Handleiding oefensoftware Lijn 3 1
Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Starten 4 2.1 Inloggen via Basispoort door de kinderen 2.2 De leerling-startpagina 2.3 De software voor de kinderen bekijken door de leerkracht 2.4 Kinderen toegang verlenen 3. De werking van de oefensoftware 10 3.1 Inleiding 3.2 Een oefensessie beginnen 3.3 Een oefening maken 3.4 Een oefensessie afronden 3.5 Beloningsspelletjes en buttons 4. De inhoud van de oefensoftware 19 4.1 Opbouw 4.2 Oefeningen Lezen en Lezen *** 4.3 Oefeningen Spelling 4.4 Oefeningen Woordenschat 4.5 Rijtjesboek en Leesboek 5. Volgen van kinderen 31 5.1 De Resultatenmonitor starten 6. Hulp (en ondersteunende software) 32 2
1 Inleiding De nieuwe oefensoftware van Lijn 3. Makkelijk voor de leerkracht, leuk voor de kinderen. De oefensoftware van Lijn 3 is zowel beschikbaar voor pc s als laptops en tablets. Zie voor de systeemeisen de algemene hulppagina van Malmberg: www.malmberg.nl/softwarehulp. Lees meer over het plaatsen van snelkoppelingen en het downloaden van apps in de handleiding beheer software Malmberg. 3
2 Starten Hoe kinderen de software starten 2.1 Inloggen via Basispoort door de kinderen Op pc s en laptops: 1 Dubbelklik op de snelkoppeling op het bureaublad. Let op! Een snelkoppeling kan ook geïntegreerd zijn in het bureaublad van uw netwerkleverancier en ziet er dan anders uit. Op tablets: 1 Klik op het app-icoon op het startscherm. 2 De kinderen klikken op hun groep om de software te starten. 3 De kinderen klikken op hun naam. 4 De kinderen klikken op hun plaatje. Let op! De kinderen kunnen inloggen met een plaatje of met een wachtwoord. U stelt dit zelf in via Basispoort. Lees de handleiding Beheer software Malmberg voor meer informatie. 4
2.2. De leerling-startpagina De kinderen zijn nu op de leerling-startpagina van Lijn 3. Kinderen sparen tijdens het werken met de software buttons in de door hen gekozen verzamelingen. 1 De kinderen kiezen een verzameling. Ze klikken op het plaatje en vervolgens op ja. Tip! Wil een kind meer verzamelingen, dan kiest hij nog een plaatje en klikt weer op ja. 2 De kinderen klikken op oefenen. Hoe u als leerkracht de leerlingsoftware kunt bekijken 2.3 De software voor de kinderen bekijken door de leerkracht 1 Log in op Basispoort en klik op Lijn 3. Er opent een nieuw venster in uw browser. Dit is de leerkracht-startpagina. 2 Kies de jaargroep. 5
3 Klik op software bekijken. 4 U bent nu op de leerling-startpagina. Kies het programma. Tip! Klik op uw naam. Klik op het rondje om het scherm volledig te vullen. Klik op Toestaan. Druk op Esc om de schermvullende weergave te sluiten. 6
5 Klik op het thema. 6 Klik op een domein. 7 Kies een sessie. De sessies hebben weeknummers. 7
8 Kies een spel. Klik op OK. Kinderen krijgen tijdens elke les twee keer een kort spelletje aangeboden. Zie paragraaf 3.5 voor meer informatie over beloningsspelletjes en buttons. Let op! U doorloopt de oefeningen als leerkracht. Dit betekent dat uw resultaten niet worden opgeslagen. 9 Sluit de browsertab om terug te keren naar de leerkracht-startpagina. Let op! De leerlingen doorlopen de oefeningen lineair. Dat wil zeggen dat ze niet terug kunnen naar eerder gemaakte opdrachten. Doordat ze directe feedback krijgen, is dit ook niet nodig. 2.4 Kinderen toegang verlenen Standaard staan alle lessen open voor alle kinderen. Maar u kunt ook per kind lessen sluiten. 1 Log in op Basispoort en navigeer naar de methode. Klik op Toegang leerlingen. 8
2 Kies de software waarin u lessen wilt sluiten. 3 Links ziet u de lijst met leerlingen. Standaard staan alle kinderen geselecteerd. Klik op Deselecteer alle leerlingen om alle vinkjes uit te zetten. Klik vervolgens voor de naam van het kind of de kinderen waar u lessen voor wilt uitzetten. 4 Klik in de lijst rechts op het thema dat u uit wilt zetten voor dit kind of deze kinderen. Standaard staat alles op Ja. Klik op Nee om een thema onzichtbaar te maken voor dit kind. 5 Klik eventueel op een thema om naar het lesniveau te gaan. 9
3 De werking van de oefensoftware 3.1 Inleiding Met de oefensoftware van Lijn 3 kunnen de kinderen zelfstandig en doelgericht oefenen op hun eigen niveau. Het programma heeft oefeningen voor: Lezen en Lezen Spelling Woordenschat Rijtjesboek Leesboek 3.2 Een oefensessie beginnen 1 De kinderen klikken op het thema. 2 De kinderen kiezen een domein. 10
3 De kinderen kiezen een sessie. De sessies hebben een weeknummer. Let op! De oefensoftware van Lijn 3 is zo ontworpen dat kinderen 1 sessie per keer maken. Na het afronden van de sessie keren kinderen dan ook terug naar de leerling-startpagina. De sessie opent. Let op! Kinderen kunnen binnen drie tellen op de pijl naar links klikken als ze terug willen naar het weekoverzicht. 4 Kies een spel. Klik op OK. Tip! Als de kinderen de oefeningen goed hebben gemaakt, verdienen ze extra kansen in het spel. 11
5 De sessies waarin meerdere niveaus worden aangeboden beginnen met een instapoefening. De instapoefening bepaalt het niveau voor het vervolg van de sessie. Tip! Het aantal tabjes laat zien hoeveel opdrachten er nog volgen. Tip! De kinderen kunnen op de tabjes klikken om de opdracht na te kijken of te verbeteren. Klaar? De kinderen gaan oefenen op hun eigen niveau. 6 Klik op OK. 3.3 Een oefening maken Dit staat op het scherm. De naam van het kind. Instructie voor de oefening. Uitleg over hoe deze oefening werkt. Hoeveel opdrachten er nog zijn in deze oefening. De audioknop om de instructie uit te laten spreken. 12
Let op! De kinderen klikken op hun naam om te stoppen met de oefening. Klik op Profi el. Klik vervolgens op ja om te stoppen. De kinderen gaan terug naar het menu. Volgende keer gaan ze verder waar ze gebleven waren. 1 De kinderen maken de oefening. Ze klikken op OK om te zien of ze het goed hebben. Als ze het fout hadden, kunnen ze het nog eens proberen. 13
2 De kinderen klikken op de pijl om naar de volgende opdracht te gaan. In de onderdelen Lezen en Woordenschat wordt optioneel extra auditieve ondersteuning aangeboden bij de oefeningen. Bij Spelling zijn er ter ondersteuning spellinghulpjes. 3 Klik op het lampje om de extra ondersteuning in te schakelen. 4 Klik op de gele luidsprekers om de extra audio af te spelen. 5 Klik nogmaals op het lampje om weer terug te keren naar de oefening. 14
Tip! Na twee foute pogingen komt het goede antwoord vanzelf in beeld. Er volgt ook audio-feedback met uitleg. Klaar met de oefening? 6 Klik op de pijl. De kinderen gaan verder met de volgende oefening. Of ze spelen het spelletje. Tip! Als de schermen wisselen, komt even in beeld hoe ver het kind is. Een rechthoek betekent: Er volgt een oefening. Een pion betekent: Er volgt een spel. 15
3.4 Een oefensessie afronden Aan het einde van de sessie zien de kinderen hun score voor de oefeningen. Ze zien ook hoeveel buttons ze voor hun verzameling hebben verdiend. 1 De kinderen klikken op OK. Ze komen terug op hun startpagina. 2 De kinderen klikken op hun naam. Ze klikken op uitloggen. Om uit te loggen, klik op Ja. Tip! Leer de kinderen het uitlog-picto indien ze het woord uitloggen nog niet kunnen lezen. 16
3 De volgende leerling klikt zijn naam aan in de lijst met namen. Let op! Soms zien kinderen niet de namenlijst, maar dit scherm. Klik het venster van de browser weg. De volgende leerling start weer met de snelkoppeling op het bureaublad. Tip! Het vinkje bij de sessie laat zien dat kinderen deze hebben afgerond. Hier is ook te zien op welk niveau de oefening is gemaakt. Tip! Het rondje met de pijlen laat zien dat deze sessie nog niet af is. Kinderen kunnen verder waar ze gebleven waren. 17
3.5 Beloningsspelletjes en buttons Per sessie biedt de oefensoftware van Malmberg twee keer een kort beloningsspelletje aan ter ontspanning en vermaak. Tijdens het maken van de oefeningen ontvangen de kinderen objecten waarmee ze het spel spelen. Elk object staat voor een extra poging. Hoe beter ze oefenen, hoe groter de kansen tijdens het spel, maar elk kind krijgt minstens een object en kan dus het spel spelen. Met het spelen van de spellen verdient het kind punten. Aan het eind van de sessie worden de punten automatisch ingewisseld voor buttons. Ook hier geldt dat elk kind minstens een button ontvangt. In het startscherm worden verschillende verzamelingen aangeboden. Het kind bepaalt zelf welke verzamelingen het wil activeren en kan dit wijzigen. In een actieve verzameling worden buttons gespaard. 18
4 De inhoud van de oefensoftware 4.1 Opbouw De oefensoftware volgt de leerlijn van Lijn 3. De software van Lijn 3 kent de volgende sessies: Lezen en Lezen Spelling Woordenschat Rijtjesboek Leesboek De opbouw per thema is als volgt: THEMA DOMEIN WEKEN thema 1 Lezen week 3 Spelling week 3 Rijtjesboek week 1 week 2 week 3 thema 2 t/m thema 5 Lezen week 1 week 2 week 3 Lezen *** week 1 week 2 week 3 Spelling week 1 week 2 week 3 Woordenschat * week 1 week 2 week 3 Rijtjesboek week 1 week 2 week 3 thema 3 t/m thema 12 Lezen week 1 week 2 week 3 Lezen *** week 1 week 2 week 3 Spelling week 1 week 2 week 3 Woordenschat * week 1 week 2 week 3 Rijtjesboek week 1 week 2 week 3 Leesboek week 1 week 2 week 3 19
Vanaf week 3 van thema 1 maken de kinderen kennis met de oefensoftware van Lijn 3. De software start met de domeinen Lezen en Spelling. Vanaf thema 2 zijn er ook kinderen die op ***-niveau werken en biedt de software daarom ook oefeningen voor Lezen ***. Vanaf thema 2 is er oefensoftware voor Woordenschat. Deze software kan ter vervanging van de lessen Extra woordenschat worden ingezet voor de taalzwakke kinderen. In de oefensoftware worden altijd de doelen van de week ervoor herhaald. Op deze manier oefenen kinderen nooit met leerdoelen waarbij ze nog geen instructie hebben gehad. tijdstip week 1 week 2 week 3 Inhoud herhaling week 3 vorig thema herhaling week 1 huidig thema herhaling week 2 huidig thema Bij het domein Woordenschat komen steeds de woorden van de betreffende week aan de orde, aangevuld met eerder aangeboden woorden. tijdstip week 1 week 2 week 3 Inhoud woorden van dag 2 en 3 huidig thema en herhaling eerder aangeboden woorden woorden van dag 7 en 8 huidig thema en herhaling eerder aangeboden woorden woorden van dag 12 en 13 huidig thema en herhaling eerder aangeboden woorden U kunt sessies voor kinderen vooraf klaarzetten of blokkeren. Zie 2.4 over het verlenen van toegang aan kinderen. U kunt er ook voor kiezen om kinderen zelf naar de juiste sessie te laten navigeren. U geeft dan vooraf (of op het planbord) aan voor welke kinderen welke sessies bedoeld zijn. Voor Lijn 3 zijn de volgende sessie bestemd voor de volgende verwerkingsniveaus. *-niveau **-niveau ***-niveau Lezen Lezen Lezen 3-ster Spelling Spelling Spelling Woordenschat * Rijtjesboek Leesboek 20
4.2 Oefeningen Lezen en Lezen Een sessie Lezen of Lezen vier soorten oefeningen: 1. oefenen met letters; 2. oefenen met woorden; 3. oefenen met zinnen; 4. oefenen met teksten. bestaat uit een mix van Bij elke oefening staat hieronder een uitleg van de verschillende oefentypes. 1 Oefenen met letters doel opdracht voorbeeld soort visuele discriminatie Zoek de auditieve discriminatie Waar hoor je de [+ audio letter] letterklankkoppeling Zoek de [+ audio letter] letterklankkoppeling Zoek de [+ audio letter] 21
doel opdracht voorbeeld soort auditieve analyse + letterklankkoppeling Met welke letter(s) begint het woord [+ audio woord] Met welke letter(s) eindigt het woord [+ audio woord] Welke letter(s) hoor je in het woord [ + audio woord] auditieve analyse + letterklankkoppeling Welk woord begint met deze letter? [+ plaatje letter] Welk woord eindigt met deze letter? [+ plaatje letter] auditieve analyse + letterklankkoppeling Sleep de goede letter in het woord. slepen 2 Oefenen met woorden doel opdracht voorbeeld soort analyse en synthese Maak het woord [+ audio woord] (= digitale woordmaker) klikken / -tikken op pijltjestoetsen clusters en leesmoeilijkheden Sleep het goede stukje in het woord. slepen 22
doel opdracht voorbeeld soort samengestelde Sleep het goede stukje slepen woorden in het woord. woordlezen Kies het goede woord. (woord bij plaatje kiezen) woordlezen Zoek het woord [+ audio woord] woordlezen Kies het goede plaatje. (plaatje bij woord kiezen) woordlezen Lees het woord. Zoek op de plaat. 23
3 Oefenen met zinnen doel opdracht voorbeeld soort zin koppelen aan afbeelding Lees de zin. Zoek op de plaat. Lezen en zinsbegrip Kies de goede zin. Lezen en zin samenstellen Sleep het goede woord / het goede stukje in de zin. slepen Lezen en zinsbegrip Kies het goede plaatje. Lezen en zinsbegrip Lees de zin. Kies het goede woord / stukje. 24
doel opdracht voorbeeld soort Lezen en zin samenstellen Wat past op de plaats van 1? Kies het goede antwoord. 4 Oefenen met teksten doel opdracht voorbeeld soort Lezen en leesbegrip Kies het goede plaatje bij de tekst. Lezen en leesbegrip Kies de goede tekst bij het plaatje. Lezen en leesbegrip Kies het goede antwoord bij de gesloten vraag over de tekst. Lezen en leesbegrip Zoek de eerste zin van de tekst. 25
doel opdracht voorbeeld soort Lezen en leesbegrip Zet de zinnen in de slepen goede volgorde. Lezen en leesbegrip Wat past het beste boven of in de tekst. Kies het goede antwoord. 4.3 Oefeningen Spelling Een sessie Spelling bestaat altijd uit deze onderdelen: een instapdictee om het juiste niveau te bepalen; één of meerdere oefeningen op het juiste niveau; een afsluitend dictee. Dictee Het dictee kent dezelfde opbouw als het dictee tijdens de spellingles: er wordt een zin voorgelezen; het woord/de letter waar het om gaat wordt herhaald. Twee voorbeelden zijn: Mmm, lekker: friet. Friet. Sleep de ie in het vakje. De kraai vliegt naar de boom. Maak het woord: kraai. Bij elk item is ook een afbeelding als extra hulp geplaatst. Vervolgens moeten de kinderen de letter of het woord in vakjes slepen (in de lagere thema s) of typen (in de hogere thema s). 26
Oefeningen bij spelling Na het dictee berekent de computer het niveau waarop het kind verder gaat met verwerken. Er zijn drie verschillende spellingoefeningen: doel opdracht voorbeeld soort auditieve analyse: herkennen van de klankpositie Waar hoor je de [letter] in [woord]? auditieve analyse: herkennen van een begin-, midden- of eindklank herkennen spellingafspraak Welke klank hoor je aan het begin? [+ audio woord] Welke klank hoor je in het woord? [+ audio woord] Welke klank hoor je aan het eind? [+ audio woord] Welk spellinghulpje gebruik je? 27
Foutendetectie en lampje Als een kind een fout maakt in een oefening, wordt gedetecteerd welke fout het maakt. Als het een fout in een spellingmoeilijkheid betreft (bijvoorbeeld hont in plaats van hond) krijgt het kind het betreffende spellinghulpje uit de spellingles aangeboden (spellinghulpje d). Bij een andere fout wordt de hakkaart met de bijbehorende denkstappen getoond. Soms zitten er meer spellingmoeilijkheden in één woord. Daarvan weegt er altijd één zwaarder. Als een kind in thema 7 saut typt in plaats van zout krijgt het als spellinghulpje de au-plaat. Als het sout typt, krijgt het als spellinghulpje de s/z-afspraak. Kinderen kunnen ook zelf besluiten dat ze extra hulp nodig hebben. Ze klikken dan vooraf op het lampje, en kunnen vervolgens kiezen voor het spellinghulpje of de hakkaart. 28
4.4 Oefeningen Woordenschat De sessies Woordenschat zijn bedoeld voor kinderen met een geringe woordenschat. Met deze sessies kunt u desgewenst de lessen Extra woordenschat vervangen. Woorden uit de andere lessen worden herhaald. Omdat de kinderen de woorden nog niet kunnen lezen, zit overal audio bij. De sessies volgen de viertakt: voorbewerken semantiseren consolideren - controleren, net als in de lessen in de handleiding. Elke sessie begint met een filmpje waarin de woordvelden met de Extra woorden van die week worden aangeboden, gevolgd door twee of drie oefeningen. Er zijn vier oefentypes: doel opdracht voorbeeld soort Consolideren en Wat hoort bij de zin/ verdiepen zinnen? Consolideren en verdiepen Wat past bij? Consolideren en verdiepen Wat hoort er niet bij? Consolideren en verdiepen Wat hoort er niet bij? 29
4.5 Rijtjesboek en Leesboek Kinderen die extra oefening nodig hebben met lezen kunnen in de oefensoftware meelezen met het rijtjesboek en het leesboek. Het meelezen helpt om het tempo te verhogen en geeft kinderen een extra mogelijkheid om in een veilige setting te oefenen met hardop lezen. Het rijtjesboek is in de software beschikbaar in thema 1-12, het leesboek vanaf thema 6. Het meelezen werkt als volgt: Het kind drukt op de play-knop. Het kind kiest het tempo waarin de tekst wordt voorgelezen. Vervolgens licht de tekst op en hoort het kind hoe de tekst wordt voorgelezen. Het kind leest mee, hardop of in zichzelf. Het kind kan het tempo tussentijds aanpassen. Bij het rijtjesboek en leesboek zijn geen tussentijdse beloningsspelletjes. Er worden geen oefeningen gedaan en dus ook geen resultaten opgeslagen. 30
5 Volgen van kinderen Malmberg werkt aan een generiek systeem voor het volgen van uw leerlingen binnen uw methode. Dit systeem heet de Resultatenmonitor. 5.1 De Resultatenmonitor starten Start in Basispoort en navigeer naar uw methode (Zie 2.3). 1 Klik op Resultatenmonitor. De Resultatenmonitor van de betreffende oefensoftware opent op een aparte browsertab. Zie voor meer informatie de handleiding Resultatenmonitor. 31
6 Hulp (en ondersteunende software) Hulp Voor meer informatie en hulp kunt u terecht op de algemene hulppagina van Malmberg: www.malmberg.nl/softwarehulp Hier vindt u onder andere handleidingen, demofilmpjes, systeemeisen en veelgestelde vragen. U kunt ook bellen met de helpdesk van Malmberg: 073-628 87 22. Of mail naar: helpdesk.bao@malmberg.nl Ondersteunende software Voor het volgen van de kinderen kunt u de Resultatenmonitor gebruiken. Zie voor meer informatie de handleiding Resultatenmonitor. Als leerkracht kunt u een aantal dingen instellen en klaarzetten. Zie hiervoor de handleiding Startpagina leerkracht. 32