Aon Actualiteitenseminar Risico's voor herverzekerde pensioenfondsen Erik Jan Jansen Van de website Brief Donner 17 sept 2010 Daarna gaat Erik Jan Jansen in op risico s bij herverzekerde pensioenfondsen. Met name kijkt hij hierbij naar de dalende creditratings van herverzekerd fonds heeft verzekeraars en de stand van zaken van de regelgeving op dit gebied. meerwaarde herverzekerde fondsen hoeven geen rekening meer te houden met kredietrisico op de verzekeraar 1
Reactie DNB Brief DNB 20 september 2010 aan herverzekerde fondsen: 1. Bestaand beleid blijft van toepassing totdat wet is aangepast 2. Uitstel herstelplan voor fondsen met tekort a.g.v. kredietrisico gehandhaafd 3. Kredietrisico is aanwezig, ook als daar o.g.v. wet- en regelgeving geen rekening mee hoeft worden gehouden 4. Na aanpassing wet- en regelgeving zal DNB fondsen informeren over consequenties voor toezicht Kredietrisico en FTK 1. Afslag op de vordering op de verzekeraar bij rating lager dan AA - 2. Vereist Eigen Vermogen (VEV) aanhouden 2
Afslag op de vordering Vereenvoudigd voorbeeld Technische voorziening = 100 Assets = 6 Rating verzekeraar A+ Duratie 15 jaar, bijbehorende credit spread 108,7 (31-8-2010) Afslag bedraagt 0,5 * 1,087% * 15 * 100 = 8 Marktwaarde vordering op verzekeraar = 100 8 = 92 Beleggingen risico fonds Vordering met afslag 6 92 EV -2 Techn. voorziening 100 Dekkingsgraad = (92 + 6) / 100 = 98% Afslag op de vordering Idem zonder afslag Beleggingen risico fonds 6 EV 6 Vordering op verzekeraar 100 Techn voorziening 100 Dekkingsgraad = (100 + 6) / 100 = 106% 3
(Minimaal) vereist eigen vermogen Minimaal vereist eigen vermogen (i.v.m. kostenrisico) 1% technische voorzieningen of 25% netto beheerskosten indien vastgelegd < 5 jaar Vereist eigen vermogen zekerheidsmaatstaf van 97,5% dat fonds over één jaar over minstens waarde gelijk aan technische voorziening beschikt Herverzekerde fondsen benaderingsmethode Voorbeeld Vereiste dekkingsgraad met kredietrisico (100 + 1 +3) / 100 = 104% Vereiste dekkingsgraad zonder kredietrisico (100 + 1) / 100 = 101% Vergelijking Met kredietrisico Vereiste dekkingsgraad 104% Aanwezige dekkingsgraad 98% Zonder kredietrisico Vereiste dekkingsgraad 101% Aanwezige dekkingsgraad 106% Maar betekent dat ook dat een volledig herverzekerd pensioenfonds: 1. Nooit een herstelplan hoeft in te dienen? 2. Nu geen risico meer loopt? 4
Geen herstelplan? Geen afslag op de vordering op verzekeraar Geen vereist eigen vermogen (VEV) Maar: wel minimaal vereist eigen vermogen (MVEV) van ca 1% technische voorziening Indien MVEV < 1%, dan kortetermijnherstelplan!! Geen risico meer? Beleggingen risico fonds obv marktwaarde Actuele rentetermijnstructuur Meest recente prognosetafel 6 EV 6 Vordering op verzekeraar 100 Techn voorziening 100 MAAR: werkelijke voorziening bij verzekeraar o.b.v. contract met Vaste rekenrente Verouderde sterftetafel Mogelijk negatieve overrente Dus voorziening lager dan vordering Pensioenfonds draait op voor verschil bij overgang naar andere verzekeraar of bpf!! 5
Geen risico meer? Financieel risico: Matching Nominale aanspraken veiliggesteld bij verzekeraar Echter: zie vorige sheet Solvency II kan leiden tot andere risico inschatting voor verzekeraar => andere pricing of contractvormen dan tot nu toe gewend Geen risico meer? Financieel risico: Markt Lage aandelen => lage overrente Lage rentestand => hoge overrente korte termijn, lage toekomstige overrente Let op: overrente vaak financieringsbron toeslag en backservice Lage rentestand => hogere basispremies en garantiekosten bij nieuw contract (contractsduur vaak 5 jaar, dus op korte termijn) 6
Geen risico meer? Financieel risico: Krediet Heeft geen directe financiële gevolgen meer (zie voorgaande) Maar is niet weg!! Tijdens kredietcrisis oplossingen bedacht door verzekeraars; voortgaan op ingezette pad als beheersingsmaatregelen o Unbundling o Co-assurantie o In pand geving o Bankgarantie externe partij o Etc. Geen risico meer? FIRM (Financiële Instellingen Risicoanalyse Methode van DNB): Financiële risico's o Matching-/renterisico o Marktrisico o Kredietrisico o Verzekeringstechnisch risico Niet financiële risico's o Omgevingsrisico o Operationeel risico o Uitbestedingsrisico o IT-risico o Integriteitsrisico o Juridisch risico 7
Risicomanagement voor pensioenfondsen Benoemen gebeurtenissen Inschatten bruto risico benoemen beheersingsmaatregel inschatten netto risico Bruto risico Risico dat inherent (los van aanwezige beheersmaatregelen) samenhangt met activiteiten/producten/omgeving Netto risico Risico dat resteert met inachtneming effecten aanwezige beheersmaatregelen Risicomanagement voor pensioenfondsen Voorbeeld ingevuld intern risicomodel AON Risico-analyse Voorbeeld Categorie Onderdeel Bruto Netto Verzekeringstechnische risico's Financiële risico's 1.1 Voorziening & Premiestelling Hoog Laag 1.2 Strategie & Omgeving Nog in te vullen Nog in te vullen 2.1 Matching Hoog Laag 2.2 Markt Hoog Laag 2.3 Krediet Hoog Hoog 3.1 Processen Nog in te vullen Nog in te vullen Operationele risico's 3.2 Uitbesteding Hoog Gemiddeld 3.3 IT Gemiddeld Laag 3.4 Integriteit Gemiddeld Laag 3.5 Wet- en Regelgeving Nog in te vullen Nog in te vullen 8
Risicomanagement voor pensioenfondsen Voorbeeld ingevuld intern risicomodel AON 2.2. Markt - Risico's Definitie Het risico als gevolg van het blootstaan aan wijzigingen in marktprijzen van verhandelbare financiële instrumenten binnen een (handels-)portefeuille. Bruto risico Netto risico Hoog Laag Borging beheersmaatregelen Risico Beheersmaatregelen Frequentie Locatie Naam bestand Verantwoordelijke Uitvoering Een verandering in de rente zorgt voor een negatief effect op de financiële instrumenten Een daling van marktprijzen zorgt voor een negatieve effect op de financiele instrumenten Risico Beleggingen in staatsobligaties zijn afgestemd op de looptijd van de verplichtingen, waardoor het renterisico beperkt is Beheers maatregel Beleggingsbeleid geeft toegestane beleggingen aan; geborgd door goedgekeuring mandaat Beleggingscategoriën worden periodiek door bestuur geanalyseerd en eventueel aangepast Diversificatie van aandelenbeleggingen en beleggingen in fondsen Jaarlijks Jaarlijks Per kwartaal Niet vastgelegd Ordner beleggingsbeleid te Plaats Ordner beleggingsbeleid te Plaats Ordner verslagen Notulen bestuursvergadering te bestuursvergadering Plaats Beleggingsadvies bestuur bestuur Borging beheersmaatregel Beleggingsbeleid bestuur bestuur bestuur bestuur Niet vastgelegd Niet vastgelegd Niet vastgelegd Niet vastgelegd Conclusies Balansrisico voor pensioenfonds is opgeheven (Na aanpassing wetgeving) niet langer afslag op de vordering vanwege kredietrisico Wel MVEV (ter grootte van 1% technische voorzieningen) Risico's financierbaarheid pensioenregeling zijn groter dan ooit Risico's o.b.v. FIRM in kaart brengen 9