Hinderlijkheid van laagfrequent geluid

Transcriptie

1 AKOESTIEK BOUWFYSICA BRANDVEILIGHEID LAWAAIBEHEERSING MILIEUTECHNOLOGIE Hinderlijkheid van laagfrequent geluid Martijn Vercammen!

2 Laagfrequent geluid (LF) criteria Nationale wetgeving in db(a) LF hindersituaties Voldoet A-weging voor LF geluid db(a) onderschat hinder Aanvullende regelgeving voor LF geluid? Onderzoek aanvullende grenswaarden zijn voorgesteld... er gebeurde niets.. uitspraak RvS: beoordelingsmethode voor LF-geluid tbv milieuvergunning is toegestaan. o ABRvS 13 december 06; 093/1 2

3 Specifieke kenmerken LF geluid frequentiegebied? Infrageluid Laagfrequente Audio gebied Audio gebied

4 Specifieke kenmerken LF geluid golflengte Weinig absorptie Weinig afscherming Lage geluidisolatie 4

5 Specifieke kenmerken LF geluid Is het geluid of zijn het trillingen? 5

6 Specifieke kenmerken LF geluid Is het geluid of zijn het trillingen? 6

7 Specifieke kenmerken LF geluid Is het geluid of zijn het trillingen? 7

8 Specifieke kenmerken LF geluid Is het geluid of zijn het trillingen? 8

9 luidheid 9

10 luidheid

11 luidheid 11

12 Specifieke kenmerken LF geluid Vrijwel altijd tonaal o Ten gevolge van de bron of het ontvangsysteem Tuning-in: hinder neemt toe zodra het geluid wordt waargenomen LF geluid-klagers: stress-gerelateerde klachten Hinder tgv LF geluid is moeilijk te scheiden van tinnitus 12

13 Specifieke kenmerken LF geluid Praktische problemen Beoordeling gebaseerd op binnengeluidniveaus het is net opgehouden, u had hier een uur geleden moeten zijn Gebrek aan meetgegevens Aandachtspunten meettechniek Hoogdoorlaat filters, microfoons Staande golven in een ruimte A-weegfilter met een steile helling <7dB 1/3 oct 13

14 streefwaarde voor Infrageluid Indien hoorbaar dan is het ook hinderlijk Streefwaarde = gehoordrempel Wiens gehoordrempel? %? 95%? 14

15 streefwaarde voor Infrageluid Gemiddelde drempel: Rechte lijn 12 db/oktaaf 96 db(g) G-filter 12 db/oktaaf Gemiddelde drempel minus 2x standaard afwijking 86 db(g) Ca... 3% drempel Gemiddelde individuele standaard afwijking: 5 db 15

16 LF audio bereik -125 Hz Uitgangspunt? hoorbaar hinderlijk Hindermaat? db(a)? db(c)? db(a)-db(c)? 16

17 LF audio bereik -125 Hz Gelijke hinderlijkheid LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel Inukai Tokita hinder ,1 8 12, , frequency [Hz] 17

18 LF audio bereik -125 Hz Gelijke hinderlijkheid LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel db(a) Inukai Tokita hinder ,1 8 12, , frequency [Hz] 18

19 LF audio bereik -125 Hz Gelijke hinderlijkheid LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel db(a) Inukai Tokita hinder 1981 db(c) 4 5 6,1 8 12, , frequency [Hz] 19

20 LF audio bereik -125 Hz Gelijke hinderlijkheid LFN criteria 0 90 db(c)-db(a) db SPL inside [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel db(a) Inukai Tokita hinder 1981 db(c) 4 5 6,1 8 12, , frequency [Hz]

21 LF audio bereik -125 Hz Gelijke hinderlijkheid LFN criteria 0 90 db(c)-db(a) 30 db SPL inside [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel db(a) Inukai Tokita hinder 1981 db(c) 4 5 6,1 8 12, , frequency [Hz] 21

22 LF audio bereik -125 Hz C-A niveau industrie luchtvaart scheepvaart railverkeer wegverkeer verschil C-A niveau [db] 22

23 LF audio bereik -125 Hz 86 db(g) 25 db(a) db(a) Één situatie.. 23

24 LF audio bereik -125 Hz 86 db(g) LFG hindersituatie LFG hindersituatie na reduktie 25 db(a) db(a) na reduktie Veel situaties.. van Peutz. van LIS Essen 24

25 LF audio bereik -125 Hz db(a) lijkt redelijke grenswaarde voor het LF audio bereik ongeveer 5- db(a) lager dan toelaatbare geluidniveaus voor het hele frequentiegebied Conclusies: 0- Hz: 86 db(g) -125 Hz: db(a) Maar vaak wordt dit niveau overschreden door (meestal) niet hinderlijke bronnen zoals bijvoorbeeld vrachtverkeer 25

26 LFG criteria in verschillende landen LFG criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 Average Infrasound hearing Threshold Vercammen [1] ,1 8 12, , frequency [Hz] 26

27 LFG criteria in verschillende landen LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 Average Infrasound hearing Threshold Vercammen [1] Germany ,1 8 12, , frequency [Hz] 27

28 LFG criteria in verschillende landen LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 Average Infrasound hearing Threshold Vercammen [1] Poland ,1 8 12, , frequency [Hz] 28

29 LFG criteria in verschillende landen LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 Average Infrasound hearing Threshold Vercammen [1] Sweden ,1 8 12, , frequency [Hz] 29

30 LFG criteria in verschillende landen LFN criteria 0 90 SPL inside [db] ISO226 Average Infrasound hearing Threshold Vercammen [1] Denmark ,1 8 12, , frequency [Hz] 30

31 LFG criteria in verschillende landen LF geluid criteria 0 90 geluidniveau binnen [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel Vercammen [1] NSG 4 5 6,1 8 12, , frequentie [Hz] 31

32 LFG criteria in verschillende landen LF geluid criteria 0 geluidniveau binnen [db] ISO226 % gehoordrempel gemiddelde Infrageluid gehoordrempel Vercammen [1] Polen Duitsland Zweden Denemarken NSG 4 5 6,1 8 12, , frequentie [Hz] 32

33 LFG criteria in verschillende landen meeste criteria gaan uit van max. 1/3 octaafbandniveaus Er zijn verschillen tussen de criteria Infrageluid ( hinderlijk indien hoorbaar ) o Denemarken: ok o Duitsland: gemiddelde gehoordrempel: hoog o Polen: laag o Zweden & NSG: ontbreekt LF audio bereik o Geen duidelijk uitgangspunt. Slechts ervaring met gevallen van hinder ten gevolge van LF geluid o Denemarken: db(a) o Zweden, Duitsland, Polen: ca. gehoorddrempel<< db(a) (met name in oktaafband 63 Hz) 33

34 LFG criteria Het is moeilijk om de ingewikkelde hinderbeleving in een eenvoudige streefwaarde vast te leggen Achtergrond geluid o Polen: 6- db above background noise o Duitsland, Denemarken: dagperiode + 5 db Impuls-achtige geluiden: o Denemarken: 5 db straf Tonaal geluid o Duitsland: moet tonaal zijn (toets) Spectrum/maskering o Duitsland: db(c)-db(a)> db Fluctuaties:-- 34

35 LFG fluctuatie Fluctuaties in de Hz 1/3 octaaf band Frequentie [Hz] tijd [s] 35

36 LFG fluctuatie grondgeluid 36

37 LFG criteria Het is moeilijk om de ingewikkelde hinderbeleving in een eenvoudige streefwaarde vast te leggen Achtergrond geluid o Polen: 6- db above background noise o Duitsland, Denemarken: time of day Impuls-achtige geluiden: o Denemarken: 5 db penalty Tonaal geluid o Duitsland: a tonality check Spectrum/maskering o Duitsland: db(c)-db(a)> db Fluctuaties:-- Tuning-in:-- 37

38 LFG criteria Grondgeluid Schiphol db(a) 38

39 LFG criteria: buiten? Geluidreductie buiten-binnen Onderzoek NL spreidingsbereik Onderzoek USA spreidingsbereik Te grote spreiding 39

40 Uitspraak RvS ABRvS 13 december 06; 093/1 Op basis van veelheid aan onderzoek: LFG=oorzaak objectiveerbare hinder Voorgestelde systematiek ( VROM 1989 ) wordt internationaal breed gedragen Keuze drempel 3 à % methodisch verdedigbaar (ook andere internationaal gehanteerde methoden laten enige hinder toe) Conclusie: voorgestelde systematiek is een bruikbare methode In concrete case: geen hinder; geen nadere voorwaarden Voor nieuwe gevallen: voorwaarden in beginsel wel mogelijk

41 LFG criteria Open eindjes Toelaatbare niveaus of sommeren? Invloed fluctuerend geluid op hinderbeleving Expositie grondgeluid Schiphol Normstelling buiten? 41

42 Conclusies Het is in beginsel mogelijk streefwaarden voor LFG te formuleren De criteria in een aantal landen verschillen van elkaar Voor infrageluid is het mogelijk om een helder uitgangspunt te definieren (niet hoorbaar..) Voor het LF audio gebied: uitgangspunt is minder duidelijk (praktijksituaties) Varieert tussen gehoordrempel en db(a) Maar Invloed achtergrondgeluid en fluctuaties zou onderdeel moeten zijn van de beoordeling Hoe om te gaan met grote variatie overdracht buiten-binnen? en sommatie van frequentiebanden..? normale geluiden zoals van een vrachtwagens en bussen kunnen (aanzienlijk) hogere geluidniveaus veroorzaken. 42