Samenleving verandert, werk verandert 1 Vooraf Scholen en ziekenhuizen zijn een spiegel van de samenleving. De samenleving is verkleurd. Toch zijn er concentratiescholen. Witte en donkere. Toch zijn er scholen die ervan uitgaan dat verkleuring niet hoeft. Toch zijn Vlaamse jongeren bij de meest onverdraagzame in Europa (studie KUL). 2
Nieuwe samenleving = nieuwe afspraken 1. Mag een hoofddoek aan de onthaalbalie? 2. Mag apart zwemmen voor vrouwen in zwembad, badmeester verboden, vensters afgeplakt? 3. Mag boerka op straat? 4. Mag absoluut recht op vrouwelijke arts bij geboorte? 5. Mag erewraak? 6. Mag imam nederlandsonkundig zijn? 7. Moet er apart halalmenu komen in organisaties? 8. Mogen luidsprekers voor oproep gebed in Mechelen? 3 Oefening in identiteit Bij nieuwe groepssamenstellingen krijg je in de geschiedenis altijd bevraging van normen. Nieuwkomers dwingen ons om te zeggen wie we zijn, en welke waarden wij willen realiseren (ook zo bij gender en leeftijd) Dus ook: in een school, in een ziekenhuis 4
Vreemdelingen? Allochtonië bestaat niet Vele jongeren hier geboren, met gemengde roots, Turks (moslim, Assyrisch), Marokkaans (of berbers), Afrika, Azië Nieuwe stroom uit Oost Europa, Afrika (T!), oorlogsgebieden Eigen cultuur en onderwijsbeleving Bezoek eens een ziekenhuis op vakantie! 5 De allochtoon De Ronde, de Witte, Scherpenheuvel, duivenmelkers, zo mooi zo blond en zo alleen, als ik ooit eens vijf minuten tijd heb, Ketnet, de fiere Vlaamse leeuw, een grand cru van een goed jaar, gij staat hier lelijk in de weg, enkel voor personeel, we gaan niet over één nacht ijs 6
Persoonsgerichte logica: Maslow Zelfontwikkeling: cultuur, reizen,cursussen... Erkenning: in de maatschappij: werk,dorp,... Sociale behoeften: ontmoetingen, verenigingsleven... Bestaanszekerheid: stabiele situaties, rust... Primaire biologische behoeften: eten, drinken, woning, inkomen... 7 Pinto Maslow Eer Goede naam Behagen groep Primaire behoeften Zelfontwikkeling Erkenning Sociale behoeften Bestaanszekerheid Primaire biologische behoeften 8
Groepsgerichte sociale vaardigheden Hiërarchie binnen de sociale contacten Controle binnen de groep Rollen liggen vast Loyauteit voorrang op eerlijkheid Geen discussies met onder of bovengeschikten Handelen wordt bepaald door de groep Familie of groepsgerichte activiteiten 9 Onzekerheden voor personeel Horizontaal referentiekader sedert Rogers Differentiëren noodzakelijk Culturele kaders Taalhindernissen Oudercontacten Vrouw in hiërarchische functie (leerkracht, arts) 10
TOPOI model Taal: verbaal en non verbaal Ordening: zienswijze/logica der dingen Personen: relatie met elkaar Organisatie: msch/professionele context Inzet: motieven/drijfveren 11 Anders leren kijken, spreken, omgaan Een multiculturele mix in je school: complexer maar betere voorbereiding op toekomst Emotionele en sociale intelligentie ontwikkelen (als leerling) Leraren, opvoeders en directie moeten know how ontwikkelen en competenties bovenhalen die ze tevoren niet nodig hadden ik geef 20 jaar les, dit heb ik nog niet meegemaakt 12
Bewust van het groeiproces Personeel: brand blussen reactief actief proactief,innovatief personeel: het is een last het is de wet het is de intentie van de wet hier zit een kans ik groei dank zij dit proces Team: ieder voor zich, doen wat moet, samen aan de slag, ontwikkelen, performante groepen 13 Proces van een leider Loopt achterop, beheert, evalueert, verandert, bezielt en benoemt, inspireert Geen planning, plan is formaliteit, actieplan is resultaatgericht, school weet waar ze naartoe wil, reflectie en zelfsturing 14
Uitdagingen Intercultureel vaardig worden Intervisie met elkaar Supervisie Externe expertise binnenhalen Ethische kaders definiëren Professionaliseren 15 suggesties Personeelsbeleid en interne communicatie Aanwerving: ook verkleuren Aanwerving: ook bespreken Functioneringsgesprekken: luisteren en faciliteren Rol van leiding: faciliteren, kaders bepalen, inspireren Recht op emoties en groei 16
personeelsbestand verkleuring geeft voordelen, kansen, allochtone medewerker eerst professional en pas daarna brugfiguur gevaar voor afstotingsverschijnselen ( allcohtone politieagenten) 17 Valkuilen directie Leg klachten van personeel naast je neer Hou geen rekening met draagkracht Laat meer toe aan allochtonen Laat je intimideren Zeg dat multiculturaliteit altijd een probleem is Kijk beschaamd als ze je vragen dat je in een verkleurde context werkt 18
lees Het land van aankomst Paul Scheffer De Gazellen. Marokkaanse vrouwen vertellen. Karin Strobbe De multiculturele school. H. Frooninckx Kif Kif. Tessa Vermeiren, Yamila Idrissi Undercover in klein Marokko, Hind Frahin «Liefde op maat»leen Sterckx, Carolien Bouw 19