Risicobereidheid in beeld Onderzoek naar de risicobereidheid bij actieve deelnemers in opdracht van Bedrijfstakpensioenfonds TEX Maart 2014 Peter Zegwaart 1
2
De resultaten laten een beperkte differentiatie zien naar leeftijd, maar ten algemene is er sprake van een consistent beeld Het vertrouwen in Bpf TEX en de band die deelnemers met het fonds voelen zijn onder gemiddeld; het vertrouwen in Bpf TEX is niet groter dan dat in banken en verzekeraars De huidige communicatie krijgt nog een redelijk positieve beoordeling. Wensen zijn er wel: eenvoudiger, meer Jip en Janneke taal, persoonlijker, meer frequent en over het beleggingsbeleid van Bpf TEX Op hoofdlijnen is de kennis over pensioen en beleggen onder het niveau dat we bij andere fondsen aantreffen. Hetgeen betekent dat er veel onbegrip en misperceptie bestaat. Onder andere over de risico s van beleggen en het feit dat deelnemers veel meer aan pensioen terugkrijgen dan ze aan premie hebben ingelegd Beleggen in aandelen door Bpf TEX wordt op zich begrepen en door een meerderheid onderschreven, maar minder dan de benchmark. De achterban van Bpf TEX hecht in gemiddelde mate aan maatschappelijk verantwoord beleggen Er bestaat onder de deelnemers van BPF TEX weerstand tegen beleggen. Een gebrek aan kennis over en inzicht in beleggen gecombineerd met wantrouwen tegenover de financiële sector leidt bij hen tot een behoefte aan zekerheid en de keuze voor weinig risico en sparen. 3
Zekerheid rondom pensioen heeft meerdere betekenissen gekregen: kunnen blijven leven zoals nu, weten dat er überhaupt nog pensioen is en welk bedrag er op de pensioenleeftijd precies te wachten staat zijn belangrijk Het principe van collectiviteit wordt door de deelnemers van Bpf TEX onderschreven. Dat geldt in algemene zin ook als het om solidariteit gaat Deelnemers kiezen vaker voor een regeling met weinig risico. In combinatie met een vaste bodem en daarboven beleggen opteert twee derde voor een regeling met enig of meer risico en dat is minder dan gemiddeld Vertaald naar de eigen financiële situatie kiezen deelnemers overtuigend voor weinig risico, ook de jongeren. Of anders gezegd: het meest zekere scenario krijgt steeds het grootste voorkeursaandeel en in de meer risicovolle varianten zien deelnemers weinig tot niets Er is derhalve geen draagvlak voor een regeling met meer risico. Immers, teruggevoerd op de eigen financiële situatie kiest men overtuigend voor de meest veilige scenario s en niet voor de varianten met een hogere verwachte uitkering waarbij de bandbreedte tussen die verwachte pensioenuitkering en de uitkering als het tegenzit groter is. Deelnemers van Bpf TEX willen derhalve zekerheid en hebben daar een lagere verwachte uitkering voor over. Bij deze zekerheids-ambitie van de deelnemers past een beleggingsmix met een laag risicoprofiel: 80% vastrentende waarden en 20% aandelen. Daarnaast zijn de genoemde vaste bodem en schokbestendigheid belangrijke elementen. 4
Bpf TEX heeft een relatief jong deelnemersbestand. We weten uit groepsdiscussies voor andere pensioenfondsen, dat jongeren veel onzekerheid rond hun pensioen ervaren. Ze twijfelen aan het voortbestaan van de AOW, zien een onbetrouwbare overheid en vrezen dat er geen pensioen meer is als zij aan de beurt zijn. Daar komt bij dat de kennis over beleggen, risico s en hoe Bpf TEX daarmee omgaat beperkt is en er wantrouwen bestaat ten opzichte van beleggen en de financiële sector. Met als gevolg primaire reacties waarin de behoefte aan zekerheid doorklinkt; de zekerheidsreflex. Daar zal het bestuur van Bpf TEX vooral met de communicatie en uitleg van haar keuze voor een nieuwe regeling rekening mee moeten houden. Het terugbrengen van de risico s van beleggen, zoals deelnemers die ervaren tot realistische proporties en het laten zien wat investeren in Bpf TEX opbrengt moeten het draagvlak voor Bpf TEX en de onderliggende pijlers van solidariteit en collectiviteit in stand houden. Daarvoor is in elk geval aansprekende, simpele communicatie nodig die de deelnemers bereikt en raakt. 5