Deskundigheidsbevordering Supervisie scholing_supervisie.indd Sec1:1 12-11-2007 04:38:47
Supervisie is een leermethode die wordt toegepast in mensgerichte beroepen als arts, psychotherapeut, leraar, maatschappelijk werker. In supervisie gaat het over de eigen attitude, opvattingen, normen en waarden in de interactie met patiënten, collega s, het vak en de maatschappij. In supervisie onderzoekt de huisarts hoe hij op zijn eigen persoonlijke wijze vorm aan het huisartsenvak geeft. Eigen gevoelens en gedachten, eigen ervaringen, eigen normen en waarden, eigen kracht en kwetsbaarheid spelen een rol, of je het wilt of niet. Uitgangspunt van supervisie is dat zicht op deze eigen-aardig-heden de mogelijkheid geeft om bewust keuzes te maken: dit wil ik zo blijven doen; dit wil ik anders doen; hier wil ik de verantwoordelijkheid voor nemen; dit laat ik bewust liggen. Zo kan supervisie bijdragen aan een beter en plezieriger persoonlijk professioneel functioneren. Supervisie is dan ook al jarenlang onderdeel van vrijwel alle huisartsopleidingen. Praktiserende huisartsen wordt geadviseerd van tijd tot tijd opnieuw aan supervisie te doen. NHG-Scholing Werkwijze Supervisie kan individueel of in een kleine groep. De deelnemer bepaalt zelf waar hij in supervisie mee bezig wil zijn. Hij brengt een concrete ervaring of vraag in. Dat kan gaan over een consult, de relatie met een collega, contact met de assistente, de eigen ontwikkeling in het vak of keuzes waar de arts zich voor gesteld ziet. Door reflectie op deze ervaring of vraag Annelies, 47, huisarts, drie lange dagen, blij met haar werk, kinderen al groot, alles gaat goed, maar zo moe, supervisie leek haar leuk, vaker gedaan, na supervisie nog steeds moe, maar ze weet nu waar het zit, ze gaat nu echt zorgen voor kortere werkdagen, ze werkt met meer plezier en heeft nieuwe inspiratie opgedaan. Nadja, 28, huisarts in opleiding, voor het eerst in supervisie, moet er wat aan wennen, dat praten over jezelf, krijgt toch meer zicht op wat haar van nature goed af gaat, wat voor haar moeilijk is en waarom, leert keuzes te maken over hoe zíj wil werken. Nederlands Huisartsen Genootschap 3 scholing_supervisie.indd Sec1:3 12-11-2007 04:38:48
wordt getracht inzicht te verkrijgen: Wat is er precies gebeurd? Wat was mijn aandeel? Waarom doe ik dat zo? Wil ik dat zo blijven doen? Wat wil ik anders doen? Hoe bereik ik dat? Nieuw inzicht opent de weg naar nieuw gedrag en een nieuwe werkervaring. De nieuwe werkervaring kan weer concreet uitgangspunt zijn van verdere reflectie. En zo voorts: cirkelvormig, of liever: spiraalvormig ervaringsleren. De bij supervisie gehanteerde methode is gebaseerd op het ervaringsleren ; de supervisant doorloopt steeds opnieuw de zogenoemde Leercirkel van Kolb. experimenteren concrete ervaring expliciteren/analyseren keuzes maken plaatsen in breder kader gedragsalternatieven Thema s die op deze wijze in supervisie vaak aan bod komen zijn: omgaan met eigen emoties: onzekerheid, angst voor fouten, boosheid; de spanning tussen werk en privé; de samenwerking met collega s en assistentes; werkbeleving: twijfel over eigen toekomst in het vak en keuzes daarin, verlies van inspiratie, hoe houd je plezier in je werk; omgaan met patiënten: conflicten, klachten, eisende patiënten. 4 scholing_supervisie.indd Sec1:4 12-11-2007 04:38:48
De bijeenkomsten vinden eens per twee weken plaats. De periode tussen twee bijeenkomsten wordt gebruikt om het besprokene te overdenken en deels op schrift te stellen in het zogenaamde reflectieverslag. Daarnaast worden nieuwe inzichten in de praktijk gebracht en wordt een inbreng voor de volgende bijeenkomst voorbereid. Tijdens de bijeenkomsten wordt gestart met het bespreken van de reflectieverslagen, en vervolgens worden nieuwe werkervaringen besproken. Praktische informatie Aanmelden Op de website van het NHG staat een lijst van erkende supervisoren waar men zich kan aanmelden. Erkende supervisoren zijn huisartsen die de driejarige kaderopleiding supervisie bij het NHG hebben gevolgd of gedragswetenschappers die op andere wijze hun bevoegdheid hebben verkregen. Na aanmelding volgt een gesprek met de supervisor. Hierin worden afspraken gemaakt: Wordt het een individuele of een groepssupervisie? (met maximaal vier deelnemers). Hoe vaak? (meestal acht tot vijftien keer) Welke frequentie? (meestal eens per twee weken) NHG-Scholing Kosten De kosten variëren per supervisor. Individuele supervisie duurt een uur en kost gemiddeld 8 100,- per keer. Groepssupervisie duurt, afhankelijk van het aantal deelnemers 1 1 /2 tot 2 1 /2 uur en kost per deelnemer gemiddeld 8 75,- per bijeenkomst. Jacques, 60, huisarts, bezig met HOED opzetten, heeft alles al meegemaakt, maakt zich niet meer druk, nog twee jaar, zeven maanden, twee weken, zes dagen, zeven uur en drie minuten. Wie maakt hem wat? Gaat op aandringen van nieuwe collega s in supervisie en leert toch nog wat over zichzelf, over wat hij nog wil in het vak en hoe dat nog te bereiken, heeft er na de supervisie weer zin in. Nederlands Huisartsen Genootschap 5 scholing_supervisie.indd Sec1:5 12-11-2007 04:38:48
Rogier, 35, huisarts, druk bezet door werk, gezin met kleine kinderen, en hobbies; happy, alles gaat goed, geen tijd - en geen vragen - voor supervisie; toch gedaan, leek hem belangrijk, na supervisie geleerd meer rust te creëren voor zichzelf, beter te luisteren en vaker nee te zeggen, praktijk beter op orde, tevreden. Accreditatie Supervisie onder begeleiding van een door het NHG erkende supervisor wordt geaccrediteerd. Elk uur supervisie wordt gehonoreerd met één nascholingspunt. Andere NHG-begeleidingsvormen NHG-supervisoren geven ook andere vormen van scholing/begeleiding, zoals loopbaanbegeleiding, begeleide intervisie, coaching, burnout-preventie, teamcoaching en workshops op het gebied van attitude en samenwerking. Zie de betreffende brochures en de website. Website Voor meer informatie over supervisie kunt u contact opnemen met het NHG, afdeling Scholing, telnr. 030-282 35 00, e-mail scholing@nhg.org of kijk of www.nhg.org 6 scholing_supervisie.indd Sec1:6 12-11-2007 04:38:48