Vlaams Decreet Integrale Jeugdhulp Ann Bourgeois en Ilse Vandenbroucke Substituut procureur des Konings Jeugdparket Gent
2
Verontrustende situaties: VOS Definitie / Leidraad Werkwijze Brede Instap GV / maatschappelijke noodzaak Bemiddeling Crisishulp Hoogdringendheid Knelpunten Bijlagen 3
VOS : definitie / leidraad Definitie: Een verontrustende situatie is een situatie waarbij de hulpverlener oordeelt dat de ontwikkelingskansen of de integriteit van de minderjarige of van één of meer leden van het gezin waartoe de minderjarige behoort, niet meer kan gevrijwaard worden - Te vergelijken met de vroegere definitie POS Leidraad: www.signaallijst.be 4
VOS : werkwijze - Werkwijze - Basisidee = gelijklopend als POS - Is er vrijwilligheid? - Ja: doorverwijzen brede instap - Neen: aanmelding GV, voorheen aanmelding BC - OCJ - VK 5
VOS : Brede Instap Brede Instap = CAW, CLB en K & G - Is een algemene doorverwijzingsmogelijkheid Eerstelijnshulpverlening = breder dan alleen Brede Instap - Vooral bij specifieke doorverwijzingen bij specifieke problemen - Vb. doorverwijzen naar drughulpverlening, CGGZ, VAPH, enz. 6
VOS : brede instap Toegang brede instap in de praktijk - Parket toetst of er sprake is van vrijwilligheid - Parket oriënteert betrokkenen via politie naar de gepaste hulp (zie KS in bijlage) - Parket = draaischijf om betrokkenen te dirigeren naar eerstelijnshulp (gebeurde vroeger door CBJ) Bij gebrek aan vrijwilligheid of niet akkoord met geboden hulp : aanmelding bij de GV - Hetzij door eerstelijns hulpverlener (elektronisch)(mdocument) - Hetzij door parket (bij fax of per brief) 7
VOS : gemandateerde voorzieningen Gemandateerde voorzieningen - OCJ of VK (Opgelet: VK behoudt ook nog steeds reguliere werking) - Gemandateerd om - Onderzoek maatschappelijke noodzaak te voeren - Te oriënteren naar de gepaste hulp - Zowel naar rechtstreeks toegankelijke hulp - Als naar niet-rechtstreeks toegankelijke hulp (via Intersectorale Toegangspoort) - Eventueel door te verwijzen naar het parket - Consultfunctie 8
VOS : gemandateerde voorzieningen - Maatschappelijke noodzaak (MaNo): - Definitie: Dit is de kwalificatie die, na onderzoek door de Gemandateerde Voorzieningen wordt gegeven en die de noodzaak vastlegt om jeugdhulpverlening in te schakelen - Of er aan deze kwalificatie is voldaan, wordt ENKEL beoordeeld door GV 9
VOS : gemandateerde voorzieningen Wie kan aanmelden aan GV - Eerstelijnshulpverlener - Parket - Minderjarige en diens ouders of opvoedingsfiguren kunnen ook zelf onderzoek maatschappelijke noodzaak aanvragen bij GV - Heel laagdrempelig - Kan zowel mondeling als schriftelijk Meer aanmelders mogelijk dan vroeger bij de BC 10
VOS : gemandateerde voorzieningen Praktische uitwerking aanmelding door parket (zie bijlage) - Vaststelling door PK van een verontrustende situatie waarbij hulpverlening vermoedelijk maatschappelijk noodzakelijk voorkomt - Gedetailleerde contactgegevens (minderjarige, context, tussengekomen hulpverleners, ) - Korte omschrijving van actuele verontrustende situatie met motivering van de aanmelding - Afschrift (deel) PV? - Vraag feedback met vermelding termijn - Vraag mededeling eindbeslissing 11
VOS : gemandateerde voorzieningen Wat kan GV beslissen: - Vaststelling geen maatschappelijke noodzaak - Parket volgt desgevallend verder op - Geen ticket voor JR of NTJH - Maatschappelijke noodzaak en hulpverlening opgestart - Parket kan dus seponeren - Doorverwijzing OM - Parket vordert JR - Te vergelijken met vroegere doorverwijzing BC 12
VOS : gemandateerde voorzieningen GV zullen doorverwijzen naar het parket indien - de aanklampende eerstelijnshulpverlening niet werkt - er weigering is om mee te werken aan het onderzoek maatschappelijke noodzaak - De maatschappelijk noodzakelijk geachte hulp niet wordt aanvaard Vordering JR na doorverwijzing GV (zie bijlage); OM moet aantonen dat - Vrijwillige hulp niet mogelijk is - Alles in het werk gesteld is om vrijwillige hulpverlening te organiseren 13
VOS : bemiddeling Bemiddeling - Nieuw instrument - Bruikbaar in ELKE fase van het hulpverleningsproces (cfr. onderste balk algemeen schema) - Op vrijwillige en vertrouwelijke basis - Door onafhankelijke bemiddelaar - Contactpunt Oost-Vlaanderen: 09/324.35.80 14
VOS : crisisjeugdhulp Subsidiair aanbod indien, met of zonder doorverwijzing, niet tijdig tot een gepaste oplossing kan worden gekomen Wat met vrijwilligheid - In principe vereist - Niet steeds eenduidig - Afwijking is expliciet voorzien in het Decreet (Art.6 lid 6 DIJ) Permanent beschikbaar Wat nadat crisishulp werd ingeschakeld? Nieuw: ook JR kan beroep doen op crisisjeugdhulp 15
VOS : Hoogdringendheid Art. 48 DIJ: Het OM moet bewijzen dat - Een gerechtelijke maatregel dringend noodzakelijk is - Er voldoende aanwijzingen zijn dat de minderjarige onmiddellijk moet beschermd worden tegen een vorm van lichamelijk of geestelijk geweld, letsel of misbruik, lichamelijke of geestelijke verwaarlozing of nalatige bescherming, mishandeling of exploitatie, met inbegrip van seksueel misbruik - Het verlenen van vrijwillige hulpverlening niet meteen mogelijk is, omdat de noodzakelijke instemmingen niet werkelijk verkregen zijn 16
VOS : Knelpunten Wat na crisishulp: vervolghulp? - Mogen we ervan uitgaan dat na crisishulp de zaak verder wordt opgevolgd door de eerstelijnshulpverlening en zij desgevallend aanmelden bij GV? - In de praktijk gaan we via KS na of er vervolghulp werd voorzien Belangrijke opmerking bij een onderzoek MaNo: de minderjarige en zijn ouders worden altijd opgeroepen om gehoord te worden (oppassen indien opsporingsonderzoek of gerechtelijk onderzoek naar bv intrafamiliale zedenfeiten) 17
VOS : Knelpunten Politie kan niet rechtstreeks aanmelden bij OCJ of VK: zij kunnen wel de suggestie tot aanmelding doen bij parket of minderjarige en ouders Bereikbaarheid OCJ en VK in het weekend en vakanties? Bereikbaarheid CLB s in vakanties? Geen regelgeving betreffende de FEEDBACK vanuit de eerstelijnshulpverlening - Enkel GV geven feedback - Praktische oplossing: via KS nazicht bij minderjarige en context - Quid beroepsgeheim vs art. 458 bis Sw? (recht/plicht) 18
VOS : Knelpunten Vraag privacycommissie Bij onderzoek MaNo: indien er praktische onbereikbaarheid is van partijen: dan komt er GEEN doorverwijzing, er komt wel een brief, indien aanmelding door parket gebeurde = parket zal verder moeten opvolgen - Wat indien aanmelding niet door parket gebeurde: krijgt eerstelijns dan dergelijke brief? Wat indien er melding komt dat er eerstelijnshulpverlening loopt Mag dossier dan worden afgesloten? 19
VOS : Bijlagen VOS vordering hoogdringendheid VOS - vordering na doorverwijzing VOS - vordering wijzigende maatregel KS Brede instap VOS - vordering verlenging maatregel VOS brief Stafhouder VOS melding GV aan ouders VOS melding aan GV/OCJ/VK POS VOS - vordering overgangsrecht Maatregelen JR vroeger en nu 20