Het Regenwoud in Amazonië
A. Situering
B. Klimaat en vegetatie Warm en altijd nat. Tropisch regenwoud
1. Kenmerken van het tropisch woud
Woudreuzen: 40 m hoog en kunnen vrij van de zon en lucht genieten. Boomlaag: Bladerdek rondom de woudreuzen. 90 % van de fotosynthese gebeurt hier. Struiklaag: Woudreuzen en boomlaag vangen het meeste zonlicht hierdoor is het in de struiklaag schemerig. Het is hier ook koeler. Kruidlaag: Een arme bodem (weinig licht)
2. Wat houdt het woud in stand
1 + 2 : Water dat de bomen en planten hebben opgenomen, verdampt en komt terug in de atmosfeer. 3: Er is weinig verdamping vanuit de bodem want het zonlicht (+ warmte geraakt niet tot daar) 4: Water dat in de grond sijpelt = percolatie 5: Het water dat over de bodem wegstroomt, komt in een rivier terecht. Dit deel van het regenwater wordt niet gerecycleerd.
Welk water wordt dus plaatselijk terug in omloop gebracht? Het water dat in de grond sijpelt en opgenomen wordt door de planten en het water dat op de balderen blijft liggen verdampt. Welk water verlaat het gebied? Het water dat over de bodem wegstroomt, komt terecht in een rivier.
Conclusie: Wat kan er gebeuren wanneer het woud gekapt wordt? Het water wordt niet meer opgevangen door de planten en verdwijnt uit het gebied, het gebied wordt dus steeds droger. Er komt te veel water in de rivier, de rivieren overstromen
C. Traditionele levenswijze met respect voor het woud 1. Landbouw van de indianen - de bevolkingsdichtheid is laag - ze exploiteren kleine percelen die ver van elkaar liggen. (Het duurt makkelijk 15 jaar voor een zelfde perceel opnieuw gebruikt wordt)
Welke producten worden door de gezinnen gekweekt? Maniok, maïs, pinda s, katoen,... voor eigen gebruik. Welke gevolgen heeft deze vorm van landbouw op de natuur? De natuur kan zich telkens herstellen omdat het lang duurt vooraleer eenzelfde perceel opnieuw in gebruik wordt genomen.
2. Het woud is een kwetsbaar ecosysteem Wat is een ecosysteem? De voortdurende samenwerking tussen de levende en niet-levende omgeving.
D. Ontbossing 1. Bevolkingsgroei In Zuid-Amerika woont driekwart van de bevolking in steden. Door deze druk koos de regering ervoor om het regenwoud in te palmen. Hierdoor moeten er steeds meer voorzieningen worden aangelegd zoals, wegen, stuwdammen,
2. Nieuwe landbouwmogelijkheden 1. Kleine kolonisten 1. Kleine landloze boeren storten zich op de verovering van het woud. Het volstaat immers een stukje land te ontbossen om er het eigendomsrecht over op te eisen. 2. Eerst verbrandt men de omgehakte bomen,. Daarna plant men cultuurgewassen (bvb: maïs, bonen) en dieren 3. Na 3 tot 5 jaar is de bodem niet langer vruchtbaar Hierdoor verdwijnt het ecosysteem en is er ook geen kroonlaag meer om het water op te vangen
ii. Grootgrondbezitters Vleesbaronnen: o kopen ranches van duizenden hectaren, hiervoor moeten ze de bomen omhakken of verbranden. o Het rundvlees is vooral bestemd voor de export (fastfoodketens...) o Omdat alles zo goedkoop mogelijk moet: ogeen gebruik van meststoffen ohet woud wordt verder geëxploiteerd
Moderne plantages o Tropische gewassen als bananen en suikerriet o Gebruik van chemische stoffen zoals pesticiden en meststoffen: ododen levende organismen osijpelen in de bodem
De fastfoodrage van het westen is mee verantwoordelijk voor het verdwijnen van het Amazonewoud. Grote hamburgerketens verbruiken enorme hoeveelheden rundsvlees. Ranches die duizenden hectaren van het Amazonewoud in bezit nemen leveren dit aan zo laag mogelijke prijzen.
Plantages putten de grond niet uit ze gebruiken immers meststoffen - en toch zijn ze schadelijk voor het ecosysteem. Grote hoeveelheden pesticiden en meststoffen doden vele levende organismen, sijpelen in de bodem en verspreiden zich in het milieu.
3. Commerciële houtkap 1. Bomen worden gekapt om ze te verkopen als timmerhout of pulp. 2. Twee soorten van kappen: Selectief: alleen economisch waardevolle soorten Kaalslag: alle bomen 3. Gebruik zware machines: Hiervoor moeten wegen worden aangelegd, waardoor het woud toegankelijker wordt.
4. Mijnbouw en industrie i. Ontginningen
Men ontgint ertsen, maar om deze te kunnen ontginnen moet men bomen kappen De smelterijen van deze ertsen wordt gevoed met grote hoeveelheden houtskool afkomstig uit het regenwoud
ii. Aanleg stuwdammen voor energie
Voor het creëren van een meer voor de stuwdam wordt een groot gedeelte van het woud onder water gezet. Dit verwoest het woud.
iii. Olie-industrie
Het hele gebied is doorweven met pijpleidingen voor olie Wanneer er een lek is, laten de oliegiganten dit niet herstellen omdat dit te duur is Heel wat indianen krijgen huidaandoeningen door de olie De olie komt ook in het drinkwater terecht
E. Ontbossing: Gevolgen 1. Koolstofkringloop Wat doen de bomen met de CO2 uit de lucht? Door de fotosynthese zetten de bomen CO2 uit de lucht om in suikers die als bouwstoffen dienen voor de boom. Wat gebeurt er bij het afbranden van het woud voor landbouwdoeleinden? Er komt enorm veel CO2 vrij.
2 Verstoring van de kringloop van het water Waarvan is de meeste neerslag in de tropische wouden afkomstig? Van de verdamping van en door het bladerdek. Wat gebeurt er met die neerslag als het woud verdwijnt? Dan verdwijnt die ook uit het gebied. Wat betekent dat voor het herstel van het woud? Er is geen herstel, omdat het te droog is. Welk effect heeft verdamping op de omgevingstemperatuur? Wat betekent dit dan voor dit gebied? Verdamping zorgt voor afkoeling. Het verdwijnen van het woud zorgt er voor dat de omgevingstemperatuur stijgt.
3. Biodiversiteit Er sterven veel soorten planten en dieren uit, omdat zij een speciale habitat nodig hebben om in te leven. De Indianen weten hoe men deze (bedreigde) planten/kruiden kan gebruiken voor geneeskrachtige doeleinden.
4. Inheemse bevolking is bedreigd De Indianen verwesteren, bvb kort knippen van haar. Door het komen van enkele oliegiganten eind jaren 70, is de inheemse bevolking van het regenwoud met 9 700 bewoners gekrompen.
F. Hoe het regenwoud redden 1. Bestaansniveau verbeteren Waarom worden ontginningen door buitenlandse maatschappijen toegestaan? Om hun buitenlandse schuld af te betalen & om hun eigen industrie te ontwikkelen. Welke oplossingen zouden het woud kunnen redden? - het kwijtschelden van de buitenlandse schulden door het Westen. - reservaten aanleggen.
2. Agro-bosbouw Wie verzet zich tegen de landbouwhervorming & waarom? De grootgrondbezitters, omdat ze dan meer onkosten moeten maken voor het aanbrengen van meststoffen, terwijl de gronden nu niets kosten.
3. Bosbeheer: Duurzame houtexploitatie Duurzaam bosbeheer: het natuurlijk herstel van het woud moet mogelijk zijn door beperkt & verspreid kappen & doorheraanplantingen. FSC-label: FSC staat voor Raad voor Duurzaam Bosbeheer. De opdracht van het FSC bestaat erin om een bosbeheer te promoten dat ecologisch verantwoord is, een sociale dimensie heeft & economisch haalbaar is.