Advies Commissie Parameters

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Advies Commissie Parameters"

Transcriptie

1 Advies Commissie Parameters Voorstel tot herziening van verwachte rendementen Sprenkels&Verschuren Maart 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen enkele reproductie van het document of een deel van het document mag worden gekopieerd, verspreid, geciteerd tenzij Sprenkels & Verschuren schriftelijke toestemming heeft verleend.

2 Agenda 1 Inleiding 2 Belangrijkste wijzigingen 3 Impact van veranderingen 2

3 Advies van Commissie Parameters Brief In een brief van 21 maart 2014 heeft de staatssecretaris van SZW de Tweede Kamer geïnformeerd over het advies van de Commissie Parameters. Het advies heeft betrekking op de parameters die pensioenfondsen dienen te hanteren bij herstelplannen, continuïteitsanalyses en de premievaststelling: Maximum grenzen voor rendementen Minimum grenzen voor inflatie. Ook heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een uniforme scenario set voor een haalbaarheidstoets met het oog op het nieuwe FTK. Status Het kabinet onderschrijft het advies van de Commissie over de parameters. Het moment van invoering hangt af van het beoogde wetvoorstel voor het nieuwe FTK. De nieuwe parameters zijn nog niet van kracht, vanwege de mogelijke gevolgen voor herstelplannen en haalbaarheidstoetsen. De nieuwe parameters zijn vooralsnog niet van kracht. Bestaande herstelplannen hoeven niet te worden herzien. 3

4 Onderzoeksopdracht van Commissie Taakopdracht Het voorgaande advies van de Commissie Parameters dateert van 2009 (Don). De huidige Commissie heeft een ruimere opdracht gekregen: Realistische inschatting van parameters Grotere consistentie tussen rendement op vastrentende waarden en verplichtingen Vaststellen van totaalrendement van zakelijke waarden onafhankelijk van rentestand Advies over stochastische scenario set voor haalbaarheidstoets in eventueel nieuw financieel toetsingskader. Relevantie van parameters De parameters zijn van belang bij: De bepaling van herstelkracht van pensioenfonds via herstelplannen De bepaling van kostendekkende (gedempte) premie (alleen in huidig FTK) De toepassing van indexatie (in nieuw FTK) 4

5 Agenda 1 Inleiding 2 Belangrijkste wijzigingen 3 Impact van veranderingen 5

6 Huidige en voorgestelde parameters (bruto) Huidig Voorstel Categorie Rekenkundig Meetkundig Meetkundig Opmerking Minimum verwachtingen Prijsinflatie 2.0% 2.0% 2.0% Ingroeipad 5 jaar Looninflatie 3.0% 3.0% 2.5% Ingroeipad 5 jaar Maximum verwachtingen Staatsobligaties Credits 4.5% 4.5% circa 2.5% circa 3% Beursgenoteerde aandelen 8.5% 7.0% 7.0% Overige zakelijke waarden 9.0% 7.5% 7.5% Direct vastgoed 7.5% 6.0% - Niet -beursgenoteerd vastgoed - 6.0% Grondstoffen 7.5% 6.0% 5.0% Afhankelijk van forwards Afhankelijk van forwards en rendement aandelen, o.b.v. rating Opmerkingen De rendementen zijn bruto, dus vòòr kosten; er is een apart voorstel voor de beheerkosten. Er komt nadrukkelijk onderscheid tussen AAA staatsobligaties en credits. Rendement op staatsobligaties en credits ligt niet vast maar is afhankelijk van forward RTS. Niet-beursgenoteerd vastgoed omvat zowel direct vastgoed als niet-beursgenoteerd indirect vastgoed. 6

7 Toelichting op aanpassingen Loon- en prijsinflatie: Looninflatie (contractloonstijging) wordt met 0.5% neerwaarts bijgesteld. Voor loon- en prijsinflatie geldt een ingroeipad van 5 jaar. Vanuit actuele CBS inflatie wordt in 5 jaar toegegroeid naar 2% resp. 2.5%. Risicovrije staatsobligaties Het verwachte rendement op risicovrije (AAA) staatsobligaties wordt direct gekoppeld aan de rentetermijnstructuur voor de verplichtingen: 3-maands gemiddelde DNB RTS met UFR. Het verwachte rendement wordt bepaald op basis van de forward systematiek, zoals ook al voor de verplichtingen geldt. Het gemiddelde rendement wordt vastgesteld op basis van het gemiddelde van de forward rente over 15 jaar. Hierdoor ontstaat een (logische) consistentie tussen het rendement op risicovrije obligaties en de pensioenverplichtingen. Dit is met het huidige vaste rendement van maximaal 4.5% nu niet het geval. 7

8 Toelichting op aanpassingen (2) Credits Er wordt onderscheid gemaakt tussen credits en staatsobligaties. Het verwachte rendement wordt afgeleid uit de risicovrije rendement en het verwachte rendement op aandelen. Op basis van de kredietwaardigheid vindt er zogenaamde mapping plaats. Rating Mapping gewicht vastrentende waarden Mapping gewicht aandelen AAA 100% 0% AA 90% 10% A 85% 15% BBB 80% 20% High Yield 40% 60% Voorbeeld: obligatie met A rating. Rendement: risicovrij obligaties 2.5% en aandelen 7%. Bruto verwacht rendement: 85%*2.5% + 15% * 7%= 3.18%. 8

9 Toelichting op aanpassingen (3) Beursgenoteerde aandelen Verwacht bruto (meetkundig) rendement blijft op 7% en is onafhankelijk van rentestand. De verwachting is gebaseerd op lange termijn historie van aandelen. De 7% sluit ook voldoende aan bij de benadering van risicovrije rente met een risicopremie. Overige zakelijke waarden Het verwacht bruto (meetkundig) rendement blijft 7.5%. De opslag van 0.5% ten opzichte van aandelen houdt verband met de liquiditeitspremie. Het rendement is toepasbaar op Hedge Funds, Private Equity, Infrastructuur en Innovatieve beleggingen. 9

10 Advies voor vermogensbeheerskosten Beheerkosten De geadviseerde bruto rendementen zijn vòòr aftrek van kosten. Uniforme kostenafslagen verbeteren vergelijkbaarheid van pensioenfondsen. De kosten zijn gebaseerd op DNB data en CEM benchmark gegevens. Categorie Advies voor kostenafslag Aandelen 0.25% Vastrentende waarden en credits 0.15% Overige zakelijke waarden 0.25% Niet-beursgenoteerd vastgoed 0.80% Grondstoffen 0.40% Correlatie en volatiliteit De Commissie geeft tevens advies over de hoogte van de correlaties tussen en de volatiliteit van beleggingscategorieën. Het advies houdt in dat diversificatievoordelen tussen categorieën (bijvoorbeeld obligaties en aandelen) worden begrensd. De correlaties zijn niet hetzelfde als bij de Vereist Eigen Vermogen berekening, aangezien die correlaties uitgaan van extreme marktomstandigheden. 10

11 Uniforme scenario set Haalbaarheidstoets in het nieuwe FTK De Commissie heeft een voorstel gedaan voor economische scenario s voor de haalbaarheidstoets voor het beoogde nieuwe financiële toetsingskader. De haalbaarheidstoets moet de consistentie aantonen tussen de verwachtingen en het pensioenresultaat. Uitkomsten vormen de basis voor communicatie over koopkracht en risico s. Via uniforme scenario set wordt bereikt dat pensioenfonds op gelijke wijze hun ambities vaststellen en daarover communiceren. Opzet Het gaat om een stochastische benadering, minder geavanceerd dan ALM. Er is gekozen voor een vereenvoudigd model, dat scenario s genereert voor de rente, aandelenrendementen en inflatie. Rendement op credits worden via mapping afgeleid. Zakelijke waarden worden gemodelleerd zoals aandelen. Rendementen zijn consistent met het parameter advies. 11

12 Agenda 1 Inleiding 2 Belangrijkste wijzigingen 3 Impact van veranderingen 12

13 Gevolgen voor portefeuillerendement Voor een standaard pensioenfonds is door de Commissie nagegaan wat de impact is op het verwachte portefeuillerendement en het herstelplan. Daarbij is uitgegaan van de maximale parameters met een kostenafslag. Aannames: Start DG. 105% 50% zakel.wrdn. 50% vastrentend RTS per 31/12/2013 Toeslag naar rato tussen DG 105% en 130% Impact op rendement en herstelplan Meetkundig rendement (15 jaars gemid.) Dekkingsgraad na 5 jaar in herstelplan Pensioenresultaat na 5 jaar (vs. looninflatie) Huidige parameters 5.9% 126.5% 91% Effect rentesystematiek -0.7% -6.6% -1.5% Effect overige parameters +0.2% +1.9% +4.3% Voorstel parameters 5.4% 121.8% 94% Het verwachte rendement daalt voornamelijk door de voorgestelde koppeling van staatsobligaties aan de forward RTS, die fors lager is dan 4.5% De dekkingsgraad na 5 jaar komt daardoor ook flink lager te liggen. Het effect op het pensioenresultaat is daarentegen positief omdat de inflatie bij aanvang lager is en in 5 jaar toegroeit naar 2.5% in plaats van 3%. Het gemiddelde rendement van 5.4% is gebaseerd op een 15-jaars horizon; in de eerste 5 jaar is het rendement lager door de forward systematiek. Wij merken op dat de parameters nog niet van kracht zijn. Dit gebeurt waarschijnlijk bij de introductie van het nieuwe FTK 13

14 Vergelijking met praktijk Opmerkingen De vergelijking in de voorgaande sheets is gebaseerd op de maximale rendementen. In de praktijk zal veelal niet gekozen worden voor de maxima, maar een prudente afweging worden gemaakt. S&V rendementen De wijze waarop S&V de rendementen voor staatsobligaties vaststelt, komt al grotendeels overeen met het voorstel van de Commissie. Het rendement van obligaties bepalen wij aan de hand van de risicovrije RTS. Het voorstel van de Commissie Parameter zal in de meeste gevallen nauwelijks gevolgen hebben voor onze onderbouwing van rendementen. 14

15 Rendementsverwachtingen S&V In de onderstaande tabel hebben zijn de verwachte rendementen opgenomen die S&V in veel gevallen heeft geadviseerd bij de evaluatie van herstelplannen per 31/12/2013. De door ons samengestelde parameters voldoen aan de nieuwe maxima. Bruto rendementen Huidig Voorstel S&V Categorie Meetkundig Meetkundig Meetkundig Minimum verwachtingen Prijsinflatie 2.0% 2.0% 2.0% Looninflatie 3.0% 2.5% 3.0% Maximum verwachtingen Staatsobligaties circa 2.5% 2.6% 4.5% Credits circa 3% 3.0% Beursgenoteerde aandelen 7.0% 7.0% 6.4% Overige zakelijke waarden 7.5% 7.5% % Direct vastgoed 6.0% - - Niet -beursgenoteerd vastgoed 6.0% 5.2% Grondstoffen 6.0% 5.0% 3.2% 15

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG

Huidige stand van zaken nftk. drs. Lonneke Thissen AAG Huidige stand van zaken nftk drs. Lonneke Thissen AAG juli 2014 1. Huidige stand van zaken nftk Wetsvoorstel naar de Raad van State op 4 april 2014 Gebaseerd op nominaal kader - De komende tijd wordt gekeken

Nadere informatie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie

Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie INVESTMENT SOLUTIONS & RESEARCH UPDATE 31 maart 2014 Voor professionele adviseursbeleggers Gevolgen voor pensioenfondsen van Advies Commissie Jaap Hoek en Roderick Molenaar Portfolio Strategy Parameters

Nadere informatie

Onderstaande tabel toont de nieuwe parameters ( ), waarbij tussen haakjes de oude waarden ( ) zijn opgenomen.

Onderstaande tabel toont de nieuwe parameters ( ), waarbij tussen haakjes de oude waarden ( ) zijn opgenomen. Advies Commissie Parameters 2019 Pagina 1 van 5 Op 6 juni 2019 heeft de Commissie Parameters advies uitgebracht over de te hanteren parameters 2020 2024 en over de ultimate forward rate (UFR). Op 11 juni

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Advies Commissie Parameters

Advies Commissie Parameters Advies Commissie Parameters Commissie Parameters 27 februari 2014 mr. drs. T.W. Langejan (voorzitter) dr. G.M.M. Gelauff prof. dr. Th.E. Nijman prof. dr. O.C.H.M. Sleijpen prof. dr. O.W. Steenbeek 0 Samenvatting

Nadere informatie

Dennis Masselink Pensioennavigator

Dennis Masselink Pensioennavigator UNIFORME REKENMETHODIEK (URM) maatstaf voor de vergelijking van pensioenregelingen? Dennis Masselink Pensioennavigator 1 Navigatiemetafoor Prijsstijgingen hebben geen invloed op de hoogte van uw pensioen.

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen Regeling parameters pensioenfondsen Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 19 december 2006, nr. AV/ PB/2006/102565b, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW

DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW BIJLAGE: DEKKINGSGRAADSJABLOON PER 1 JANUARI 2009 & TOELICHTING HOREND BIJ HET HERSTELPLAN BPF BOUW 25 JUNI 2009 Bijlage bij Herstelplan BPF Bouw 25 juni 2009: Dekkingsgraadsjabloon per 1 januari 2009

Nadere informatie

Haalbaarheidstoets Stichting Pensioenfonds ANWB. Monique van Run Sander Smeets 3 augustus 2016

Haalbaarheidstoets Stichting Pensioenfonds ANWB. Monique van Run Sander Smeets 3 augustus 2016 Haalbaarheidstoets Stichting Pensioenfonds ANWB Monique van Run Sander Smeets 3 augustus 2016 Agenda Haalbaarheidstoets Inleiding Uitgangspunten Resultaten Stochastische resultaten Pensioenresultaat Risicohouding

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

STICHTING TOTAL PENSIOENFONDS NEDERLAND

STICHTING TOTAL PENSIOENFONDS NEDERLAND HEALTH WEALTH CAREER STICHTING TOTAL PENSIOENFONDS NEDERLAND ANALYSE PREMIEDEMPING OP BASIS VAN VERWACHT RENDEMENT 21 september 2016 Sasja Keijmel DEKKINGSGRAADSJABLOON INHOUD 1. Inleiding 2. Wet- en regelgeving

Nadere informatie

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader

S&V Reflector. Dienen de pensioenfondsen hun. langlopende swaps te verkopen? De implementatie van het nieuwe. Financieel Toetsingskader S&V Reflector De implementatie van het nieuwe Dienen de pensioenfondsen hun Financieel Toetsingskader langlopende swaps te verkopen? Welke keuzes kunt u maken en wie betrekt u daarbij? Een risicomanagement

Nadere informatie

Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO

Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO Herstelplan Stichting Pensioenfonds TNO Maart 2009 1 Naam Pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds TNO Nummer fonds: 692 Dekkingsgraad per 31-12-2008: De dekkingsgraad van Stichting Pensioenfonds TNO is

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst Stichting Jan Huysman Wz fonds 27 September 2016

Deelnemersbijeenkomst Stichting Jan Huysman Wz fonds 27 September 2016 Deelnemersbijeenkomst Stichting Jan Huysman Wz fonds 27 September 2016 1 1: OPENING & AGENDA Opening Notulen deelnemersvergadering 2015 Deelnemersvergadering juli 2016 Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie

Samenvatting. Analyses. Kostendekkende premie Samenvatting Op 14 juli 2015 heeft DNB aangekondigd dat zij de berekeningsmethodiek van de Ultimate Forward Rate (UFR), welke onderdeel vormt van de rekenrente waarmee pensioenfondsen hun verplichtingen

Nadere informatie

Bijlage 1: Berekening van de risicowijzer

Bijlage 1: Berekening van de risicowijzer Bijlage 1: Berekening van de risicowijzer De risicomaatstaf die voor de berekening van de risicowijzer wordt gebruikt is de standaarddeviatie van de rendementen. Deze risicomaat kent beperkingen, maar

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008

Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008 Bijlage A: Sjabloon herstelplan per 31 december 2008 Naam pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds Holland Casino Nummer fonds: 60196 Dekkingsgraad per 31-12-2008: 88,2% Status financiële positie (reservetekort,

Nadere informatie

Datum: 5 december 2014 Betreft: Generatie- en premie-effecten aanpassing pensioenregels 2015

Datum: 5 december 2014 Betreft: Generatie- en premie-effecten aanpassing pensioenregels 2015 CPB Notitie Aan: Dhr. Omtzigt en dhr. Hoekstra, Kamerleden voor het CDA Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den Haag T (070)3383 380 I www.cpb.nl Contactpersoon M.H.C. Lever en Th.

Nadere informatie

Vastgoed in ALM context

Vastgoed in ALM context Vastgoed in ALM context april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Nieuw uitgevoerde ALM analyses... 4 2.1 Huidige economische basisset... 4 2.2 Direct OG in goed gespreide portefeuille... 5 2.3 Beursgenoteerd

Nadere informatie

1 Inleiding. 1.1 Wettelijk kader. 1.2 Opzet van het rapport

1 Inleiding. 1.1 Wettelijk kader. 1.2 Opzet van het rapport Pensioenfonds Caribisch Nederland Continuïteitsanalyse 17-4-2014 Bijlage bij Herstelplan 31-12-2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Wettelijk kader... 3 1.2 Opzet van het rapport... 3 2 Beschrijving

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR. Samenvatting

Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR. Samenvatting Onderzoeksresultaten gevolgen van invoering nieuw FTK en gewijzigde UFR Samenvatting Pensioenfondsen zijn de afgelopen tijd geconfronteerd met diverse wijzigingen in de wet- en regelgeving. Sinds 1 januari

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Pensioenakkoord. Spelregels vanuit de actuaris bezien. Drs A.G.M. den Hartogh AonHewitt

Pensioenakkoord. Spelregels vanuit de actuaris bezien. Drs A.G.M. den Hartogh AonHewitt Pensioenakkoord Spelregels vanuit de actuaris bezien Drs A.G.M. den Hartogh AonHewitt Agenda Twee cijfermatige voorbeelden Verhoging pensioenleeftijd Overgang naar zachte verplichtingen Waarderingsvraagstuk

Nadere informatie

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst

Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Het Nedlloyd Pensioenfonds van nu en in de toekomst Jaarvergadering DNP 25 maart 2015 Frans Dooren, directeur 1 Agenda - Even voorstellen - Terugblik 2014 - Organisatie, Dekkingsgraad, Rente, Verplichtingen,

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet

Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Nadere uitwerking van de nota met de Hoofdlijnen voor de regeling van het financiële toezicht op pensioenfondsen in de Pensioenwet Aanleiding en vervolg 1) Het kabinet heeft begin 2004 met sociale partners

Nadere informatie

Asset Liability Management. Continuïteitsanalyse 2 juli 2013. Continuïteitsanalyse 0. Inhoudsopgave Stichting Pensioenfonds Forbo

Asset Liability Management. Continuïteitsanalyse 2 juli 2013. Continuïteitsanalyse 0. Inhoudsopgave Stichting Pensioenfonds Forbo 0. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Management samenvatting 3. Economische veronderstellingen 4. Huidige beleid: pensioenregeling en sturingsinstrumenten 1. Pensioenregeling en financiering 2. Beleggingsbeleid

Nadere informatie

Dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal Stichting Pensioenfonds TNO

Dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal Stichting Pensioenfonds TNO Dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal Stichting Pensioenfonds TNO Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal voor Stichting Pensioenfonds TNO. De uitgangspunten die ten grondslag

Nadere informatie

RiskTransparant, deel 4. Wat is uw risicohouding en risicobereidheid op het gebied van beleggingsbeleid?

RiskTransparant, deel 4. Wat is uw risicohouding en risicobereidheid op het gebied van beleggingsbeleid? RiskTransparant, deel 4 Wat is uw risicohouding en risicobereidheid op het gebied van beleggingsbeleid? In deze vierde serie uit een reeks van zeven delen, delen wij graag onze kennis met u over risicomanagement.

Nadere informatie

Vastgoed in de portefeuille van een pensioenfonds. Rob Courtens, vastgoedstrateeg - Blue Sky Group 10 oktober 2017

Vastgoed in de portefeuille van een pensioenfonds. Rob Courtens, vastgoedstrateeg - Blue Sky Group 10 oktober 2017 Vastgoed in de portefeuille van een pensioenfonds Rob Courtens, vastgoedstrateeg - Blue Sky Group 10 oktober 2017 Inhoudsopgave 1. Strategische Asset Allocatie bij BSG 2. Diversificatie binnen de vastgoedportefeuille

Nadere informatie

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014

De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 augustus 2014 De financiële situatie van Pensioenfonds UWV vanaf 31 ustus 2014 Op 31 ustus 2014 liep het kortetermijnherstelplan van Pensioenfonds UWV af. Tegen de verwachting in heeft het pensioenfonds de pensioenen

Nadere informatie

Notitie herstelplan 2017

Notitie herstelplan 2017 Syntr us Ach me a P ensi o en be he er N.V. Notitie herstelplan 2017 Actuarieel Advies & ALM Onderwerp Herstelplan 2017 Aangeboden aan Bestuur Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Meubelindustrie

Nadere informatie