Samenvatting
106
Samenvatting Samenvatting Actieve sportpaarden krijgen vaak vetrijke rantsoenen met vetgehalten tot 130 g/kg droge stof. De toevoeging van vet verhoogt de energiedichtheid van voeders. Energierijke voeders maken minder in totale voederopname mogelijk, waardoor het gewicht van de darminhoud wordt verlaagd. Dit effect wordt als gunstig beschouwd bij prestatiepaarden. De eerste hypothese die werd uitgetest was dat de opname van extra vet ten koste van een iso-energetische hoeveelheid niet structurele koolhydraten de benutting van ruwe celstof in paarden drukt. In een cross-over proefopzet werd aan 6 volwassen dravers een vetrijk- en controlevoer gegeven. Het vetrijke krachtvoer was dusdanig samengesteld dat het 37% netto energie bevatte in de vorm van soja-olie. Het controlevoer bevatte een iso-energetische hoeveelheid maiszetmeel en glucose. De krachtvoeders werden gevoerd in combinatie met hooi zodat het controledieet en het vetrijke rantsoen respectievelijk 25 en 87 g ruw vet per kg droge stof bevatten. Afgezien van de hoeveelheden vet en nietstructurele koolhydraten waren de twee diëten identiek. Het vetrijke dieet verminderde de schijnbare verteerbaarheid van ruwe celstof, en de ruwe celstof fracties, NDF (neutral detergent fibre) en ADF (acid detergent fibre), met respectievelijk, 8.0 (P=0.007), 6.2 (P=0.022) en 8.3 (P=0.0005) procent. Het specifieke effect van vet in het eerste experiment kon niet worden bevestigd omdat soja-olie was uitgewisseld tegen niet structurele koolhydraten, waaronder zetmeel. Het kon niet worden uitgesloten dat zetmeel eveneens de schijnbare ruwe celstof verteerbaarheid verminderde zo dat het eerder waargenomen veteffect zou zijn ondergewaardeerd. In de tweede studie werd de invloed van de opname aan iso-energetische hoeveelheden soja-olie, maiszetmeel of glucose op de schijnbare ruwe celstof-verteerbaarheid bepaald. In tegenstelling tot zetmeel, wordt glucose volledig geabsorbeerd in de dunne darm en zal het de ruwe celstof fermentatie in caecum en colon niet verlagen. Zes dravers kregen rantsoenen met veel soja-olie (158 g/ kg droge stof), maiszetmeel (337 g/ kg droge stof) of glucose (263 g/ kg droge stof) volgens een 3 X 3 Latin square proefopzet. Schijnbare ruwe celstof-verteerbaarheid was gelijk voor de rantsoenen met maiszetmeel (70.7 ± 3.06 % van opname, gemiddelde ± SD, n=6) en glucose (71.0 107
± 1.90 %), maar was significant verminderd door vetvoeding (56.5 ± 7.65%). Ongeveer dezelfde waarnemingen werden gedaan voor schijnbare verteerbaarheid van de ruwe celstoffracties NDF, ADF en cellulose. De conclusie is dat de toevoeging van vet aan het rantsoen van paarden een onafhankelijk, verlagend effect op de celstof benutting heeft en dus de hoeveelheid energie uit ruwe celstof verlaagt. Een verhoogde vet opname bij paarden verlaagt de schijnbare verteerbaarheid van de verschillende ruwe celstof-fracties, maar het mechanisme is onbekend. De hypothese is dat extra vet opname de microbiële afbraak van de ruwe celstof-fractie in het caecum en/ of colon verlaagt, hetgeen leidt tot een verlaagde ruwe celstof-fermentatie. Literatuurgegevens geven aan dat galzuren en linolzuur de groei van zuivere cultures van micro-organismen kunnen remmen. In een serie experimenten werd de hypothese getest dat na extra vet opname in de vorm van soja-olie meer galzuren en linolzuur het caecum instromen alwaar de microbiële groei wordt geremd en dus ook de ruwe celstof-fermentatie. Op basis van metingen van galzuurexcretie in de mest van paarden na iso-energetische vervanging van soja-olie voor zetmeel plus glucose in het rantsoen, kon een hogere instroom van galzuren in het caecum niet worden aangetoond. Uitwisseling van palm-olie door soja-olie, waardoor een zes-voudige toename in linolzuur opname werd verkregen, verlaagde de ruwe celstof verteerbaarheid in paarden evenmin. Het infunderen van linolzuur rechtstreeks in het caecum van gefistelde ponies verhoogde de schijnbare ruwe celstof-verteerbaarheid zelfs. Het fermentatie-proces houdt een serie van energie-leverende processen in, gekatalyseerd door micro-organismen, waarin organische verbindingen optreden als zowel oxideerbare substraten als agens. Gasproductie van in-vitro fermentatie van voeders kunnen worden gebruikt om zowel de verteerbaarheid als de kinetiek van microbiële vertering te beschrijven. Onder de condities dat de beschikbaarheid van nutriënten niet limiterend is, is gasproductie een directe maat voor microbiële groei. De hypothese is getest dat extra fat opname de microbiële degradatie van vezels in het caecum en/of colon onderdrukt, hetgeen leidt tot een verminderde ruwe celstofvertering. Er is gebruik gemaakt van ponies op een een laag en een hoog vet rantsoen. De ruwe celstof-vertering werd in de hoogvet groep met 13.5 procent verminderd. De ponies werden geeuthaniseerd en de inhoud van 108
Samenvatting het darmkanaal werd geïsoleerd om de in-vitro gas productie na incubatie met verschillende substraten te meten. In het algemeen was het groepsgemiddelde van de maximale gasproductie van cellulose or xylan door bacteriën uit het caecum, colon en faecus lager indien ponies een hoog vet dieet hadden ontvangen. De cumulatieve gasproductie na 20 uur bij het caecum inoculum met xylan was significant lager bij de dieren die een hoog vet dieet kregen. Met cellulose als substraat was de gasproductie bij het caecum inoculum gemiddeld 20% lager na het voeren van een vetrijk ranstoen. Er is een significant effect waargenomen van cell-vrij caecum inoculum op de gasproductie met cellulose als substraat: vet voeren had een remmend effect. De conclusie is dat vet voeren de microbiële activiteit in het caecum van ponies remt, hetgeen leidt tot een verminderde ruwe celstof-vertering. Er is poging ondernomen het effect van extra vet opname op de ruwe celstof-benutting in paarden te kwantificeren. In een cross-over proefopzet kregen acht volwassen dravers vier rantsoenen. De krachtvoeders zijn samengesteld met soja-olie of een iso-energetische hoeveelheid glucose of combinaties daarvan. De krachtvoeders werden gevoerd in combinatie met dezelfde hoeveelheid hooi zo dat het gehele rantsoen respectievelijk 30, 50, 77 of 108 g ruw vet/ kg in de droge stof bevat. De vier rantsoenen zijn op de hoeveelheden vet en glucose na compleet identiek. Een toename van 10 g /kg soja-olie in de droge stof verlaagt schijnbare ruwe celstof verteerbaarheid met 0.9 procent. Er wordt gesuggereerd dat een hoge vetopname door paarden de hoeveelheid vet dat de dikke darm instroomt doet toenemen tot niveaus dat de fermentatie door cellulolytische bacteriën wordt verlaagd. De verhouding van de berekende netto energie-opname (NE i ) en de berekende netto energiebehoefte (NE r ) kan dienen als een efficientie indicator van de energiebenutting. The ratio is vastgesteld voor 93 paarden en ponies, verdeeld over 10 maneges. Voor ieder dier met een aangenomen constant lichaamsgewicht is de energie opname en energie behoefte vastgesteld. De geschatte NE i was gemiddeld 14% hoger dan NE r. Er was een significante, negatieve associatie tussen ruwe celstof-opname en de NE i : NE r verhouding. Het vetpercentage in het totale rantsoen varieerde tussen de 32 en 52 g/ kg droge stof (5 tot 6 g/mj netto energie), maar op basis van gecontrolleerde verteringsonderzoek was deze 109
bandbreedte te gering om de NE i : NE r verhouding te kunnen beïnvloeden, hetgeen inderdaad is gevonden. Dit promotieonderzoek toont aan dat: indien de efficientie van de benutting van het dieet wordt geschat, onder praktische omstandigheden, door gebruikt te maken van NE i : NE r verhouding, deze vol onzekerheden zit. 110