Plek voor ideeën Beeldkwaliteitsplan Harinxmaland 34.00.01.1.01.00 7 juli 010 fase 1
Beeldkwaliteitsplan Harinxmaland fase 1 34.00.01.1.01.00 7 juli 010
Inhoud 1 Inleiding Algemeen 07 Leeswijzer 07 Beeldkwaliteitscriteria Deelgebieden 09 Criteria Het Speelhof 10 Criteria Het Waterhof 1 Referentiebeelden Het Speelhof en Het Waterhof 14 Criteria en referentiebeelden Waterwoningen 16 3 Openbare ruimte Uitgangspunten Het Speelhof en Het Waterhof 19 Uitgangspunten Waterwoningen 19
Harinxmaland fase 1
1 Inleiding Algemeen Harinxmaland is een nieuwe woonuitbreiding aan de noordkant van Sneek. De wijk zal gefaseerd aangelegd worden. Dit beeldkwaliteitsplan heeft betrekking op Harinxmaland fase 1. Volgens de Woningwet dient welstandstoezicht gebaseerd te zijn op door de gemeenteraad vastgesteld beleid. Zonder vastgesteld welstandsbeleid mag er geen welstandstoets meer plaatsvinden. Dit beeldkwaliteitsdocument dient als gemeentelijk beleid voor de toekomstige welstandsbeoordeling van bouw- en verbouwplannen in Harinxmaland en vormt een aanvulling op de vastgestelde welstandsnota. Het document geeft welstandsrichtlijnen voor de bebouwing en geeft aan hoe de openbare ruimte zal worden ingericht. Het kwaliteitsdocument is opgesteld om: een aantrekkelijk woonmilieu tot stand te brengen; de toekomstige bouwers te inspireren en vooraf informatie te geven over de welstandscriteria; de welstandscommissie een kader aan te bieden waarbinnen de toetsing van bouwplannen plaats dient te vinden. De beschreven richtlijnen hebben niet het karakter van een bestemmingsplanvoorschrift. Dat wil zeggen: ze zijn bedoeld als inspirerend kader. Incidenteel kan gemotiveerd van de richtlijnen worden afgeweken, mits sprake is van een overtuigende kwaliteit en van gevoel voor de omgeving. In dergelijke incidentele gevallen zal expliciet aan de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (de gemeentelijke welstandscommissie) worden voorgelegd of een uitzonderingssituatie vanwege de kwaliteit van het bouwplan gerechtvaardigd is. Aanvragen om bouwvergunning dienen door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (de gemeentelijke welstandscommissie) mede te worden getoetst aan de hand van dit beeldkwaliteitsplan. Voor die beoordeling wordt dit beeldkwaliteitsplan door de raad als onderdeel van de welstandsnota vastgesteld. Leeswijzer Hoofstuk 1 bestaat uit een algemene inleiding. In hoofdstuk zijn de criteria genoemd waaraan de Commissie Ruimtelijk Kwaliteit de plannen toetst. In hoofdstuk 3 wordt in hoofdlijnen een beeld geschetst van de inrichting van het openbaar gebied en worden uitgangpunten voor de inrichting benoemd. 1 luchtfoto plangebied (Google Earth) 7
Waterwoningen Het Speelhof Het Waterhof
Beeldkwaliteitscriteria Deelgebieden Indeling deelgebieden Dit beeldkwaliteitsplan heeft betrekking op de eerste fase van de woonuitbreiding Harinxmaland. De eerste fase bestaat uit drie deelgebieden: Het Speelhof, Het Waterhof en Waterwoningen. Het Speelhof en het Waterhof Het Speelhof en Het Waterhof zijn in architectuur en bouwvorm familie, maar hebben een eigen karakter door verschillen in de stedenbouwkundige hoofdopzet en situatie. Vanwege de onderlinge verwantschap is voor de twee hoven één set referentiebeelden opgesteld. Om invulling te geven aan de onderlinge verschillen is een nuancering gemaakt door voor elk hof een eigen set welstandscriteria op te stellen. Waterwoningen De vrijstaande woningen zijn duidelijk afwijkend van de hoven en vormen daarom een afzonderlijk deelgebied met eigen criteria en referentiebeelden. deelgebieden luchtfoto plangebied (Google Earth) 9
Beeldkwaliteitscriteria Criteria Het Speelhof Uitgangpunten Het Speelhof bestaat uit een gesloten bouwblok, met daarbinnen een groene ruimte die bedoeld is als speel- en parkeerruimte. De stedenboukundige hoofduitgangspunten zijn: hoog ambitieniveau; gesloten bouwblok met een rechthoekig grondplan; de buitenzijde kent stevige formele gevelwanden met accenten op stedenbouwkundig markante plekken; de binnenruimte wordt begrensd door informeel vormgegeven gevels met een lage gootlijn; de (semi-)openbare binnenruimte heeft een groene, informele inrichting, gericht op natuurlijk spelen. Er is sprake van eenheid in de oplossing voor de overgang van de kavels naar (semi-)openbare ruimte. Plaatsing Situering De rijenwoningen zijn per blok gesitueerd in een rechte rooilijn. De blokken staan in een rechte rooilijn of kennen onderlinge verspringingen in de voorgevelrooilijn tot maximaal 4 meter. Aan- en uitbouwen In of achter (het verlengde van) de voorgevel. Bijgebouwen Bijgebouwen kunnen een rol spelen in een uniforme overgang van particuliere kavels naar de (semi-)openbare (binnen-)ruimte. Hoofdvorm Hoofdbouwvorm De bouwvorm kent een hoge gootlijn aan de buitenzijde ( bouwlagen) en een lagere gootlijn aan de binnenzijde; de bouwvorm heeft een asymmetrische zadelkap. Verbijzonderingen Verbijzonderingen mogen hiervan afwijken mits ondergeschikt en niet storend in het ruimtelijk beeld. Een sterkere massavorming is aan de buitenzijde mogelijk ten behoeve van stedenbouwkundige accenten (bijv. bij de hoofdtoegangen, in de wateras, buitenhoeken, etc.) en ter onderbreking van de lengte van de bouwmassa. De verbijzonderingen beslaan samen maximaal 50% van een volledige gevelwand van het hof, waarbij de verbijzonderingen ter onderbreking van de lengte van een blok maximaal een woning breed mogen zijn. Bouwhoogte De maximale bouwhoogte is 10 meter. Nokrichting De nokrichting is evenwijdig aan de weg. Aan- en uitbouwen Aan- en uitbouwen zijn ondergeschikt en in samenhang met de vorm van het hoofdgebouw. Bijgebouwen Bijgebouwen zijn ondergeschikt. Aanzichten Oriëntatie De buitenzijde van de bebouwing is met voorgevels op de openbare ruimte georiënteerd. Op hoeken is sprake van een tweezijdige oriëntatie door verbijzonderingen in de architectuur. Geleding De hof vormt een totaalcompositie. De buitenzijde is formeel en stenig van karakter. De binnenzijde heeft een gevel met een informeel karakter en kent grote dakoverstekken. Gevelopeningen De gevelopening zijn vierkant tot verticaal. Aan- en uitbouwen In samenhang met de woning. Bijgebouwen In samenhang met de woning. 10
Beeldkwaliteitscriteria Criteria Het Speelhof Opmaak Algemeen Terughoudend en traditioneel kleurgebruik. Materiaal In de buitenzijde hoofdzakelijk baksteen, eventueel in combinatie met hout (ondergeschikt); dakbedekking door middel van dakpannen. Voor de gevels aan de binnenzijde van het blok gelden geen specifi eke criteria. Kleur Gevels buitenzijde in rode, roodbruine of bruine tinten met incidenteel afwijkende lichte accentvlakken (maximaal 1 lichte kleur en maximaal 10% van het totale gevelvlak). Dakpannen zijn antraciet of zwart. Voor de gevels aan de binnenzijde van het blok gelden geen specifi eke criteria. Detaillering De detaillering ondersteunt de architectuur. Aan- en uitbouwen Kleur en materiaal afgestemd op de woning. Bijgebouwen Kleur en materiaal afgestemd op de woning. Diversen Erfafscheidingen Openbare ruimte Parkeren Beplanting Erfafscheidingen zijn mee-ontworpen; er is derhalve sprake van eenheid in de erfafscheidingen. Op de grens met het openbaar gebied is geen sprake van dichte (houten) schuttingen. Suggestie: open stalen frames ten behoeve van beplanting. Binnenruimte meeontwerpen. De inrichting van het binnenhof is groen, informeel en gericht op natuurlijk spelen. De parkeerplaatsen zijn ingepast met hagen. De beplanting bestaat uit inheems sortiment. 11
Beeldkwaliteitscriteria Criteria Het Waterhof 1 Uitgangspunten Het Waterhof bestaat uit drie bebouwingswanden met daar tussenin een waterpartij. De stedenbouwkundige hoofduitgangspunten zijn: hoog ambitieniveau; de noordelijke en zuidelijke woningen vormen stevige bebouwingswanden in de lengterichting van het water, met accenten op stedenbouwkundig markante plekken; op de kop van het water begeleidt de bebouwing de toegangsweg van de wijk en is er doorzicht over de lengterichting van het water; de binnenruimte/waterpartij wordt begrensd door informeel vormgegeven gevels met een lage gootlijn; de (semi-)openbare waterpartij heeft een informele en natuurlijke inrichting en kent eenheid in de oplossing voor de overgang van kavels naar het water. Plaatsing Situering De dubbele woningen zijn evenwijdig aan de weg gesitueerd. De rijenwoningen zijn per blok gesitueerd in een rechte rooilijn. De blokken mogen in onderlinge hoekverdraaiingen in de voorgevelrooilijn worden geplaatst, die varieren van 5 tot 15 graden. Aan- en uitbouwen In of achter (het verlengde van) de voorgevel. Bijgebouwen Minimaal 1 meter achter (het verlengde van) de voorgevel. In de overgang van de kavels naar de (semi-)openbare ruimte zijn de bijgebouwen onderdeel van de uniforme erfafscheiding indien de bijgebouwen op deze perceelgrens worden gebouwd (zie ook Erfafscheidingen bij Diversen ). Hoofdvorm Hoofdbouwvorm De bouwvorm kent een hoge gootlijn aan de buitenzijde ( bouwlagen) en een lagere gootlijn aan de binnenzijde; de bouwvorm heeft een asymmetrische zadelkap. Verbijzonderingen Verbijzonderingen, die alleen van toepassing zijn bij rijwoningen, mogen hiervan afwijken mits ondergeschikt en niet storend in het ruimtelijk beeld. Een sterkere massavorming is aan de buitenzijde mogelijk ten behoeve van stedenbouwkundige accenten op de buitenhoeken en ter onderbreking van de lengte van de bouwmassa. De verbijzonderingen beslaan samen maximaal 50% van een volledige gevelwand van het hof, waarbij de verbijzonderingen ter onderbreking van de lengte van een blok maximaal een woning breed mogen zijn. Bouwhoogte De maximale bouwhoogte is 10 meter. Nokrichting De nokrichting is evenwijdig aan de weg of de oever van het water. Aan- en uitbouwen Aan- en uitbouwen zijn ondergeschikt en in samenhang met de vorm van het hoofdgebouw. Bijgebouwen Bijgebouwen zijn ondergeschikt. Aanzichten Oriëntatie De buitenzijde van de bebouwing is met voorgevels op de openbare ruimte georiënteerd. Op hoeken is sprake van een tweezijdige oriëntatie door verbijzonderingen in de architectuur. Geleding De hof vormt een totaalcompositie. De buitenzijde is formeel en stenig van karakter. De binnenzijde heeft een gevel met een informeel karakter en kent grote overstekken. Gevelopeningen De gevelopening zijn vierkant tot verticaal. Aan- en uitbouwen In samenhang met de woning. Bijgebouwen In samenhang met de woning.
Beeldkwaliteitscriteria Criteria Het Waterhof Opmaak Algemeen Terughoudend en traditioneel kleurgebruik. Materiaal In de buitenzijde hoofdzakelijk baksteen, eventueel in combinatie met hout (ondergeschikt); dakbedekking door middel van dakpannen. Voor de gevels aan de binnenzijde van het blok gelden geen specifi eke criteria. Kleur Gevels buitenzijde in rode, roodbruine of bruine tinten met incidenteel afwijkende lichte accentvlakken (maximaal 1 lichte kleur en maximaal 10% van het totale gevelvlak). Dakpannen zijn antraciet of zwart. Voor de gevels aan de binnenzijde van het blok gelden geen specifi eke criteria. Detaillering De detaillering ondersteunt de architectuur. Aan- en uitbouwen Kleur en materiaal afgestemd op de woning. Bijgebouwen Kleur en materiaal afgestemd op de woning. Diversen Erfafscheidingen Erfafscheidingen zijn mee-ontworpen; er is derhalve sprake van eenheid in de erfafscheidingen. Op de grens met het (semi-)openbaar gebied is geen sprake van dichte (houten) schuttingen. Als er sprake is van bijgebouwen op de grens met het (semi-) openbaar gebied, dan maken die bijgebouwen onderdeel uit van een uniforme erfafscheiding (bij de rijwoningen). Als de bijgebouwen die functie niet vervullen (en bijvoorbeeld direct tegen de achtergevel van de rijwoningen worden geplaatst), dan streven naar open stalen frames ten behoeve van beplanting. Parkeren De parkeerplaatsen zijn ingepast met hagen. Beplanting De beplanting bestaat uit inheems sortiment. Havens (Insteeks)havens kennen een uniforme invulling. Steigers en vlonders Steigers zijn uniform, mee-ontworpen en uitgevoerd in hout. Steigers en vlonders zijn alleen in de langsrichting op de oever toegestaan. 13
Beeldkwaliteitscriteria Referentiebeelden Het Speelhof en Het Waterhof Stenige, formele voorgevels (rijen: aaneengesloten; dubbele woningen: geschakelde blokken) Principe hoofdvorm: asymmetrische kap (straatzijde hoog/ achterzijde laag met overstekken) Stedenbouwkundige accenten in de bebouwing Gevelopeningen vierkant tot verticaal; stenige gevel buitenzijde Informele binnengevels en grote overstekken Buitengevel bestaat uit compositie van kleurvlakken 14
Beeldkwaliteitscriteria Referentiebeelden Het Speelhof en Het Waterhof Mee-ontworpen erfafscheidingen en bergingen Parkeerplaatsen inpassen met hagen Hagen als erfafscheiding Speelhof: informele ingerichte binnenruimte met natuurlijke speelvoorzieningen Waterhof uniforme + meeaontworpen oplossing steigers 15
Beeldkwaliteitscriteria Criteria en referentiebeelden Waterwoningen 16 Uitgangspunten Het stedenbouwkundig plan voor de woonuitbreiding Harinxmaland voorziet in de realisatie van bijzondere vrijstaande woningen direct ten noorden van Het Speelhof en Het Waterhof. De hoofduitgangspunten zijn: hoog ambitieniveau; de woningen zijn vrijstaand; de woningen hebben een smalle, diepe, rechthoekige plattegrond; de woningen kennen een onderlinge hoekverdraaiing; de woningen zijn op de oeverlijn of voor een deel in het water gebouwd; de woningen zijn minimaal bouwlagen met een kap of 3 bouwlagen plat afgedekt; de waterwoningen bestaan bij voorkeur uit één woningtype of zijn in ieder geval duidelijk familie van elkaar. Plaatsing Situering Bijgebouwen/erfafscheidingen De woningen zijn op de oeverlijn of voor een deel in het water gesitueerd. Tevens dient een woning ten opzichte van een aangrenzende woning een hoekverdraaiing van minimaal 5 en maximaal 15 te kennen. In een zone langs de straatzijde dient een integraal ontwerp te worden gemaakt van erfafscheiding, bijgebouwen en parkeervoorziening. Daarbij dient er rekening mee te worden gehouden dat een strook langs de straat in het bestemmingsplan de bestemming Tuin heeft waarin geen gebouwen mogen worden gebouwd en slechts erfafscheidingen met beperkte omvang. Het verdient daarom aanbeveling losstaande bijgebouwen op of nabij de zuidelijke grens van het in het bestemmingsplan aangegeven bebouwingsvlak te bouwen, zodat zij nog in meer of mindere mate onderdeel uit kunnen maken van het geïntegreerde ontwerp van de erfafscheiding aan de straatzijde en de parkeervoorziening. Hoofdvorm Bouwvorm De bouwvorm is minimaal bouwlagen met een kap of 3 bouwlagen met een plat dak. De woningen hebben een smalle, diepe, rechthoekige plattegrond. Kapvorm De kapvorm is vrij. Bouwhoogte De bouwhoogte is maximaal 10 meter. Nokrichting De nokrichting is vrij. Aan- en uitbouwen Aan- en uitbouwen zijn ondergeschikt en zijn plat afgedekt. Bijgebouwen Bijgebouwen zijn ondergeschikt en plat afgedekt. Aanzichten Oriëntatie De woningen zijn sterk georiënteerd op het water. In het ontwerp geïntegreerde steigers/vlonders dragen daar aan bij. Geleding Aan de waterzijde is sprake van een open en transparante gevel. Gevelopeningen De vormgeving van gevelopeningen is vrij, mits sprake is van een sterke samenhang in het ontwerp. Aan- en uitbouwen In samenhang met de woning. Bijgebouwen In samenhang met de woning. Opmaak Algemeen Terughoudend kleurgebruik. Materiaal Het materiaalgebruik is vrij, met uitzondering van hoogglanzende materialen. Aan de waterzijde is metselwerk een ondergeschikte materiaalsoort in verband met het gewenste transparante karakter. Aan die zijde een voorkeur voor overwegend glas of, indien bijvoorbeeld om energetische redenen noodzakelijk, lichte (qua gewicht) gevelmaterialen. Kleur Het kleurgebruik is vrij, met uitzondering van zeer lichte en felle kleuren.
Beeldkwaliteitscriteria Criteria en referentiebeelden Waterwoningen Detaillering De detaillering ondersteunt de architectuur. Aan- en uitbouwen Kleur en materiaal afgestemd op de woning. Bijgebouwen Kleur en materiaal afgestemd op de woning. Diversen Erfafscheidingen Beplanting Steigers Parkeren Installaties In een zone langs de straatzijde dient een integraal ontwerp te worden gemaakt van erfafscheiding, bijgebouwen en parkeervoorziening. Daarbij dient er rekening mee te worden gehouden dat een strook langs de straat in het bestemmingsplan de bestemming Tuin heeft waarin geen gebouwen mogen worden gebouwd en slechts erfafscheidingen met beperkte omvang. Het verdient daarom aanbeveling losstaande bijgebouwen op of nabij de zuidelijke grens van het in het bestemmingsplan aangegeven bebouwingsvlak te bouwen zodat zij nog in meer of mindere mate onderdeel uit kunnen maken van het geïntegreerde ontwerp van de erfafscheiding aan de straatzijde en de parkeervoorziening. De beplanting bestaat uit inheems sortiment. Steigers en vlonders zijn mee-ontworpen met/geintegreerd in de woning. Er dient dus geen sprake te zijn van losse steigers. Parkeren van auto s vindt plaats op eigen erf. Zonnepanelen zijn geintegreerd in het ontwerp, of zijn aan het zicht onttrokken. (Deels) in het riet/water gesitueerde vrijstaande woningen (Deels) in het riet/water gesitueerde vrijstaande woningen Natuurlijke oevers met riet; mee-ontworpen steigers en vlonders (Deels) in het riet/water gesitueerde vrijstaande woningen 17
Beeldkwaliteitscriteria Criteria en referentiebeelden Waterwoningen Smalle en diepe hoofdvorm Open en transparante gevels aan de waterzijde In het ontwerp geintegreerde vlonder/steiger aan het water Smalle en diepe hoofdvorm Open en transparante gevels aan de waterzijde In het ontwerp geintegreerde vlonder/steiger aan het water 18 Smalle en diepe hoofdvorm Open en transparante gevels aan de waterzijde; in het ontwerp geintegreerde vlonder/steiger aan het water
3 Openbare ruimte Uitgangspunten Het Speelhof en Het Waterhof Om de krachtige hoofdvorm goed tot z n recht te laten komen, is een eenduidige, open en groen ingerichte openbare ruimte uitgangspunt. De schaal van de (inrichting van de) openbare ruimte dient te passen bij de schaal van de bebouwing. Passende uitgangspunten voor de inrichting zijn (zie ook Beeldkwaliteitscriteria Hoofdstuk ): beperken van de oppervlakte van de verharding en hoogwaardig bestratingsmateriaal in terughoudende kleuren toepassen; parkeervakken waar nodig inpassen met hagen; open en groene bermen toepassen (geen bodembeplanting); doorzicht op maaiveldniveau; groene erfafscheidingen en forse boombeplanting toepassen; inheems beplantingssortiment toepassen. Groene erfafscheidingen; open en groene ruimte; forse opgaande beplanting Uitgangspunten Waterwoningen De vrijstaande woningen zijn gesitueerd in en/of aan het water. Een uniforme, zorgvuldige inrichting van de oevers is uitgangspunt. Steigers en vlonders dienen mee-ontworpen te zijn. Tevens dient in dit gebied aandacht besteed te worden aan de erfafscheidingen ter plaatse van de openbare weg. Zie de relevante Beeldkwaliteitscriteria Hoofdstuk. 3 Bestratingsmateriaal in terughoudende kleuren; groene erfafscheidingen; open en groene bermen; forse opgaande beplanting Natuurlijke oevers met riet; mee-ontworpen steigers en vlonders 19
Colofon Opdrachtgever Gemeente Sneek Rapport W. Douwsma BügelHajema Adviseurs Leeuwarden Projectleiding G. Lindeman BügelHajema Adviseurs Leeuwarden BügelHajema Adviseurs bv. Bureau voor Ruimtelijk Ordening en Milieu BNSP Balthasar Bekkerwei 76 8914 BE LEEUWARDEN T 058 15 5 15 F 058 15 91 98 E leeuwarden@bugelhajema.nl I www.bugelhajema.nl Vestigingen te Assen, Leeuwarden en Amersfoort Projectnummer 34.00.01.1.01.00