Ontwikkelingskansen voor ieder kind!
Voorwoord We gaan naar de dierentuin! Wat zijn er een hoop dieren in de dierentuin. Ieder dier is uniek, net als mensen. En elk dier is goed zoals het is. Dat geldt ook voor de kinderen in onze opvang. Spelenderwijs maken we het kind op allerlei manieren duidelijk: jij mag er zijn zoals je bent. Tijdens de activiteiten bij dit thema ontdekt het kind de dieren uit de dierentuin, hun kenmerken en hun natuurlijke omgeving. Grote en kleine dieren komen voorbij, dieren in het oerwoud en dieren in het water. De kinderen mogen volop kijken, luisteren en voelen wat de dierenwereld heeft te bieden. We zingen over de dieren, doen dieren na en spelen een poppenkastspel met zelfgemaakte sokdieren. We ervaren tijdens sensorisch spel en knutselactiviteiten verschillende structuren van de huid van dieren en van natuurlijke materialen zoals zand en takjes. Kinderen ontspannen en wanen zich helemaal in de dierenwereld als ze in de huid van dieren kruipen tijdens de activiteit dierenyoga. En hoe leuk zou het zijn als we fantasiespel afwisselen met een kijkje in de echte wereld van de dieren en die gaan bekijken! Zit je er aan te denken om naar de dierentuin in jouw buurt te gaan? Neem dan eerst even contact op want sommige dierentuinen hanteren aangepaste tarieven voor kinderopvang. In de fantasie van kinderen speelt de wereld van dieren een belangrijke rol. Daar maken we volop gebruik van met de activiteiten bij dit thema. Al spelend ervaart het kind dat het eigen keuzes mag maken. We kijken niet vreemd op van een olifant met stippen of een groene giraf. Fantasiedieren zijn prima als een kind dat mooi vindt. Er blijven genoeg momenten over waarbij kinderen kennismaken met de specifieke kenmerken van de verschillende dieren. We stimuleren kinderen om deel te nemen aan het groepsproces. Is een kind wat minder gemotiveerd om mee te doen met het spel dan is dat ook goed. Want ook bij dit thema geldt: plezier en veiligheid staan voorop. Vraag voordat je met dit thema aan de slag gaat aan de ouders of ze kosteloos materiaal zoals lege hagelslagpakken, pakken van sap of van houdbare melk willen bewaren. Ook stoffen, wc-rollen en keukenrollen komen van pas. Hoe meer je in huis hebt, hoe beter. En alles wat overblijft gebruik je vast wel weer een andere keer! De melodieën en de gebaren van de liedjes die voorkomen in dit thema kun je beluisteren en bekijken op het KIKI youtube kanaal. Zie website www.kiki-s.nl! Heel veel plezier met dit beestachtige thema! Met vriendelijke groet en een dikke berenknuffel, Kiki NB. Waar we in dit programma spreken over hij of zijn, kan ook zij of haar worden gelezen. Waar we in dit programma spreken over ouder(s), kan ook verzorger(s) worden gelezen. 2
Woordenlijst & Woordkaarten Woorden die tijdens het thema centraal staan: 0 tot 2,5 jaar 2,5 tot 4 jaar Overige woorden de aap de aap de dierentuin de olifant de olifant lopen de leeuw de leeuw kijken de tijger de tijger zwemmen de giraf de giraf de staart de zebra de zebra de kop het nijlpaard de neushoorn de krokodil de schildpad de poot de nek eten drinken de pinguïn de papegaai Woordkaarten in de bijlage: de aap de giraf de papegaai 3
Activiteiten bij de gastouder Het draait bij het thema om het leren kennen van de dieren en om het ervaren van de dierenwereld, de verschillen tussen dieren en van verschillende materialen en structuren. Het draait ook om de ervaring van uw kind dat het goed is zoals het is en dat het eigen keuzes mag maken. De gastouder stimuleert dat besef. Dat gaat spelenderwijs. Elk dier is uniek en goed zoals het is. De gastouder laat merken dat dit ook voor de kinderen geldt. Al spelend, knutselend en fantaserend ervaart het kind dat de gastouder niet vreemd opkijkt van een olifant met stippen of van een groene giraf. Fantasiedieren zijn prima als een kind dat mooi vindt. Er blijven genoeg momenten over tijdens de activiteiten bij dit thema waarbij kinderen kennismaken met de specifieke kenmerken van de verschillende dieren. Uw kind zal de dieren uit de dierentuin ontdekken, hun kenmerken en hun natuurlijke omgeving. Grote en kleine dieren komen voorbij, dieren in het oerwoud en dieren in het water. De kinderen mogen volop kijken, luisteren en voelen wat de dierenwereld heeft te bieden. We zingen in de opvang over de dieren, doen dieren na en spelen een poppenkastspel met zelfgemaakte sokdieren. We ervaren tijdens sensorisch spel en knutselactiviteiten verschillende structuren van de huid van dieren en van natuurlijke materialen zoals zand en takjes. Kinderen ontspannen en wanen zich helemaal in de dierenwereld als ze in de huid van dieren kruipen tijdens de activiteit dierenyoga. Thuis kunt u volop meedoen met dit thema. We doen suggesties voor fantasiespel, liedjes, interactief voorlezen, knutselactiviteiten en voor een uitstapje naar een echte dierentuin of kinderboerderij. Geniet, samen met uw kind! In de opvang hebben we bij dit thema veel materialen nodig en daar kunt u heel goed bij helpen. Eet maar even flink veel boterhammen met hagelslag en gebruik extra veel wc- papier en keukenpapier want we hebben hagelslagpakken en lege rollen van wc- papier en keukenpapier hard nodig. En misschien hebt u nog sokken die we mogen gebruiken? Daar helpt u ons heel erg mee! Met vriendelijke groet en een dikke berenknuffel, Kiki 4
Liedjes en gebaren die passen bij het thema Olifantje in het bos Olifantje in het bos laat je mama toch niet los anders raak je de weg nog kwijt en dan heb je later spijt. Olifantje in het bos laat je mama toch niet los. Voor de melodie voert u op youtube.nl de beginregel als zoekterm in. Daar zat een aapje op een stokje Daar zat een aapje op een stokje achter moeders keukendeur. Hij had een gaatje in z n rokje daar stak hij z n staartje deur. Voor de melodie voert u op youtube.nl de beginregel als zoekterm in. De krokodil ligt in het water De krokodil, die ligt in het water.. De krokodil, ligt helemaal stil! De krokodil, komt steeds een stukje nader, en HAP! AUW! Dan bijt hij in je bil. Voor de melodie kijkt u op het Kiki youtube kanaal. Ze kunnen zeggen wat ze willen Ze kunnen zeggen wat ze willen maar de olifant (maak van je armen een slurf en stamp samen rondjes) die heeft de dikste billen van het hele land. (klap met je hand op je billen en maak een grote cirkel met je armen) En de giraf de allerlangste ne-e-ek (rechterarm omhoog met je hand naar voren geklapt en maak op en neer gaande bewegingen) en het nijlpaard heeft de allergrootste bek bek bek. (armen voor je uit, één hoog en één laag en dan naar elkaar toe klappen) Ze kunnen zeggen wat ze willen maar de olifant (maak van je armen een slurf en stamp samen rondjes) Die heeft de dikste billen van het hele land (klap met je hand op je billen en maak een grote cirkel met je armen) En de giraf de allerlangste ne-e-ek (rechterarm omhoog met je hand naar voren geklapt en maak op en neer gaande bewegingen) En het nijlpaard heeft de allergrootste bek bek bek (Armen voor je uit, 1 hoog en 1 laag en dan naar elkaar toe klappen) Voor de melodie voert u op youtube.nl de beginregel als zoekterm in. 5
Jongens, meisjes, aan de kant Jongens, meisjes, aan de kant want daar komt een grote olifant! Grote poten, grote oren, en een dikke lange slurf van voren! Jongens, meisjes, aan de kant want daar komt een grote olifant! Jongens, meisjes, aan de kant want daar komt een babyolifant! Piepkleine poten, piepkleine oren, en een piepklein slurfje van voren! Jongens, meisjes, aan de kant want daar komt een babyolifant! De wielen van de bus De wielen van de bus die draaien rond draaien rond, draaien rond. (draai met je armen langs je lijf als wielen) De wielen van de bus die draaien rond als de bus gaat rijden. (draai met je armen langs je lijf als wielen) Krokodil! Wat loert daar in die plas? Wat sluipt daar door het gras? Wat kruipt daar in het zand? Wat gromt daar op ons strand? Kroooooooook, kroooooooook, kroooooooook, kroooooooook (het is) de kroko krokodoko de kroko krokodil de kroko krokodoko die bijt je in je bil. Kijk die griezel happen met zijn reuzenbek hij heeft ons haast te pakken. Maar wij, wij rennen weg voor de. Kroooooooook, kroooooooook, kroooooooook, kroooooooook (het is) de kroko krokodoko de kroko krokodil de kroko krokodoko die bijt je in je bil. De kroko krokodoko de kroko krokodil de kroko krokodoko die bijt je in je.. hap! Op www.schooltv.nl kunt u de zoekterm krokodil invoeren. Hier ziet u de clip die aansluit bij dit liedje met de bijbehorende gebaren. 6
Hoe kunt u thuis aansluiten bij het thema? Dieren nemen een belangrijke plaats in in het leven van kinderen. In veel leesboekjes komen dieren voor en er is veel speelgoed waarin dieren een rol spelen. Misschien heeft u thuis wel een dierentuin van Duplo of van Little People. Speel er samen eens mee en maak kennis met de dieren uit de dierentuin. Welke geluiden maken ze en wat vinden ze lekker om te eten? Lusten wij ook graag blaadjes? Nee toch! Het allerleukste is natuurlijk om samen naar de dierentuin te gaan. Er zijn hele grote dierentuinen en soms zijn er ook dierentuinen van particulieren met hele bijzondere dieren. Neem eens een kijkje in de buurt, wat is er allemaal te doen? En hoe leuk is het om samen met de trein of met de bus echt naar de dierentuin te gaan! Dat is al een hele belevenis op zich. De dieren van de dierentuin zijn weer heel anders dan de dieren van de boerderij. Zullen we eens een kijkje gaan nemen op de kinderboerderij? En welke dieren zien we daar allemaal? En welke dieren missen hier die we wel in de dierentuin zagen? Kruip samen lekker op de bank om het boek te lezen of maak er een interactief verhaal van waarbij u speelgoeddieren gebruikt om het visueel te maken of waarbij jullie samen de dieren nadoen. Leuke boeken voor dit thema zijn: ͳ ͳ Nijntje op de boerderij van Dick Bruna ͳ ͳ Nijntje in de dierentuin van Dick Bruna ͳ ͳ Kleine kangoeroe van Guido van Genechten Ook is het leuk om samen met uw kind dierengeluiden na te doen. Ga op de grond zitten met het gezin en één persoon mag op de rug van een ander kloppen. Diegene bij wie op de rug is geklopt maakt een dierengeluid. Diegene die heeft geklopt mag raden welk dier het is. Is het dier goed geraden dan ruil je van rol. Kinderen vinden het een heerlijk spel en ze zullen genieten van de gezamenlijke activiteit. Bent u creatief of juist iets minder creatief en wilt u wel graag knutselen over dieren? Op internet zijn heel veel knutselideeën te vinden over dieren. In de speelgoedwinkels zijn veel spelletjes te koop over dieren. Erg leuke spellen voor jonge kinderen zijn: ͳͳ Dier op dier van HABA ͳͳ Memory van Nijntje ͳͳ Houten puzzels van Nijntje 7
Activiteit voor thuis, naar de dierentuin Doel Om bij de dierentuin te komen, hebben we vervoer nodig. Hoe leuk is het om samen met de bus of de trein naar de dierentuin te gaan? Dit kan in het echt en we kunnen het ook naspelen! In deze activiteit spreken we de verbeelding van het kind aan door fictief met de bus te gaan. Want met de bus gaan, daar komt een heleboel bij kijken! En het enige dat we nodig hebben is een stel kussens voor op de grond of een aantal stoelen waar het kind zelfstandig op kan klimmen. Kern kinderen van 0 tot 2,5 jaar Voor de allerkleinsten is met de bus gaan nog een beetje lastig, we kunnen wel over de bus zingen en over de bus praten! Ook kunnen we een boekje lezen over de dierentuin zoals bijvoorbeeld Nijntje in de dierentuin. Hierin komen veel dierentuindieren voor en Nijntje gaat met de trein naar de dierentuin. Nijntje gaat met haar vader in de trein naar de dierentuin en dat is een belevenis! Een leuk liedje wat aansluit op het reizen met de trein is: Tjoeke tjoeke tjoek Tjoeke tjoeke tjoek, zo doet de trein tjoeke tjoeke tjoek, wat gaat dat fijn. Tuut tuut tuut, daar gaat de fluit langzaam gaat de trein vooruit. Tuut tuut tuut, wie gaat er mee? Wij gaan nu rijden, hoezee, hoezee! Voor de melodie voert u op youtube.nl de beginregel als zoekterm in. Als Nijntje en vader Pluis dan in de dierentuin aankomen zien ze daar de papagaai, de zebra en de kangoeroe met een kleine kangoeroe in de buidel. Ook toetert de olifant met zijn slurf en hangt de aap aan één hand in de boom. En dan zien ze de giraf en die heeft een hele lange nek! En het aller-bijzonderst is dat Nijntje aan het einde van de dag op de rug van de schildpad mag rijden! Als ze dan weer in de trein zitten valt Nijntje vermoeid in slaap. Dat was een mooie dag! kinderen van 2,5 tot 4 jaar We leggen allemaal kussens op de grond of we zetten samen stoelen op een rij. Het prettigst is het als dit stoelen zijn waar het kind zelfstandig op kan klimmen. In de bus zit een buschauffeur. Wie wil de buschauffeur zijn? Maak samen een rolverdeling en laat het kind hierin het voor- 8
touw nemen. We maken ons helemaal klaar voor de bus, we doen onze schoenen en onze jas aan en we lopen samen naar de bus. Wat leuk om samen op pad te gaan! Als we in de bus stappen moeten we natuurlijk wel eerst betalen. We geven wat geld aan de buschauffeur en zoeken een plekje in de bus. Een leuk liedje dat hier goed bij aansluit is: In de Haagse stadsbus In de Haagse stadsbus zat een krokodil. Iedereen die binnenkwam, beet- ie in zijn bil. Stoute, stoute krokodil waarom bijt jij in mijn bil? Voor de melodie voert u op youtube.nl de beginregel als zoekterm in. Onderweg zien we van alles! Bespreek samen met het kind wat we allemaal zien buiten en laat uw fantasie de vrije loop. Ik zie in de verte al de giraf met zijn lange nek boven het hek uit komen! Zie jij hem ook? Alles kan, het maakt niks uit als het misschien wat raar is. Op deze manier prikkel je de fantasie van het kind en zal het misschien ook dieren gaan noemen die het zelf heeft leren kennen. Als we bij de dierentuin zijn aangekomen, lezen we samen een mooi boek over de dierentuin. Dit kan bijvoorbeeld het boek Nijntje in de dierentuin zijn en zo kunnen we samen bespreken wat voor dieren er allemaal zijn. Welke kleuren hebben ze en hoe zien ze eruit? En zijn ze groot of klein, dik of dun? Afsluiting Natuurlijk gaan we ook weer terug met de bus. En als we dan thuiskomen ruimen we samen de bus op en gaat een ieder weer zijn eigen weg. Wat een heerlijk dagje naar de dierentuin was dat! 9
Maandonderwerp, interactie Interactie tussen kinderen In de opvang kunnen kinderen heerlijk met elkaar spelen. Ze hebben veel kinderen om zich heen en zien hoe andere kinderen spelen. De interactie tussen kinderen is van groot belang voor de ontwikkeling van het kind. Ze oefenen in het met elkaar omgaan, ze leren respect te hebben voor een ander en voor zichzelf. Kinderen leren conflictsituaties op te lossen en zo voor zichzelf op te komen. De opvang is hier dus de ideale omgeving voor. Kinderen voelen zich veilig bij de verzorger en dat stimuleert om vrij en onbekommerd op onderzoek uit te gaan. Zo leren ze hun eigen ik kennen, ze leren waar hun grenzen liggen en wat ze leuk vinden of juist minder leuk. Het begeleiden van interacties tussen kinderen Zowel de verzorger als de ouder hebben een belangrijke rol in het begeleiden van de interacties tussen kinderen. Interactie met anderen vindt ook plaats gewoon buiten op straat, in het zwembad of op het speelplein. En hoe ga je hier dan mee om? Als volwassenen geven wij het voorbeeld aan de kinderen, zoals wij omgaan met de ander zo zullen zij omgaan met de ander. Door zelf positieve interacties met een kind aan te gaan ziet een kind hoe jij omgaat met de ander. Dit slaat het kind op en hij zal dit gebruiken in een interactiemoment met een ander kind. Dat merk je ook soms als je je eigen woorden herkent in de interactie tussen kinderen tijdens hun spel. Kinderen kunnen veel dingen zelf en soms hebben ze bij interactie onderling even jouw hulp nodig. In het derde levensjaar gaan kinderen beginnen met samenspelen. Tot die tijd spelen kinderen naast elkaar en dat kan soms wel eens botsen. Twee kinderen willen allebei hetzelfde autootje of allebei op de glijbaan. Dit kan resulteren in trekken en duwen en meestal eindigt het in huilen. Begeleid het om de beurt spelen met de auto en het om de beurt van de glijbaan gaan. Ondersteun de kinderen hier emotioneel in door een voor hen negatieve ervaring een positieve wending te geven. Wat knap van jou Jules dat je zo goed wacht met glijden tot Job is geweest! Twee jaar en dan? Ook als de kinderen 2 jaar zijn kan samenspelen nog best lastig zijn. Het echt met elkaar spelen laat nog even op zich wachten, dit kunnen ze pas vanaf ongeveer 3 jaar. Vanaf 2 jaar gaan ze dit leren, eigenlijk is het derde levensjaar een opstap voor kinderen de oefenperiode. Ze gaan elkaar meer zien op de speelvloer en zullen elkaar sneller betrekken in hun spel. En oh wat kan dat soms lastig zijn! Oefenen met samenspelen leidt vaak tot kibbelen, ook dat is ergens goed voor. Kinderen leren zo probleemsituaties op te lossen en ze leren dat ze ook rekening moeten houden met andere kinderen om zich heen. Datgene wat zij leuk vinden kan een ander weer minder leuk vinden. Ze worden zich hier van bewust. Samenspelen bevorderen Het klimaat waarin kinderen zich bevinden, doet al heel veel. Een prettige sfeer daagt uit tot leuk samenspel tussen de kinderen. Het contact tussen kinderen is ook hierbij erg belangrijk. Benoem de gevoelens die een ander kind of die het kind zelf ervaart. Ze ervaren soms dingen die ze nog lastig vinden om te begrijpen. Dan is het prettig dat iemand je kan helpen dit te begrijpen. Zo kan het kind beter met zichzelf omgaan en hierdoor ook met andere kinderen. Grijp alleen in zodra er een agressieve sfeer ontstaat. Tot deze leeftijd help je het kind om het samen op te lossen. 10
We gaan naar de dierentuin! Wat zijn er een hoop dieren in de dierentuin. Tijdens de activiteiten bij dit thema ontdekt het kind de dieren uit de dierentuin, hun kenmerken en hun natuurlijke omgeving. Grote en kleine dieren komen voorbij, dieren in het oerwoud en dieren in het water. De kinderen mogen volop kijken, luisteren en voelen wat de dierenwereld heeft te bieden. Copyright 2014, Kiki-s, Bunschoten-Spakenburg Kiki Training en Coaching T: 033-711 06 95 Volg ons op Twitter: @vvekiki Hoekstraat 21 3751 AL Spakenburg E: info@kiki-s.nl www.kiki-s.nl FaceBook: gastouderprogramma Kiki