SolidWorks tutorial 13-4 Opwindend Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs (VMBO) en Middelbaar Beroepsonderwijs (MBO) Voor gebruik met SolidWorks Educational Release 2010-2011
Initiatief: Jack van den Broek. Afstemming op onderwijs: Jack van den Broek (Vakcollege Dr. Knippenberg) Realisatie: Nenad Raskovic 2
Tutorial 13-4 Aandrijfas 3
Aandrijfas In deze oefening maken we een aandrijfas. Deze as heeft een M8x1,25 schroefdraad aan de bovenzijde en een gat van Ø 4,9x10mm aan de onderzijde. Er moet ook nog een passing gedraaid worden voor het lager. Je zult dus een aantal geleerde functies van SolidWorks herhalen en je leert een aantal nieuwe. Zo leer je bijvoorbeeld een gat te plaatsen met het commando Hole Wizard. Tenslotte maak je een tekening voor de werkplaats. Werkplan Ook nu weer ga je eerst nadenken over, hoe je dit product gaat modelleren. Dit model bestaat uit verschillende onderdelen. Je hebt een M8x1.25 schroefdraad, een passing 15h6 en een gat van Ø 4,9x10mm. Dit ga je doen: Modelleer eerst een as van Ø 17x250mm. Vervolgens maak je de passing. Daarna breng je de schroefdraad aan van M8x1.25. Boor tenslotte een gat aan de onder zijde van Ø 4,9mm diepte 10mm. Maak van het model een werktekening. Tenslotte breng je de details, vorm en plaatstoleranties aan. 4
1 Start SolidWorks en maak een nieuw part aan 2 1. Selecteer Top Plane als vlak om de sketch te tekenen. 2. Teken een cirkel en plaats het middelpunt van de cirkel op de orgin. 3 Geef de maat aan de cirkel. Gebruik hiervoor: Smart Dimension. De afmeting van de cirkel moet worden Ø 17mm. 5
4 Maak nu een as door het commando: te gebruiken. 1. Klik op: Extruded Boss/Base. 2. Maak de as 219mm lang. 3. Klik op OK. 5 Selecteer het bovenvlak van de as om daar een tap te maken: 1. Selecteer het bovenvlak van de as. 2. Klik vervolgens op: Het geselecteerde vlak zal zich nu naar je toe draaien. 6
6 Teken nu een cirkel: 1. Klik op de tab: 2. Selecteer vervolgens: Cirkel. 3. Teken tenslotte een cirkel gebruik weer de: Orgin. 7 De diameter van de cirkel moet Ø 15mm worden. Ook nu gebruik je weer het commando: om deze cirkel de juiste maat te geven. 7
8 Voeg het materiaal toe: 1. Klik in de Command- Manager op: 2. Klik op: Stel de lengte in op: 3. Klik op OK. 9 Deze tap bestaat uit twee onderdelen. Als eerste een gedeelte voor het lager, en daarna een gedeelte schroefdraad M8x1.25 met een lengte van 10mm. (zie tekening) Daarom moet je deze tap aanpassen. 1. Klik in de Command- Manager op: 2. Klik op het bovenvlak van de drijfas. Hierop ga je een cirkel tekenen. 3. Selecteer nu: cirkel: 8
10 Teken een cirkel op het bovenvlak van de aandrijfas. Gebruik weer de: Orgin. Om te starten met de cirkel. 11 Geef de cirkel de afmeting van Ø8mm. 9
12 Verwijder het overtollige materiaal met het commando: 1. Klik in de Command- Manager op: 2. Selecteer: 3. Stel de lengte in op: 4. Selecteer: Als het materiaal aan de verkeerde kant verdwijnt. 5. Klik op OK. 13 Nu de tap gemaakt is, moet je daarop een schroefdraad aanbrengen. Het commando hiervoor vinden we in de pull downmenu s: 1. Open de Pull down menu s door op de pijl te gaan staan. 2. Verplaats de muis naar 3. Ga met de muis op de: staan. 4. Selecteer vervolgens: Cosmetic Thread 10
14 Er verschijnt nu een nieuw menu. 1. Selecteer de rand van het vlak waarop je de schroefdraad wilt maken. 2. Stel de diameter in op: Dit is de binnendiameter van de schroefdraad M8. 3. Klik op OK. 15 Het kan voorkomen dat de schroefdraad niet zichtbaar is, dit ligt aan de instellingen van SolidWorks. Doe het volgende om de schroefdraad zichtbaar te maken. Als de schroefdraad al zichtbaar is ga dan verder met de stap 17. 1. Klik met de rechter muisknop op: 2. Klik op: 11
16 1. In het menu vink je de optie: aan. 2. Nu zal de schroefdaad zichtbaar worden. 17 Tot slot gaan we nog een gat van Ø 4.9 mm aanbrengen in de onderzijde van de aandrijfas. 1.Klik op het ondervlak van de drijfas: Zorg dat dit vlak naar je toe wijst, gebruik hiervoor: 2. Normal To. Op dit vlak ga je de cirkel tekenen. Selecteer nu: cirkel, en teken de cirkel, geef deze de maat van 4.9 mm. 12
Klik in de Command Manager op: Met de volgende functie kunnen we speciale gecombineerde opdrachten uitvoeren aan het model. 18 Stel in de Property Manager: het volgende in: 1. Het soort gat wat we gaan maken is een: Hole. 2. De Standard is: ISO 3. Het Type is: Drill sizes 4. De afmeting is: 4,9mm 5. Onder de: Kies: en vul in: als de diepte van het gat. 6. Is alles goed ingesteld, klik dan op de tab: om het gat te plaatsen. 13
19 Plaats nu het gat op een willekeurige plaats op het ondervlak van de aandrijfas. Eigenlijk plaats je nu een punt (Point): Dit punt bepaalt de plaats van het gat. De punt ligt wel op het vlak, maar het is helaas niet mogelijk om dit punt meteen op het midden van dit vlak te leggen. Daarvoor hebben we de volgende stap nodig. 20 Om het gat in het midden te plaatsen hebben we een hulplijn nodig die door het midden van het model heen loopt. Deze hulplijn bestaat al binnen het model, maar is (in de standaardinstellingen) onzichtbaar. 1. Klik op: Hide/Show Items 2. Zorg dat het knopje: View Temporary Axes aan staat. 3. De hulplijn is nu zichtbaar. 14
21 Druk eerst op het toetsenbord op de Esc-toets. 1. Selecteer de punt die je bij de vorige stap geplaatst hebt 2. Druk de Ctrl-toets in en selecteer nu ook de as die we net zichtbar hebben gemaakt 3. Klik in de Property Manager op: 4. Klik op OK: Het gat wordt nu naar het midden van het vlak verplaatst. 22 Je komt nu terug in de Functie: Hole Wizard. Klik op OK. 15
Wanneer je met de Hole Wizard een gat gaat plaatsen (stap 18-22), ben je eigenlijk een sketch aan het maken. Door een Point in die sketch te zetten, plaats je een gat. De sketch die je maakt is echter geen gewone sketch, maar een 3D-sketch. Bij een 3D-sketch teken je niet in een plat vlak (zoals bij een gewone sketch), maar vrij in de ruimte. 3D-sketches kom je alleen bij speciale toepassingen in SolidWorks tegen. In deze tutorial gaan we er daarom ook niet verder op in. 23 Aan de onderkant van de as maak je de afschuining. 1. Klik in de: Command-Manager op het pijltje onder Fillet 2. Klik op: 24 1. Zorg dat de optie: geselecteerd is. Je ziet dan in het model wat er precies gaat gebeuren. 2. Selecteer nu de buitenkant van de as 3. In het blauwe vlak staat als het goed is maar één Edge (rand) geselecteerd. 4. Geef als afstand voor de afschuining: En de hoek van: 5. Is alles juist ingesteld, klik dan op OK. 16
25 Maak de hulplijn weer onzichtbaar. 1. Klik op Hide/Show Items 2. Zorg dat het knopje View Temporary Axes weer uit staat. 26 Verander het materiaal in 201 Annealed Stainless Steel. 17
27 Sla het bestand op, geef als naam Aandrijfas.sldprt. 28 Nu het model klaar is moet je een werktekening maken voor in de werkplaats. 1.Selecteer New: Selecteer: Open een nieuw tekeningvel! selecteer daarvoor: Diverse_templates: Indien dit niet aanwezig is vraag je aan de docent welk icoon je moet gebruiken. 18
29 Uit het menu dat verschijnt selecteer: Een A3 tekenvel met de naam van de school waar jij nu aan het werk bent, of kies voor het A3_zonder logo tekenvel 30 Er is een leeg A3 tekenvel verschenen. Om de aanzichten te creëren doe volgende. 1. Klik op 2. Klik op om de model view, Property Manager te openen. 3. Ga na of het juiste part goed geselecteerd is. 4. Als niet dan gebruik knop om het juiste part te vinden. 5. Klik op het pijltje: om verder te gaan. 19
31 1. Uit het menu: Selecteer: Multiple views. Om drie aanzichten te plaatsen. 2. Kies in het: menu het vooraanzicht, bovenaanzicht en het isometrische aanzicht. De gekozen aanzichten worden grijs weergegeven. 3. Als Display Style kies Hidden Lines Visible: 4. Laat de schaal op: Use scheet scale: 5. Als alles goed gegaan is, heeft SolidWorks drie aanzichten geplaatst. 6. Klik op OK: Het kan voorkomen dat je een waarschuwing krijgt zoals hiernaast op de afbeelding. Klik dan op: 20
Om de aanzichten op een tekenvel te plaatsen heb je drie commando`s ter beschikking. Model View: hiermee plaats je één van de hoofdaanzichten op je vel. Projected View: hiermee leid je een aanzicht in Amerikaanse of Europese projectie af van een bestaand aanzicht. Auxiliary View: Hiermee leid je een hulpaanzicht onder een willekeurige hoek af van een bestaand aanzicht. Met Standard 3 View plaats je met één klik de drie hoofdaanzichten (Top, Front, Right) op je vel. 32 1. Selecteer nu het: isometrische aanzicht 2. Klik op Schadded With Edges 3. Klik vervolgens op OK. 21
33 Je gaat nu het isometrische aanzicht roteren. 1. Klik met de rechter muisknop op het isometrische aanzicht 2. Kies vervolgens 3. Tenslotte kies je voor. Hiermee kun je het aanzicht roteren. 34 Roteer het model: 1. Type hier 240 (deg) in. 2. Klik vervolgens op 3. Tenslotte klik op 4. Druk op de <Esc> toets om het commando af te sluiten. 22
35 Verdeel de aanzichten over het tekenvel zoals op het voorbeeld hiernaast. 36 Nu werken we een klein stukje van het zijaanzicht open. Dit doe je om het gat beter te kunnen laten zien. 1. Open eerst de Tab: Klik op de: Broken-out Section. 2. Teken vervolgens een curve zoals hiernaast te zien is. Je plaatst hiervoor willekeurige punten. Probeer wel de vorm zoals die hiernaast te zien is te benaderen. Zorg in elk geval dat het laatste punt weer op het eerste punt ligt. Alleen dan krijg je een gesloten curve. 23
37 Automatisch verschijnt een nieuw menu. Vul daar de volgende dingen in. 1. Selecteer de verticale rand: 2. Zet de optie preview aan: 3. Klik tenslotte op OK 38 De arcering is niet echt zichtbaar, daarom ga je deze wijzigen. 1. Klik op nu op het gearceerde gedeelte van het aanzicht. 2. Vink: Material crosshatch uit! 3. Verander nu: Hatch Pattern Scale : in 2. 4. Klik op OK: 24
39 Voeg nu het eerste detail toe aan de tekening. 1. Klik op Detail View. 2. Start op het midden van het bovenaanzicht, en teken een cirkel zoals in het voorbeeld hiernaast. 40 Je moet nu de volgende dingen invullen: 1. Typ hier hoofdletter: A om aan het detail naam te geven. 2. Als Display Style kies Hidden Lines Visible 3. We willen het detail groter hebben. Kies daarom: 4. Geef als verhouding: 5. Klik nu naast de bovenaanzicht om het detail te plaatsen. 25
41 Plaats nu de andere twee details bij. 42 Gebruik het commando Smart Dimension, en bemaat de tekening zoals hier naast op de afbeelding. 26
43 Wijzig nu de pijl richting van de twee maten van 10mm. 1. Klik een keer op de maat 10 2. Klik op: 3. Selecteer: insite. 4. Klik op OK. 5. Herhaal dit nog een keer voor de andere maat 10 44 Pas de maat van 10mm aan: 1. Klik een keer op de maat: 10 2. In het veld: Kies: Hiermee geef je een symmetrische (+/-) tolerantie aan de maat. 3. Tik hier 0.2 in om de tolerantie aan te geven. 4. In het veld Tolerance/Precision onder Unit Precision kies voor één cijfer achter de komma. 5. Klik op OK. 6. Geef nu aan de afmeting van 20mm dezelfde tolerantie van±0,2mm. Gebruik hiervoor de stappen 1 t/m 5. 27
45 Verander de maat van 8mm in M8 aanduiding, om zo aan te geven dat het een schroefdraad is. 1. Klik een keer op de maat 8mm 2. Tik hoofdletter M<DIM>x1,25 in de 3. Klik op OK. 46 De maat van 15mm moet aangepast worden, omdat dit een passing is. 1. Klik een keer op de maat 15mm. 2. Kijk onder: 3. Selecteer: 4. Om een as passing aan te geven selecteer: Kijk in deze lijst en: Kies h6 als tolerantie. 5. Selecteer om de h6 aanduiding naast de maat te plaatsen. 6. Klik op OK. 28
47 De maat van 270mm heeft een asymmetrische maatafwijking: 1. Klik een keer op de maat 270mm. 2. In het veld: Tolerance/Precision, kies voor: Bilateral. 3. Voor plus tolerantie geef je 0,3mm op. 4. Als min tolerantie geef je 0,1mm op. 5. In het veld: Tolerance/Precision onder: Unit Precision, kies voor twee cijfers achter de komma. 6. Klik op OK: 48 Pas nu de maat van 4,9mm aan, volgens de afbeelding. Gebruik het geleerde van de laatste twee stappen. 29
49 In de vorige tutorials heb je al geleerd hoe je de vorm en plaatstoleranties kunt aangeven. Ook deze keer ga je de vorm en plaatstoleranties toevoegen aan de tekening. 1. Klik in de Command- Manager op: om een hartlijn aan het vooraanzicht toe te voegen. 2. Selecteer de linkse en de rechtse verticale lijn 3. Verleng de hartlijn indien nodig. Dit doe je door de uiteinde van de hartlijn te verslepen. 4. Klik op OK: 50 Plaats nu eerst een referentieteken: 1. Selecteer eerst: Datum Feature: 2. Klik de hartlijn aan. 3. Plaats het referentieteken: ongeveer in de midden van de as. Klik een keer met de muis. 4. Klik op OK. 5. Klik nu op de horizontale lijn, zoals in de afbeelding hiernaast. Als je de lijn hebt geselecteerd, zal de kleur van de lijn veranderen in blauw. 30
51 Selecteer nu: Dit doe je om een vormtolerantie toe te voegen aan het werkstuk. 52 In het menu wat nu is verschenen vul je het volgende in. 1. Als vorm teken selecteer Haaksheid: 2. Geef een tolerantie van 0,2mm: 3. Hier geef het referentie vlak op, tik hier hoofdletter A: 4. Klik op OK: 5. Klik op OK: 53 De tekening is bijna af. Je moet nog een tabel invoegen en het titelblok invullen. Neem de gegevens over van de afbeelding hiernaast. Plaatsen en invullen van de tabel en het titelblok heb je al vaker gedaan. Weet je niet meer hoe het werkt? Kijk dan even in tutorial 2, bij stap 54 tot 61. 31
54 Verdeel de aanzichten en de details netjes over het tekenvel. Zie voorbeeld hiernaast. Sla het bestand op als: Aandrijfas.slddrw Maak een opsomming van de belangrijkste dingen, die je in deze tutorial geleerd hebt! 32