LED licht bij zonlicht

Vergelijkbare documenten
LED licht bij zonlicht. LED licht bij zonlicht. Lichtkleuren: effecten op planten. Lichtkleuren: effecten op planten IDC-LED.

LED als groeilicht; Wat weten we nu? Lisanne Helmus (Delphy IC) & Kees Weerheim (WUR Glastuinbouw). Energiek event 5 april 2018.

Planten en LED: een uitdagende toekomst

Licht en planten (onder glas)

1 Belichting tijdens beworteling van Buxus

Stuurlicht: wat kunnen we ermee 2. Licht Event 10 december 2014 Arca Kromwijk, Wageningen UR Glastuinbouw

Licht, belichting & kwaliteit. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw KCB, 16 febr 2011

50% energiebesparing door betere lichtbenutting

LED verlichting in kassen:

Belichting in de Glastuinbouw. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw energiek2020, 17 maart 2011

27/11/2015. Ontwerpen van nieuwe productiesystemen gebaseerd op LED belichting verlagen van de CO 2 voetafdruk. 1. Inleiding. 1.

28/05/2018. De plant belicht: Glastuinbouw: steeds meer licht. Licht heeft verschillende aspecten. (lux) Veel nieuwe mogelijkheden met LED

50% energiebesparing door LEDverlichting. Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie

Invloed van Stuurlicht op het gewas. Tom Dueck, Wageningen UR Glastuinbouw Maart 26, 2015

17/10/2013. Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem. Planten en licht. Invloed lichtkleuren (i.c.m.

Licht: betekenis voor 1-jarige zomerbloeiers

Energiebewust belichten: een hele kunst

Gerbera: maximale isolatie & lichtonderschepping

Invloed van licht op gewasgezondheid

BEDRIJFSBEZOEK: LED-TOPBELICHTING IN DE PRAKTIJK

Bloem en vruchtvorming

Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem. Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij

Energiezuinige teelt Alstroemeria

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop?

Belichten bij CAM-planten (Phalaenopsis als case-studie)

Stuurlicht: Hoe werkt het en hoe reageren gewassen erop?

1 Dagverlenging met LED-belichting bij chrysant in de teelt van moederplanten

Ep Heuvelink & Leo Marcelis Wageningen UR: Leerstoel Tuinbouwproductieketens WUR Glastuinbouw

Toepassing van belichting in de tuinbouw

Wat is stuurlicht? Wat kunnen we ermee?

Workshop: Telen op plantbalans

Sturing vorm en bloei Stuurlicht (Fotomorfogenese) Vorm: Lichtkleur (SON-T, LEDs, folies) Bloei: Daglengte

Besparen op Groeilicht

Hybride belichting Chrysant

LED-belichting in aardbeien Aardbeiendag Erik Stappers Plant Specialist Horticulture 9 januari 2019

Optimaal gebruik van CO 2

Teeltoptimalisatie: rol van licht en modellen. Tom Dueck Wageningen UR Glastuinbouw 24 november 2009

Invloed UV-licht op bol blad bij chrysant PT projectnummer:

7/12/2018 ECONOMISCHE VERANTWOORDING VAN BELICHTING IN DE GLASTUINBOUW. Herman Marien Thomas More Kenniscentrum Glastuinbouw

Licht effecten en plant responsen

1 Bloeisturing met LED-belichting in de teelt van ranonkel

LED-verlichting in de praktijk

Fotosynthese en stekkwaliteit

Invloed van licht op gewasgezondheid en bestuivers

Near Infrared Radiation (NIR) reflectie:

Licht Event. December Filip van Noort met dank aan o.a. Tom Dueck en Leo Marcelis

De minimale lichtbehoefte van Zantedeschia. P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert

Workshops LichtEvent 9 december Door: André Flinterman

Fotosynthese response op licht(kleur), CO 2 en T. Recente ontwikkelingen uit onderzoek.

Invloed van CO 2 -doseren op de productie en kwaliteit bij Alstroemeria

Energie en CO 2 besparen bij CAM planten?

Luchtbevochtiging in de zomerperiode: Wat wil de plant?

Winterlichtkas: spectaculaire resultaten

Onderzoek bolblad chrysant

SNIJBOON ONDER GLAS 2015

Led belichting in de aardbeienteelt

Sturen op compactheid zonder bloeivertraging?

LED-verlichting in de tulpenbroei

Gebruik van aanvullende LED-belichting in tweelagensysteem aardbei onder glas

Bladschade bij Potanthurium:

De Meerwaarde van Diffuus Licht voor Gewas & Tuinder

Systeeminnovatie Leliebroei

Optimale benutting licht en CO 2 bij CAM-planten. Govert Trouwborst Plant Lighting B.V. Energiekevent 11 april 2019

Lichtspectrum bij stuur- en groeilicht in Freesia

Praktijkproef LED Alstroemeria. Invloed licht spectrum op bladkwaliteit: bouwsteen voor energiebesparing. Rapport GTB-1337

27/11/2015. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Monitoren fotosynthese: wat is de status? Plantmonitoring.

CO 2 bij paprika: wanneer kan ik het beste doseren? Anja Dieleman, Wageningen UR Glastuinbouw

Grip op licht. Het Nieuwe Telen Potplanten: Meer energie besparing met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring

CO 2, temperatuur en energiebesparing

Energiezuinige Belichting bij Chrysant. Esther Meinen, Frank Kempkes, Marcel Raaphorst en Tom Dueck. Rapport GTB-1341

VERSLAG. Invloed van lichtintensiteit en daglengte op de productie van Gerbera. Uitgevoerd door: DLV Facet

ERVARINGEN MET HET NIEUWE TELEN

GROEIREMMERS: WAT DOEN ZE MET DE PLANTENHORMONEN EN WAT IS HUN TOEKOMST?

Meer rendement uit licht & CO 2 : toelichting van onderzoek + resultaten

Innovatie- en democentra (IDC s):

Belichting, CO2 en stuurlicht in de lelieteelt: een strategie voor energiebesparing

Workshops LichtEvent 9 december 2015

De groeilichtnavigator. Groeilicht: wat moet ik er nu mee? Door: Stefan Persoon (Inno-Agro) m.m.v. : Bart van Meurs (Bart van Meurs)

Grip op licht. Meer energie besparing bij Het Nieuwe Telen Potplanten met meer natuurlijk licht en verbeterde monitoring. Arenasessie 1 okt 2013

Bloei-inductie bij Chrysant onder lange dag

Teelt de grond uit Zomerbloemen

Workshop: Efficiënter CO 2 doseren / weerstanden bij CO 2 opname

Jaarrond Belgische aardbeien met assimilatiebelichting. Agenda. Inleiding 17/01/2017. Verloop aardbeiseizoen:

Lage intensiteit LED belichting in zomerbloemen en trekheesters. Praktijkonderzoek naar effect van stuurlicht op vroegheid en kwaliteit

Evaluatie, Leerpunten en Plannen Perfecte Roos Energiezuinig geteeld , Arie de Gelder

Intern projectnummer: I PT nummer:

Belichting, CO 2 en rookgasschade

Light4Food Light4Food Light4Food

SNIJBOON ONDER GLAS 2015

LED belichting tijdens het voortrekken van lelie. Hans Kok en Jeroen Wildschut

Transcriptie:

LED licht bij zonlicht Resultaten Alstroemeria 7-3-2019, Anja Dieleman, Kees Weerheim, Nieves Garcia

Inleiding Sterke toename areaal belichting en geïnstalleerd vermogen Onder SON-T: warmte overschot, vooral onder gesloten schermen LEDs hebben aantal voordelen: Hoge efficiëntie (µmol/j) Weinig stralingswarmte, dicht bij gewas te plaatsen Kunnen snel aan/uit geschakeld worden, zijn dimbaar Specifieke golflengtes (lichtkleuren) 2

Tuinbouw Kassen Gesloten teeltsystem 3

Aandeel belichting in kassen In wintermaanden (nov feb): 80% van PAR afkomstig van de lampen Nachturen: alleen lamplicht Dus: kwaliteit van het licht van belang 4

Lichtkleuren Zonlichtspectrum: (bijna) gelijke delen blauw, groen, rood en verrood licht Lampen geven beperkt spectrum Hoge intensiteiten/beperkt spectrum kan gepaard gaan met problemen: Bolblad, scheutjes op bladeren, kort blad Problemen met kropvorming Bloemkleur, bladvorm Zoektocht naar optimale spectra voor belichting 5

Lichtkleuren: effecten op planten Blauw licht (400-500 nm): leidt tot: Compacte planten: kortere stengels, kleinere bladeren Hogere pigmentgehaltes, donkerder kleur Huidmondjes verder open Groen licht (500-600 nm): leidt tot: Betere lichtbenutting onder in het gewas (minder absorptie) Leidt tot strekking en open gewasstructuur 6

Lichtkleuren: effecten op planten Rood licht (600-700 nm): Efficiënt in fotosynthese Bladontwikkeling en productie van chlorofyl (bladgroenkorrels) Remt strekking (via R/FR verhouding) Buiten het PAR gebied: Verrood licht (700-800 nm): Stimuleert strekking (stengel en bladeren) Remt vertakking, stimuleert bloei en beworteling 7

LED licht bij zonlicht Doel: komen tot goede basisspectra voor LED licht als aanvulling op zonlicht (wintermaanden) Kennis van effecten van spectra op groei, ontwikkeling en onderliggende processen Aandacht voor biologische bestrijders Daarmee de implementatie van LED belichting stimuleren 8

IDC-LED Kasafdeling met 14 tafels van 4 x 1.8 m, koeling en schermen Boven iedere tafel: Philips dynamic productiemodules (4 kanalen: blauw, wit, rood en verrood) LED zijn regelbaar en programmeerbaar Iedere tafel afgeschermd met plastic Alstroemeria: Forza, Noize (Tesselaar) Wintercondities (80% van licht is lamplicht): Daglengte 16 uur, LEDs 200 µmol/m 2 /s, is 11.5 mol/m 2 /dag Gedurende de dag (ca. 8 uur): 100 µmol/m 2 /s zonlicht 9

Kas indeling IDC LED Chrysant Alstroemeria 1 Spectrum 1 Spectrum 1 8 Chrysant Alstroemeria 2 Spectrum 2 Spectrum 2 9 Chrysant Alstroemeria 3 Spectrum 3 Spectrum 3 10 Chrysant Alstroemeria 4 Spectrum 3 Spectrum 3 11 Chrysant Alstroemeria 5 Spectrum 5 Spectrum 5 12 Chrysant Alstroemeria 6 Spectrum 6 Spectrum 6 13 Chrysant Alstroemeria 7 Spectrum 7 Spectrum 7 14 Afdeling 7.01 ingang 10

Behandelingen 7 behandelingen; Dynamisch is een combinatie van 2 spectra in de tijd (7u WIT FR/ 9u RB). Behandeling Naam Periode B W R FR 1 RB (referentie) 5 0 95 0 2 WIT FR 22 26 26 26 3 WIT 30 35 35 0 4 RhB 25 0 75 0 5 RGB 10 15 75 0 6 RGB FR 10 5 75 10 7 WIT FR nacht 22 26 26 26 dynamisch RB (referentie) dag 5 0 95 0 11

Behandelingen RB RhB RGB RGB FR WIT WIT FR 12

Behandelingen RB: Dynamisch dag WIT FR: Dynamisch nacht 13

Waarnemingen Detailmetingen geoogste takken en hele planten aan einde proef Data getoond van 6 meetplanten van het ras Noize per behandeling. Oogstperiode: 26-10 - 22-11. Forza planten waren jonger en alleen bij spectrum WIT FR en Dynamisch zijn minimaal 10 takken geoogst; resultaten vergelijkbaar met Noize, bladkwaliteit slechter. 14

Waarnemingen (kwalitatief) In de spectra met alleen rood/blauw visueel donker onderin gewas met zichtbare afsterving van blad. In WIT FR meeste takken geoogst bij Noize, takken zijn ook lang Geen grote verschillen in uitgroeiduur, gemiddeld 40 dagen na labelen scheut (~10 cm). 15

Tabel resultaten Noize Bladwaliteit geoogste goede takken # cm g g/cm # # cm Spectrum behandeling goed % bladrand % geel % aantal takken taklengte takgewicht kwaliteit peduncles bloemen lengte bloemscherm RB 1 79 16 5 19 117 85 0.73 5.7 10.9 7.8 RhB 4 81 8 12 26 112 79 0.71 5.3 9.7 5.7 RGB 5 76 10 14 21 113 76 0.67 4.8 8.5 6.5 RGB FR 6 95 0 5 22 107 70 0.66 5.3 10.0 6.8 WIT 2 85 15 0 13 110 72 0.65 5.2 9.5 6.5 WIT FR 3 83 8 8 36 133 95 0.71 5.2 10.9 9.1 DYN 7 96 0 4 24 125 86 0.69 6.0 12.5 7.3 16

Kwaliteit (tak) RB: geel blad boven, dood blad onder. RhB: donker blad WIT: compact, kleine bladeren bloemscherm WIT FR: lang bloemscherm, lichtgroen blad Dyn: blad netjes verdeeld 17

18

Bladkwaliteit 19

Bladkwaliteit/ vorm bloeiwijze 20

Bladkwaliteit/ vorm bloeiwijze 21

Bladkwaliteit/ vorm bloeiwijze 22

Rizomen Dynamisch minder rizomen dan RB bij Noize Forza geen verschillen 23

Conclusies Hoogste productie: WIT FR Beste bladkwaliteit: RGB FR en Dynamisch Beste bloemvorm/kwaliteit: RB en RGB FR In de behandelingen met veel rood/blauw is het lastiger werken Rekening houdend met productie en bladkwaliteit lijkt ons het RGB FR spectrum het beste compromis. Mengspectrum geïnstalleerd wat het dichtst bij RGB FR komt: Iets meer wit en verrood gerealiseerd 24

Conclusies 25

Bedankt Vragen/discussie? 26