BASILICUM RASSENPROEF Proefcode: OL12 HERS01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381 86 86 Fax ++ 32 (0)9 381 86 99 pcg@proefcentrum-kruishoutem.be Door: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381 86 86 Fax ++ 32 (0)9 381 86 99 pcg@proefcentrum-kruishoutem.be Proefverantwoordelijke: Justine Dewitte Studieverantwoordelijke: Nico Vergote Directeur: Bruno Gobin Datum: 17/04/2013 Studieverantwoordelijke Directeur Dr. B. Gobin Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Karreweg 6, B-9770 Kruishoutem T: +32 (0)9 381 86 86 F: +32 (0)9 381 86 99 BTW: 0416.682.702 RPR: 0416.682.702 info@proefcentrum-kruishoutem.be www.proefcentrum-kruishoutem.be Bank: LBK 103-2046532-94 IBAN: BE87 1032 0465 3294 BIC: NICABEBB FOR_013H
Abstract Deze winter werd met een groepje kruidentelers samen gezeten om de noden van de kruidensector onder handen te nemen. Telers konden tijdens deze vergadering rechtstreekse inbreng hebben op de proefplanning. Op de bedrijven werden tevens tal van rassen/soorten aangelegd van verschillende kruiden, zodat de teler bepaalde ras/soort-eigenschappen zelf kan ondervinden. Voor basilicum werden verschillende rassen Genoveser en bush types met elkaar vergeleken. 2012 was geen makkelijk seizoen voor buitenteelt basilicum. Voor het Genovesertypes komt duidelijk naar voor dat wanneer de productie stijgt, de schotgevoeligheid eveneens stijgt. Genoveser (De Bolster), gevolgd door Grand Vert (Semailles) en het ras aangeboden door de Koster brengen het meest op. In diezelfde volgorde geldt echter ook hun gevoeligheid voor schot. De rassenkeuze kan afhankelijk zijn van het aantal sneden die de teler wil halen. Hoe later men in het seizoen nog wil oogsten, hoe meer druk er heerst naar schot. Voor de bushtypes komt K8 struikbasilicum minimum (Bingenheimer) als beste ras uit de proef. Inhoudstabel 1 Inleiding... 3 2 Materiaal en methoden... 3 2.1 Objecten... 3 2.2 Proefdesign... 3 2.3 Draaiboek... 3 2.4 Proefveld / infrastructuur... 3 3 Resultaten en bespreking... 4 3.1 Resultaten... 4 3.2 Bespreking... 6 4 Besluit... 7 5 Samenwerking... 7 Pagina 2 of 7
1 Inleiding Deze winter werd met een groepje kruidentelers samen gezeten om de noden van de kruidensector onder handen te nemen. Telers konden tijdens deze vergadering rechtstreekse inbreng hebben op de proefplanning. Op de bedrijven werden tevens tal van rassen/soorten aangelegd van verschillende kruiden, zodat de teler bepaalde ras/soort-eigenschappen zelf kan ondervinden. Voor basilicum werden verschillende rassen Genoveser en bush types met elkaar vergeleken. 2 Materiaal en methoden 2.1 Objecten Object nummer Variëteit Type Zaadhuis Zaadbehandeling 11 Dolly Genoveser Enza ncb 12 De Koster Genoveser De Koster ncb? 13 Emily Genoveser Enza ncb 14 Genoveser Genoveser De Bolster bio 15 Grand Vert Genoveser Semailles bio 16 K8 struikbasilicum minumim Bush Bingenheimer bio 17 Spicy Globe Bush De Nieuwe Tuin ncb *Object 15-17: Bushtypes 2.2 Proefdesign Proefdesign Gerandomiseerde blokkenproef Aantal parallellen 3 Aantal objecten 7 Plotoppervlakte (m²) 2.6 Aantal planten/plot 20 Lengte plot (m) 1.5 Breedte plot (m) 1.75 2.3 Draaiboek Zaaidatum 30/03/2012 Plantdatum 23/05/2012 Oogst 1 02/07/2012 Oogst 2 parallel 1 25/09/2012 Oogst 2 parallel 2-3 12/08/2012 Oogst 3 03/08/2012 2.4 Proefveld / infrastructuur Locatie proef Blok E bed 4 Voorgaande teelt Oost Indische kers Zaaispecificaties 5 zaden/persblok Plantspecificaties 30 x 30 cm Bemesting Aanvullen tot 90 E Pagina 3 of 7
3 Resultaten en bespreking 3.1 Resultaten Tabel: Opkomst, kwaliteit en opbrengst basilicum Ras # Opgekomen pp (%) Vulling pp Volume (groeisnelheid) Smaak Sterkte smaak Houdbaarheid Opbrengst (kg/are) % Geoogst oogstbeurt 1 % Geoogst oogstbeurt 2 % Geoogst oogstbeurt 3 Wegval (%) Opbrengst (g/plant) Dolly 96.7 5.0 6.0 8.0 7.5 4.2 a 62.9 46.3 34.0 19.7 10.8 127.8 De Koster 100.0 4.0 5.0 7.3 6.8 2.5 ab 87.6 48.4 32.6 19.0 14.6 175.6 Emily 99.3 5.0 6.5 5.5 4.4 2.5 ab 79.6 48.8 31.9 19.3 9.2 160.0 Genoveser 100.0 6.0 7.0 5.3 5.6 1.7 b 95.0 49.6 32.9 17.5 11.3 187.0 Grand Vert 93.1 5.0 5.0 6.5 7.0 2.5 ab 89.9 49.6 32.2 18.2 10.0 178.2 K8 struikbasilicum 93.3 3.0 3.0 5.5 5.1 1.3 b 89.8 52.4 32.1 15.4 9.6 171.6 Spicy Globe 96.0 2.0 2.0 6.1 6.6 1.3 b 62.9 48.9 32.5 18.6 14.2 125.6 Gemiddelde 96.92 4.29 4.93 6.30 6.14 2.29 81.09 49.14 32.61 18.25 11.37 160.82 p-waarde 0.27 0.22 0.00 0.05 0.59 0.13 Anova Anova Anova Anova Anova Anova Anova Anova 1= 9= weinig veel weinig veel minder lekker uiterst lekker minder sterk sterk slecht goed Pagina 4 of 7
Tabel: Veldbeoordeling basilicum Ras Uniformiteit Bladmassa Bloei Gewas hoogte Geelverkleuring blad Bladgrootte Bladvorm Bladstand Geel blad Gewasgezondheid Schot Dolly 5.7 7.3 ab 5.2 b 7.3 a De Koster 6.3 7.5 ab 5.0 b 7.3 a Emily ab 4.5 b 7.2 ab Genoveser 8.2 8.5 a 3.3 b 7.8 a Grand Vert 7.2 8.2 a 3.8 b a K8 struikbasilicum min 7.0 5.7 c 9.0 a 6.0 bc 4.8 5.5 5.8 7.0 6.0 8.2 c bc bc abc abc a 8.0 3.0 a 7.5 a 9.0 6.9 6.4 ab a 6.5 ab 9.0 7.8 7.8 4.6 cd a 6.7 ab 9.0 7.4 8.2 6.0 abc a 7.3 a 8.8 8.4 3.3 d a 6.0 b 9.0 7.2 8.0 5.3 bc c 2.3 c 8.8 8.0 8.6 7.4 a Spicy Globe 7.2 6.7 bc 5.5 b 5.0 c 7.5 ab 5.0 b 4.3 b 8.5 8.8 8.3 3.3 d Gemiddelde 7.02 7.36 5.19 6.90 6.40 6.67 5.81 8.71 7.83 8.12 5.18 p- waarde 0.05 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.00 0.47 0.11 0.35 0.00 Statistische analyse Anova Anova Anova Anova 1= heterogeen weinig veel laag geel klein spits neerhangend veel veel veel 9= uniform veel geen hoog groen groot rond opgericht geen geen weinig Pagina 5 of 7
kg/are 100.00 90.00 80.00 70.00 60.00 50.00 40.00 30.00 20.00 10.00 0.00 Opbrengstgegevens oogst 3 oogst 2 oogst 1 3.2 Bespreking Er werden 5 Genoveser- en 2 bushtypes opgenomen in proef. Door het hele natte en koude voorjaar in 2012 was het noodzakelijk de planten lang in persblok te houden, alvorens de mogelijkheid zich voordeed deze uit te planten. De smaakbeoordeling, op aanvraag van de sector, dient louter als informatieve aanvulling. Deze werd niet uitgevoerd aan de hand van een uitgebreid consumentenpanel. Er werden 3 sneden geoogst. Aan de hand van de blokkengrafiek wordt duidelijk weergegeven dat de eerste snede bijna de helft van de totale opbrengst omvat, tweede snede is al een duidelijk kleiner aandeel en derde snede omvat een nog lager deeltje van de totale oogst. Dolly (Enza). De opkomstbeoordeling van de bakken plantgoed was gemiddeld. Dolly behaalde een lage opbrengst, houdbaarheid na oogst was duidelijk beter dan het gemiddelde. Bij de veldbeoordeling kon opgemerkt worden dat het gewas niet zo uniform was. De planten hadden een gemiddelde bladmassa en bloei; schot was, in tegenstelling tot sommige andere rassen, iets minder aanwezig. De behoorlijk ronde bladeren vertoonden een vrij grootte aanwezigheid van geelverkleuring. De Koster (De Koster) kwam bij zaai in perspot perfect op. Groeisnelheid in perspot en houdbaarheid na oogst waren gemiddeld. Het ras scoorde gemiddeld tot goed in opbrengst; nochtans was de wegval van planten tijdens de teelt duidelijk hoger dan het gemiddelde. Het vrij heterogeen gewas vertoonde een gemiddelde bladmassa en bloei. Geelverkleuring en schot waren meer aanwezig dan het gemiddelde ras. Emily (Enza) vertoonde een vlotte opkomst en groeisnelheid tijdens de bakbeoordeling van het plantmateriaal. Opbrengst was gemiddeld; er was minder wegval tijdens de teelt in vergelijking met vele andere rassen. Tijdens de veldbeoordeling konden geen extreme minima of maxima teruggevonden worden voor de verschillende criteria. Genoveser (De Bolster) ontwikkelde zich zeer vlot tot robuust plantmateriaal, zowel naar opkomst als groeisnelheid. De positieve trend zette zich door in de opbrengst, die het hoogste was van alle rassen Pagina 6 of 7
opgenomen in proef (kg/are en g/plant). De houdbaarheid na oogst was echter vrij beperkt. Het gewas was vrij uniform, had een grote bladmassa en eerder spitse blaadjes die een beetje neerhangend waren. Nadelig was echter de gevoeligheid naar schot. Grand Vert (Semailles) vertoonde een gemiddeld tot iets lagere opkomst met gemiddelde bakvulling. Opbrengst per plant en per are was gemiddeld tot goed. Wegval tijdens de teelt en houdbaarheid na oogst scoorden gemiddeld. De bladmassa was vrij prominent aanwezig maar bloeiwijzen kwamen tijdens de teelt al vrij vroeg tevoorschijn. Overige gewasbeoordelingscriteria scoorden gemiddeld. K8 struikbasilicum minimum (Bingenheimer) vertoonde een iets moeizamer verloop naar opkweek toe. De kleinere bakvulling was echter te wijten aan het feit dat dit geen Genoveser, maar wel een bushtype was. Het ras behaalde een goede opbrengst, met een opvallend hoog aandeel tijdens de eerste snede en een laag aandeel tijdens de derde of dus laatste snede. Wegval tijdens de teelt kwam iets minder dan gemiddeld voor. Na het oogsten bleek het gewas heel moeilijk houdbaar, een algemeen verschijnsel voor de bushtypes. Bij het beoordelen van het gewas kon opgemerkt worden dat dit ras het minst gevoelig was voor schot, ook geelverkleuring van het blad bleef zou goed als de ganse teelt uit. De beperkte bladmassa, te wijten aan het bushtype, bestond uit kleine spitse blaadjes. Spicy Globe (De Nieuwe Tuin). De opkomst van dit ras was gemiddeld. Ook hier werd een beperkte bakvulling en groeisnelheid in de bak opgemerkt, te wijten aan het type basilicum dat eerder een compact struikje is. De opbrengst van het ras was duidelijk lager dan gemiddeld en er was tijdens de teelt behoorlijk veel wegval van planten. De houdbaarheid was, zoals het andere bushtype ras opgenomen in proef, heel beperkt. Het gewas, dat quasi vrij bleef van geelverkleuring, bleef kort tegen de grond. De blaadjes waren iets groter en ronder dan het andere struikras opgenomen in deze proef. De plant was vrij gevoelig voor schot. 4 Besluit 2012 was geen makkelijk seizoen voor buitenteelt basilicum. Voor het Genovesertypes komt duidelijk naar voor dat wanneer de productie stijgt, de schotgevoeligheid eveneens stijgt. Genoveser (De Bolster), gevolgd door Grand Vert (Semailles) en het ras van de Koster brengen het meest op. In diezelfde volgorde geldt echter ook hun gevoeligheid voor schot. De rassenkeuze kan afhankelijk zijn van het aantal sneden die de teler wil halen. Hoe later men in het seizoen nog wil oogsten, hoe meer druk er heerst naar schot. Voor de bushtypes komt K8 struikbasilicum minimum (Bingenheimer) als beste ras uit de proef. 5 Samenwerking Deze proef kwam tot stand binnen het project Leader Vlaamse Ardennen: Niche of beloftevolle diversificatie. Pagina 7 of 7