Laagfrequent geluid van windturbines Nieuwe Deense wetgeving Presentatie NSG-bijeenkomst 5 februari 2013 door Erik Koppen ARCADIS Imagine the result
Inhoud presentatie Wat is laagfrequent geluid? Deense wetgeving laagfrequent geluid windturbines Kritiek Universiteit van Aalborg Fictieve case - vergelijking met situatie NL Conclusie Dia 2 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Wat is laagfrequent (LF) geluid? Dia 3 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Wat is laagfrequent geluid? Frequentiegebied reguliere beoordeling in db(a) Laagfrequent geluid Nederland (NSG-richtlijn) Laagfrequent geluid Denemarken Dia 4 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Deense wetgeving laagfrequent geluid windturbines Dia 5 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Waarom is kennis van de Deense norm relevant? Diverse berichten in de media over nieuwe Deense norm Informatie wordt gedeeld op internet Omwonenden vragen om toepassing van de norm Internationaal gezien de eerste wettelijke norm voor laagfrequent geluid van windturbines In Nederland geen wettelijke norm voor laagfrequent geluid. Wel richtlijnen: NSG-richtlijn en Vercammen-curve Dia 6 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Nederlandse en Deense geluidsnormen windturbines Geluidsnormen Nederland - 47 db Lden (jaargemiddeld) - 41 db Lnight (jaargemiddeld) [ 43-45 db(a) bij 8 m/s op 10 m hoogte] Denemarken In woongebieden: 37 db(a) bij 6 m/s* 39 db(a) bij 8 m/s* * En Windsnelheid sinds 1 januari op 102012 m hoogte in Denemarken Laagfrequent geluid in woningen in woongebieden: 20 db bij 6 m/s* 20 db bij 8 m/s* * Windsnelheid op 10 m hoogte Nabij woningen in het buitengebied: 42 db(a) bij 6 m/s* 44 db(a) bij 8 m/s* Laagfrequent geluid in woningen in het buitengebied: 20 db bij 6 m/s* 20 db bij 8 m/s* Dia 7 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Berekeningsmethode L palf,i = L WA,ref,i 10 log(l 2 + h 2 ) 11 db + Δ L GLF ΔL α ΔL σ afstandsdemping A-gewogen LF bronvermogen per tertsband A-gewogen LF geluidsniveau in woning per tertsband terreincorrectie (bodemreflectie) luchtabsorptie Niveau verschil binnen-buiten Dia 8 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Berekeningsmethode Optelling van alle deelniveaus L palf,tot = 10 log 10 (LpAF,i/10) A-gewogen geluidsniveau in woning voor het frequentiegebied van de 10 t/m 160 Hz tertsband Dia 9 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Terreincorrectie en luchtabsorptie Tertsband [Hz] 10 12,5 16 20 25 31,5 40 Δ L GLF : terreincorrectie onshore windturbine (db) α a = luchtabsorptie coëfficiënt in db/km 6,0 6,0 5,8 5,6 5,4 5,2 5,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,02 0,03 0,05 Tertsband [Hz] 50 63 80 100 125 160 Δ L GLF : terreincorrectie onshore windturbine (db) α a = luchtabsorptie coëfficiënt in db/km 4,7 4,3 3,7 3,0 1,8 0,0 0,07 0,11 0,17 0,26 0,38 0,55 Dia 10 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
LF niveauverschil binnen-buiten Metingen in 26 kamers in 14 verschillende Deense woningen in het buitengebied en in dorpen Referentie: J. Jakobsen, Low Frequency Noise Conference 2012, Danish regulation of low frequency noise from wind turbines L evel d ifferen ce, d B 35 30 25 20 15 10 5 0-5 8 10 12,5 16 20 25 31,5 40 50 63 80 100 125 160 200 Dia 11 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013 Frequency, Hz
LF niveauverschil binnen-buiten Hantering van verschilwaarden die voor 67 % van de meetresultaten wordt overschreden L evel d ifferen ce, d B 35 30 25 20 15 10 5 0-5 8 Dia 12 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013 10 12,5 16 20 25 31,5 40 50 Frequency, Hz 63 80 100 125 160 200
LF niveauverschil binnen-buiten Tertsband [Hz] 10 12,5 16 20 25 31,5 40 ΔL α : verschil buitenbinnenniveau woning (db) 4,9 5,9 4,6 6,6 8,4 10,8 11,4 Tertsband [Hz] 50 63 80 100 125 160 ΔL α : verschil buitenbinnenniveau woning (db) 13,0 16,6 19,7 21,2 20,2 21,2 Dia 13 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Kritiek Dia 14 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Kritiek Universiteit Aalborg (onderzoeksteam Prof. Møller) Vastgestelde geluidsisolatiewaarden zijn gebaseerd op onjuist onderzoek Er is gekozen voor isolatiewaarden waaraan ca. 67 % van de woningen voldoet. De grens zou bij 80-90 % moeten liggen De berekende waarde moet worden verhoogd met de meetnauwkeurigheid van 2 db Naar mening van de Universiteit van Aalborg wordt het werkelijke LF in woningen hierdoor met circa 8-10 db onderschat. De kritiek is volgens het Deense ministerie van milieu niet terecht en de regelgeving is hier derhalve niet op aangepast. Dia 15 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Fictieve case Dia 16 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Fictieve case Windturbines klasse 2-3 MW Ashoogte 100 m Tussenafstand van circa 520 m Twee varianten qua aantal turbines: 2 of 8 stuks Fictieve locatie in buitengebied in Noord Brabant c.q. Noord-Holland Twee varianten qua merk/type windturbine En isolatiewaarde typische Deense woning Dia 17 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Fictieve case Dia 18 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Geluidniveaus op ca. 500 m afstand van windturbines Lden [db]* LpALF [db] bij 8 m/s variant turbine type A turbine type B 2 turbines 44 / 46 18 43 / 45 20 grenswaarde 8 turbines 47 46 / 48 20 45 / 47 22 grenswaarde 47 20 47 20 *Lden waarde locatie Noord Brabant / Noord- Holland *Lden waarde locatie Noord Brabant / Noord-Holland Holland Lden [db] LpALF [db] bij 8 m/s Dia 19 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Toetsing case aan NSG- en Vercammen-curve (90 % gehoordrempel voor personen van 50-60 jaar) (3 tot 10 % gehinderden) Dia 20 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Conclusie Deense wetgeving LF geluid betekent soms soepelere en soms strengere beoordeling dan standaard normen NL E.e.a. is afhankelijk van de locatie, type turbine, ashoogte, lay-out en omvang van het windpark Grootste verschillen treden op bij grote windparken op relatief windarme locaties Deense norm is strenger dan Vercammencurve Dia 21 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013
Vragen? Dia 22 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013 Nu of later: Erik Koppen - ARCADIS, erik.koppen@arcadis.nl, tel. 06 2706 2060
Dia 23 NSG 5 februari 2013 ARCADIS 2013 Imagine the result