Betaalbaar wonen Voorstellen voor mogelijke acties Eerste honderd dagen februari - maart 2007 Lut Verbeeck, stafmedewerker sociale huisvesting Xavier Buijs, stafmedewerker ruimtelijke ordening en huisvesting

Wat komt aan bod Situatieschets Instrumenten voor betaalbaar bouwen en kopen Instrumenten voor betaalbaar huren 16-2-2007 De eerste honderd dagen 2

Betaalbaar wonen een probleem? Eigendomsverwerving is onbetaalbaar geworden 16-2-2007 De eerste honderd dagen 3

Wonen: een probleem? Evolutie van grond- en woningprijs 1993 2004 Grond ( ) 41.000 (27%) 98.256 (40%) Gebouw( ) 112.000 (73%) 143.404 (60%) Grond en gebouw ( ) 153.000 241.600 Bron: STADIM 16-2-2007 De eerste honderd dagen 4

Wonen een probleem? Woningprijs als functie van financiële capaciteit 1993 2004 Totaal: grond + gebouw 153.000 241.660 Eigen middelen 45.900 (30%) 55.932 (23%) Financiering lening 107.100 (70%) 185.728 (77%) Leningkost 1.000 1.908 Maandelijke last 959 1.168 rentevoet 9.15% 4.40% 16-2-2007 De eerste honderd dagen 5

Betaalbaar wonen een probleem? Meer bouwgrond op de markt doet bouwgrondprijzen dalen Maar: - Extra aanbod niet gelijktijdig op markt - Naast vraag en aanbod telt vooral ook ligging - Wat daarna? structureel hogere grondprijs 16-2-2007 De eerste honderd dagen 6

Wonen een probleem? In iedere gemeente zijn correcties op de private huurmarkt nodig - Huur is geen marginaal gegeven - Huur veroorzaakt armoede/ bestendigt armoede 16-2-2007 De eerste honderd dagen 7

Wonen een probleem? Een aantal vaststellingen: Eigendomsverwerving voor meeste mensen nog haalbaar Problemen voor: Voor doelgroepen: mensen met voor langere tijd een beperkt inkomen, alleenstaanden, Voor bepaalde regio s Huren: mensen permanent aangewezen op de (private) huurmarkt Zinvolle initiatieven door lokale overheid 16-2-2007 De eerste honderd dagen 8

Betaalbaar bouwen en kopen ruimtelijke ordening Planning Vergoten van algemeen en specifiek aanbod: Ruimtelijk structuurplan (principieel akkoord en Atlas WUG) BPA/RUP (Dienstorder) Stedenbouwkundige verordening (Dienstorder) vergunningverlening Opleggen van lasten en voorwaarden Onderhandelen ( afsprakenkader ) 16-2-2007 De eerste honderd dagen 9

Betaalbaar bouwen en wonen grondbeleid Voorkooprecht (DRO en VWC) Sociaal beheersrecht (VWC) Inzetten eigen gronden Inventarisatie eigen gronden Overleg/ ruil Starten grondbeleid 16-2-2007 De eerste honderd dagen 10

Instr. betaalbaar bouwen en kopen Voorbeelden eigen grondbeleid Aanbieden van bouwgronden tegen lagere prijs realiseren van bijkomende betaalbare (huur) of koopwoningen Erfpacht/opstalrecht Zelf doen, via intercommunale of AGB Verschillende projectsubsidies 16-2-2007 De eerste honderd dagen 11

Instr. betaalbaar bouwen en kopen Vasthouden eigen bevolking Verdringingseffect Invloed slechts op deel van de markt Toewijzigingsregeling indirecte methode 16-2-2007 De eerste honderd dagen 12

Betaalbaar bouwen en wonen Premies Heffing grondbeleid Onbebouwde percelen Leegstaande, verkrotte en verwaarloosde woningen Leegstaande bedrijfspanden 16-2-2007 De eerste honderd dagen 13

Instrumenten voor betaalbaar huren Verhogen aanbod betaalbare huurwoningen Individuele ondersteuning van de huurder 16-2-2007 De eerste honderd dagen 14

Verhogen aanbod betaalbare huurwoningen meer sociale huurwoningen sociaal verhuurkantoor oprichten/versterken eigen patrimonium sociaal verhuren 16-2-2007 De eerste honderd dagen 15

Meer sociale huurwoningen Sociale huisvestingsmaatschappijen als belangrijkste actor Lokaal bestuur realiseert eigen projecten Samenwerking lokale besturen/shm is essentieel 16-2-2007 De eerste honderd dagen 16

Sociaal Verhuurkantoor oprichten/versterken doel: private huurmarkt socialer maken door inhuur private woningen gesubsidieerd door Vlaamse overheid lokaal bestuur als mede-initiatiefnemer/ ondersteuner van de werking 16-2-2007 De eerste honderd dagen 17

Eigen patrimonium sociaal verhuren Verhuren aan sociale voorwaarden Al dan niet in samenwerkingsverband 16-2-2007 De eerste honderd dagen 18

Slotopmerkingen bij verhoging aanbod betaalbare huurwoningen algemene uitbreiding versus doelgroepenbeleid complementariteit nastreven onderdeel van lokaal sociaal beleid/ sociaal woonbeleid 16-2-2007 De eerste honderd dagen 19

Individuele ondersteuning van de huurder financiële ondersteuning begeleiding 16-2-2007 De eerste honderd dagen 20

Financiële ondersteuning huurtoelage : algemeen geïndividualiseerd (OCMW) streefdoel: substantiële Vlaamse huurtoelage met lokale correctiemogelijkheid 16-2-2007 De eerste honderd dagen 21

Financiële ondersteuning éénmalige toelage voor kosten verbonden aan het wonen: installatiepremie, verhuispremie, hulp bij waarborg, tussenkomst in energiekosten, 16-2-2007 De eerste honderd dagen 22

Noot: bij financiële ondersteuning Burgers actief informeren over bestaande gemeentelijke, Vlaamse of federale toelagen (Vlaamse huurtoelage en installatiepremie, federale installatiepremie voor daklozen, ) 16-2-2007 De eerste honderd dagen 23

Begeleiding detectie van (potentiële) woonproblemen het OCMW heeft systematisch aandacht voor woonsituatie bij sociaal onderzoek (Checklist Wonen) 16-2-2007 De eerste honderd dagen 24

Begeleiding bemiddelen bij woonproblemen afspraken met de SHM mbt de begeleiding van sociale huurders actief uitnodigen tot bemiddeling op de private huurmarkt 16-2-2007 De eerste honderd dagen 25

Begeleiding opvang van mensen met acute woonproblemen noodwoningen, transitwoningen, doorgangswoningen. 16-2-2007 De eerste honderd dagen 26

Begeleiding schuldhulpverlening budgetbeheer, budgetbegeleiding, schuldbemiddeling, collectieve schuldenregeling 16-2-2007 De eerste honderd dagen 27

Meer weten? Losbladig werk: Lokale besturen en wonen, uitgeverij Politeia, www.politeia.be Relevante websites: VVSG: www.vvsg.be beleidsthema s welzijn en omgeving Wonen algemeen: www.bouwenenwonen.be Recht van voorkoop: www.rechtvanvoorkoop.be Sociale huisvesting: www.vmsw.be Sociaal verhuurkantoor: www.sociaalverhuurkantoor.be Premies: www.premiezoeker.be Contact: Lut Verbeeck (lut.verbeeck@vvsg.be) Xavier Buijs (xavier.buijs@vvsg.be) 16-2-2007 De eerste honderd dagen 28