Levensloopbegeleiding vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt
Levensloopbegeleiding bij autisme Levensloopbegeleiding is ondersteuning in iedere fase van het leven, op alle levensgebieden en met speciale aandacht voor grote en kleine veranderingen die zich in de loop van het leven voordoen. Voor veel mensen met autisme is levensloopbegeleiding essentieel om in hun kracht te komen en te blijven en diepe dalen te voorkomen. Waarom is levensloopbegeleiding bij autisme belangrijk? Autisme heb je een leven lang. De vragen waarmee je te maken krijgt, zijn in elke levensfase anders. Mensen met autisme ontwikkelen zich anders dan leeftijdsgenoten zonder autisme. Dit brengt specifieke kwaliteiten en uitdagingen met zich mee. Een van deze uitdagingen is dat veel mensen met autisme moeite hebben met veranderingen, vooral wanneer deze van buitenaf komen. Autisme heeft impact op alle levensgebieden. Veel van de problemen waar mensen met autisme mee te maken krijgen, ontstaan in de communicatie en interactie met andere mensen. Levensloopbegeleiding richt zich daarom niet alleen op de persoon met autisme zelf, maar ook op de mensen in zijn of haar leefwereld en niet alleen op het functioneren in de thuissituatie, maar ook op het functioneren in onderwijs, werk en sport/vrije tijd. Wat is het doel van levensloopbegeleiding? Levensloopbegeleiding levert een positieve bijdrage aan: het zich naar vermogen kunnen ontwikkelen en participeren in de samenleving, zelfredzaamheid, zelfreflectie en zelfinzicht van mensen met autisme, het kunnen voeren van de regie over het eigen leven, het vinden en bewaren van de balans tussen draaglast en draagkracht van mensen met autisme en hun naasten, het voorkomen van structurele overbelasting van mensen met autisme en hun naasten plus de problemen die dat met zich mee kan brengen, zoals persoonlijke en relatiecrisis, uitval op school, langdurig ziekteverzuim, werkloosheid of arbeidsongeschiktheid. Vanuit
Vraaggericht maatwerk Mensen met autisme en hun naasten stellen vier primaire kwaliteitseisen aan levensloopbegeleiding: vraaggericht maatwerk, een persoonlijke klik met hun begeleider(s) die resulteert in een vertrouwensrelatie, continuïteit in de begeleiding, zowel in de loop van de tijd als over meerdere levensgebieden en flexibiliteit in de begeleiding: minder als het kan, meer zodra het nodig is. Wat is de functie van een levensloopbegeleider? De door mensen met autisme gewenste persoonlijke klik, continuïteit en flexibiliteit wordt bereikt door met één of meer vaste levensloopbegeleiders te werken. Een levensloopbegeleider is een professional die gedurende langere tijd naast de volwassene of het gezin met kinderen met autisme staat en levensbrede ondersteuning biedt. Mogelijke taken van een levensloopbegeleider zijn: ondersteuning bieden bij het ontwikkelen van zelfredzaamheid, zelfreflectie en zelfinzicht van de persoon met autisme op relevante levensgebieden, ondersteuning bieden bij het voeren van de regie over het eigen leven, toerusten van betrokkenen in de leefwereld, zodat zij de gewenste bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling en participatie van de persoon met autisme, pro-actieve begeleiding bij veranderingen die te voorzien zijn en monitoring van onvoorziene veranderingen, coördineren in complexe situaties van de inzet van (professionele) zorg-, hulp- en dienstverleners, informeren, adviseren en ondersteunen van de persoon met autisme en zijn of haar naasten bij het vinden van gespecialiseerde vormen van hulp, zorg of ondersteuning. Levensloopbegeleiding betekent voor mij dat ik de zekerheid heb dat ik begeleid word door professionals die ik zelf heb uitgekozen en die mij kunnen ondersteunen bij nagenoeg alle levensvragen. Monique Post, ervaringsdeskundige Autisme
Wie neemt de rol van levensloopbegeleider op zich? Een levensloopbegeleider is geen nieuwe functie, maar een rol die bestaande professionals met verschillende functies op zich kunnen nemen. Bijvoorbeeld een cliëntondersteuner, een generalist uit een sociaal team of een begeleider uit de tweede lijn. Dit kan natuurlijk ook een ervaringsdeskundige (iemand met autisme) professional zijn, mits hij of zij over de daarvoor benodigde competenties beschikt. Levensloopbegeleiding is gericht op ontwikkeling, eigen kracht en regie in samenwerking met het eigen netwerk. Het is een wederzijds proces: intensief als dat nodig is, minder intensief als dat mogelijk is maar wel continu, pragmatisch en flexibel. Dick van Engelen, levensloopbegeleider Bekeken
Onze visie op autisme Iedere persoon met autisme is anders. Mensen met autisme verwerken informatie op een andere manier waardoor zij niet begrepen worden door hun omgeving en/ of hun omgeving niet begrijpen. Een mogelijk gevolg hiervan is dat zij moeite hebben met sociale contacten en interactie. Het niet kunnen voldoen aan verwachtingen van de omgeving maakt dat iemand met autisme zich uitgesloten voelt en stress ervaart. Naar schatting heeft circa 1,2% van de bevolking (190.000 mensen) autisme, waarvan lang niet iedereen een diagnose heeft. Daarnaast heeft circa 5% van de bevolking gedragstrekken die aan autisme doen denken; daarmee hebben deze mensen nog geen autisme. Je wordt met autisme geboren; het wordt niet veroorzaakt door de opvoeding. Een kind met autisme volgt meestal niet het standaard ontwikkelingspatroon. Kinderen met autisme met een normale intelligentie lopen vaak voor op cognitief gebied en achter op sociaal gebied achter. Ouders en andere naasten zijn belangrijk bij het leren omgaan met autisme en het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen en volwassenen met autisme. Onder de juiste omstandigheden kan ontwikkeling tot ver in de volwassenheid plaatsvinden. Mensen met autisme kunnen problemen ervaren op school, op het werk, in hun relatie of bij de opvoeding van hun kinderen. Deze problemen ontstaan op het snijvlak van de eigenschappen van de persoon met autisme en de heersende normen in de maatschappij. Autisme komt voor bij mannen én vrouwen op alle intelligentieniveaus. Van de mensen met autisme die een medische diagnose hebben, heeft 30% een verstandelijke beperking. De grootste groep heeft een normale tot hoge intelligentie. De aard en intensiteit van autisme en welke gevolgen dit heeft varieert per persoon, gedurende de dag, context en het leven. De behoefte aan begeleiding verschilt daarom per persoon en per levensfase. In periodes van verandering kan er meer begeleiding nodig zijn. Zoals alle mensen, kent iedere persoon met autisme zijn eigen ontwikkeling, met zijn eigen grenzen en mogelijkheden. Niet alle mensen met autisme doorlopen in hun leven uiteindelijk alle ontwikkelingsfasen volledig. Dat vraagt van de omgeving erkenning dat mensen anders mogen zijn en los te laten dat iedereen zich op elke leeftijd moet gedragen volgens een norm of hier naar toe moet ontwikkelen. Levensloopbegeleiding gaat niet om professionele distantie, maar om professionele nabijheid. Jasper Wagteveld, ervaringsdeskundige
Vanuit autisme bekeken De missie van het programma Vanuit autisme bekeken is om de herkenning, erkenning en het meedoen van mensen met autisme te vergroten. Het programma staat voor een inclusieve samenleving, omarmt diversiteit en neemt kwaliteiten en ontwikkelmogelijkheden van mensen als vertrekpunt. In een inclusieve samenleving is het vanzelfsprekend dat mensen open kunnen zijn over hun autisme en aan kunnen geven hoe zij optimaal functioneren, in de samenleving, op school, de sportclub en op de werkplek. Contact info@vanuitautismebekeken.nl www.vanuitautismebekeken.nl Meer weten over levensloopbegeleiding en autisme? www.autismewegwijzer.nl Online wegwijzer voor mensen met autisme en hun naasten op alle levensterreinen. www.uaanzet.nl Informatie voor een coach/begeleider wat je kunt doen om mensen met autisme te ondersteunen. www.watvindik.nl Online beoordelingsinstrument met informatie over dienstverleners, boeken en apps voor mensen met autisme. www.vanuitautismebekeken.nl/projecten/levensloopbegeleiding Hier vind je o.a. een checklist en een werkdefinitie van levensloopbegeleiding, een handreiking voor levensloopbegeleiders, een indicatieve maatschappelijke business case en een handreiking voor gemeenten die levensloopbegeleiding voor mensen met autisme mogelijk willen maken. www.autismeoverijssel.nl/aek/levenscoach Hier vind je informatie over het project levenscoach van het samenwerkingsverband autismehulpverlening Overijssel, waaronder een filmpje over levenscoaching en de leergeschiedenis van het project. Heeft uw organisatie de intentie autismevriendelijk te worden, vraag het logo aan via info@vanuitautismebekeken.nl VAB/201505-FL