Voeding voor fretten Dr. Ronald Jan Corbee Dierenarts, specialist diervoeding Anatomie Carnivoor Gebit (34 elementen I3/3 C1/1 P3/3 M1/2) Maagdarmkanaal extreem kort (0,5x kat) Geen blinde darm, korte dikke darm (weinig flora) > Minder geschikt voor vertering van vezels 1
Dieet in het wild Konijn Kleine zoogdieren Voskoesoe Egel Vogels Eieren Kikkers Aal Vaak kleine beetjes verspreid over de dag Darmpassage extreem kort Fret 3 uur (vleesdieet) pups 1 uur Nerts 3 uur (vleesdieet) Kat 26,5 uur (blikvoeding) 8 14 uur (vleesdieet) > minder goede vertering mogelijk > licht verteerbaar dieet gewenst > niet langer dan 3 uur vasten voor anaesthesie > bij insulinoom al hypo binnen 1 2 uur vasten 2
Activiteit van verteringsenzymen Fret veel minder dan rat Rat kan koolhydraten en vezel veel beter verteren > Fret is echte carnivoor > Fret krijgt diarree van melk Dieet voor fretten Hele prooidieren BARF/KVV Zelfbereid dieet Brok voor fretten Brok voor katten/kittens (soms aangevuld met vlees) Blik voor katten/kittens Meest gebruikt bij fretten in laboratoria: brok 3
Dieetvoorkeur Vlees/gevogelte > vis Neofobie Textuur (Sneller abrasie gebit bij brok) (Vis en vlees kunnen snel ranzig worden, antioxidanten nodig) Voorkeur voor suikerrijke producten Behoefte aan energie Energiebehoefte afhankelijk van activiteit, maar meestal ongeveer 100 150kcal per kg metabool lichaamsgewicht per dag (200 300kcal per kg) Licht verteerbaar, dus hoge energiedichtheid (rond of > 4kcal/g) > 43g per kg Ad libitum voeren tijdens dracht/lactatie (tot 10 maaltijden per dag) (In de winter eten fretten tot 30% meer) 4
Behoefte aan nutriënten Eiwit 21,8 45,7% in droogvoer (afhankelijk van leeftijd) (liefst >30%) Goede eiwitkwaliteit (vlees, gevogelte, ei, vis) Mogelijk is taurine essentieel (net als voor de kat) Vet 15 40% in droogvoer Koolhydraat niet hoger dan 40% (liefst < 30%) Vezel onder 5% (liefst < 3%) Behoefte aan nutriënten Vitamines, mineralen en spoorelementen > Ca:P verhouding 1.0 2.0 : 1 > Vaak fouten bij zelfbereid dieet, vleesdieet Geen behoefte aan vitamine C 5
Verkrijgbare voeders voor fretten Kattenbrokjes uit de supermarkt: bevatten vaak te weinig eiwit en vaak matige eiwitkwaliteit, lage verteerbaarheid, veel koolhydraten en vezel > ongeschikt Dieetvoeding met veel vezel (light voeding) is ongeschikt Fretten proeven wel zoet (i.t.t. katten) maar kunnen niet veel met suikers dus suikerrijke snoepjes, fruit en groente zijn ongeschikt Nertsenvoer met sterke visgeur wordt vaak niet gegeten door fretten Verkrijgbare voeders voor fretten Fretten hebben een sterke voorkeur voor smaak en textuur (ingeprent), dus om moeilijk eten als volwassen fret te voorkomen is variatie (smaak, geur, textuur) voor jonge fretten verstandig Fretten stelen/krijgen vaak tafelresten wat kan leiden tot voedingsfouten Convalescence support, Emeraid Exotic Carnivore of Carnivore Care als verwennerij, bij ziekte, of om overwennen te vergemakkelijken 6
Verkrijgbare voeders voor fretten Verkrijgbare frettenvoeders en geschikte kattenvoeders Fretten Brok eiwit vet vezel Ca:P Gewenst >30 15 40 <3 1 tot 2 Crispy fret 32 17 2 1,3 Duo fret 30,5 16 3 Fernando premium 34 20 1,5 1,25 Ferret complete 36 19 3 1,11 Frankie ferret 36 19 2 Freddie de fret 36 18,5 2 Happy ferret 38 18 2 James Wellbeloved 36 19 2,5 Sluis 36,4 18,7 1,7 Supreme 36 Totally ferret >36 >22 <1,5 Visán 40 22 1,5 1,3 Katten Brok Hill's kitten 38 25,5 1,2 1,3 Orijen 42 20 3 1,3 Eukanuba 36 23 1,4 1,1 Royal Canin Weaning 34 25 6,2 1,11 Blik Fret vocht eiwit vet vezel Ca:P Gewenst >30 15 40 <3 1 tot 2 Greenwoods 73 59 23 0,1 1,2 Muis 67 56 24 Vers vlees Carnibest 65 54 40 1,1 Bandit 59 51 29 11 Tinlo 65 75 52 64 21 50 0 5 1,1 tot 1,6 http://home.online.nl/de.fret/voedingingr.html Vaak voorkomende voedingsfouten Geelvet ziekte ten gevolge van tekort aan antioxidanten (rauw vlees, rauwe vis) Botafwijkingen door tekort aan calcium, vitamine D, verkeerde Ca:P Zenuwafwijkingen/epilepsie door vitamine B1 tekort (rauw ei, rauwe vis) Zoutvergiftiging: spasmen, coma, sterfte (gezouten vis) Blaasstenen door teveel plantaardig voedsel 7
Risico s van vers vlees voeding Fretten hebben veel last van stress, vooral in groepshuisvesting. De stress kan leiden tot maagzweren en de aanleiding geven tot haarballen en chronische maagdarmontstekingen. Rauw vlees bevat veel bacteriën waaronder ziekteverwekkers als Salmonella, Campylobacter, E. Coli en Clostridium. Deze slaan vooral toe bij pups, oude fretten, zwangere fretten en bij zieke fretten (vooral bij een verminderde darmbarrière). Bron: De frettenkliniek Giessen Hanneke Roest Risico s van vers vlees voeding 8
Vragen? R.J.Corbee@uu.nl Ronald Corbee, @RonaldCorbee, Ronald Corbee 9