HOUT UIT LANDSCHAPSONDERHOUD

Vergelijkbare documenten
HOUT UIT LANDSCHAPSONDERHOUD. Pieter Verdonckt Mathias D Hooghe

ADLO project: VerKOHt! Korteomloophout (KOH) voor (bio)diversiteit in het landbouwlandschap

KOH in de uitloop: Ervaringen in Vlaanderen. Studiedag: beplantingen in de buitenloop 06/05/2015

Toepassing van korteomloophout voor lokale energievoorziening.

Houtige landschapselementen in de bedrijfsvoering. Verscheidenheid in voorkomen. Hakhout en knotbeheer door landbouw. Hout als energiebron

Growing for a Green Future

hout: meer dan energie alleen!

Van snoeihout tot warmte: een gesloten cyclus. Dinsdag 10 juli 2007, Wervik

Houtige biomassaketen

De praktijk van wilgenenergieplantages

gemeente Brasschaat houtsnipperinstallatie op laanbomen netwerkevent oogstbare landschappen biomassa 26 april 2018

Energieke houtkanten Ravels

Brandstofgegevens Stukhout, Houtsnippers en Pellets

Provincie Antwerpen als katalysator voor duurzame energie, focus op houtige biomassa

De potenties van korte omloop hout

Verkenning biomassaketens Moubeek- Vloethemveld

Biomassa Hernieuwbare energie in gebouwen Vlaamse confederatie bouw

GROENE WARMTE DOOR VERBRANDING VAN HOUTSNIPPERS INFOBROCHURE

Korte omloop hout & agroforestry

Slotbijeenkomst. Leader-project Energiek gebruik van resthout uit landschapsonderhoud

AGROFORESTRY - JURIDISCHE ASPECTEN

Landgoederen en Energie. Bijeenkomst Landgoederen NMU juni 2011

Welkom WWW Themadag Verwarmen zonder gas

Energie uit hout. Valorisatie van houtige biomassa door en voor landbouwers

Dynamische Energie Atlas Limburg (DEA)

Algemene Vereniging Inlands Hout

de economische kant van drevenbeheer snoeihout als biomassa

LEADER-PROJECT. Energiek gebruik van resthout uit landschapsonderhoud

Gemeentelijk subsidiereglement kleine landschapselementen

Tijdelijke duurzame energie

BIOMASSA. Logo leverancier. Wat is biomassa?

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2015 Herstel en aanleg

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20

Olifantsgras Miscanthus Giganteus

Presenta(e. Ing. A.J. (Arjan) Blokland. Energie uit Hout. DEGIN B.V. - De Wiske KR Achlum - Tel Fax.

Infoavond: Oogsten van houtige biomassa

VERGROENING BINNEN HET NIEUWE GLB; ECOLOGISCH AANDACHTSGEBIED

Plant Goed aanbevelingslijst

SUBSIDIEREGLEMENT VOOR DE AANLEG EN HET ONDERHOUD VAN KLEINE LANDSCHAPSELEMENTEN

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmteopwekking in de Muziekwijk. Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels

BOS IN SINT-TRUIDEN Nota

Biomassa: brood of brandstof?

Presentatie Warmteproductie met snoeihout. 3 November 2011 Doen! Ervaring en tips uit de praktijk Ben Reuvekamp HeatPlus

Inventarisatie Functionele Akkerranden

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Bio-energieproductie: Miscanthus als bron van biomassa. Viooltje Lebuf POM WVL Sophie Tobback POM WVL

2. Normkostentabel aanleg, herstel en achterstallig onderhoud 2016 Herstel en aanleg

Kansen voor de wilgenenergieplantages

Miscanthus : een nieuwe teelt voor de Vlaamse landbouw? Hilde Muylle

Verwarming vleeskuikenstallen

Gemeentelijk subsidiereglement voor de aanleg en het onderhoud van kleine landschapselementen

Biodieselproductie uit palmolie en jatropha in Peru en impact voor duurzaamheid.

Introductie HoSt B.V.

SUBSIDIERING VOOR DE AANPLANTING VAN LIJN- en PUNTVORMIGE ELEMENTEN (K.L.E. s) :( hagen, haagkanten, houtkanten en bomenrijen )

HR WKK met CO 2 winning

Houtige biomassa in Nederland: markt, logistiek en potenties. Jan Oldenburger, Probos

pca Bewaarproblemen oogst 2014

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water

Optimale benutting van de energie input van een houtgestookte centrale door plaatsing rookgascondensor en CO2- benutting met PVT

25/03/2013. Overzicht

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen

Groene stroom van eigen

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN

Samenwerken rond het terug dringen van woekerende (invasieve) planten in Noord- Limburg

Evaluatie van de rentabiliteit van een investering

Hout van het Dijleland

Hout voor energie in Nederland

Houtige biomassa: markt, kenmerken en aandachtspunten

Schetsschuit Energielandschap Reestdal

o Visie gemeente: Hoe het gemeentehuis verwarmen met biomassa? Jan Van der Velpen, schepen landbouw en leefmilieu Bierbeek

Transcriptie:

HOUT UIT LANDSCHAPSONDERHOUD pieter.verdonckt@west-vlaanderen.be Provinciaal centrum voor landbouw en milieu vzw 1 maart 2011

Waarom verwarmen met hout? Hout als hernieuwbare, milieuvriendelijke en CO 2 - neutrale brandstof Nieuwe functie voor kleine landschapselementen. Lokaal beschikbaar Stimuleert lokale werkgelegenheid en economische ontwikkeling van de regio. Economisch

GWh Kader Europese doelstelling 20-20-20 in Vlaanderen Potentieel hernieuwbare energie 2020 per hernieuwbare energiebron 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 Wind offshore +/- 10% Wind onshore +/- 5% Zon +/- 5% Ondergrondse technieken / warmtepompen +/- 10% Biomassa +/- 70% 0 2008 BAU 2020 PRO 2020 Bron: VEA Europese Unie : Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling INTERREG doet grenzen vervagen

Waarom verwarmen met hout? Brandstof Benodigde hoeveelheid brandstof Benodigde opslagruimte Prijs (BTW incl.) CO2-uitstoot bij verbranding Stookolie 3 500 l 3,5 m 3 2100 9 485 kg Aardgas 3500 m 3 0 m 3 1700 7 210 kg Houtsnippers (W30) aangekocht Houtsnippers (W30) uit eigen productie 10 ton 35 m 3 750 CO 2 -neutraal! 10 ton 35 m 3 600 CO 2 -neutraal! Kostprijs van het equivalent aan stookolie werd berekend op basis van de eenheidsprijs 0,60 /l. CO2 emissies bij verbranding zijn afkomstig van CEREN, MEEDDAT. Gemiddelde kostprijs voor houtsnippers uit eigen productie: 60 /ton. Gemiddelde aankoopprijs van droge houtsnippers: 75/ton. Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Waarom verwarmen met hout? Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Hoeveel hout kan ik oogsten? Knotbomen Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Hoeveel hout kan ik oogsten? Gemengde houtkanten Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Hoeveel hout kan ik oogsten? Korteomloophout Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Kippenboer met houtkant voor uitloop zwarte els - 0,7 ha gemengde houtkant (plantafstand 1m) - zwarte els - hazelaar - spaanse aak -rode Kornoelje -eik -meidoorn en sleedoorn - oogst na 5 jaar Kg DS/boom /5jaar Ton DS/ha/ jaar Ton DS/ha na 5 jaar Ton droog hout/ha na 5 jaar (W30%) Equivalent aantal liter stookolie/ha 10,13 20,3 101,3 131,62 ± 46 000 hazelaar 3,5 7,0 35,2 45,75 ± 16 000 Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Houtkant met achterstallig beheer - Houtsingel 22 jaar oud - dubbele rij zwarte els en wilg - lengte 100m - gemiddelde plantafstand ±1m zwarte els en wilg Kg DS/ 10m/ 22 jaar kg DS /10m /jaar Ton droog hout/10m na 22 jaar (W30%) Ton droog hout/100m na 22 jaar Equivalent aantal liter stookolie 1264,9 57,5 1,644 16,44 ±5700 Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Met welk hout verwarmen? = ± 3,5 m³/ ton droge houtsnippers Alle cijfers worden uitgedrukt in ton droog hout (vochtgehalte 30% ) Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Houtblokken of snippers? Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Kostprijs ketel? Ketel op stukhout (50 kw) ± 9000 Ketel op houtsnippers (50 kw) ± 15000 (ketel) + 5000 (roerwerk) Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Voor en nadelen ketel op stukhout Voordelen; Lagere investering voor ketel Minder opslagruimte nodig in de onmiddellijke omgeving van de ketel Nadelen; Vermogen tot ± 50 kw stukhout is duurder in aankoop Actuele prijs per stère = 50-70 Gemiddeld gewicht stère = 400kg Actuele prijs/ton stukhout: 125-175 (België) Actuele prijs per m³ (MAP) = ±20 Gemiddeld gewicht m³ (MAP) = ±285kg Actuele prijs/ton houtsnippers: ± 70 (België) Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Voor en nadelen ketel op stukhout Voordelen; Lagere investering voor ketel minder opslagruimte nodig in de onmiddellijke omgeving van de ketel Nadelen; Vermogen tot ± 50 kw stukhout is duurder in aankoop stukhout is arbeidsintensiever (duurder) in productie Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Houtblokken of snippers? Brandstofverbruik voor het hakselen: (manuele invoer) 0,75 tot 1,2 l per geproduceerde MAP (m³ Apparent de plaquettes) = 0,26 tot 0,41 l per 100kg geproduceerd hout ± 3 MAP/uur of 855 kg/uur Brandstofverbruik voor het klieven (manuele invoer) Verbruik ± 0,75 l per geproduceerde m³ = 0,19 l per 100 kg geproduceerd hout 400kg/uur Produceren van houtblokken duurt ruim 2x langer Algemeen wordt aangenomen dat 8% van de energie-inhoud verloren gaat aan fossiele brandstoffen om houtsnippers te produceren en te transporteren. Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Voor en nadelen ketel op stukhout Voordelen; Lagere investering voor ketel minder opslagruimte nodig in de onmiddellijke omgeving van de ketel Nadelen; Vermogen tot ± 50 kw stukhout is duurder in aankoop stukhout is arbeidsintensiever (duurder) in productie houtblokken moeten langer drogen (> 1 jaar tot 2 jaar) minder autonomie (maximale autonomie van 20 uur t.o.v. een autonomie van soms 2 weken bij een ketel op houtsnippers), > arbeid In de veronderstelling dat jaarlijks 200 dagen gestookt wordt: Houtblokken: 200 keer vullen per jaar Houtsnippers: 14 keer vullen per jaar Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Kostprijs totaal? Prijsverschil op 10 jaar (= 12.200 ) Verbruik van 1000l stookolie of 100m³ of 29 ton/jaar houtblokken Prijs installatie: 9000 Prijs voor houtblokken aan marktprijs: 43500 Arbeidintensiever Totaal: 52.500 Houtsnippers Prijs installatie: 20000 Prijs voor houtsnippers aan marktprijs: 20300 Totaal: 40.300 Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Verwarmingsinstallaties op hout Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Kwaliteit van de houtsnippers Vochtgehalte: Vochtgehalte verse snippers 50% Drogen door natuurlijke convectie (betonnen vloer, overkapt en goed geventileerd) eventueel met ventillatiesysteem (cfr graandroging) Na 3 à 6 maanden hebben de snippers een vochtgehalte van < 30% Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Kwaliteit van de houtsnippers Vochtgehalte is enorm belangrijk! Soort hout daarentegen is minder belangrijk, calorische waarde bij = vochtgehalte is nagenoeg dezelfde.!! Grote onderlinge verschil tss houtsoorten is de dichtheid => calorische per volume-eenheid Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

G30 G50 Kwaliteit van de houtsnippers Europese norm EN14961 (Solid biofuels, 2010) (vroeger Önorm, Oostenrijk) - Vochtgehalte (M), in gewicht van totaal gewicht als ontvangen (5% klassen (M10-M55), bv. M 30, betekent 30% vocht) - Stukgrootte Naam Minimum 75%in hoofd fractie, mm* Fijne fractie, w- % (<3,15mm) Grove fractie, w-% P16A 3,15 P 16mm 12% 3% > 16mm en allen < 31,5mm De dwarsdoorsnede van alle te grote deeltjes <1cm - Densiteit - Asrest (<1%) P16B 3,15 P 16mm 12% 3% > 45mm en allen < 120mm. De dwarsdoorsnede van alle te grote deeltjes <1cm P31,5 8 P 31,5 mm 8% 6% > 45mm en allen < 120mm. De dwarsdoorsnede van alle te grote deeltjes < 2cm P45 31,5 P 45mm 8% 6% > 63mm en maximum 3,5% >100mm, allen <120mm. De dwarsdoorsnede van alle te grote deeltjes <5cm P63 8 P 63 mm 6% < 6% > 100mm, allen < 350mm

Wetgeving verbranding Types Onbehandeld afvalhout A-hout (enkel mechanische behandeling) Niet verontreinigd behandeld afvalhout B-hout (geverfd, verlijmd gelakt of veredeld hout plaathout) Vergunning klasse 5 MW: 2 > 5 MW: 1 Afvalhout Niet toegelaten voor verbranding *Snoeihout afkomstig van tuinen, stedelijk groen aangevoerd naar containerparken (1) * Afval van houten verpakkingen (2) Verontreinigd behandeld afvalhout C-hout (verduurzaamd) (zware metalen, PAK s, ) Massief, onbehandeld afvalhout (bv. houtblokken, - stammen en paletten ) (1): hergebruik door compostering of mulching (Ladder van Lansink) (2): hergebruik in spaanplaatindustrie Status van snoeihout uit natuurgebieden met beheerplan = A-hout 1 < 300 kw: geen 5 MW: 2 > 5 MW: 1 Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Wetgeving verbranding Niet - Afvalhout Types niet-afvalhout (biomassaproducten) Vergunning klasse Exploitatie van productiebossen Hout van eigen kweek: - Kleine landschapselementen - Korteomloophout < 300 kw: geen 300 kw 0.5 MW: 3 0.5 MW 5 MW: 2 > 5 MW: 1 Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Wetgeving verbranding Meetverplichtingen emissies + controleparameters Afval Niet afval (biomassaproduct) > 5 MW en < 50 MW Altijd verplicht. Om de 3 maanden > 1 MW en 5 MW Frequentie ifv type afvalhout en vermogen installatie: Om de 2 jaar > 300 kw en 1 MW Jaarlijks, 6-maandelijks, 3- maandelijks, continue Om de 5 jaar < 300 kw Geen meetverplichting Maar jaarlijkse onderhoudsbeurt + controleproef Europese Unie: Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Interreg doet grenzen vervagen

Rendabel groen; korteomloophout Landbouwteelt of rendabel groen

Kadering project Projectperiode: 1 februari 2010 31 januari 2012 Budget: 75.000 Partners: - Proclam vzw - Vereniging voor bos in Vlaanderen vzw - Instituut voor natuur- en bosonderzoek (INBO) - Sylva Van Hulle - Gemeente Zedelgem - New Holland - Ugent

Doelstellingen: - sensibiliseren + informeren rond de teelt van KOH, landschapsbeheer en gebruik van hout als hernieuwbare energiebron (technisch, juridisch, kostprijsberekeningen, ) Studieclubs Infoloket Brochure teelt in beeld Website www.energiehout.be en www.enerpedia.be - demonstreren aan en ondersteunen van landbouwers - Opvolging van de biodiversiteit in de aanplanten (ism Universiteit Gent, Labo Bosbouw)

Wat is korteomloophout (KOH)? Teelt van snelgroeiende houtachtige gewassen waarbij de bovengrondse biomassa periodiek tot maximaal 8 jaar na de aanplanting of na de vorige oogst, in zijn totaliteit wordt geoogst.

KOH en BOSDECREET KOH = BOS? uitgezonderd de korte-omloop-houtteelt waarvan de aanplant plaatsgevonden heeft op gronden die op dat ogenblik gelegen zijn buiten de ruimtelijk kwetsbare gebieden VOORWAARDE: buiten de kwetsbare gebieden Ruimtelijk kwetsbare gebieden: Volgens de plannen van aanleg: agrarische gebieden met ecologische waarde of belang, bosgebieden, brongebieden groengebieden natuurgebieden, natuurgebieden met wetenschappelijke waarde natuurontwikkelingsgebieden natuurreservaten, overstromingsgebieden, parkgebieden, valleigebieden Volgens de ruimtelijke uitvoeringsplannen: bos, parkgebied, VEN-gebied, beschermde duingebieden en voor het duingebied belangrijke landbouwgebieden

KOH in kwetsbare gebieden Indien een vegetatiewijziging nodig is, kan nieuwe aanplant van KOH geweigerd worden Problemen met normale exploitatie van KOH (wegens criteria van duurzaam bosbeheer) (zeker in VEN en SBZ) Door toep. van Bosdecreet en Natuurdecreet; normale exploitatie KOH nagenoeg onmogelijk => geen garanties omtrent 3 jaarlijkse exploitatie en vernieuwing van de aanplant na 21 jaar (ontstronken zal nooit toegestaan worden)

KOH en veldwetboek Bosaanplanting: verboden op minder dan zes meter tussen twee erven Vergunning van het college van burgemeester en schepenen vereist. MAAR: KOH buiten de ruimtelijk kwetsbare gebieden bosaanplanting

KOH en Pachtwet Bosbouw, die de houtwinning nastreeft: niet in Pachtwet aanplanten van bomen Pachter: schriftelijke toestemming van de verpachter. Verpachter: aanplanting met bomen: geen persoonlijke exploitatie Nationale materie

Aanleg en beheer Indien nodig : - onkruidbestrijding (glyfosaat 5l/ha) - bemesting N-behoefte van wilgen 150-400kg N/ha/rotatie) Jaarlijkse bemesting/ha mag volgende grenzen niet overschrijden; - 120-150kg N - 15-40 kg P - 40kg K - ploegen en mooi effen eggen

dubbele rijen op een afstand van 0,75m en 1,50m tussen elke dubbele rijen onderling plantafstand in de rij bedraagt 0,60m wat geklijk is aan 15.000 stekken per ha. ± 1 ha/dag

Beheer gedurende het eerste jaar Minder intensief dan de klassieke akkerbouwteelten Mechanische onkruidbestrijding; 3 tot 4 keer per jaar in combinatie met vooropkomstbehandeling (propyzamide) kan ook chemisch (glufosinaat, glyfosaat en Isoxaben)

Beheer KOH Alternatieve onkruidbestrijding en plaagbestrijding in Beitem Bemesting: (200kippen/ha) 140 N-eenheden 70 P-eenheden Potentieel; combinatie van korteomloophout met het voorzien van buitenloop voor kippen en de productie van biomassa.

Drie verschillende types oogstmachines Europese Unie : Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling INTERREG doet grenzen vervagen

KOH voor (bio)diversiteit in het landbouwlandschap Meerjarige teelt en weinig gewasbeschermingsmiddelen Stabieler en natuurlijker milieu dan gangbare intensievere jaarlijkse akkerteelten Ontwikkeling van kruidachtige vegetatie Insecten en hun predatoren: natuurlijk evenwicht Biodiversiteit sterk afhankelijk van : Omliggend landschap Fase van ontwikkeling (bos- en akkersoorten) Structuurdiversiteit Biodiversiteit verhogen door: Gebruik van streekeigen boomsoorten Aanplant van streekeigen houtkant langs de aanplant Natuurlijk beheer van kopakker of inzaai van pollen en nectar planten

KOH voor (bio)diversiteit in het landbouwlandschap Studie Labo Bosbouw Ugent Zomer 2010: onderzoek van een 8-tal locaties (Nederland, België en Frankrijk) Vergelijking van biodiversiteit in een KOHperceel en een maïsakker gelegen in een vergelijkbare landbouwmatrix. Bemonstering van planten en hogere (in de voedselpiramide) ongewervelden (natuurlijke vijanden wilgenhaantje)

Beheer KOH Potentiële plagen en ziekten - wilgenhaantje - reeën en konijnen - roest

Opbrengst en rendabiliteit van de teelt

Rendement DS(kg/ha/jaar) Oogst Beitem na 2 jaar 18000 16000 14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0 Rendement KOH Beitem TORA RAAMBERGER OLOF INGER TORDIS => Gemiddelde DS opbrengst is 11,39 ton

Rendement DS (kg/ha/jaar) Oogst 2011 (na 3 groeiseizoenen) 25,00 Rendement KOH Beitem 20,00 15,00 10,00 5,00 TORA Raamberger OLOF INGER TORDIS 0,00 Gemiddelde DS opbrengst incl Raamberger = 16,71 ton Gemiddelde DS opbrengst excl Raamberger = 18,39 ton

Opbrengsten van bestaande percelen Ryckevelde (1 ha) ton DS jr/ha Beitem (0,5ha) 15000 stekken/ha Rendement DS (ton/ha/jaar) Stekken / ha 17 800 11 850 Torhild 8,5 7,3 Tora 15,4 12,1 Tordis 15,3 10,1 Schwerinnii 11,1 6,6 Olof 12,9 11,1 Rap 5,0 3,9 Gemiddelde 11,4 8,5 Oogsttijdstip na eerste 3 groeiseizoenen. Rendement DS (ton/ha/ jaar) TORA 8,91 RAAMBERGER 7,70 OLOF 13,75 INGER 11,33 TORDIS 15,27 Gemiddelde 11,39 Oogsttijdstip na eerste 2 groeiseizoenen.

Inschatting Rendabiliteit Inschatting biomassaproductie: => 10 ton DS (0% vocht)/ha/jaar => 13 ton droge houtsnippers (30% vocht)/ha/jaar => 15,6 ton verse houtsnippers (50% vocht)/ha/jaar Equivalent aan 4500l stookolie/ha/jaar => Iedere 3 jaar kan 39 ton droog hout geoogst worden per ha = ± 3,5 m³/ ton droge houtsnippers

Berekeningen voor 3 ha KOH 3 verschillende scenario s: 1- Landbouwer plant 3 ha KOH en verkoopt de snippers nat, net na de oogst tegen de marktprijs van 43,5 /ton. - 3 ha KOH 2- Landbouwer plant 3 ha KOH en droogt zijn houtsnippers zelf (<30%) om ze te verkopen tegen de marktprijs van 75 /ton. - 3ha KOH - droogruimte 3- Landbouwer plant 3 ha KOH en droogt zijn houtsnippers zelf (<30%) om ze te gebruiken voor verwarming op zijn bedrijf. - 3ha KOH - droogruimte - verwarmingsketel op hout

Inschatting Rentabiliteit Kosten aanleg Jaar 1 kost (excl. BTW) Terreinvoorbereidende werken Chemische onkruidbestrijding 73 Bemesten (stalmest) 0 inwerken met cultivator 50 Ploegen en eggen 140 Aantal stekken (15000/ha) Prijs stekken (0,12 ) 1800 Aanplanten met preiplanter (4pers) 900 Mechanische onkruidbestrijding 1320 Algemeen beheer 100 Subtotaal 1 ha 4.383 Totaal 3 ha 13.149

Kosten en investeringen voor de aanplant Investeringskosten Kostprijs (excl BTW) Aanplant 3 ha KOH 13.149 Verwijderen aanplant na 21 jaar 2500 kosten /ha Jaar 1, 2, 3 (cyclus 1) Cyclus 2 Kostprijs (excl BTW) Algemeen beheer 100 Oogst 900 Bemesten 0 Etc. => 1000 per cyclus (3 jaar)

In het geval u de snippers droog wil verkopen of zelf gebruiken investering Prijs (excl BTW) droogruimte 5000 In het geval u de snippers zelf wil gebruiken voor verwarming Verondersteld verbruik ±10.000l stookolie/jaar Prijs houtverbrandingsinstallatie Verwarmingsketel 100kW 20000 Aanvoersysteem houtsnippers en vooropslag 5500 Vlif-steun (28%) -7140 Buffervat 5.000l 6500 Onderhoud en nazicht (21j) 300 x 21 jaar = 3600 Totale investeringskost 24 860

Scenario 1 Landbouwer verkoopt verse houtsnippers (w= 50%) (3ha ) Productieprijs per ton 37,79 = (jaarlijkse afschrijving 3ha +beheerkosten) 46,8 ton Bruto inkomsten per ton houtsnippers 43,5 Winst per ton 5,71 x 15,6 ton x 3 ha Jaarlijkse netto-opbrengst per ha 89,07 Statische terugverdientijd investering (jaar) 15,58 = (investeringskost)/((verkoopprijs hout * #ton)- (oogst en beheerkost))

Scenario 2 Landbouwer verkoopt droge houtsnippers ( 3ha ) Productieprijs per ton 51,45 Bruto inkomsten per ton houtsnippers = ((jaarlijkse afschrijving 3ha en droogruimte) + beheerkosten)) 39 ton 75 Winst per ton 23,55 Jaarlijkse netto-opbrengst per ha x 13 ton x 3 ha 306,11 Statische terugverdientijd investering (jaar) 10,98 = (investeringskost)/((verkoopprijs hout * #ton)-(oogst en beheerkost))

Scenario 3 Landbouwer gebruikt zelf geproduceerde houtsnippers voor verwarming Productieprijs per ton 89,50 = (afschrijving 3ha en droogruimte) + beheerkost + afschrijving en onderhoud verwarmingsketel) 39 ton Bruto inkomsten per ton droge houtsnippers 171,15 Winst per ton 81,65 Jaarlijkse netto-opbrengst per ha Statische terugverdientijd investering (jaar) 1061,33 = (uitgespaarde kost 10000l stookolie + verkoop overschot snippers) - (afschrijving aanplant, droogruimte en ketel + beheerkost +onderhoudskost ketel) 8,56

Rendabiliteit

Inschatting Rendabiliteit Interessantste scenario: Landbouwer plant 3 ha KOH en droogt zijn houtsnippers zelf (<30%) om ze te gebruiken voor verwarming op zijn bedrijf. (onafhankelijkheid van fossiele brandstof) => Actualisatievoet 4% => Rekening houdend met prijsstijging energie 5% Netto contante waarde IRR (Internal rate of return) Dynamische terugverdientijd (jaar) 10,4 ton droog hout/ha (=8 ton DS) 1 3 ton droog hout/ha (=10 ton DS) 15,6 ton droog hout/ha (=12 ton DS) 18,2 ton droog hout/ha (=14 ton DS) 70.061 83.781 95.671 112.134 16,05% 17,79% 19,22% 21,10% 8 8 7 7

Inschatting Rendabiliteit Vergelijking van jaarlijks netto inkomen/ ha met akkerbouwteelten Korteomloophout => 1061,33 /ha Rotatie wintertarwe- aardappelen-maïs - suikerbieten =>1516,17 /ha Let op! Sinds 2010 kunnen toeslagrechten geactiveerd worden voor KOH (gem. voor Vlaanderen 460 /ha) teeltcyclus bespuiten 0,5u ploegen Eggen Arbeidsuren/ha Cyclus 21j planten 32u (4 personen x 8u) onkruidbestrijding 3u 2u 12u =(4x3u) Algemeen beheer 42u = 2u x 21 Totale arbeid (21j) Gemiddelde jaarlijkse arbeid 91,5 u 4,35 u Houdt er verder rekening mee dat een verwarmingsketel op hout ook meer werk en opvolging vraagt.

Randvoorwaarden - Opbrengsten zijn variabel en hangen af van; - bodemomstandigheden en type - plagen zoals wilgenhaantje en eventuele ziekten of schimmels (bv. roest) - Oogstmachines zijn schaars (oogstkost 900 ) - Kopakker moet apart gevaloriseerd worden, niet meegenomen in berekening omdat grootte van de kopakker (12 m breed) is erg variabel: bv. perceel 1 ha : 100m x 100m => maximaal 24% is kopakker Lokale productie! Energie-inhoud van 1m 3 hout is tot 10x lager dan deze van 1m 3 stookolie. Lage houprijzen maken verre transporten van hout niet interessant.

PRAKTIJKVOORBEELDEN

Aanplanting KOH Aanplant in 2004: 1 ha in Ryckevelde Aanplant in 2008: 0,5 ha in Beitem 1 ha in Wervik Aanplant in 2009 1ha in Wervik Aanplant in 2010: 2 ha in Zedelgem 0,5 ha in Ryckevelde

Aanplanting KOH Zedelgem 1 ha klassiek KOH-perceel Gudrun (Salix dasyclados) Tordis (Salix schwerinii x S. Viminalis) x S. Viminalis) Klara ((Salix burjatica x S. Viminalis)x S.burjatica) x (S. viminalis x (S. Schwerinii x S. Viminalis)) 1 ha inheems beworteld plantgoed ruwe berk zwarte els boswilg

Aanplanting KOH Ryckevelde 0, 5 hectare inheems beworteld plantgoed Gewone esdoorn Zwarte els Gewone es Aanvulling bestaande klassieke KOH-perceel Tora

Landbouwer Dirk Talpe, Wervik (2ha) - aanplant in 2008-2000m² serre (sierteeltbedrijf) - 30 ton droog hout/jaar - hout afkomstig van KOH en KLE

Aanplanting KOH Wervik Aanplanting machinaal oogstbare inheemse houtkant Oogst tegelijk met KOH-aanplant Doelstellingen van de landbouwer: - verhogen structuur en soortendiversiteit - habitatcontinuïteit verhogen (nooit helemaal gekapt) - hogere biodiversiteit en ecologisch evenwicht wat resistentie en productie ten goede kan komen

Melkveebedrijf Killem (2,5ha) - melkveebedrijf - aanplant in 2001-2,5 ha Korteomloophout - als biofilter voor; - mestsappen van 60 koeien - reinigingswater stallen - afvalwater van productieproces voor de zuivelproducten en kaas. - totale investering 65.000 - jaarlijks uitgespaarde kost = 5000-8m 3 /dag, druppelirrigatie - tot 300N-eenheden/ha

Leroux SA Orchies, Frankrijk (13ha) Cichorei verwerkend bedrijf 30m³/dag licht vervuild afvalwater van reiniging productieruimte Vroeger jaarlijks 70.000 om te reinigen via conventionele waterzuivering Investeringsprijs/ha 50.000 Water volledig gezuiverd en opgenomen Iedere 2 jaar geoogst voor biomassaproductie

Stad Doornik (25 ha) - aanplant 2006 - WKK heeft een vermogen van 300 - kw elec en 550 kw therm (verwarming van stedelijk zwembad) - 1350 ton droog hout/jaar -bevoorrading met stedelijk groen en KOH - contractteelt met landbouwers - 25 ha aangeplant (8 landbouwers) -

Bedankt voor jullie aandacht!