Bemesting van tuinen en openbaar groen Jan Ties Malda LABORATORIUMACTIVITEITEN Bodem Gewas Water KENNISONTWIKKELING Bemestingsadviezen en bemestingsproeven Gewasmonitoring Historie ALTIC Vanaf 1992 ALF (Agrarisch laboratorium Flevoland) Parallel bestond TIC (Teelt InformatieCentrum) In 2 gefuseerdtot ALTIC Laboratorium en onderzoekscentrum Sinds 213 onderdeel van Eurofins Volop kansen door veel nieuwe ontwikkelingen op bemestingsgebied Elementen in plant C, H, O Uit CO 2 en H 2O Niet beschouwd als minerale nutriënten Macronutriënten In grote hoeveelheden 16 ESSENTIËLE ELEMENTEN 13 ESSENTIËLE MINERALEN Opname door plantwortels Micronutriënten In lager hoeveelheden Functie van nutriënten Veel functies mogelijk, bijv: Vorming van bladgroen Stevigheid van cellen Stimulering van beginontw/uitstoeling Primair Secundair Altijd essentieel Soms essentieel N P K Ca S Mg Fe, Zn, Mn, Cu, B, Mo, Cl Co Ni Na 1
Bodemvoorraad en beschikbaarheid Bodemvoorraad en beschikbaarheid kunnen sterk verschillen Optimale gewasgroei: alleen bij OPTIMALE beschikbaarheid ALLE elementen!! Wet van Liebig Mogelijke problemen Kan de plant het ookaltijdopnemen? Structuurproblemen Slecht wortelstelsel Teveel aanbod(zout, hoge EC) Weinig organisch materiaal in de bodem Slechte voeding zorgt voor hoge ziektedruk Ziekten plagen die zorgen voor slechte opname Vicieuze cirkel Bemonstering border Bodemanalyses Waarom analyseren: In bodem/substraatspelenallerleiprocessen: fixatie/uitspoeling/mineralisatie/interactie tussen elementen/etcetera Hiermee is de bodem/substraat een uiterst complex en moeilijk voorspelbaar systeem Teveel en te weinig voedingstoffen geven beiden problemen Teelttechnisch(bijv. gebreksziekten) Maatschappelijk (bijv. grondwaterkwaliteit) Het effect van de ph van de bodem op de beschikbaarheid van elementen Mg 2+ Na + Ca 2+ Zandkorrel H + Ca 2+ Mg 2+ phkcl 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8 8,5 2
Fosfaat in de grond P in bodemoplossing Labiel en stabiel fosfaat in de bodem Labiel P Stabiel P Wanneer uitspoeling? Alsde grondverzadigdis met water (neergaande waterbeweging) Vooral gedurende de winterperiode Er geen opname plaatsvindt Vooralbijanionen(NO 3, SO 4,Cl ) en H 3 BO 3 Groter risico bij zandgronden dan bij klei (minder waterberging) (kationen binding) Groter risico bij laag org.stof% (minder waterberging) (kationen binding) Mobiliteit diverse elementen Meststofkeuze Zeer mobiel Niet mobiel Cl NO3 B S K / NH 4 Mg P Organisch N Houdt dus rekening met mobiliteit Nvorm niet teveel groeistoten Fosfaat inwerken Kali nietallesin 1 keer, of langerwerkend Magnesium inwerken MangaanlaagpH: bodem, hoogph: blad Borium: bodem/blad Opzet gebreksziektenveld Extremen bij gazons K extra CL J extra Ca H geen Ca G Volledig F Geen N E Geen K D Geen P C Geen Mg 1 2 3 4 5 6 9 19 29 39 49 59 8 18 28 38 48 58 7 17 27 37 47 57 6 16 26 36 46 56 5 15 25 35 45 55 4 14 24 34 44 54 3 13 23 33 43 53 212 1 strook gras verdeeldin sportvelden greengras B Geen Cu 2 12 22 32 42 52 A Geen Bo 7.14m 1 11 21 31 41 51 I II III IV V VI 7m 1.5m 7m 7m 1.5m 7m 7m 1.5m 7m 3
Gebreksziekten in beeld Discussie gewasanalyses Maandelijks meten in maaisel Vaststelling door drogestofanalyse Meting van de parameters: Geen N Ds, N, P, K, Mg, Ca, Na, S, B, Mn, Fe, Cu, Zn, Mo Geen Mg Waar zou gras gevoelig voor zijn? Visueel Qua groei/beworteling? Greengras Sportveldgras Opstellen van grenswaarden voor gebreksverschijnselen ALTIC initiatief belang voor de sector Gras op veld met stroken sinds 1953 geen K2O, Mg, etc Gras is een binnenvetter Toekomstgericht Verdere optimalisering adviezen bodemanalyses ALTIC kan straks gericht adviseren op basis van grasinhoud Gras: introvert Toewerken naar streefcijfers Kaligebrek? Veel meer grip op waar we mee bezig zijn Korte termijn bodemanalyses Lange termijn ook grasreactie monitoren Magnesiumgebrek Lage ph Opbrengst bij Mg Geen magnesium Green 12 Geen magnesium Sport 1 Opbrengst van grasmaaisel 8 6 4 2 212 213 4
Mangaan in drogestof Opbrengst bij P % mangaan t.o.v. volledig bemestl 25 23 21 19 17 15 13 11 9 7 geen magnesium volledig bemest geen kalk overmaat kalk 12 1 8 6 4 2 Geen fosfaat Green Geen fosfaat Sport 5 1jul 3jul 19aug 8sep 28sep 18okt 7nov Datum 212 213 Opbrengst bij K Opbrengst bij N 12 1 8 Geen kali Green Geen kali Sport 12 1 8 Geen stikstof Green Geen stikstof Sport 6 6 4 4 2 2 212 213 212 213 Opbrengst bij Ca Bemonstering border 12 1 Geen calcium Green Geen calcium Sport 8 6 4 2 212 213 5
547854 Alg bouw land spurw ay Bodemanalyses Monstername Bemonstering gazon Het succes van bemonstering begint bij de monstername Monster moet representatief zijn voor grootte van oppervlakte beteeld oppervlak Monster is representatief bij een groot aantal monsterpunten door de homogeniteit van het perceel ALTIC HEEFT BEMONSTERINGSINSTRUCTIES!! Monstername Monstervoorbehandeling Op het perceel In het laboratorium Grondig homogeniseren Representatief grondmonster Intensief mengen Extractie vloeistof Monstervoorbehandeling Meten Spurway gazon/border % Schudden Filtreren Meten 1% Resultaat Enkel voedingsstoffen die oplossen in de extractievloeistof worden gemeten 6
Spurwayuitslag Discussie bodemanalyses Plantgezondheid op een hoger plan: Bodemanalyses zijn onmisbaar Organisatorisch: doosjessysteem Eenvoudig systeem met weinig handelingen Past door de brievenbus Eenvoudige en uitgebreide analyse Na analyse krijg je automatisch een nieuw doosje Doosjes systeem 7