fantasie de vrije loop gaan en spelen allerlei spelletjes. Hiervoor zijn de groene verstopplekjes ook ideaal. Ze vinden het leuk dat er zoveel heuvels en trapjes zijn, daar kunnen ze op de uitkijk staan. De diertjes ontdekken vinden ze heel erg leuk. Veel kinderen gaan op zoek naar vlinders en lieveheersbeestjes. In de grote put waar een vijvertje komt maken de kinderen een parcours voor de mieren. Met boomschors en takjes gaan ze aan de slag. Een grote buis midden in een heuvel wordt gebruikt als ideale verstopplaats. Op de heuvels maken ze kampen met takken die ze vinden in de tuin. REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 2 > 8
1.2.2 Wat kan beter? Ze zouden graag met water kunnen spelen in de tuin. Een waterpomp lijkt hen wel een leuk idee. Ook hebben ze gehoord van de plannen voor een vijver in de tuin. Daar kijken ze ook wel naar uit en ze hopen dat er visjes in zullen zwemmen. De kinderen hopen dat de kippen snel weer terugkomen. (Interview begin september nvdr.) 1.2.3 Welke speelplaats is het leukst? De groene tuin of de verharde koer? Er spelen heel veel kinderen in de tuin. Het zijn vooral nog de grotere jongens die voetballen op de koer. 1.2.4 Hoe worden de kinderen betrokken bij de planning / realisatie / beheer van deze ruimte? De kinderen vertelden dat ze veel over de Bolderik hebben geleerd in de klas. Daarna treken ze de tuin in om deze in het echt te zien. Ook over de insecten leren ze veel en zien ze daarna in het insectenhotel. De kinderen weten dat er enkele regels gelden. Zo mogen ze geen bloemen plukken. De kinderen zeiden dat ze wel appels mogen plukken en ervan eten, maar dat ze er niet mee mogen gooien. 1.3 WAT VINDT DE BEHEERDER ERVAN? 1.3.1 Welke werken waren nodig voor de realisatie / beheer / onderhoud? Realisatie Tot eind 2009 bestond de speelplaats van De Oogappel uit een plein met grijze tegels (betondallen) en een grasveld. Bij de minste regen veranderde het grasveld in een modderplein en mochten de kinderen niet meer in de tuin spelen. In februari 2010 begonnen na de goedkeuring van de bouwaanvraag enthousiaste ouders aan de voorbereiding van het terrein. Er werd o.a. een muurtje gebouwd ter hoogte van de brandtrap en de zandbak werd voor een deel afgebroken. Het zand van de zandbak werd verplaatst naar de zandbak van de kleuters. Tijdens de krokusvakantie begon een firma aan de grondwerken. Ze verwijderden de zandbak en een aantal bestaande speeltuigen. Ze groeven de grond minstens 40 cm af en gebruikten deze leemlaag om taluds te vormen. Een firma uit Brugge vervoerde en leverde de betonnen buis. Deze buis weegt ongeveer 2 ton. De werken duurden ongeveer 2 dagen. Tijdens de tuindagen in maart 2010 werkten ouders, begeleiding en kinderen hard aan de afwerking van de tuin. De kinderen hielpen enthousiast mee met o.a. het cementeren van dallen, het ontschorsen van boomstammen, het graven van gootjes rond de taluds, het uitwerken van het klauterparcours, het maken van boomtrappen. Na de tuindagen werd tenslotte gezaaid : gras en bloemenmengsels. En dan was het wachten en wachten en wachten... tot de tuin feestelijk geopend werd op het schoolfeest op zaterdag 5 juni 2010. Onderhoud Eenmaal per maand wordt de tuin nagekeken door de conciërge. Ook zijn er regelmatig klusjesdagen samen met de ouders en kinderen. 1.3.2 Wat kan / kon beter? Ook de harde speelplaats wilt men aantrekkelijker maken. Hier is al een vredesbankje met mozaïek, maar men wil de overgang van de tuin naar de koer nog aanpakken. Het gebruik van het amfitheater is wat moeilijk. Men zou geen arduinsteen meer gebruiken in de toekomst. Hier was dit recuperatiemateriaal ter beschikking door de afbraak van het voetpad. Men zou voor volgende amfitheatertjes eerder voor zachter materiaal kiezen. REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 3 > 8
1.3.3 Plannen voor de toekomst? De tuin is zeker nog niet af. Samen met landschapsarchitect Jean-François Van den Abeele (ontwerpbureau Fris in het Landschap) gaat er gekeken worden hoe de tuin verder nog gebruikt kan worden; welke mogelijkheden er nog zijn om het te integreren in het lesgebeuren. Er wordt een vijver aangelegd. Dit wordt een veilige vijver met een rooster zodat de kinderen er niet in kunnen vallen. Ook komen er meer kunstwerkjes in de tuin. De muren worden ook aangepakt; dit moet milieu- en natuurvriendelijk gebeuren. 1.3.4 Wat zijn uw ervaringen hier? De tuin werd door een preventieadviseur gecontroleerd. Dit wordt op een regelmatige basis nagekeken; dit moet dan ook op papier staan. De kinderen weten dat spelen in de groene tuin een ander soort spelen is dan op de verharde speelplaats. Ze gaan hier hun grenzen verleggen, maar spelen toch zeer voorzichtig. Iedereen was zeer enthousiast bij de aanvang van de groene inrichting. Maar toen het bijna af was, kwamen de vragen. Men wou overal bordjes omhoog hangen met wat wel en niet kon en mocht. Uiteindelijk zijn deze bordjes er niet gekomen en werd er eerder gesleuteld aan de mentaliteit. Kinderen voelen het zelf aan wat ze kunnen en mogen. Ze gaan al spelende zelf veel leren en zichzelf afremmen. Je moet hen niet te veel angst inboezemen, dit is niet nodig. De school heeft er bewust voor gekozen om geen grote speeltuigen te plaatsen in de tuin. Indien ze meer ruimte zouden hebben dan kan de tuin eventueel wel met grote speeltuigen gecombineerd worden. 1.3.5 Hoe worden de kinderen betrokken bij de planning / realisatie / beheer van deze ruimte? Bij het project Droom je school van Klasse en Cera werden de kinderen zeer sterk betrokken. Ze mochten zelf hun fantasievolle ideeën op papier zetten, en maakten daarna een maquette. Hier kwamen vaak dezelfde elementen terug; bloemen, insecten, water, stenen, zand, Al deze elementen werden later in aanleg van de tuin gebruikt. Er is veel participatie van zowel de kinderen als de ouders. De kinderen leren over de struiken en dieren in de klas en zien ze in werkelijkheid in de tuin. Er werden bijvoorbeeld lessen gegeven over de Bolderik. De zaden van deze plant werden onderzocht en bleken giftig te zijn. Dit werd ook in het kinderparlement voorgelegd en dan doorverteld aan alle kinderen in de verschillende klassen. Nu zijn alle kinderen hiervan op de hoogte. De afwerking van de tuin is samen met de ouders en kinderen gebeurd. Er worden regelmatig klusjesdagen georganiseerd en dan werken ze ook samen in de tuin. De kinderen krijgen enkele regels mee voor het spelen in de tuin. Ze mogen elkaar niet duwen door het hoogteverschil in de tuin. De grond is wel valdempend gemaakt. Ze mogen geen appels eten, niet te dicht bij het insectenhotel komen en geen bloemen plukken. 1.3.6 Tips / opmerkingen De kinderen vinden vooral de buis, heuvels en bloemen zeer leuk. Klimmen, klauteren en glijden zijn elementen die zeker niet mogen ontbreken in een tuin. Als een school een grote ruimte ter beschikking heeft kan een tuin eventueel wel met grote speeltuigen gecombineerd worden. REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 4 > 8
2 Foto s De Oogappel Grote heuvel met boomstammen Kamp op heuvel Speelgebied met grind en autobanden Klim en klauter parcours REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 5 > 8
Klim en klauterparcours Klim en klauterparcours Heuvel met insectenschotel Zandbak achter wat verstopgroen Bolderik Lieveheersbeestje in Bolderik REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 6 > 8
Grote appelboom Rijpe appels Grote buis in heuvel Grote buis als ideale verstopplaats Spelen op de trapjes REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 7 > 8
Insectenhotel Insectenhotel waar o.a. bijtjes hun winterslaap houden Parcours bouwen met mieren Vogelkastje REPORTAGE: LEEFSCHOOL DE OOGAPPEL (GENT) 1 september 2010 pagina 8 > 8