1. Algemeen a) Wat is schroefdraad? chroefdraad is... windingen op een as of in een boring. Je kan het als het ware vergelijken met een touw die men spiraalsgewijs rond een as draait (zie figuren a, b, c) b) enkele kenmerken van schroefdraad fig a fig b fig c Ø poed: De spoed van de schroefdraad is de rechtlijnige afstand tussen twee overeenkomstige punten van dezelfde schroeflijn. Draait men een moer op een bout eenmaal rond dan verplaatst deze zich één schroefgang of...... De afstand die deze moer heeft afgelegd (gemeten in richting van de hartlijn) noem men de spoed van de draad (zie fig a, b, c,). De spoed wordt voorgesteld door de letter p (fig d). Ø Linkse of rechtse schroefdraad: Als men recht op een kant kijkt en een punt op de spiraal stijgt... dan spreekt men van rechtse schroefdraad. Dit is de meest gebruikte schroefdraad en wordt in veruit alle gewone toepassingen gebruikt. (fig b, d) Als men recht op een kant kijkt en een punt op de spiraal stijgt... dan spreekt men van linkse schroefdraad. (fig c) Vb.... 1
Ø Meervoudige of enkelvoudige schroefdraad: Als er slechts één spiraalvorm om de omtrek loopt spreekt men van enkelvoudige schroefdraad. De schroefdraad is meervoudig als de schroefdraad start vanaf meerdere punten. r lopen dan meerdere spiraalvormen over de omtrek. (fig c). Men vindt dan meerdere malen... terug. De onderlinge afstand tussen de spiraalvormen heet men... De steek is de spoed gedeeld door het aantal spiraalvormen. Vb...... Ø Bevestigingsschroefdraad of bewegingsschroefdraad Bevestigingsschroefdraad gebruikt men bij elementen die mechanisch moeten...... worden. Vb...... Om elementen t.o.v. elkaar te...gebruikt schroefdraad. men bewegings- Vb... Fig d Fig e Ø Inch: een veel voorkomende maat bij schroefdraad is de inch. De inch is een engelse lengtemaat. 1 inch (= 1 duim)= 25,4 mm. 2
2. Praktische tips bij het tekenen van schroefdraad We kunnen de schroefdraad voorstellen als onderstaande figuur maar dat zou ons teveel tijd kosten. Daarom gaan we de schroefdraad schematisch gaan voorstellen. Hiervoor bestaan regels en tekennormen. c) Tekenregels voor uitwendige schroefdraad 1. De begrenzing van de uitwendige maat wordt in dikke volle lijn getekend 2. De begrenzingslijnen van de kerndiameter teken je met een dunne lijn. Deze lijn wordt op een afstand getekend die de draaddiepte benaderd. 3. Het einde van de schroefdraad teken je met een volle lijn!!! Wordt het einde van de volle uitwendige draad in een langsdoorsnede aangegeven dan teken je dit met een dunne streeplijn Þ de afschuining van het steeleinde wordt onder een hoek van 60 met de hartlijn getekend 4. De schroefdraaduitloop teken je met een dun lijntje onder een hoek van 15 met de hartlijn 5. In het aanzicht waar men loodrecht op de cirkelvorm kijkt teken je! de kerndiameter met een dunne cirkellijn over driekwart van de omtrek. De onderbreking van de cirkellijn bevindt zich links onder.! de nominale diameter met een dikke cirkellijn over een volledige omtrek. 6. In de langsdoorsnede worden de arceerlijnen doorgetrokken tot de begrenzingslijnen van de nominale diameter. Fig c Fig a Fig b 3
d) Tekenregels voor inwendige schroefdraad 1. In een langsaanzicht tekent men alle lijnen van de schroefdraad (de nominale diameter, de kerndiameter, einde van de schroefdraad, draaduitloop) met een middelmatige dikke streeplijn. 2. In een doorsnede tekent men de begrenzingslijnen van de kerndiameter met een dikke lijn 3. In een doorsnede tekent men de begrenzingslijnen van de uitwendige of nominale diameter met een dunne streeplijn. Deze lijn wordt op een afstand getekend die de draaddiepte benaderd. 4. Het einde van de schroefdraad in doorsnede teken je met een volle, dikke lijn. 5. De schroefdraaduitloop wordt getekend met een dun vol lijntje, 15 t.o.v. de hartlijn. 6. In het aanzicht waar men loodrecht op de cirkelvorm kijkt tekent men! de nominale diameter met een dunne cirkellijn over driekwart van de omtrek. De onderbreking van de cirkellijn bevindt zich links onder.! de kerndiameter tekent men met een dikke cirkellijn over een volledige omtrek. 7. In de langsdoorsnede worden de arceerlijnen doorgetrokken tot de begrenzingslijnen van de kerndiameter. 8. Bij toepassingen van schroefbouten wordt het schroefdraadgat onder 120 verzonken. 4
e) Tekenregels in samenstellingen van schroefdraad In een samenstellingstekening behoudt de aanduiding van de uitwendige schroefdraad de voorrang op de inwendige schroefdraad voor zover deze de inwendige schroefdraad bedekt. Opgepast voor de arcering: de ruimte begrepen tussen de lijnen die de top en de bodem van de schroefdraad voorstellen wordt in de doorsnede steeds gearceerd. Hierdoor ziet men duidelijk dat de uitwendige schroefdraad de inwendige schroefdraad overlapt = + Fig a + = Fig b 5
3. De aanduiding van soorten schroefdraad Benaming rechts B V T I G I N G C H R O F D R A A D Metrische schroefdraad links grof 2-voudig 3voudig Metrische chroefdraad Fijn Omschrijving Detail 20 mm, spoed (nominaal) 2,5 mm M 20 Linkse metrische schroefdraad 20 mm, spoed 2,5 M 20 (links) 2-voudig, 32 mm, 4 gangen per duim M20 (2x) M20 (3x) Voorbeelden (enkelvoudig) 20 mm, spoed 1,5 mm M20 x 1,5 Bevestigingpijpschroefdraad Diameter buis ½ Inch (Gasdraad) Afdichtende pijpschroefdraad Aanduiding G½ ¾ inch conische buitendraad R¼ ¾ inch cilindrische binnendraad Rp¼ ¾ inch conische binnedraad Rc¼ Nominale maat ½ inch W½ Witworth-gasdraad Þ vervangen door gasdraad en metrische schroefdraad 6
B W G I N G C H R O F D R A A D Trapeziumchroefdraad Metrisch Vierkante of Rechthoekige schroefdraad Zaagtandschroefdraad rechts 40 mm, spoed 7 mm TR 40 x 7 links Linkse trapeziumschroefdraad 40 mm, spoed 21 mm TR 40 x 7 (links) 2-voudig Trapeziumschroefdraad 2-voudig, 40 mm, steek 7 mm, spoed 14 mm TR 40 x 7 (2x) 3-voudig Trapeziumschroefdraad 3-voudig, 40 mm, steek 7 mm, spoed 21 mm rechts vierkante schroefdraad, 32 mm, 4 gangen per duim Rh 32 x ¼ links linkse vierkante schroefdraad, 32 mm, 4 gangen per duim Rh 32 x ¼ (links) 2-voudig 3-voudig rechtse vierkante schroefdraad, 2-voudig, 32 mm, 4 gangen per duim Rh 32 x ¼ (2x) Rh 32 x ¼ (3x) 40 mm, spoed 7 mm ZT 40 x 7 (enkelvoudig) 7 TR 40 x 7 (3x)
4. en praktisch voorbeeld. We kunnen nu bovenstaande tips toepassen op onderstaande tekeningen. Vul de tekeningen aan (tekenen van schroefdraad + maataanduiding) Þ uitwendige schroefdraad: M 24, 80 mm lang Þ inwendige schroefdraad: M24, in één boring over volledig einde, in andere boring over een afstand van 45 mm 8