Breedbandmarkt ontwikkelingen Rapport i.o.v. NMa 587/136.B394 Auteurs: Kamiel Albrecht, Ed Achterberg



Vergelijkbare documenten
Breedbandmarkt ontwikkelingen /8

Breedband: Internet-breedband retailaansluitingen kabel + DSL

Ontwikkelingen Vaste telefonie Rapport in opdracht van OPTA

Breedband: Breedband-internet retailaansluitingen kabel + DSL

Hoe betaalbaar is. breedband?

Auteurs: Kamiel Albrecht, Chiel Boerrigter, Wiebe Hötte, Ed Achterberg Datum: 11 juli

KABELMAATSCHAPPIJ UPC

De abonnementen van Planet Internet

Ontwikkeling netwerken: waar gaan we naartoe?

Gefeliciteerd met het winnen van de Alcatel Speedtouch Home, die is Upgraded naar een PRO versie.

Triple play vergelijking Consumind december 2016

Nieuw Portfolio UPC Business - SoHo

Kwaliteitsrapportage van het mobiele netwerk van KPN

Triple play vergelijking Consumind Augustus 2015 Dit informatiepakket bevat de volgende onderdelen:

Telecommonitor Q Openbare rapportage

Uw internetaansluiting

Solcon, betrouwbare speler. Solcon. Als beste getest in de categorie internet. Solcon, betrokken speler

internetaanbieder De allerbeste van Nederland is Maken providers hun beloften waar?

Internet niet sneller, wel goedkoper

Zorg ervoor dat de instellingen zoals in onderstaand voorbeeld geconfigureerd worden (Let op de schermafbeeldingen).

Het Instellen Van Een Adres In Outlook Express

SMTP servers: Op de luchthaven in Business Centre: COLT Telecom Voor uitgaande mails gebruik je volgende smtp server: smtp.colt.

Marktrapportage Elektronische Communicatie september 2006

KPN introduceert 4G. Arjen van Dalsum Key Business Partner Manager

Provider instellingen:

ZZP abonnement. Zakelijk. Prepaid. Belbundel. Internet. Vast bellen. Productinformatie & Tarieven. 1 Zakelijk OpMaat. 2 Aanvullende diensten

Satelliet internet. Vanaf nu kunt ook u snel internetten

Telecommonitor Q Openbare rapportage

Telecommonitor Q Openbare rapportage

T-Mobile corporate rate plan Maandelijkse abonnementskosten per geactiveerde Aansluiting U betaalt per Aansluiting per maand 12,50

Breedbandoorlog Breedbandinternet wordt steeds goedkoper, zeker in combinatie met bellen en digitale tv

WAAROM MEER BETALEN?

Telecommonitor Q2 2016

VERSLAG ISP-BIJEENKOMST 10/01/03

Telecommonitor Q3 2016

per minuut exclusief korting 0,040 0,030 0,030 0,034 0,033 per sms exclusief korting 0,030 0,008

Handleiding voor DVRns security.com

Glasvezel. Glas helder! Aanbod: Industrieterrein Waaier. Vraagbundeling glasvezel, sluitingsdatum 1 april 2014

INTERNET + TV. Start Comfort Maxi Comfort WiFi Fon spots en Belgique (12 millions Fon spots dans le monde entier) Belgacom Cloud 10GB

Zakelijk. Productinformatie & Tarieven. 1 Zakelijk OpMaat. 2 Aanvullende diensten

15 INTERNETPROVIDERS OBJECTIEF EN BETROUWBAAR BEOORDEELD

Hosting service. Prijslijst Kantoorwerkzaamheden # Inkooporganisatie # Netwerkorganisatie # Kennisbank

Telecommonitor Q4 2016

Satelliet internet. Vanaf nu kunt ook u snel internetten

GEWOON DUIDELIJKE TAAL.

Welkom in een mobiele wereld

Gestandardiseerde fiche voor gecombineerd tariefplan of pack - Algemeen

Gestandardiseerde fiche voor gecombineerd tariefplan of pack - Algemeen

Veel gestelde vragen over Optibel

+ de installatie bij u thuis ( 0 i.p.v. 129) + een multifunctionele modem inbegrepen ( 0 i.p.v. 99) + de activeringskosten ( 0 i.p.v.

1 van :24

Gemakkelijk zaken doen

Telecommonitor Q1 Q2 2018

T-Mobile corporate rate plan Maandelijkse abonnementskosten per geactiveerde Aansluiting. U betaalt per Aansluiting per maand 6,25

Ben van de Wijgert

GEDRAGSCODE TRANSPARANTIE INTERNETSNELHEDEN (GTI) GETEKEND DOOR ONLINE.NL EN ANDERE AANBIEDERS (GEZAMENLIJK TE NOEMEN: DE ISP S) JULI 2012

Downloadsnelheid in Mbps

Uw gebruiksaanwijzing. SWEEX RO003

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20

Q1 Ik woon in de wijk:

Telecom E-zine mei 2012

T-Mobile corporate rate plan Maandelijkse abonnementskosten per geactiveerde Aansluiting U betaalt per Aansluiting per maand 12,50

Indicatieve tarieflijst Epacity

per minuut exclusief korting 0,040 0,030 0,035 0,034

U betaalt Bellen 50 minuten per maand 5,00 Bellen 150 minuten per maand 7,00 Bellen 300 minuten per maand 9,00 Bellen 500 minuten per maand 13,00

T-Mobile corporate rate plan Maandelijkse abonnementskosten per Aansluiting. Je betaalt per Aansluiting per maand 6,25

Marktrapportage elektronische communicatie april 2006

U betaalt Bellen 90 minuten per maand 7,50 Bellen 150 minuten per maand 11,50 Bellen 200 minuten per maand 15,50 Bellen 300 minuten per maand 19,50

Vodafone Tarieven Voor abonnementen en prepaid

Gemakkelijk zaken doen

Tarievensheets CNE Mobiel

T-Mobile corporate rate plan Maandelijkse abonnementskosten per geactiveerde aansluiting U betaalt per maand 12,50

Even voorstellen: Breedband Beemster. Ruim 50 Ambassadeurs!

Basis Service Snelheid U betaalt Startabonnement (Altijd online) 128 Kbps/ 64 Kbps per maand 7,50. Beltarief per minuut 0,30. Downloadsnelheid in Mbps

Glasvezel. Aanbod: Aansluiting diensten op het netwerk van Fore Freedom

U betaalt Bellen 50 minuten per maand 5,00 Bellen 150 minuten per maand 7,00 Bellen 300 minuten per maand 9,00 Bellen 500 minuten per maand 13,00

HELDER HET ZAKELIJKE ABONNEMENT WAARBIJ Ú DE TOUWTJES IN HANDEN HEEFT

T-Mobile corporate rate plan Maandelijkse abonnementskosten per geactiveerde Aansluiting. U betaalt per Aansluiting per maand 12,50

57.-p/mnd * Telecom NAJAARS VOORDEEL! toestelprijs APPLE IPHONE 6S 16GB. van 85.- voor. Uw onafhankelijke telecomspecialist

Mobiele technologie zorgt ervoor dat je met een smartphone en tablet en draadloos op een laptop of computer kunt werken.

1 van :25

Telecommonitor Q1 - Q2 2017

Downloadsnelheid in Mbps

ANALYSE BELANG ADRES BIJ VERANDEREN INTERNET AANBIEDER

Downloadsnelheid in Mbps

Gestandardiseerde fiche voor gecombineerd tariefplan of pack - Algemeen

1. Wie zijn wij? 2. Waarom zijn we hier? 3. Hoe werkt onze oplossing en wat bieden we aan? 4. Wat is er nodig om van start te kunnen gaan? 5.

Consumentenstrategie Regionale uitrol glasvezel én sneller bestaand netwerk. 15 december 2009

Gestandardiseerde fiche voor gecombineerd tariefplan of pack - Algemeen

De Sky is de limit met high-speed internet via de satelliet!

Vaste telefonie: Aantal retail aansluitingen PSTN + VoB

Prijslijst voor abonnees

Prijslijst voor abonnees

Presentatie van OPTA s jaarverslag 2010

KPN Mobiel abonnementen per 01 juli 2014

Glasvezel. Glas helder!

Voorwaarden deelname KPN Compleet

Zakelijk. Ontspannen zakendoen. Vodafone Power to you. Ontdek de zakelijke alles-in-1 abonnementen

Transcriptie:

Colophon Breedbandmarkt ontwikkelingen 2003-2006 Rapport i.o.v. NMa 587/136.B394 Auteurs: Kamiel Albrecht, Ed Achterberg Telecompaper Molen 28, 3994 DB Houten, Netherlands PO Box 356, 3990 GD, Houten, Netherlands Phone: +31 30 6349690 Fax +31 30 6349699 VAT-number: NL 8091.45.285.B01 Registered in Netherlands under: 30165621 Website: www.telecompaper.com Contact: info@telecompaper.com Telecompaper UK Ltd Registered in England under 05217076 VAT-number: 848 0359 09 Bank Netherlands Rabobank 'Kromme Rijn', Houten Account number: 35.75.15.609 Swift code: RABO NL 2U IBAN: NL 25 RABO 0357 515 609 Bank UK Lloyds TSB Piccadilly Business Centre, London Code 30-96-64 Account number 01229946 Swift code: LOYDGB2L IBAN: GB 40 LOYD 3096 6401 2299 46 1

Inhoudsopgave Introductie Situatie 2003 DSL aanbieders Kabel aanbieders DSL introducties via MDFs door andere operators dan KPN Prijswijzigingen Introductie ADSL2+ Prijswijzigingen (grafieken) Snelheidswijzigingen Snelheidswijzigingen (grafieken) Breedband aanbiedingen (grafieken) Ontwikkeling downloadsnelheid (periode 2003-2006) Kabelaanbieders (periode 2003-2006) DSL-aanbieders (periode 2003-2006) Value added services Introductie VoIP Introductie IPTV Situatie 2006 Bijlagen: Tijdlijn snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, en product introducties 2

Introductie Dit rapport is geproduceerd in opdracht van NMa en exclusief bestemd voor NMa en OPTA. NMA wil graag inzicht krijgen in de prijs- en productontwikkelingen in de Nederlandse breedband markt in samenhang met de competitive response gedurende de jaren 2003 tot en met 2006. Hiervoor heeft Telecompaper een Excelsheet opgesteld met daarin alle breedbanddiensten van de 18 grootste internet service providers in Nederland. Van elke dienst is opgenomen wanneer de prijs, snelheid, promotie en value added service toevoeging veranderden en welke promoties er werden aangeboden. Daarnaast heeft Telecompaper deze PowerPoint presentatie gemaakt met daarin een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen. Details van deze ontwikkelingen zijn terug te vinden in de EXCEL sheet. De rapportage begint met een overzicht van de situatie op de Nederlandse breedbandmarkt op 1 januari 2003, waarna de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van prijzen, snelheden en value-added services worden besproken om tot de beschrijving van de situatie op 31 december 2006 te komen. Na de uitleg over de snelheidsontwikkelingen wordt een overzicht gegeven van de feitelijke downloadsnelheden bij (consumenten) eindgebruikers. Hieruit blijkt o.a. dat de aankondiging van snelheidsverhoging over het algemeen pas een maand of drie later daadwerkelijk effect heeft op de gemiddelde snelheden. De gemiddelde snelheid en prijzen die genoemd worden bij de begin- en eindsituatie zijn berekend door alle prijzen/snelheden van de diensten, die op dat moment werden aangeboden, bij elkaar op te tellen en door het aantal diensten te delen. De producten en diensten die worden beschreven zijn aangeboden op de consumentenmarkt. Telecompaper heeft een selectie gemaakt van in totaal 19 aanbieders van breedband internet via kabel en/of DSL. Deze negentien hadden gedurende de beschreven periode van 2003 tot en met 2006 altijd meer dan 75 procent van de Nederlandse breedbandmarkt in handen. Het verschil in het aantal aanbieders dat op 1 januari 2003 actief was (12) en dat op 1 januari 2007 actief was (17) en het totaal aantal onderzochte aanbieders (19) is te verklaren doordat er aanbieders zijn overgenomen door andere aanbieders en doordat een aantal aanbieders gedurende periode begonnen met het aanbieden breedbanddiensten. 3

Situatie 2003 - DSL aanbieders Op 1 januari 2003 waren er minimaal 48 breedband producten beschikbaar voor de Nederlandse consument. De DSL aanbieders waren verantwoordelijk voor 38 producten waarvan er veertien niet door KPN werden aangeboden. Bbned was verantwoordelijke voor de 2-8 Mbps dienst die werd aangeboden door HCCnet, Demon Internet en XS4ALL. Versatel bood 512 Kbps aan via Zon en de DSL diensten van Demon en Solcon werden via de netwerken van Tiscali (toen BabyXL), bbned en Versatel aangeboden. Het gemiddelde maandbedrag voor een DSL verbinding was 61,23 euro voor een gemiddelde downloadsnelheid van 2148 Kbps. De gemiddelden zijn genomen van de aangeboden maximale downloadsnelheden van alle producten (38) en van de maandprijzen van alle producten. De laagste aangeboden download snelheid voor de DSL aanbieders was 256 Kbps met 64 Kbps upload waarvan de prijs per maand 34,95 euro bedroeg voor alle partijen behalve XS4ALL (36,95 euro) en Het Net (32,95 euro). Demon Internet, XS4ALL en HCCnet boden de hoogste downloadsnelheid aan tussen de 2000 and 8000 Kbps via het netwerk van bbned voor respectievelijk 111 euro, 105 euro en 119 euro per maand. Solcon bood eenzelfde dienst via de netwerken van bbned en Tiscali netwerk aan voor 89 euro per maand en via het netwerk van KPN voor 86,50 euro per maand. 4

Situatie 2003 - Kabel aanbieders De kabelaars boden tien verschillende producten aan verdeeld als volgt: UPC (chello) 1, Essent Kabelcom (@home) 2, Multikabel: 3, Casema (via Wanadoo): 3. Het gemiddelde maandbedrag voor een kabel breedband verbinding was 44,63 euro voor een gemiddelde downloadsnelheids van 1268 Kbps. De gemiddelden zijn genomen van de aangeboden maximale downloadsnelheden van alle producten (10) en van de maandprijzen van alle producten. De kabelaars boden goedkopere diensten dan de DSL providers maar de snelheden waren lager: Essent Kabelcom s @home bood 128/64 Kbps voor 29,95 euro per maand, Multikabel bood dezelfde snelheden voor 19,95 euro per maand en Casema (via Wanadoo) bood 80/32 Kbps voor 19,95 euro per maand. De hoogste downloadsnelheid werd aangeboden door Multikabel met 4120 Kbps en 768 Kbps voor 69 euro per maand, terwijl het hoogste maandbedrag, 89 euro, werd betaald voor de 1530/1024 Kbps verbinding van Multikabel, dus voor de hoogste uploadsnelheid. Ter vergelijking, de hoogste maximum downloadsnelheid die door DSL aanbieders werd aangeboden was 8000 Kbps voor tussen de 86.50 euro en 119 euro per maand. 5

DSL introducties via MDFs door andere operators dan KPN Versatel was de eerste DSL netwerk operator die een breedband dienst op zijn eigen MDF introduceerde via de internet dochter Zon. De dienst werd in 2002 gelanceerd en kostte 34 euro per maand voor 512/128 Kbps verbinding. Versatel heeft op dit moment een dekking van 70 procent van alle Nederlandse huishoudens. Tiscali volgde het voorbeeld in september/oktober van 2003 met de introductie van een 256/128 Kbps verbinding voor 19,95 euro per maand. Tiscali s DSL netwerk heeft een dekking van rond de 60 procent van alle huishoudens. Orange was de laatste operator die DSL via het eigen netwerk ging aanbieden in mei 2005 met een 4000/840 Kbps verbinding voor 23,95 per maand. Het ADSL2+ netwerk van Orange heeft een dekking van 53 procent van alle huishoudens in Nederland. Twee andere partijen, die regelmatig hebben aangekondigd een eigen DSL netwerk te gaan bouwen, Solcon en Scarlet, hebben die plannen op een zeer laag pitje gezet sinds KPN bekend maakte een zogenaamd All- IP netwerk gebaseerd op VDSL technologie te gaan aanleggen. Ook de drie eerstgenoemde operatoren hebben aangegeven dat zij geen investeringen meer doen, zolang de OPTA geen definitieve regulering voor KPN s All-IP netwerk bekend heeft gemaakt. Solcon heeft een DSLAM in Dronten, waarop sinds 2005 eigen DSL diensten worden aangeboden. Daarnaast zijn er een aantal ISPs die gebruik maken van het DSL netwerk van bbned, dat ongeveer 75 procent van de Nederlandse huishoudens bestrijkt, zoals Orange, toen het de Livebox introduceerde in Nederland in 2004, en Hccnet, XS4ALL om een ADSL verbinding te kunnen bieden met een downloadsnelheid van tussen de 2 Mbps en 8 Mbps gedurende de jaren 2002, 2003, 2004. 6

Prijswijzigingen Kabelaars Essent Kabelcom en Casema (via Wanadoo) waren de eerste aanbieders van breedbanddiensten in Nederland die breedband voor minder dan 20 euro per maand introduceerden in juli 2003. Beide diensten waren niet echt breedband (respectievelijk 64 Kbps en 256 Kbps), maar waren dat moment de eerste always on internet verbindingen voor minder dan 20 euro per maand (respectievelijk 17,95 euro and 19,95 euro). In september volgden de DSL aanbieders Het Net (KPN), Versatel (toen nog Zon) en Tiscali met hun eigen producten voor minder dan 20 euro per maand. Het Net kwam met 256 Kbps voor 24,95 per maand waarbij de eerste zes maanden 19,95 per maand betaald diende te worden. Versatel en Tiscali boden een DSL product op hun eigen netwerk aan, beiden een 384/128 verbinding voor respectievelijk 14,95 euro en 19,95 euro per maand. KPN reageerde in januari 2004 met de introductie van Go, een DSL dienst met dezelfde snelheden voor 19,95 euro per maand. In de daarop volgende jaren, waren het vooral snelheidsverhogingen zonder aanpassing van de maandelijkse prijzen, die de hogere breedbandsnelheden steeds goedkoper maakten. Hierbij valt op dat vooral de ISPs die een eigen DSL diensten konden aanbieden (Versatel, Tiscali en Orange) steeds kwamen met aanzienlijke verlagingen, die niet of nauwelijks gevolgd werden door KPN. De kabelaars hebben in verhouding met de DSL aanbieders nauwelijks prijzen aangepast gedurende de beschreven periode (zie ook grafieken op pagina 9). 7

Introductie ADSL2+ De introductie van ADSL2+ was na de introductie van breedband voor minder dan 20 euro per maand de meest opvallende wijziging in prijs/snelheidsverhoudingen op de Nederlandse breedbandmarkt. In mei 2005 was Versatel de eerste provider die een 20 Mbps ADSL2+ verbinding introduceerde voor 39,95 euro per maand. Ter vergelijking, een 8 Mbps DSL verbinding via KPN s DSL netwerk kostte toen rond de 80 euro, terwijl de kabelaars 10 Mbps aanboden voor rond de 70 euro per maand. In augustus kwam Versatel met het Voetbal pakket waarin een 20 Mbps DSL verbinding en live Eredivisie voetbal via IPTV technologie voor 39,95 euro per maand. In mei 2005 introduceerde kabelaar Chello ook een 20 Mbps verbinding met 1 Mbps upload snelheid voor 79,95 per maand. In juni 2006 werd de maandprijs verlaagd naar 59,95 euro. In oktober 2005 volgde Orange het voorbeeld met de introductie van de 20 Mbps ADSL2+ dienst Family voor 23,95 euro per maand of Family met telefonie voor 29,95 euro per maand. Pas in 2006, lanceerde een KPN ISP 20 Mbps, te weten XS4ALL.De maandelijks abonnementprijs was 79.95 euro. Gedurende 2005 heeft Solcon ook ADSL2+ geïntroduceerd via een eigen netwerk, voor 49,95 euro per maand. Aangezien Solcon alleen maar een DSLAM in Dronten had, bood het daarnaast een ADSL2+ dienst aan via het netwerk van Tiscali voor 59.95 euro per maand. In 2006 lanceerde Solcon ook ADSL2+ diensten via de netwerken van bbned en Versatel. Multikabel kwam met een 20 Mbps verbinding in januari 2006, die toen 85 euro per maand kostte. In december 2006 werd de maandprijs verlaagd naar 65 euro. 8

Prijswijzigingen (grafieken) In deze grafieken is per jaar en en per maand aangegeven hoe vaak de prijs van een breedbanddienst is gewijzigd, dus verhoogd of verlaagd. Hieruit valt op te maken dat de kabelaars relatief weinig prijsveranderingen hebben doorgevoerd ten opzichte van de DSL aanbieders, mede doordat zij minder verscheidenheid in snelheden aanboden in 2003 en 2004. Ook KPN heeft weinig prijswijzingen doorgevoerd Bij de DSL aanbieders is een splitsing gemaakt tussen aanbieders die van KPN zijn (o.a. Het Net, Planet Internet, XS4ALL) en aanbieders die onafhankelijk van KPN opereerden. Hierbij valt op dat de meest prijswijzigingen zijn doorgevoerd door onafhankelijke aanbieders. Aantal wijzigingen Aantal wijzigingen 35 30 25 20 15 10 5 0 18 16 14 12 10 8 6 2003 2004 2005 2006 ADSL-KPN ADSL-Other Cable 4 2 0 Jan-03 Jul-03 Jan-04 Jul-04 Jan-05 Jul-05 Jan-06 Jul-06 ADSL-KPN ADSL-Other Cable 9

Snelheidswijzigingen Gedurende 2003, heeft KPN op twee momenten (april en oktober) alle snelheden van haar DSLdiensten verhoogd zonder de maandelijkse prijzen te verhogen. De verhoging van oktober had te maken met de introductie van DSL producten op de eigen netwerken van Tiscali en Versatel. Als tweede reactie op de nieuwe goedkopere diensten lanceerde KPN in januari 2004 een 384/128 Kbps dienst genaamd Go, aan de onderkant van haar breedband portfolio. Op hetzelfde moment werden alle andere KPN DSL producten opgewaardeerd, zonder dat de maandelijkse prijs omhoog ging. Hierdoor werd een 1 Mbps verbinding plotseling de twee na goedkoopste DSLdienst voor rond de 30 euro per maand, terwijl de 2 Mbps verbinding rond de 50 euro per maand ging kosten en de hoogste downloadsnelheid 4 Mbps voor rond de 80 euro per maand. In januari 2005 deed KPN weer een snelheidsverhoging voor alle DSL producten waarbij de hoogste downloadsnelheid 8 Mbps werd. Gedurende 2004 hebben de kabelaars, vooral @home en Casema, een inhaalslag gemaakt door dezelfde tactiek toe te passen, snelheidsverhogingen zonder prijswijzigingen. Zo ging @home Basis van 312 Kbps download op 1 januari 2004 naar 2000 Kbps aan het einde van 2004 voor EUR 29.95 per maand. Casema verdrievoudigde de download snelheid van het Midi product van 512 Kbps naar 1.6 Mbps voor 19,95 euro per maand. Gedurende 2005 bleef KPN de strategie volgen zoals in 2003 en 2004, waarbij in februari en oktober de downloadsnelheden van alle DSL producten verdubbeld werden zonder dat de maandelijkse prijzen omhoog gingen. De alternatieve DSL aanbieders waren gedurende 2005 en 2006 het meest actief met snelheidswijzigingen, maar KPN volgde een eigen koers die niet reactief was op deze wijzingen. De kabelaars Casema en @home volgden KPN door ook hun downloadsnelheden te verhogen voor hetzelfde maandelijkse bedrag. In 2006 heeft Multikabel nog een grote snelheidsverhoging voor de hele breedband portfolio doorgevoerd in november. 10

Snelheidswijzigingen (grafieken) In deze grafieken is per jaar en en per maand aangegeven hoe vaak de snelheid (download en upload) van een breedbanddienst is gewijzigd, dus verhoogd of verlaagd. Er is een verdeling gemaakt tussen kabelaars, ADSL diensten van KPN ISPs en ADSL diensten van andere aanbieders. Hierbij niet gekeken op welk netwerk de ADSL diensten werden aangeboden. Hierbij valt op dat de kabelaars pas in 2005 en 2006 mee zijn gaan doen met het verhogen van download en upload snelheden. En daarbij steeds meer gingen reageren op de acties van DSL aanbieders. Dit is goed te zien in de onderste grafiek tussen Jan-05 en Jul-05. Ook valt op dat in 2006, alle breedbandaanbieders de snelheden hebben gestabiliseerd. Aantal wijzigingen Aantal wijzigingen 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 35 30 25 20 15 10 2003 2004 2005 2006 ADSL-KPN ADSL-Other Cable 5 0 Jan-03 Jul-03 Jan-04 Jul-04 Jan-05 Jul-05 Jan-06 Jul-06 ADSL-KPN ADSL-Other Cable 11

Breedband aanbiedingen (grafieken) In deze grafieken is per jaar en en per maand aangegeven hoe vaak de tijdelijke aanbiedingsprijs van een breedbanddienst is gewijzigd, dus verhoogd of verlaagd. 60 50 Er is een verdeling gemaakt tussen kabelaars, ADSL diensten van KPN ISPs en ADSL diensten van andere aanbieders. Het is interessant om te zien dat in 2006, de kabelaars steeds meer promoties zijn gaan aanbieden in verhouding met de DSL aanbieders. Ook valt op dat in het aantal promoties gegroeid is gedurende de afgelopen twee jaar, wat erop kan duiden dat de huidige breedbandmarkt vooral concurrerend is op het gebied van promoties, nadat de prijzen en snelheden ongeveer gelijk zijn getrokken. Aantal wijzigingen 40 30 20 10 0 14 2003 2004 2005 2006 ADSL-KPN ADSL-Other Cable 12 10 Aantal wijzigingen 8 6 4 2 0 Jan-03 Jul-03 Jan-04 Jul-04 Jan-05 Jul-05 Jan-06 Jul-06 ADSL-KPN ADSL-Other Cable 12

Downloadsnelheid In de volgende sheets geven we een overzicht van de download snelheid per provider, zoals die door de consumenten eindgebruiker wordt ervaren/gemeten. Hiervoor gebruiken we gegevens van Iping Research. Dit bedrijf meet breedbandgegevens bij eindgebruikers. Ze maakt hiervoor gebruik van een programma dat een eindgebruiker installeert op zijn computer. Dit programma meet periodiek een aantal gegevens, waaronder o.a. de downloadsnelheid. Op het moment dat een eindgebruiker de software installeert, geeft hij informatie over zijn geografische locatie (postcode), provider en pakket keuze. De feitelijke download snelheid die de eindgebruiker ervaart wordt beïnvloed door een aantal factoren, zoals de performance van de provider, de afstand van de eindgebruiker t.o.v. de MDF-locatie (DSL), de breedband modem die gebruikt wordt, en of de eindgebruiker gebruik maakt van een Wi-Fi verbinding. Een modem die slecht 8 Mbps ondersteunt, of een Wi-Fi verbinding die slechts 11 Mbps ondersteunt, beperken uiteraard de downloadsnelheid van bijvoorbeeld een 20 Mbps verbinding. De gegevens geven dus de feitelijke, gemiddelde download snelheid per provider per periode (maand) weer over alle pakketten. Deze gemiddelde snelheid is naast bovengenoemde invloeden, afhankelijk van de samenstelling van de installed-base van de provider: hoe meer klanten met een hoge snelheid, hoe hoger de gemiddelde snelheid. De gegevens geven inzicht in de ontwikkelingen van medio 2003 t/m eind 2006. Een geleidelijke stijging van de gemiddelde snelheid wordt veroorzaakt door een wijziging van de samenstelling van de installed-base. Een scherpe stijging gedurende een korte periode is het gevolg van een snelheidsverhoging door de provider. 13

Ontwikkeling downloadsnelheid (periode 2003-2006) 8,192 Gemiddelde gemeten snelheid per provider over alle pakketen. Deze gemiddelde snelheid is mede afhankelijk van de samenstelling van de installed-base van de provider: hoe meer klanten met een hoge snelheid, hoe hoger de gemiddelde snelheid. 7,168 6,144 5,120 4,096 3,072 2,048 1,024 0 Jan-03 Apr-03 Jul-03 Oct-03 Jan-04 Apr-04 Jul-04 Oct-04 Jan-05 Apr-05 Jul-05 Oct-05 Jan-06 Apr-06 Jul-06 Oct-06 @Home Casema Chello Multikabel Orange Cable 12Move Compu serve Demon Direct ADSL hcc!net Het Net Orange Planet Internet Scarlet Solcon Speedlinq Tele2 Tiscali XS4All 14

Downloadsnelheid - Kabelaanbieders (periode 2003-2006) 8,192 Gemiddelde gemeten snelheid per provider over alle pakketen. Deze gemiddelde snelheid is mede afhankelijk van de samenstelling van de installed-base van de provider: hoe meer klanten met een hoge snelheid, hoe hoger de gemiddelde snelheid. 7,168 6,144 5,120 4,096 3,072 2,048 1,024 0 Jan-03 Apr-03 Jul-03 Oct-03 Jan-04 Apr-04 Jul-04 Oct-04 Jan-05 Apr-05 Jul-05 Oct-05 Jan-06 Apr-06 Jul-06 Oct-06 Casema Chello Multikabel Orange Cable @Home 15

Downloadsnelheid - DSL-aanbieders (periode 2003-2006) 8,192 Gemiddelde gemeten snelheid per provider over alle pakketen. Deze gemiddelde snelheid is mede afhankelijk van de samenstelling van de installed-base van de provider: hoe meer klanten met een hoge snelheid, hoe hoger de gemiddelde snelheid. 7,168 6,144 5,120 4,096 3,072 2,048 1,024 0 Jan-03 Apr-03 Jul-03 Oct-03 Jan-04 Apr-04 Jul-04 Oct-04 Jan-05 Apr-05 Jul-05 Oct-05 Jan-06 Apr-06 Jul-06 Oct-06 12Move Compu serve Demon Direct ADSL hcc!net Het Net Orange Planet Internet Scarlet Solcon Speedlinq Tele2 Tiscali XS4All 16

Gemiddelde download snelheden per provider (overzicht) Periode 2003-2006 @Home Casema Chello Multikabel Orange Cable Jan-03 Feb-03 2,237 Mar-03 1,908 852 Apr-03 2,009 846 610 155 May-03 1,926 867 557 260 Jun-03 1,943 979 565 382 Jul-03 1,983 1,022 619 362 Aug-03 1,955 1,038 612 356 Sep-03 1,757 1,033 628 510 Oct-03 1,725 1,053 744 524 Nov-03 1,636 1,057 779 514 Dec-03 1,672 1,048 775 571 Jan-04 1,629 1,025 817 562 Feb-04 1,611 1,055 910 598 Mar-04 1,752 1,154 1,176 629 Apr-04 1,841 1,277 1,194 933 May-04 1,882 1,527 1,207 1,147 Jun-04 2,128 1,661 1,179 1,213 Jul-04 2,587 1,743 1,218 1,219 Aug-04 2,817 887 1,720 1,660 1,216 Sep-04 2,755 1,021 1,844 1,817 1,287 Oct-04 2,707 1,061 1,861 1,794 1,530 Nov-04 2,739 1,271 1,929 2,092 1,555 Dec-04 2,824 1,601 2,569 2,320 1,496 Jan-05 2,711 1,976 3,373 2,358 1,575 Feb-05 2,633 1,807 3,386 2,428 1,616 Mar-05 2,341 1,616 3,065 2,387 1,629 Apr-05 2,209 2,238 3,046 2,522 2,172 May-05 1,936 2,419 3,051 2,304 2,159 Jun-05 2,283 2,385 3,276 2,388 2,206 Jul-05 2,351 2,454 3,332 2,185 2,249 Aug-05 2,253 2,283 3,113 2,020 2,165 Sep-05 2,198 2,113 2,610 1,963 2,134 Oct-05 2,125 2,060 2,618 1,971 2,166 Nov-05 2,194 2,151 2,561 2,877 2,115 Dec-05 2,435 2,023 3,211 3,008 2,137 Jan-06 2,468 2,113 4,509 3,127 2,142 Feb-06 2,487 2,251 5,012 3,246 2,149 Mar-06 2,493 2,701 4,907 3,409 2,587 Apr-06 2,475 3,452 4,910 3,299 3,408 May-06 2,529 3,644 5,418 3,560 3,697 Jun-06 3,170 3,852 5,780 3,343 3,672 Jul-06 3,593 3,801 5,667 3,572 3,637 Aug-06 3,734 3,645 5,578 3,885 3,546 Sep-06 3,799 3,486 6,284 4,081 3,502 Oct-06 3,808 3,567 5,885 3,724 3,459 Nov-06 4,093 3,524 6,102 4,021 3,474 Dec-06 4,382 3,477 6,357 4,287 3,505 DSL Compu serve Direct ADSL hcc!net Het Net Orange Planet Internet Scarlet Solcon Speedlinq Tele2 Tiscali XS4All 12Move Demon Jan-03 Feb-03 678 2,255 Mar-03 1,524 437 584 243 480 1,634 Apr-03 974 584 203 476 636 332 361 1,186 May-03 744 583 201 294 628 523 409 436 1,398 Jun-03 747 527 191 262 591 1,694 381 428 1,248 Jul-03 866 535 192 316 548 2,014 372 415 1,460 Aug-03 858 504 194 297 547 255 2,281 394 451 1,557 Sep-03 818 503 199 340 535 773 1,402 410 410 1,380 Oct-03 953 560 197 333 545 768 1,182 410 440 1,239 Nov-03 1,103 682 273 427 674 1,357 969 480 584 1,246 Dec-03 1,257 712 295 437 706 435 757 544 663 1,261 Jan-04 1,480 1,081 472 726 1,025 583 1,354 668 899 1,667 Feb-04 1,728 735 1,425 673 970 1,347 1,252 1,402 781 1,112 1,997 Mar-04 1,795 667 1,350 601 947 1,257 976 1,527 778 1,155 1,873 Apr-04 2,272 655 1,321 577 922 1,240 851 1,674 775 1,227 1,895 May-04 2,247 671 1,284 562 938 1,228 855 1,596 798 1,206 1,947 Jun-04 2,064 749 1,399 584 996 1,368 1,026 1,620 930 1,331 2,101 Jul-04 2,161 764 1,416 626 1,021 1,546 993 1,948 1,000 1,330 2,127 Aug-04 2,060 756 1,435 641 1,037 1,543 1,070 1,885 994 1,302 2,095 Sep-04 2,058 761 1,392 649 1,000 1,540 989 1,758 998 1,277 2,075 Oct-04 1,828 774 1,382 609 1,013 1,480 1,021 1,342 954 1,277 2,038 Nov-04 2,059 2,049 781 1,412 638 992 1,500 1,088 2,095 964 1,360 2,046 Dec-04 2,272 2,117 792 1,445 643 984 1,512 984 2,258 996 1,377 2,081 Jan-05 1,814 2,409 760 1,475 627 970 1,473 1,836 1,086 2,464 1,043 1,516 2,106 Feb-05 1,632 2,362 978 1,843 832 1,182 1,814 1,653 1,338 2,305 1,219 1,870 2,432 Mar-05 1,519 2,097 1,168 2,027 908 1,350 2,110 957 1,595 2,268 1,340 2,042 2,767 Apr-05 1,370 2,100 1,242 2,098 907 1,426 2,164 999 1,812 2,307 1,389 2,083 2,755 May-05 1,236 2,144 1,277 2,145 894 1,453 2,168 996 1,714 2,435 1,344 2,280 2,838 Jun-05 604 1,413 2,095 1,286 2,146 894 1,473 2,214 1,471 1,485 2,715 1,321 2,399 2,788 Jul-05 1,009 1,591 1,871 1,276 2,080 903 1,365 2,204 1,356 981 2,649 1,577 2,331 2,751 Aug-05 1,177 1,867 1,728 1,269 2,006 898 1,443 2,137 1,000 1,153 2,425 2,578 2,192 2,750 Sep-05 1,560 2,226 1,520 1,307 2,064 932 1,524 2,145 1,348 1,250 2,507 3,342 2,248 2,812 Oct-05 1,636 2,362 1,531 1,295 2,010 934 1,645 2,092 1,048 1,507 2,803 3,467 2,197 2,715 Nov-05 1,891 1,423 1,261 2,004 1,017 1,696 2,034 851 1,417 3,079 4,128 2,304 2,694 Dec-05 2,125 2,451 1,419 1,791 2,518 1,522 3,344 2,529 1,009 1,804 3,213 4,539 2,714 3,321 Jan-06 2,341 2,598 1,477 2,384 3,077 1,929 3,994 3,206 851 2,640 2,963 5,070 3,090 4,082 Feb-06 2,475 2,603 1,519 2,483 3,044 1,939 4,255 3,247 842 2,882 3,193 4,758 3,240 4,179 Mar-06 2,607 2,694 1,787 2,452 3,042 1,938 4,284 3,261 1,024 3,194 3,245 4,648 3,283 4,212 Apr-06 2,949 2,663 2,347 2,325 3,084 1,944 4,528 3,136 1,238 2,904 3,506 4,486 3,269 3,995 May-06 3,437 2,651 3,090 2,467 3,143 1,968 5,046 3,169 1,197 2,966 3,593 4,892 3,515 4,126 Jun-06 3,440 2,633 3,142 2,491 3,188 2,016 5,046 3,248 1,214 3,246 3,612 4,884 3,989 4,274 Jul-06 3,561 2,651 3,048 2,495 3,092 2,030 5,288 3,242 1,258 3,374 3,536 5,186 4,387 4,298 Aug-06 3,377 2,827 2,799 2,471 3,099 2,075 5,146 3,194 1,117 3,244 3,560 4,945 4,295 4,236 Sep-06 3,424 2,776 2,772 2,454 3,134 2,100 5,229 3,248 1,210 3,295 3,629 4,904 4,590 4,214 Oct-06 3,114 2,817 2,956 2,476 3,037 2,090 5,285 3,198 1,423 3,339 3,421 4,829 4,588 4,393 Nov-06 3,097 2,761 2,633 2,536 2,759 2,103 5,160 3,148 1,468 3,507 3,305 4,819 4,646 4,385 Dec-06 3,099 2,953 2,497 2,566 2,668 2,146 5,512 3,177 1,329 3,731 4,156 5,042 4,822 4,463 17

Value added services XS4ALL en Solcon waren in 2003 de enige ADSL aanbieders die een spamfilter, anti-virus software en firewall in alle DSL pakketten hadden zitten. Multikabel bood een spamfilter en anti-virus software in alle kabelinternet pakketten. Planet Internet en Chello boden een gratis spamfilter aan voor alle pakketten, terwijl Planet Internet ook gratis firewall en anti-virusdiensten aanbood bij twee duurdere DSL pakketten. In september en oktober van 2003 begon Tiscali met het aanbieden van DSL producten op het eigen netwerk waarbij ook een gratis spamfilter en e-mail virus dienst werden aangeboden. Versatel volgde, maar hield er in 2004 ook weer mee op. Casema startte met gratis spamfilter en anti-virussoftware in april 2004 en CompuServe startte met gratis spamfilter in augustus 2004. In 2005 zette Het Net de trend met gratis anti-virus software vanaf februari gevolgd door Planet Internet die in april alle VAS diensten begon aan te bieden als onderdeel van alle DSL producten. Demon introduceerde gratis spamfilter en anti-virus software in dezelfde maand. 12move kwam met een gratis spamfilter in oktober 2005 en CompuServe voegde gratis anti-virus software toe in januari 2006, gevolgd door Tele2 met gratis anti-virus in februari van dat jaar. Aan het einde van 2006, waren Orange en Scarlet de enige ISPs die geen gratis spamfilter, anti-virus of firewall diensten bij hun DSL en/of kabel producten aanboden. 18

Introductie VoIP Multikabel biedt sinds eind 2002 VoIP diensten aan. De kabelaars chello en @home boden in 2003 al telefoniediensten aan die werden omgezet in VoIP diensten door chello in het eerste kwartaal van 2005 en door @home in november 2005. Scarlet introduceerde Scarlet One (breedband, VoIP en mobiel) in november 2004 en werd direct gevolgd door Solcon die VoIP diensten in december 2004 begon aan te bieden. Versatel introduceerde VoIP in het begin van 2005, gevolgd door Tiscali in maart, Orange in mei en Casema in juni. KPN s XS4ALL introduceerde een web-based VoIP dienst in november en CompuServe introduceerde VoIP in december. KPN volgde met InternetPlusBellen eerst bij Direct ADSL in september 2005 en toen bij Planet Internet in februari 2006, gevolgd door Het Net aan het einde van 2006. 19

Introductie IPTV In augustus 2005 introduceerde Versatel een 20 Mbps DSL verbinding om haar voetbalproduct te kunnen aanbieden (ADSL2+), waarbij de gebruikers via IPTV technologie live Eredivisie voetbal op hun TV konden kijken. De dienst kostte 39,95 euro per maand. Pas in februari van 2007 lanceerde KPN een eigen TV via ADSL dienst, genaamd Mine. Anderen operators zoals Tiscali, Orange en Solcon, hadden wel plannen voor IPTV diensten, maar die zijn of vertraagd (Orange) of op een laag pitje gezet na een test periode (Tiscali). Solcon is pas van plan IPTV diensten te gaan uitrollen als de content markt goed ontwikkeld is, wat op moment nog niet het geval is. 20

Situatie 2006 Aan het einde van 2006 werden er minimaal 80 breedband producten aangeboden door 17 aanbieders. 21 van die producten werden aangeboden door kabelaars, de overige 59 diensten door DSL aanbieders. Bij de kabelaars bieden Casema (ook via Orange) en @home ieder 4 verschillende snelheden aan en Multikabel en chello ieder 5 verschillende snelheden. De laagste download snelheid is 384 Kbps en de hoogste downloadsnelheid is 22 Mbps. De gemiddelde download snelheid was iets meer dan 7 Mbps voor een gemiddelde maand prijs van 42,67 euro. De laagste maandprijs was 14,95 euro voor chello s 384/182 Kbps dienst terwijl @home een 1 Mbps dienst aanbood voor 17,95 euro per maand. De duurste kabelbreedbanddiensten kosten 69,95 euro per maand en bieden 12.5 Mbps download met 1 Mbps upload bij Casema en 15 Mbps met 1 Mbps upload bij @home, terwijl de hoogste downloadsnelheid (20 Mbps) door Multikabel voor 65 euro en door chello voor 59.95 per maand wordt aangeboden. Bij de DSL aanbieders is de laagste downloadsnelheid 375 Kbps voor de producten van Het Net en Planet Internet, die de gebruiker per minuut laten betalen. De laagste maandprijs wordt aangeboden door Tiscali s 12move: 10 euro voor een 2 Mbps aansluiting. De hoogste downloadsnelheid is 20 Mbps met een uploadsnelheid van 1.024, die wordt aangeboden door Orange, Tele2, Tiscali, Solcon en XS4ALL, waarbij opvalt dat XS4ALL meer dan het dubbele per maand vraagt (79,95 euro) dan de maandelijkse prijs van tussen de 25 en 35 euro die door de anderen wordt gevraagd. De gemiddelde downloadsnelheid was 6.5 Mbps voor een gemiddelde maandprijs van 35,92 euro per maand. 21

Bijlagen Nu volgt een aantal slides waarop per jaar en maand is beschreven welke snelheids- en prijsverwijzigingen en welke productintroducties door alle aanbieders, die zijn meegenomen in dit onderzoek, werden gedaan. 22

Snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, product introducties in 2003 Januari Februari Maart April @home verdubbelt de snelheden van zijn Basis abonnement naar 312/128 terwijl de prijs gelijk blijft op EUR 29,95 per maand; Planet Internet verhoogt download snelheid van Advanced naar 1536 (1024) voor 88,15 per maand en van Comfort naar 768/128 Kbps (512/64 Kbps) voor 52,25 per maand; Tiscali verhoogt Basis snelheden van 512/64 Kbps naar 768/128 Kbps voor 49,50 per maand en Plus snelheden van 1024/256 naar 1536/256 Kbps voor 79,95 per maand. Versatel verhoogt Basic snelheden naar 768/128 Kbps voor 52,95 per maand en de Extra snelheden naar 1536/256 Kbps voor 83,87 per maand. XS4ALL verhoogt Basic snelheden naar 768/128 Kbps voor 51,15per maand en de Fast snelheden naar 1536/256 Kbps voor 86,10 per maand. Juni HCCnet verhoogt downloadsnelheid voor Basis (47,95 euro) naar 768 Kbps en van Plus (79,32) naar 1532 Kbps Juli @home introduceert Budget voor 17,95 per maand met 64/28 Kbps Chello breidt zijn breedband portfolio uit met Easy (400/64 Kbps) voor 22,95 per maand, Light (768/64 Kbps plus 500 MB data limiet) voor 32, 95 per maand en Plus (3000/384) voor 79,95 per maand. September Het Net introduceert Voordeel Surfen met 265/64 Kbps plus 250 MB data limiet voor 24,95 per maand; Orange verhoogt snelheden van Cable Basic naar 512/128 Kbps (300/64 Kbps) voor EUR 32,95 per maand, verhoogt ook de snelheden van Cable Easy naar 256/64 Kbps (80/32 Kbps) voor 19,95 per maand en ook de snelheden van Cable Premium van 800/128 Kbps naar 1024/128 Kbps voor 49,50 per maand. Orange introduceert Cable Power met 2048/320 Kbps voor 69,50 per maand. Tiscali introduceert Start (384/128 1 GB) voor 19,95 per maand en Surf (512/256 2GB) voor 22,45 per maand; Versatel introduceert Budget 384/128 Kbps voor 14,95 per maand inclusief telefonie met EUR 5 per maand verplichte omzet. Oktober Demon Internet introduceert 8 Mbps dienst voor 69,95 per maand en verlaagt de prijzen voor de bestaande 512, 1024, en 2048 diensten naar respectivelijk 19,95; 39; en 55 euro per maand. Planet Internet verhoogt de snelheden van Advanced naar 2048/320, van Comfort naar 1024/160 en van Standard naar 384/96 (256/64) voor 34,90 per maand. Tiscali introduceert Live 3 Mb (3072/512 Kbps 20 GB) voor 49,95 per maand en Family 2 Mb (2048/256, 20 GB) voor 39,95 per maand. Tiscali verhoogt de snelheden van Basis naar 1024/160 voor 49,95 per maand, van Light naar 384/96 Kbps voor euro 29,95 per maand en van Plus naar 2048/320 voor 79,95 per maand. Versatel verhoogt snelheden van Basic naar 1024/160 Kbps, van Extra naar 2048/320 Kbps, van Lite naar 384/96 Kbps voor 29,95 (ipv 256/64 Kbps voor 34,95). Versatel verhoogt ook snelheden van Family (512/128 naar 768/128 Kbps) voor 34 euro per maand en van Plus (768/128 naar 1536/256 Kbps) voor 54 euro per maand. XS4ALL verhoogt snelheden van Basic naar 1024/160 Kbps, van Fast naar 2048/320 Kbps, van Lite naar 384/96 Kbps voor 34,95 (ipv 256/64 Kbps voor 39,95). XS4ALL verlaagde de prijs voor Power 2-8Mb van 119 euro per maand naar 84,95 euro en de upload snelheid van 512 naar 1024 Kbps. November December 23

Snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, product introducties in 2004-I Januari CompuServe lanceert DSL diensten via het Tiscali netwerk. 512/256 voor 24,95 per maand, 1024/512 voor 39,95 per maand, 2048/1024 voor 52,25 per maand en 4096/1024 voor 79,95 per maand. HCCnet introduceert Start (384/128 Kbps plus 250 MB data limiet) voor 24,60 per maand. Basis wordt 2048/320 voor 47,35, Lite verviervoudigt naar 1024/320 plus 250 Mb datalimit voor 34,95 per maand, Plus wordt 4096/640 voor 79,32 per maand Het Net verhoogt snelheden van Voordeel Surfen naar 384/128 Kbps plus 1.5 GB data limiet voor dezelfde prijs 24,95 per maand. Het Net introduceert Instap Surfen (384/128 Kbps plus 250 MB) voor 19,95 per maand en verhoogt snelheden ADSL Surfen naar 1024/320 plus 8 GB (ipv 750 MB) data limiet voor 32, 95 per maand. KPN introduceert Direct ADSL met vier variaties: Basic (2048/320 20 GB) voor 49,95 per maand, Extra (4096/640 80 GB) voor 74,95 per maand, Go (384/128 1.5 GB) voor 21,95 per maand en Lite (1024/320 8 GB) voor 29,95 per maand Orange introduceert Go (384/128 Kbps plus 250 MB data limiet) voor 26,95 per maand. Basic wordt 2048/320 voor 52,25, Lite verviervoudigt naar 1024/320 voor 34,95 per maand, Plus wordt 4096/640 voor 88,15 per maand Planet Internet introduceert Economy (384/128 Kbps plus 1 GB data limiet) voor 26,95 per maand. Comfort wordt 2048/320 voor 54,95 (ipv 52,25), Standard wordt 1024/320 voor 34,90 per maand, Advanced wordt 4096/640 voor 79,95 (ipv 88,15) per maand; Scarlet introduceert One with 512/256 Kbps voor 39,95 per maand, One Snel met 1024/512 Kbps voor 59,95 per maand en One Extra met 8000/512 Kbps voor 79,95 per maand Solcon verlaagt de prijzen voor 1024/512 en 2048/512 Kbps producten via de netwerken van bbned en Tiscali naar 29,95 en 39,95 euro per maand (oud: 44,95 en 79 per maand). De prijs voor 512/128 Kbps via bbned wordt 24,94 ipv 29,95 en via Tiscali wordt het 19,95 per maand ipv 29,95 per maand. De 8000/1024 Kbps dienst via Bbned wordt verlaagd van 89 euro naar 59,95 euro per maand en hetzelfde geld voor de 2-8 Mbps/1024 dienst via Tiscali s netwerk. Solcon introduceert DSL diensten via het Versatel netwerk: 384/128 Kbps voor 24,95 per maand, 1024/320 voor 34,95 per maand en 2048/512 voor 49,95 per maand. Solcon s 8000/1024 Kbps via KPN wordt goedkoper van 86,50 euro naar 79,95 euro per maand. Tiscali introduceert Go (384/128 Kbps) voor 26,95 per maand. Tiscali verhoogt de snelheden voor Basis van 1024/160 naar 2048/320 bij gelijkblijvende prijs van 49,95 euro per maand, de snelheden van Light gaan van 384/128 Kbps voor 29,95 per maand naar 1024/320 Kbps voor 34,95 per maand en Plus wordt verdubbeld naar 4096/640 Kbps voor nog steeds 79,95 per maand. Versatel introduceert ADSL Gratis, 384/128 Kbps voor EUR 0 per maand, klanten betalen de tijd die men online is. Versatel introduceert Go (384/128 Kbps) voor 26,95 per maand. Versatel verandert de voorwaarden van Budget (via eigen netwerk) door een 250 MB data limiet toe te voegen (384/128 Kbps voor 14,95 per maand plus telefonie voor EUR 5). Versatel verandert de snelheden van Basic, Lite naar 2048/320 en 4096/640 Kbps voor 52,95 en 34,95 per maand. XS4ALL introduceert Start (384/128 Kbps) voor 29,95 per maand. Basic wordt 2048/320 voor 59,95 (ipv 51,15), Lite wordt 1024/320 voor 39,95 ipv 36,95 per maand, en Fastwordt 4096/640 voor 79,95 (ipv 86,10) per maand; Februari @home verhoogt upload snelheid van Breedband naar 256 Kbps (2560/256 voor 47,95); Chello verhoogt snelheden van Classic van 1500/128 Kbps naar 2560/384 Kbps voor dezelfde maandelijkse prijs van 49,95 euro. Tegelijkertijd wordt de uploadsnelheid van Easy van 400/64 Kbps naar 400/128 Kbps verhoogd. Light wordt 1024/128 Kbps ipv 768/64 Kbps voor nog steeds 32,95 per maand en Plus gaat voor 3000/384 Kbps naar 4068/512 Kbps voor dezelfde prijs (79,95 euro) per maand. Chello introduceert Starter met 128/64 Kbps voor 14,95 per maand. Demon Internet introduceert gratis anti-spam software bij alle ADSL diensten. Tiscali verhoogt de uploadsnelheid van Family 2Mb naar 320 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven en verhoogt de downloadsnelheid van Surf naar 756 ipv 512 Kbps en de prijs voor Surf van 22,45 euro naar 24,95 euro per maand. Tiscali vervangt Live3Mb door Live4Mb voor dezelfde maandelijkse prijs van 49,95 euro voor 4096/640 Kbps. Tiscali introduceert Smart voor 29,95 per maand inclusief 1248/320 kbps en 4 GB data limiet. 24

Snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, product introducties in 2004-II Maart April Casema ntroduceert breedbandinternetdiensten onder hun eigen naam: Midi (512/128 Kbps) voor EUR 19,95 per maand, Multi (1532/192) voor 32,95 per maand, Maxi (3072/512 Kbps) voor 49,50 per maand en Mega (6144/768 Kbps) voor 69,95 per maand. Orange verdubbelt de downloadsnelheid van Cable Basic naar 1024 Kbps en verdubbelt de snelheden van Power naar 4096/512 ipv 2048/320 Kbps en van Premium van 1024/128 Kbps naar 2048/384 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Versatel introduceert Budget (384/128 Kbps) exclusief Bel voordelig voor 14,95 euro per maand. Versatel verlaagt de maandelijkse prijs voor Family naar 29 euro (was 34 euro) en verhoogt de snelheden naar 1024/320 ipv 768/128 Kbps Mei @home verandert Basis van 384/64 Kbps naar 768/128 Kbps voor 29,95 per maand. Juni @home verandert Basis van 768/128 Kbps voor 29,95 per maand naar 4000/512 Kbps voor 47,95 per maand. Juli 12Move introduceert ADSL diensten via Tiscali: Super 512/256 Kbps voor 18,95 en Super Plus (1024/320 Kbps voor 26,95 per maand. En via KPN Super (416/160) voor 26,95 per maand en Super Plus 1120/352 Kbps voor 34,95 per maand Chello verhoogt de uploadsnelheid van Light van 128 Kbps naar 256 Kbps voor dezelfde prijs (32,95). HCCnet verhoogt de snelheden voor Start van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Lite van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Basis van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Plus van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. HCCnet verlaagt de prijs voor Pro 8 (2-8 Mbps/512 Kbps) van 105 euro naar 98 euro. Het Net verhoogt de snelheden voor Instap Surfen en Voordeel Surfen van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, en voor ADSL Surfen van 1024/320 naar 1120/352 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Het Net introduceert Tijd Surfen voor 7,95 per maand met een ADSL verbinding van 256/128 Kbps waarbij de gebruiker betaald voor elke minuut die hij/zij online is. KPN verhoogt de snelheden voor Direct ADSL Go van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Lite van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Basic van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Extra van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Orange verhoogt de snelheden voor Go van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Lite van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Basic van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Plus van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Orange verdubbelt de downloadsnelheid van Direct via Bbned naar 512 Kbps zonder prijsverandering Planet Internet verhoogt de snelheden voor Economy van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Standard van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Comfort van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Advanced van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Tiscali verhoogt de snelheden voor Go van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Light van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Basis van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Plus van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Versatel verhoogt de snelheden voor Go van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Lite van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Basic van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Plus van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. XS4ALL verhoogt de snelheden voor Start van 384/128 Kbps naar 416/160 Kbps, voor Lite van 1024/320 naar 1120/352 Kbps, voor Basic van 2048/320 Kbps naar 2240/416 Kbps en voor Fast van 4096/640 naar 4480/704 Kbps bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. Augustus CompuServe introduceert Direct ADSL diensten: Go (416/60 Kbps) voor 26,95 per maand, Lite (1120/352 Kbps) voor EUR 34,95 per maand, Basic (2240/416 Kbps) voor 54,95 per maand en Extra (4480/704 Kbps) voor 79,95 per maand. CompuServe verlaagt de maandelijkse prijzen voor ADSL 1024/512 Kbps van 39,95 naar 34,95, voor 2048/1024 van 52,95 naar 49,95 en voor ADSL 4096/1024 Kbps van 79,95 naar 54,95 per maand. Multikabel verhoogt de snelheden voor Easy van 128/64 Kbps naar 256/64 Kbps, voor Power van 1530/360 Kbps naar 2560/512 Kbps, voor XL-lerate 4120/768 Kbps naar 5120/1024 Kbps en voor X-tra 1530/1024 naar 10000/2048 bij gelijkblijvende maandelijkse tarieven. 25

Snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, product introducties in 2004-III September Orange verhoogd de snelheden van zijn kabel producten. Basic wordt 1536/192 Kbps ipv 1024/128 Kbps, Easy wordt 512/128 Kbps ipv 256/64 Kbps, Power wordt 6144/768 ipv 4096/512 Kbps en Premium wordt 3072/576 Kbps ipv 2048/348 Kbps. Oktober @home introduceert Family voor 37,95 per maand: 1500/256 Kbps. 12Move verhoogt snelheid van Super Plus via Tiscali naar 1536/320 ipv 1048/320 Kbps en geeft een maand voor 8,95 bij Super via Tiscali. Chello verhoogt Classic van 2560/384 Kbps naar 4096/1024 Kbps voor nog steeds 49,95 per maand. November Planet Internet introduceert Time voor 9,95 per maand met een ADSL verbinding van 256/128 Kbps waarbij de gebruiker betaald voor elke minuut die hij/zij online is. December @home verandert Budget naar 256/64 Kbps voor 17,95 per maand (oud 64/28 Kbps). 26

Snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, product introducties in 2005-I Januari: HCCnet introduceert Pro2 voor 29,95 per maand met 2048/1024 Kbps12move verhoogt de snelheden van Super en Super Plus via het KPN netwerk van 416/160 Kbps naar 800/250 kbps en van 1120/352 Kbps naar 1600/512 kbps zonder prijsverhoging. Solcon verlaagt de maandprijs voor 1024/512 via Tiscali s netwerk van 29,95 naar 24,95 euro per maand, van 2048/1024 via Tiscali van 39,95 naar 29,95 euro per maand en van 2-8Mbps/1024 via Tiscali van 59,95 naar 49,95 euro per maand. Solcon introduceert twee nieuwe DSL diensten via Tiscali s netwerk: 4096/1024 voor 39,95 euro per maand en 20000/1024 via ADSL2+ voor 59,95 euro per maand. Solcon introduceert DSL via KPN s wholese broadband access: 1536/256 Kbps voor 24,95 euro per maand, 3072/1024 voor 49,95 euro per maand en 8000/1024 Kbps voor 59,95 euro per maand. Solcon introduceert DSL diensten via een eigen DSLAM in Dronten: 1024/512 voor 19,95 per maand, 2048/512 voor 23,95 per maand, 4096/1024 voor 29,95 per maand, 8000/1024 voor 39,95 per maand en 20000/1024 (ADSL2+) voor 49,95 euro per maand. Solcon verlaagt de maandprijzen voor DSL van Versatel: 384/128 Kbps wordt 19,95 ipv 24,95 euro per maand, 1024/320 wordt 22,95 ipv 34.95 euro per maand en 2048/512 wordt 29,95 euro ipv 49.95 euro. Februari 12move verhoogt de snelheden van Super en Super Plus via het KPN netwerk van 416/160 Kbps naar 800/250 kbps en van 1120/352 Kbps naar 1600/512 kbps zonder prijsverhoging. HCCnet introduceert ADSL diensten via Tiscali s netwerk: S geeft 512/256 Kbps voor 19,95 euro per maand, M (1248/640) voor 29,95 euro per maand, L (2816/768) voor 39,95 euro, XL (4096/1024) voor 49,95 euro per maand en XXL (8096/1024) voor 59,95 euro per maand. HetNet verhoogt de snelheden van Instap Surfen en Voordeel Surfen van 416/160 naar 800/256 Kbps, van Tijd Surfen naar 288/128 Kbps ipv 256/128 Kbps en van ADSL Surfen van 1120/352 naar 1600/512 bij gelijkblijvende maandprijzen. KPN verhoogt de snelheden van Direct Basic naar 3200/768 ipv 2240/416, van Direct Extra naar 8000/1024 ipv 4480/704, Direct Go van 416/160 naar 800/256 Kbps en Direct Lite van 1120/352 naar1600/512 bij gelijkblijvende maandprijzen. Planet Internet verhoogt de snelheden van Comfort naar 3200/768 ipv 2240/416, van Advanced naar 8000/1024 ipv 4480/704, Economy van 416/160 naar 800/256 Kbps en Standard van 1120/352 naar1600/512 en van Time naar 288/128 Kbps bij gelijkblijvende maandprijzen. XS4ALL verhoogt de snelheden van Basic naar 3200/768 ipv 2240/416, van Fast naar 8000/1024 ipv 4480/704, Start van 416/160 naar 800/256 Kbps en Lite van 1120/352 naar1600/512 bij gelijkblijvende maandprijzen. Versatel verhoogt snelheden van Basic naar 3200/768 ipv 2240/416, van Extra naar 8000/1024 ipv 4480/704, Go van 416/160 naar 800/256 Kbps en Lite van 1120/352 naar1600/512 bij gelijkblijvende maandprijzen. Maart Casema introduceert Budget voor 17,95 per maand met 256/64 Kbps. Casema verhoogt de snelheden van Maxi naar 4000/770 ipv 3073/256 Kbps, van Mega naar 10000/1050 ipv 6144/756 Kbps, van Midi naar 850/260 ipv 512/128 Kbps van Multi naar 2000/520 ipv 1532/192 Kbps bij gelijkblijvende prijzen. Chello verdubbelt de datalimiet van Easy van 500 Mb naar 1 GB en verhoogt de downloadsnelheid van 412 naar 500 Kbps bij een gelijkblijvende maandprijs van 22,95 euro per maand. Chello verhoogt de snelheden van Light naar 2048/512 ipv 1024/256 Kbps, van Plus naar 8192/1024 ipv 4096/1024 Kbps en van Start naar 256/64 ipv 128/64 Kbps bij gelijkblijvende maandprijzen. Demon Internet verlaagt de maandprijs voor 1024/512 Kbps van 39 euro naar 29 euro, voor 2048/1024 Kbps van 55 naar 34,50 euro per maand. HCCnet introduceert Pro250 (250/250 Kbps) voor 26,95 euro, Pro500 (500/256 Kbps) voor 27,95 per maand, Pro1 (1024/512 Kbps) voor 29,95 euro per maand. Tegerlijkertijd wordt de maandelijkse prijs voor Pro2 (2048/1024 Kbps) verhoogt van 29,95 naar 45,95 euro en wordt de maandprijs voor Pro8 (8064/1024 Kbps) verlaagt van 98 euro naar 62,50 euro. HCCnet verhoogt de snelheden van Basis (2240/416 Kbps) naar 3200/768 Kbps voor 52,95 euro ipv 47,35 euro per maand, verhoogt de snelheden van Lite van 1120/352 naar 1600/512 Kps voor dezelfde maandprijs (34,95 euro) en de snelheden van Start worden 800/256 Kbps ipv 416/160 Kbps en verhoogt de maandelijkse prijs van 24,60 naar 25,95 euro. HCCnet Plus wordt 8000/1024 ipv 4480/704 voor dezelfde maandprijs van 79,32. 27

Snelheidsveranderingen, prijsveranderingen, product introducties in 2005-II Vervolg maart Multikabel introduceert Family met 768/128 Kbps voor 29 euro per maand. Orange verhoogt de maanprijs van Direct (via Bbned) van 22,95 euro naar 23,95 voor 512/256 Kbps. Orange verhoogt de snelheden van Basic van 2240/416 Kbps naar 3200/768 Kbps, Go van 416/160 naar 800/256 Kbps, Lite van 1120/352 naar 1600/512 Kbps en Plus van 4460/704 Kbps naar 8000/1024 Kbps bij gelijkblijvende maandprijzen. Orange introduceert Family voor 23,95 per maand met 4000/256 Kbps. Orange verhoogt de snelheden van Direct (via Bbned) van 512/256 Kbps naar 1024/512 Kbps voor dezelfde maandprijs van 23,95 euro. Tiscali introduceert Budget via eigen netwerk met 384/128 Kbps voor 14,95 per maand met 1 GB datalimiet en voor 16,95 per maand zonder datalimiet en Start met 512/160 Kbps voor 24,95 per maand met 1 GB data limiet en 26,95 euro per maand zonder datalimiet. Smart wordt de downloadsnelheid verdubbeld naar 2048/320 Kbps en de datalimiet afgeschaft voor nog steeds 29,95 euro per maand en bij Surf worden de snelheden verhoogt van 768/256 Kbps naar 1024/320 Kbps, de datalimiet afgeschaft en de maandprijs verhoogt van 24,95 euro naar 26,95 euro. Tiscali vervangt Family 2MB (2048/320 Kbps + 20 GB data limiet) door Family (4096/640 Kbps zonder data limiet) voor dezelfde maandprijs van 39,95 euro en vervangt Live 4MB (4096/640 met 20 GB datalimiet) door Live met Telefonie (4096/640 Kbps zonder data limiet met telefonie) voor dezelfde maandprijs van 49,95 euro. Versatel verlaagt de maandprijs van Plus naar 39,95 euro ipv 44 euro voor 2048/512 Kbps. April Mei Versatel introduceert 20MB voor 39,95 euro per maand met 20000/1000 Kbps. Juni @home verhoogt de snelheden van Budget van 256/64 Kbps naar 500/125 Kbps voor dezelde maandprijs: 17,95 euro en van Family van 1500/256 Kbps naar 2000/400 Kbps voor dezelfde maandprijs van 37,95 euro. 12move stopt met KPN DSL diensten verkoop 12move vervangt Super en Super Fast via Tiscali door 2MB (2048/320 Kbps voor 20,95 per maand, 3MB (3096/512 Kbps) voor 29,95 per maand en 8MB (8064/1024 Kbps) voor 39,95 per maand. Chello verlaagt de prijs van Extreme van 79,95 naar 59,95 voor 20480/1024 ipv 20000/1024 Kbps Demon Internet introduceert 4096/1024 Kbps voor 55 euro per maand. Tiscali verhoogt de snelheden van Surf naar 1536/320 Kbps voor 24,95 euro per maand en biedt Speciaal nu ook met telefonie aan voor 29,95 euro per maand. Tiscali introduceert Voordeel met 992/320 Kbps voor 19,95 euro per maand en stopt met het aanbieden van Smart en Start Juli Augustus @home verhoogt de snelheden van Basis van 768/128 Kbps naar 1000/250 Kbps voor dezelde maandprijs: 29,95 euro, van Breedband van 4000/512 naar 5000/600 Kbps voor dezelfde maandprijs van 47,95. Demon vervangt zijn 1024/512 Kbps dienst door 1536/768 Kbps en verlaagt de maandprijs van 29,90 naar 24,95 euro en vervangt de 2048/1024 Kbps dienst door 3072/1024 Kbps, verlaagt maandprijs van 34,50 naar 29,95 euro en introduceert een 6016/768 Kbps dienst voor 39,95 euro per maand. HCCnet verdubbelt de upload snelheid van Pro8 naar 1024 Kbps voor dezelfde maandelijkse prijs van 62,50 euro. KPN introduceert Direct ADSL zonder KPN telefoon aansluiting: Go (800/256 Kbps) voor 30,95 euro, Lite (1600/512 Kbps) voor 35,95 euro, Basic (3200/768 Kbps) voor 52,95 euro en Extra (8000/1024) voor 74,95 euro per maand. Orange verdubbelt de uploadsnelheid van Cable Easy naar 520 ipv 250 Kbps voor dezelfde maandprijs (32,95 euro). Versatel introduceert Voetbal voor 39,95 per maand met 20000/1000 Kbps en live Eredivisievoetbal. Versatel verlaagt de maandelijkse prijs voor Plus (2048/512 Kbps) van 39,95 naar 29,95 euro. HCCnet verdubbelt de upload snelheid van Pro8 naar 1024 Kbps voor dezelfde maandelijkse prijs van 62,50 euro. 28