DOPERWT LATE TEELT 2016

DOPERWT LATE TEELT 2016 Proef cultivaronderzoek groen te oogsten erwten voor de verwerkende industrie 1 Doel Geschiktheid van nieuwe erwtencultivars nagaan onder de heersende groei- en klimaatsvoorwaarden bij late uitzaai. Onderzoek naar de oogstspreiding voor de groenteverwerkende industrie door het uitzaaien op eenzelfde tijdstip van een aantal cultivars. Waarde bepalen van halfbladloze erwtenrassen ten opzichte van bladrijke rassen. 2 Late teelt Deze proef werd aangelegd in samenspraak met de Vlaamse Overheid, Departement Landbouw en Visserij, Afdeling Voorlichting, Doelgroepenbeleid en Kwaliteit Plant / Team Voorlichting (Dept LenV). Proefbedrijf: Johan Vandendriessche, Waarmaarde 2.1 Bodemkarakteristieken Bouwvoor Voorvrucht zandleem wintertarwe gevolgd door groenbedekker Scheikundige analyse Inagro ph (KCl) 7,3 koolstof (%) 1,2 fosfor (*) 48 kalium (*) 23 magnesium (*) 15 calcium (*) 277 natrium (*) < 2,0 zwavel (*) 3,0 (*) Uitgedrukt in mg per 100 gram luchtdroge grond. zeer hoog normaal zeer hoog normaal normaal tamelijk hoog laag tamelijk hoog Tabel 1: Evolutie van de nitraatstikstof in de bodem (kg/ha) Stikstofanalyse Diepte (cm) 0-30 30-60 60-90 0-90 Kort na zaai 14/05/16 89 31-120 Na de oogst 23/07/16 23 29 21 73 N-advies na zaai: 0 kg N/ha. 2.2 Proefopzet Volgende 21 cultivars werden vergeleken: Butana, D175580, D94162, D95389, Dommel, Electra, Flandeza, Judith, Malou, Odet, Realm, RRBF4575, Standana, SV1322QC, Tarn, Terrain, Vada, XP08270944, Extasia, Firenza en Maurice. De oppervlakte per experimentele eenheid bedroeg 13,5 m² (8,5 m x 1,6 m); er waren 3 parallellen. 1/10

2.3 Teeltverloop Zaaien: Bemesting: Ploegen: Oogst: datum: 7 mei zaaidichtheid: 100 zaden/m² (precisiezaaimachine) rijafstand: 20 cm toestand grond: ideaal zaaibed, sterk drogend weer 4 mei: 250 kg/ha K40 25 juni: bladbemesting met 12,5 kg/ha ureum 4 juli: bladbemesting met 10 kg/ha magnesiumsulfaat 4 mei vanaf half juli afhankelijk van de cultivar Tabel 2: Gewasbescherming (werkzame stof + handelsproduct) Datum Werkzame stof Handelsproduct per ha Onkruidbestrijding 9 mei 3 juni clomazon + pendimethalin + linuron bentazon + MCPB Insectenbestrijding 3 juni lambda-cyhalothrin 1,25 l Okapi 25 juni pirimicarb 0,4 kg Pirimor 0,15 l Centium + 1,5 l Stomp + 0,4 l Linuron 0,6 kg Basagran + 1,5 l Butizyl 4 juli lambda-cyhalothrin 0,065 l Karate Zeon Ziektebestrijding 25 juni chloorthalonil + thiofanaat-methyl 2 l Bravo + 1,6 l Topsin M 4 juli chloorthalonil 2 l Bravo 2.4 Resultaten Zie hiernavolgende tabellen. 2/10

Tabel 3: Rassenproef doperwt late teelt - 2016 - Gewaskenmerken Cultivar Zaadhuis Zaai- data Stand- Groeikracht Bodem- Gewas- Aantal Datum bloei Bloeiduur dicht- opkomst dichtheid 31/5 bedekking afrijping stengels/ begin einde (dagen) heid (aantal pl/m²) % 22/7 plant (kg/ha) 13/6 (3) Zeer fijn Malou Van Waveren 77 14/5 85,8 bcd 4,3 g 65,3 ij 5,7 a 2,0 22/6 13/7 21 D175580 Syngenta 90 14/5 104,4 a 5,3 fg 79,7 fghij 2,7 ab 1,2 26/6 17/7 21 XP08270944 Seminis 86 14/5 88,1 bc 4,3 g 85,3 defghi 2,3 ab 2,0 24/6 14/7 20 Dommel Agro Seed 96 14/5 87,5 bc 6,3 def 83,3 efghi 4,7 ab 1,2 28/6 19/7 21 D94162 Syngenta 92 14/5 93,9 ab 5,7 efg 86,0 defgh 5,3 ab 1,6 22/6 13/7 21 SV1322QC Seminis 84 14/5 91,4 bc 7,0 cde 81,3 fghi 2,3 ab 1,4 22/6 09/7 17 Firenza Vilmorin 0 14/5 92,8 b 5,3 fg 90,0 cdefg 1,7 b 2,2 21/6 08/7 17 Judith Van Waveren 102 14/5 73,1 ef 4,3 g 60,0 j 3,3 ab 1,4 21/6 11/7 20 Tarn Agro Seed 98 14/5 86,1 bcd 5,7 efg 68,3 hij 1,7 b 1,4 21/6 09/7 18 Odet Agro Seed 103 14/5 92,5 bc 5,0 fg 85,7 defgh 4,3 ab 1,0 24/6 15/7 21 Middelfijn Flandeza (1) Nunhems 101 14/5 84,7 bcd 4,3 g 77,7 ghij 5,3 ab 2,0 28/6 17/7 19 D95389 Syngenta 113 14/5 75,3 def 6,0 def 78,3 ghij 4,7 ab 1,8 20/6 13/7 23 Zeer grof Extasia Vilmorin 0 14/5 85,3 bcd 5,7 efg 90,0 cdefg 4,7 ab 1,0 27/6 13/7 16 Maurice (1) Seminis 0 13/5 81,7 cde 8,0 abc 94,3 bcdef 5,0 ab 1,0 29/6 18/7 19 Standana (1) Nunhems 0 14/5 84,2 bcd 7,3 bcd 91,7 bcdefg 5,7 a 1,0 25/6 19/7 24 Vada (1) Nunhems 215 14/5 69,4 f 8,3 abc 86,7 cdefgh 2,3 ab 1,6 22/6 11/7 19 Electra (1) Van Waveren 187 14/5 83,3 bcde 9,0 a 100,0 a 4,3 ab 1,2 23/6 15/7 22 Terrain Vilmorin 0 14/5 88,3 bc 9,0 a 99,0 ab 3,7 ab 1,4 25/6 16/7 21 RRBF4575 Vilmorin 0 14/5 91,9 bc 8,7 ab 97,0 abcd 3,3 ab 1,0 24/6 12/7 18 Butana (1) Nunhems 168 13/5 85,0 bcd 8,0 abc 96,3 abc 3,7 ab 1,0 27/6 18/7 21 Realm Vilmorin 0 14/5 81,7 cde 9,0 a 96,0 abcde 3,0 ab 1,4 24/6 11/7 17 Gemiddelde 86,0 6,5 85,3 3,8 1,4 20 K.W.V. P0,05 10,9 1,5 (2) 3,8 V.C. (%) 4,1 7,3 6,2 31,9 P-waarde 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. Quotering 1 = zwak veel 9 = sterk geen (1) Standaardrassen (2) Duncantoets na transformatie arscin x. (3) Geen statistische verwerking wegens waarneming in slecht 1 herhaling 3/10

Tabel 4: Rassenproef doperwt late teelt - 2016 - Ziektegevoeligheid Cultivar Gevoeligheid voor Peronospora viciae bij oogst Erysiphe Botrytis Sclerotinia Antracnose legeren blad aantasting peul pisi cinerea bij oogst op blad 13/6 7/7 bij bij oogst (1) (2) bij oogst bij oogst bij oogst oogst Zeer fijn Malou 7,7 ab 14,0 def 68,5 7,3 c 9,0 9,0 7,0 abcd 9,0 a 8,7 a 2,0 cd D175580 4,7 d 19,0 cde 32,9 9,0 a 9,0 9,0 9,0 a 8,7 ab 8,3 ab 2,0 cd XP08270944 7,7 ab 41,3 ab 31,1 9,0 a 9,0 9,0 7,0 abcd 7,3 abcd 6,3 defg 3,0 bcd Dommel 7,3 abc 5,0 fg 26,7 8,7 ab 9,0 9,0 8,0 ab 7,0 bcde 8,0 abc 4,7 ab D94162 6,0 abcd 26,3 bcd 32,6 7,7 bc 9,0 9,0 7,7 abc 9,0 a 6,0 efg 2,3 cd SV1322QC 5,7 abcd 34,3 abc 49,1 8,7 ab 9,0 9,0 8,3 ab 5,3 efg 7,0 bcde 3,7 abcd Firenza 7,7 ab 20,0 cde 32,8 8,7 ab 9,0 9,0 6,7 bcd 9,0 a 4,0 h 2,7 bcd Judith 7,0 abcd 7,3 efg 38,3 8,0 abc 9,0 9,0 6,3 bcd 9,0 a 6,0 efg 2,7 bcd Tarn 7,7 ab 13,3 defg 39,9 9,0 a 9,0 9,0 7,3 abc 9,0 a 4,3 h 2,0 cd Odet 5,3 bcd 9,7 efg 38,1 9,0 a 9,0 9,0 8,3 ab 8,0 abc 7,3 abcde 2,7 bcd Middelfijn Flandeza 6,3 abcd 5,3 fg 15,1 6,0 d 9,0 9,0 8,0 ab 9,0 a 8,0 abc 2,7 bcd D95389 6,0 abcd 36,0 abc 36,3 7,7 bc 9,0 9,0 7,3 abc 7,7 abcd 6,0 efg 4,0 abc Zeer grof Extasia 7,3 abc 7,3 efg 4,2 8,3 abc 9,0 9,0 7,3 abc 9,0 a 8,7 a 2,3 cd Maurice 7,3 abc 8,3 efg 39,5 9,0 a 9,0 9,0 7,0 abcd 7,0 bcde 7,7 abcd 3,3 bcd Standana 7,3 abc 14,0 def 26,5 9,0 a 9,0 9,0 7,3 abc 7,0 bcde 7,7 abcd 5,7 a Vada 5,7 abcd 41,7 ab 24,5 8,7 ab 8,8 9,0 7,3 abc 3,7 g 5,0 gh 2,0 cd Electra 5,7 abcd 47,7 a 19,7 9,0 a 9,0 9,0 5,0 d 6,3 cdef 5,3 fgh 1,7 d Terrain 7,3 abc 10,3 efg 29,0 9,0 a 9,0 9,0 7,0 abcd 6,0 def 6,7 cdef 3,3 bcd RRBF4575 7,7 ab 3,0 g 25,0 9,0 a 9,0 9,0 7,0 abcd 5,3 efg 7,3 abcde 2,3 cd Butana 5,0 cd 41,7 ab 27,5 9,0 a 9,0 9,0 8,0 ab 7,3 abcd 7,0 bcde 5,7 a Realm 8,0 a 8,3 efg 45,5 7,3 c 9,0 9,0 5,7 cd 5,0 fg 6,0 efg 3,0 bcd Gemiddelde 6,7 19,7 32,5 8,4 9,0 9,0 7,3 7,4 6,7 3,0 K.W.V. P0,05 2,4 (3) 1,3 2,0 1,9 1,5 2,2 V.C. (%) 11,4 15,6 4,9 9,0 8,1 7,2 22,8 P-waarde 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. Quotering 1 = veel veel 9 = geen geen (1) % peulen die van buitenaf zichtbaar aangetast zijn (gele doorzichtige vlek). (2) % van uitwendig aangetaste peulen die inwendig zwaar aangetast zijn (= verlies van erwten). (3) Duncantoets na transformatie arscin x. 4/10

Tabel 5: Rassenproef doperwt late teelt - 2016 - Opbrengst Cultivar Oogst- Warmte- Texturometer- Opbrengst Financieel Dorsbaarheid datum eenheden getal erwten rendement bij ( C) (kg/m²) ton/ha relatief /ton /ha machinale (1) % (2) oogst Zeer fijn Malou 23/7 911 191 ab 7,4 abcd 100,0 259 1.924 6,7 bcde D175580 22/7 896 184 abcd 5,8 bcde 78,5 259 1.510 6,0 de XP08270944 23/7 911 175 abcde 5,8 bcde 77,6 259 1.493 6,3 cde Dommel 23/7 911 162 abcde 6,5 abcde 86,9 259 1.673 6,7 bcde D94162 22/7 896 179 abcde 6,8 abcde 92,1 259 1.773 7,3 abcd SV1322QC 20/7 864 147 bcde 6,4 abcde 86,4 273 1.752 5,3 e Firenza 20/7 864 173 abcde 6,7 abcde 89,8 259 1.728 6,7 bcde Judith 20/7 864 140 de 7,5 abc 100,8 279 2.089 8,3 ab Tarn 20/7 864 162 abcde 6,1 bcde 82,1 259 1.580 6,7 bcde Odet 23/7 911 188 abc 7,7 abc 103,2 259 1.986 6,3 cde Middelfijn Flandeza 23/7 911 169 abcde 7,5 abc 100,9 212 1.589 8,0 abc D95389 23/7 911 197 a 7,5 abcd 100,6 212 1.585 7,0 abcde Zeer grof Extasia 22/7 896 147 bcde 8,3 a 112,3 226 1.886 7,3 abcd Maurice 23/7 911 143 cde 5,6 cde 75,5 232 1.302 7,7 abcd Standana 23/7 911 178 abcde 7,4 abcd 99,0 212 1.560 8,3 ab Vada 20/7 864 138 e 6,7 abcde 90,5 239 1.607 8,7 a Electra 22/7 896 167 abcde 6,8 abcde 91,0 212 1.434 8,7 a Terrain 23/7 911 145 bcde 5,1 e 68,2 226 1.146 8,7 a RRBF4575 22/7 896 183 abcde 7,8 ab 105,4 212 1.660 8,0 abc Butana 23/7 911 201 a 6,4 abcde 86,8 212 1.367 7,7 abcd Realm 22/7 896 170 abcde 5,3 de 71,9 212 1.133 8,3 ab Gemiddelde 896 169 6,7-240 1.608 7,4 K.W.V. P0,05 46 2,1 1,8 V.C. (%) 8,8 10,2 7,7 P-waarde 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. Quotering 1 = slecht 9 = goed (1) Metingen in het laboratorium met Shear-press. (2) Volgens contractprijs 2016 (fijne erwten = + 60 % van sortering - 8,2 mm) 5/10

Tabel 6: Rassenproef doperwt late teelt - 2016 Sortering en peulkenmerken Cultivar Sortering (%) peul- Peul- - 7,5 mm 7,5-8,2 mm 8,2-9,3 mm 9,3-10,2 mm +10,2 mm afval aanzetting afrijping Zeer fijn Malou 47,7 a 37,5 cde 12,0 h 0,3 f 0,1 h 2,4 bcdefg 5,0 7,0 D175580 39,2 ab 41,1 bcde 15,6 gh 0,8 f 0,4 gh 2,9 abcde 6,0 8,0 XP08270944 36,8 bc 41,2 bcde 18,4 fgh 0,8 f 0,2 gh 2,7 abcdef 5,0 6,0 Dommel 29,0 c 47,4 b 19,8 fgh 0,9 f 0,3 gh 2,6 abcdef 6,0 8,0 D94162 31,5 bc 44,6 bc 20,2 fg 1,1 f 0,3 gh 2,3 bcdefg 6,0 8,0 SV1322QC 33,2 bc 42,3 bcde 20,3 fg 0,9 f 0,2 gh 3,1 abcd 6,0 8,0 Firenza 29,9 bc 44,5 bc 21,6 fg 1,1 f 0,2 gh 2,6 abcdef 6,0 8,0 Judith 33,1 bc 41,1 bcde 21,7 fg 1,2 f 0,2 gh 2,7 abcdef 3,0 4,0 Tarn 30,4 bc 43,2 bcd 22,0 fg 1,0 f 0,2 gh 3,2 abc 6,0 8,0 Odet 13,2 d 56,8 a 26,7 ef 1,0 f 0,2 h 2,2 cdefg 6,0 8,0 Middelfijn Flandeza 9,3 de 35,2 de 47,3 abc 4,5 e 1,0 gh 2,7 abcdef 6,0 7,0 D95389 9,6 d 34,0 e 47,0 abc 6,1 e 1,3 g 1,9 fgh 5,0 7,0 Zeer grof Extasia 4,1 ef 15,5 f 53,8 a 19,0 d 5,6 f 1,9 fgh 7,0 8,0 Maurice 3,8 f 10,4 fg 46,1 abc 28,9 c 8,9 ef 2,0 efgh 8,0 9,0 Standana 2,0 f 6,5 gh 50,9 ab 29,7 c 8,5 f 2,5 abcdefg 7,0 7,0 Vada 2,6 f 5,3 h 21,3 fg 29,6 c 37,9 a 3,2 ab 8,0 8,0 Electra 2,3 f 5,1 h 32,7 de 35,3 b 23,1 bc 1,6 gh 7,0 3,0 Terrain 2,2 f 3,9 h 24,9 ef 44,1 a 21,4 bc 3,6 a 7,0 6,0 RRBF4575 1,5 f 4,3 h 37,5 cd 36,6 b 17,7 cd 2,4 bcdefg 8,0 8,0 Butana 1,2 f 3,6 h 41,2 bcd 38,6 ab 13,4 de 2,1 defg 7,0 8,0 Realm 1,4 f 2,9 h 26,0 ef 42,6 a 25,7 b 1,3 h 7,0 8,0 Gemiddelde 17,3 27,0 29,9 15,4 7,9 2,5 6,3 7,2 K.W.V. P0,05 (1) (1) (1) (1) (1) (1) V.C. (%) 8,8 5,6 6,3 5,6 11,1 6,7 P-waarde 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. 0,000 Z.S. Quotering 1 = slecht slecht 9 = goed goed (1) Duncantoets na transformatie arscin x. 6/10

2.5 Voornaamste bevindingen De bodemomstandigheden waren tijdens de zaai optimaal. Er werd een uniforme opkomst bekomen. Begin juni was de gewasstand algemeen perfect, de neerslag van eind mei (35 l op korte tijd) had geen effect op het gewas zodat eind juni de gewasstand goed was. Blijvende neerslag begin juli zorgde toch voor een minder ontwikkeld wortelgestel, wat samen met de hitte van 22-24 juli een versnelde afrijping van het gewas veroorzaakte. Daardoor werden de meeste rassen noodrijp en werden ze allen op een tijdsduur van 3 dagen geoogst, sommige reeds aan een te hoge hardheid. Dit noodrijp worden was eerst pleksgewijs (verschillen in bodemstructuur) wat blijkt uit de hogere VC% bij de parameter afrijping, wat ook z n weerslag heeft op de VC% van de opbrengst. De opbrengstbepaling gebeurde machinaal: alle planten van 4,8 m² werden manueel uitgetrokken, welke dan in een stationaire erwtendorser ontdopt werden. Daarbij word ook de dorsbaarheid bepaald, welke een weergave is van het achterblijven van erwten in de peul na dorsen. Plant- en peulmetingen werden niet meer uitgebreid bepaald en zodus niet meer opgenomen als parameter in de tabellen, wel worden ze nog meegenomen in de rasbeschrijving. 2.5.1 Teeltveiligheid Bedoeling was om de proef niet te behandelen tegen ziekten maar wegens de vochtige omstandigheden tijdens de bloei en de peulvorming was het risico op ziekten te groot en werd toch geopteerd om fungiciden in te zetten. Daardoor en ook mede door de versnelde gewasafrijping werd er geen Botrytis en Sclerotinia waargenomen. Het vochtige weer zorgde wel voor een behoorlijke aantasting van valse meeldauw en ook wat antracnose. Bij de oogst werd bij enkele rassen ook nog echte meeldauw aangetroffen. Er werd een vroege preventieve insectenbestrijding uitgevoerd (1 maand na zaai). Begin bloei werd deze herhaald, waardoor geen schade van bladluizen of andere insecten werd waargenomen. 2.6 Besluit Deze proef kende een perfecte ontwikkeling tot einde bloei maar hitte na een vochtige periode veroorzaakte een versnelde afrijping en uiteindelijk nog een tegenvallende opbrengst. De latere rassen zijn daarom mogelijks benadeeld. De resultaten moeten dus geïnterpreteerd worden onder de gegeven omstandigheden. Als zeer fijn ras scoorden Judith, Malou en Odet het best. Allen behaalden ze een goede opbrengst en waren ze minder gevoelig voor valse meeldauw. Judith gaf de hoogste opbrengst, wel met een minder uniforme afrijping maar wel betere machinale dorsbaarheid. In het zeer grove assortiment scoorde Extasia het best, met een behoorlijke opbrengst met mindere gevoeligheid voor valse meeldauw. Terrain en Realm gaven de laagste financiële opbrengst. Individuele rasbespreking Alfabetisch per sorteringklasse. Bij de vermelding van het aantal blaadjes/knop werden de twee schutbladeren, die altijd aanwezig zijn, meegeteld, bij de halfbladloze rassen zijn er dus twee blaadjes aanwezig. Alle rassen werden binnen een tijdsduur van 3 dagen geoogst waardoor weinig verschil in vroegheid kon waargenomen worden, alle waren laat tot zeer laat. Zeer fijne rassen Malou (Van Waveren): Korte plant met normaal dikke en stevige stengel en lichtgroen blad met 6-8 bladeren/knop. Trage groeikracht en minder bodembedekking, minder sterke gewasafrijping. Meer gevoelig voor valse meeldauw, ook gevoelig voor echte meeldauw en antracnose op blad. 5 tot 7 vruchtbare knoppen verspreid die meestal 2-peulig, soms 3-peulig zijn met matig uniforme afrijping. Normaal lange tot iets kortere en licht tot matig gebogen peul met scherp uiteinde en 6 tot 10 (meestal 8) zaden per peul. Tamelijk hoog financieel rendement bij een iets minder vlotte machinale dorsbaarheid. D175580 (Syngenta): Iets korter, halfbladloos gewas met iets dikker en matig stevige stengel en donkergroen (blauwachtig) blad. Tragere groeikracht en sterke gewasafrijping. Sterker gevoelig voor valse meeldauw, niet gevoelig voor antracnose. Veel peulen, 5 vruchtbare knoppen/stengel, 7/10

regelmatig 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Normaal lange en tamelijk rechte peul met gebogen scherp uiteinde en 7 tot 10 zaden per peul. Iets lagere financiële rendement met een minder vlotte machinale dorsbaarheid. XP 08270944 (Seminis). Iets kortere plant met normaal dikke en stevige stengel en lichtgroen, kleiner, fijner, scherper blad met 8 bladeren/knop. Trage groeikracht en sterke gewasafrijping. Sterk gevoelig voor valse meeldauw op peulen. 4 tot 7 vruchtbare knoppen verspreid, meestal 2- peulig, soms ook 1-peulig met minder uniforme afrijping. Normaal tot iets langere en sterker gebogen peul met scherp uiteinde en 7 tot 10 zaden per peul. Iets lager financieel rendement met een minder vlotte machinale dorsbaarheid. Dommel (Agro Seed): Normaal tot iets langer en halfbladloos gewas met tamelijk dikke en stevige stengel en lichtgroen blad. Gemiddelde groeikracht en iets minder sterke afrijping. Minder gevoelig voor ziekten. 4 tot 5 vruchtbare knoppen, 2-peulig, regelmatig 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Langere, tamelijk rechte tot matig gebogen en goed gevulde peul met scherp uiteinde en 7 tot 11 zaden per peul. Gemiddelde financiële opbrengst met een iets minder vlotte machinale dorsbaarheid. D94162 (Syngenta): Iets langere plant met iets dikkere en matig stevige stengel en groen, normaal tot iets kleiner blad met 8 bladeren/knop. Iets mindere groeikracht en minder sterke gewasafrijping. Sterker gevoelig voor valse meeldauw, ook wat gevoelig voor echte meeldauw en antracnose op blad. Onregelmatig aantal vruchtbare knoppen (2 tot 6) en peulaanzetting, 2-peulig, regelmatig 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Peul met variërende lengte (van kort tot lang), sterk gebogen met scherp uiteinde en variërend van 4 tot 11 zaden per peul. Iets hoger financieel rendement met gemiddeld vlotte machinale dorsbaarheid. SV1322QC (Seminis): Korte plant met iets dikkere en stevige stengel en groen en iets kleiner blad met 8 bladeren/knop. Gemiddelde groeikracht en sterke gewasafrijping. Sterker tot sterk gevoelig voor valse meeldauw, licht gevoelig voor echte meeldauw en antracnose op blad. 3 tot 4 vruchtbare knoppen, deels 2-peulig, deels 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Normaal tot iets langere, matig gebogen en tamelijk stompe peul met 8-9 zaden per peul. Iets hoger financieel rendement met minder vlotte machinale dorsbaarheid. Firenza (Vilmorin): Normaal lange plant met fijnere en tamelijk stevige stengel en groen, kleiner, fijner en scherp blad met 8 bladeren/knop. Tragere groeikracht en zeer sterke gewasafrijping. Sterker gevoelig voor valse meeldauw, ook gevoelig voor antracnose op blad. 3 tot 5 vruchtbare knoppen en standaard 2-peulig met behoorlijk uniforme peulafrijping. Normaal tot iets langere en matig tot sterk gebogen peul met scherp uiteinde en 6-8 zaden per peul. Iets hoger financieel rendement met iets minder vlotte machinale dorsbaarheid. Judith (Van Waveren): Korte plant met dikkere en slappere stengel en donkergroen blad met 8 bladeren/knop. Lagere dichtheid, trage groeikracht en lagere bodembedekking. Minder gevoelig voor valse meeldauw, wel sterker gevoelig voor antracnose op blad. Veel vruchtbare knoppen verspreid over plant, meestal 2-peulig, regelmatig ook 3-peulig met meer heterogene peulafrijping. Iets kortere, uniforme, tamelijk recht tot licht gebogen en stompe peul met 8 zaden per peul. Hoog financieel rendement met een goede machinale dorsbaarheid. Tarn (Agro Seed): korte plant met dikke en tamelijk stevige stengel en licht donkergroen blad met 8 bladeren/knop. Iets minder sterke groeikracht, zeer sterke gewasafrijping. Meer gevoelig voor valse meeldauw, ook gevoelig voor antracnose op blad. 4 tot 5 vruchtbare knoppen, meestal 2- peulig, regelmatig 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Normaal tot iets langere en matig gebogen peul met scherp uiteinde en 8 tot 11 zaden per peul. Iets hoger financieel rendement bij een iets minder vlotte machinale dorsbaarheid. Odet (Agro Seed): Iets langer halfbladloos gewas met dikke en matig stevige stengel en lichtgroen, groot blad. Iets mindere groeikracht en iets minder sterke afrijping. Minder gevoelig voor ziekten. 4 tot 5 vruchtbare knoppen, 2-peulig, regelmatig 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Normaal lange tot lange en licht tot matig gebogen peul met scherp uiteinde en 6 tot 10 (regelmatig 9) zaden per peul. Tamelijk hoog financieel rendement bij een iets minder vlotte machinale dorsbaarheid. Middelfijne rassen 8/10

Flandeza (Nunhems): Iets korter halfbladloos gewas met normaal dikke en slappe stengel en licht donkergroen blad. Trage groeikracht maar minder sterke gewasafrijping. Minder gevoelig voor valse meeldauw op peul, meer gevoelig voor echte meeldauw. 3 tot 5 vruchtbare knoppen, regelmatig 3-peulig, sporadisch 4-peulig met een matig uniforme afrijping. Normaal tot iets langere, licht tot matig gebogen en minder stompe peul met 8 tot 10 zaden per peul. Iets lager financieel rendement met een vlotte machinale dorsbaarheid. D95389 (Syngenta): Middellange plant met een normaal dikke en tamelijk stevige stengel en lichtgroen blad met 8 bladeren/knop. Iets lagere dichtheid en iets minder sterke gewasafrijping. Sterker tot sterk gevoelig voor valse meeldauw, iets meer gevoelig voor echte meeldauw en antracnose. 5 tot 6 vruchtbare knoppen verspreid over plant, standaard 2-peulig en matig uniforme afrijping. Normaal tot langere, matig tot sterk gebogen peul met scherp uiteinde en 6-8 zaden per peul. Iets lager financieel rendement met een gemiddeld vlotte machinale dorsbaarheid. Zeer grove rassen Extasia (Vilmorin): Middenlang en halfbladloos gewas met dikkere en slappere stengel en licht donkergroen, tamelijk groot blad. Iets mindere groeikracht, iets minder sterke gewasafrijping. Minder gevoelig voor valse meeldauw, iets gevoelig voor witziekte en antracnose. 3 tot 4 vruchtbare knoppen, meestal 3-peulig met behoorlijk uniforme afrijping. Normaal tot tamelijk lange, rechte en stompe peul met 7-10 zaden per peul. Tamelijk hoog financieel rendement met een gemiddeld vlotte machinale dorsbaarheid. Maurice (Seminis): Iets korter tot gemiddeld lang en halfbladloos gewas met dikke en matig stevige stengel en groen, groot blad. Sterke groeikracht en minder snelle gewasafrijping. Minder gevoelig voor valse meeldauw. Iets meer gevoelig voor antracnose. 3 vruchtbare knoppen bovenaan plant, vaak 3-peulig, uniforme peulafrijping. Variërend van iets kortere tot langere, dikke, brede, rechte en stompe peul met 5 tot 8 zaden per peul. Lager financieel rendement met een gemiddeld vlotte machinale dorsbaarheid. Standana (Nunhems): Lang halfbladloos gewas met veel ranken en dikke, tamelijk stevige stengel en groot, lichtgroen blad. Goede groeikracht en minder snelle gewasafrijping. Meer gevoelig voor valse meeldauw, ook wat gevoelig voor antracnose op blad. 4 tot 5 vruchtbare knoppen die meestal 2-peulig, soms 3-peulig zijn met behoorlijk uniforme afrijping. Langere tot lange, tamelijk rechte, stompe peul met 7 tot 10 zaden per peul. Gemiddelde financiële opbrengst met een vlotte machinale dorsbaarheid. Vada (Nunhems): Langere plant met dikke en matig stevige stengel en donkergroen, tamelijk groot blad met 6-8 bladeren/knop. Laag opkomstpercentage maar sterke groeikracht en sterke gewasafrijping. Heel sterk gevoelig voor valse meeldauw op peul, ook wat gevoelig voor antracnose op blad. Minder aantal peulen/stengel, 2 tot 4 vruchtbare knoppen, nooit meer dan 2- peulig, wel hoge peulaanzetting en uniforme afrijping. Normaal tot langere, brede, dikke, tamelijk rechte en stompe peul met 5 tot 7 (meestal 6) zaden per peul. Gemiddelde financiële opbrengst met een vlotte machinale dorsbaarheid. Electra (Van Waveren): Middenlang gewas met tamelijk dikke en slappere stengel en groen blad met 8 bladeren/knop. Sterke groeikracht met vlugge bodembedekking en iets minder vlugge gewasafrijping. Heel sterk gevoelig voor valse meeldauw op peul, ook meer gevoelig voor antracnose op blad. Heterogeen naar aantal peulen toe, soms zeer weinig peulen (1 vruchtbare knop), regelmatig 1-peulig, soms ook 3-peulig. Normaal lange en tamelijk rechte peul met gebogen scherp uiteinde en 7 tot 10 zaden per peul. Lagere financiële opbrengst met een vlotte machinale dorsbaarheid. Terrain (Vilmorin): Zeer lange plant met dikke en tamelijk stevige stengel en licht donkergroen, groot blad met 8 bladeren/knop. Sterke groeikracht met vlugge bodembedekking en gemiddeld vlugge gewasafrijping. Minder gevoelig voor valse meeldauw. Iets meer gevoelig voor antracnose. 3 tot 5 vruchtbare knoppen, meestal 2-peulig, anders 1-peulig met iets minder uniforme afrijping. Normaal lange, bredere, rechte en stompe peul met 5 tot 7 (meestal 5) zaden per peul. Lage financiële opbrengst met een vlotte machinale dorsbaarheid. RRBF4575 (Vilmorin): Langere halfbladloze plant met iets dikkere en tamelijk stevige stengel en donkergroen, groot blad. Sterkere groeikracht en vluggere bodembedekking en iets vluggere gewasafrijping. Weinig gevoelig voor valse meeldauw op peul, iets meer gevoelig voor antracnose. 3 tot 4 vruchtbare knoppen, 2 of 3-peulig met hoge peulaanzetting en uniforme afrijping. Rechte 9/10

en stompe peul met variërende lengte van tamelijk kort tot tamelijk lang met meestal 6 zaden maar soms ook minder gevulde peulen met 3-4 zaden per peul. Gemiddelde financiële opbrengst met een vlotte machinale dorsbaarheid. Butana (Nunhems): Korter halfbladloos gewas met dikke en matig stevige stengel en donkergroen, groot blad. Goede groeikracht en gemiddeld snelle gewasafrijping. Heel gevoelig voor valse meeldauw en weinig antracnose. 2 tot 4 vruchtbare knoppen, standaard 2-peulig met uniforme afrijping. Lange, dikke, brede en licht gebogen peul met scherp uiteinde en 8 zaden per peul. Lagere financiële opbrengst met een gemiddeld vlotte machinale dorsbaarheid. Realm (Vilmorin): Gewas met lange, dikke en tamelijk stevige stengel en groen, groot blad met 8 bladeren/knop. Sterke groeikracht, iets vluggere gewasafrijping. Weinig gevoelig voor valse meeldauw op peul, wel meer gevoelig voor echte meeldauw en antracnose op blad. 2 tot 4 vruchtbare knoppen per stengel, meestal 2-peulig, soms 3-peulig met uniforme afrijping. Zeer brede, rechte en zeer stompe peul met variërende lengte van zeer kort tot tamelijk lang met 4 tot 7 zaden per peul. Lage financiële opbrengst met een vlotte machinale dorsbaarheid. 10/10