1
Hoe zorg je dat de lezer jouw tekst tot het einde leest? Als je iets schrijft voor anderen, dan wil je ook dat jouw tekst gelezen wordt en dat de lezer onderweg niet afhaakt. Iedere lezer is in se een luie lezer. Alle redenen zijn goed om niet tot het einde te lezen. Daarom moet je het de lezer gemakkelijk maken. Je moet hem boeien tot het einde van de tekst. Geef hem geen uitvlucht om weg te lopen. Zowel lay-out, zinsbouw als woordgebruik spelen hier een rol. In dit e-book krijg je 51 tips die jouw tekst doen lezen. Ze staan in willekeurige volgorde omdat iedere tip even belangrijk is. Veel leesplezier. Lies Tielemans 2
1. Vermijd twijfel Ons nieuw product is misschien iets voor jou. Dit is een mogelijke oplossing voor jouw probleem. Hier ben je wellicht mee geholpen. Woorden als misschien, mogelijk, wellicht zaaien twijfel. Weg ermee. Als jij overtuigd bent, dan is je lezer het ook. 2. Gebruik zo weinig mogelijk kunnen Niet U kan ons bereiken op Wel U vindt ons op Niet U kan ons contacteren Wel Contacteer ons Door kunnen te gebruiken blijft alles te vrijblijvend, het hoeft allemaal niet. Veel kans dat de lezer je dan ook niet zal contacteren. 3. Begin een mail niet met ik Probeer de eerste zin in een mail te starten met U of Je. De ontvanger voelt zich onmiddellijk aangesproken. 4. Wees niet vaag Niet We hebben al heel wat inschrijvingen voor onze workshop. Wel We hebben al 25 inschrijvingen voor onze workshop. Niet Ik neem binnenkort contact met u op. Wel Ik neem binnen 3 dagen contact met u op. 5. Maak je zin niet langer dan 10 tot 15 woorden Schrap alle woorden die niet nodig zijn of verdeel een lange zin in twee zinnen. Ik zoek iemand om mijn facebookpagina te onderhouden want ik heb daar helemaal geen tijd voor. Ik zoek iemand om mijn facebookpagina te onderhouden. Zelf heb ik er de tijd niet voor. 3
6. Een zin van 1 woord is ook een zin Deze hele korte zinnen brengen tempo in je tekst. 7. Gebruik geen oubollige woorden Schrijf een alternatief dat goed in de mond ligt. Niettegenstaande dat het heel de dag zal regenen, gaat de activiteit toch door Ook al zal het heel de dag regenen, de geplande activiteit gaat door. 8. Vermijd uitroeptekens Gebruik eerder krachtige woorden. Uitroeptekens komen schreeuwerig over. 9. dus kan je bijna altijd weglaten In spreektaal gebruiken we dus heel veel, maar in schrijftaal stoort dit. 10. Gebruik niet altijd hetzelfde woord Kies af en toe voor een synoniem. Op www.synoniemen.net vind je een massa synoniemen. 4
11. Lees je tekst hardop Zo hoor je onmiddellijk wanneer de zinsbouw niet correct is. 12. Print je tekst uit en verbeter met (rode) pen Een tekst op je scherm leest helemaal anders op papier. Soms zie je op papier pas de fouten. 13. Leg je tekst 1 nacht weg Als je even afstand neemt van je tekst, dan bekijk je nadien de tekst met andere ogen. Je zal versteld staan hoeveel aanpassingen je de volgende dag nog aanbrengt. 14. Schrijf geen punt achter een titel Tenzij de titel uit 2 zinnen bestaat, maar dat komt zelden voor. 5
15. Zet een onderschrift bij een foto Als je een lang artikel schrijft, zet dan een onderschrift met belangrijke informatie bij de foto. De foto trekt de aandacht en het onderschrift zal zeker gelezen worden. 16. Schrijf actief Niet U wordt in stadskledij verwacht. Wel We verwachten u in stadskledij. Niet U wordt vriendelijk uitgenodigd op ons opendeurweekend. Wel Wij nodigen u heel graag uit op ons opendeurweekend. Passieve zinnen (met het hulpwerkwoord worden ) maken de tekst heel afstandelijk. Maak je zinnen actief en er zit veel meer snelheid en actie in de tekst. 17. Schrijf geen volledige woorden in HOOFDLETTERS Woorden in hoofdletters komen schreeuwerig over. Benadruk woorden door ze vetjes of cursief te schrijven. In een andere kleur kan ook. 6
18. Schrijf de titel in een groter lettertype De titel moet minstens voor de helft groter gedrukt zijn dan de rest van de tekst. 19. Gebruik tussentitels Tussenkopjes of tussentitels geven een mooi overzicht. Een lezer scant de tekst met zijn ogen. Als hij alleen de tussentitels leest, dan moet hij de kern van het artikel gelezen hebben. 20. Laat je tekst nalezen op typfouten De ogen van iemand anders zien vaak de fouten waar jij al 10 keer overkeek. 21. Gebruik welke niet om die/dat te vervangen De korting welke je ontvangt bij aankoop van je wagen De korting die je ontvangt bij de aankoop van je wagen welke is niet verkeerd maar het is echt heel oubollig taalgebruik. 7
22. Vergeet de eigenschappen/kenmerken van je product, vertel over de voordelen Som niet gewoon de eigenschappen of de kenmerken van je product of dienst op. Iedereen weet dat een gezichtsbehandeling goed is voor de huid. Vertel over de voordelen van de behandeling. Wat heeft de klant aan de behandeling? Hoe zal hij zich nadien voelen? 23. Wissel korte en lange zinnen af Dit zorgt voor snelheid in je tekst. Het is ook veel aangenamer om te lezen. 24. Begin eens een zin met En of Maar Waarschijnlijk heb je op school geleerd dat je dit nooit mag doen. Larie Gewoon doen. Iedere man kijkt naar een andere vrouw. Maar is dat wel zo? 25. Gebruik bij opsommingen dezelfde structuur Meer klanten, meer omzet, meer winst 26. Maak opsommingen oneven Een oneven aantal leest beter dan een even aantal. De belangrijkste elementen plaats je bovenaan en onderaan in je opsomming. Deze worden zeker gelezen. Psychologie, maar het is bewezen. 8
27. Gebruik niet we maar ik Zeker als je een éénmanszaak bent. Alleen de koning spreekt in de wij-vorm Vooral als je de brief of het artikel met jouw naam ondertekent. 28. Vul je tekst niet uit. Maak geen blok van je tekst door de functie uitvullen te gebruiken. Links uitlijnen is beter om te lezen. Een uitgevulde tekst is moeilijker om te lezen 29. Schrijf meer u/je dan ik/wij Je schrijft voor een lezer. Die wil weten wat jouw boodschap voor hem betekent. De schrijfdokter van schrijf.be leerde me de egoscan. Omcirkel je/jouw/u/uw in het groen en omcirkel ik/mij/we/ons in het rood Als er meer rood dan groen omcirkeld is, begin dan maar de tekst te herschrijven Dan heb je veel teveel de nadruk gelegd op jezelf. 30. Zorg voor witregels Witregels zorgen dat de tekst niet te druk overkomt. Het geeft rust voor de ogen. 31. Formuleer lijsten op dezelfde manier In deze 51 tips gebruik ik telkens de bevelvorm in de tip. Som je bijvoorbeeld eigenschappen op en gebruik je een adjectief, blijf dit dan ook gebruiken. Flans er niet zomaar een zin tussen. 9
32. Maak een alinea niet langer dan 7 lijnen Schrijf in alinea s en maak ze niet te lang. Zet telkens het kernwoord vet. 33. Schrijf 1 gedachte per alinea Elke alinea is de uitwerking van 1 gedachte. Gebruik voor elke andere gedachte een andere alinea. 34. Leg vaktermen uit Gebruik je vaktermen, leg die woorden dan uit in duidelijke taal. Soms ben je zo verweven met je business, dat je vergeet dat niet iedereen de termen begrijpt. Ook al lijken ze voor jou evident. Tenzij je schrijft voor vakcollega s. 35. Vermijd men Men is het meest onpersoonlijke woord dat er bestaat. Zoek een alternatief. 10
36. Zet de essentie van je boodschap vooraan of achteraan De essentie van je boodschap zet je ofwel vooraan ofwel achteraan in je tekst. Op je website zet je die vooraan, de bezoeker haakt veel te snel af als hij niet onmiddellijk vindt wat hij zoekt. In een brief of een direct mail (nieuwsbrief via mail) zet je de belangrijkste informatie achteraan. 37. Breek geen woorden af Je splitst geen woorden op het einde van een lijn. Ga naar de volgende lijn of herschik de zin. Woorden splitsen gebeurt enkel in teksten die je met de hand schrijft. 38. Gebruik kaders Belangrijke informatie komt het beste tot zijn recht in een kader. 39. Kies een leesbaar lettertype Het lijkt misschien wel origineel maar sommige lettertypes doen pijn aan de ogen Zorg dat het gekozen lettertype de lezer niet afleidt van de boodschap. Een uitnodiging kan in een speciaal lettertype omdat dit deel uitmaakt van de lay-out. 11
40. Getallen schrijf je niet voluit op je website Op een website moet alles snel duidelijk zijn. Mensen scannen met hun ogen over je pagina en willen alles vlug terugvinden. Niet Twee redenen om Wel 2 redenen om 41. Gebruik u en je niet door elkaar Ofwel spreek je de lezer aan met je ofwel met u. Maak voor jezelf uit hoe jij de mensen normaal aanspreekt. Kies voor je of u en wees hier consequent in. De 2 vormen mixen kan niet. Dat komt heel onnatuurlijk over. 42. Stel een vraag Een blog of een nieuwsbrief beginnen met een vraag, doet de lezer onmiddellijk nadenken. Wil je graag minder betalen voor je energie? Erger jij je ook aan al die ongevraagde reclame in je brievenbus? 43. Gebruik woorden uit de spreektaal Schrijf met de woorden die jij in de spreektaal ook zou gebruiken. Heel veel schrijvers denken dat ze hun taal moeten oppoetsen als ze schrijven. De lezer voelt aan dat dit niet de taal van de schrijver is. 12
44. Wees zuinig met woorden uit een andere taal Niet desiderata wel wensen Niet manual wel handleiding Niet target wel doel 45. Gebruik bij instructies de bevelvorm Zoals deze lijst van tips. 46. Gebruik bijzinnen maar met mate Vermijd veel bijzinnen, de tekst zal veel duidelijker zijn. Niet Onze actie, die loopt tot eind januari, is heel interessant voor iedereen die deze winter nog op skivakantie vertrekt want er hangen nog heel veel skipakken in de rekken die je nu aan 50% korting kan kopen. Wel Onze actie loopt nog tot eind januari. Ga je nog op skivakantie deze winter? Koop dan nu je skipak. Je krijgt 50% korting. 13
47. Schrijf afkortingen 1 keer voluit Spoor je klanten aan om iets te doen. Laat ze een tekst downloaden in ruil voor hun mailadres. Dit heet een CTA, een call to action. Zo een CTA zorgt dat je veel meer verkeer naar je website hebt. 48. Vermijd sms-taal Sms-taal en conversaties op social media hebben een eigen taaljargon. Gebruik dit niet in jouw zakelijke communicatie. Dit is helemaal niet professioneel. 49. Visualiseer je boodschap Met een foto, een tekening of een schema verduidelijk je de boodschap. Het brengt ook leven in je tekst. 14
50. Geef een korte inhoud bij lange teksten Is jouw tekst heel lang, schrijf dan in de inleiding uit welke delen de tekst bestaat. Zo is de lezer voorbereid en weet hij wat er gaat komen. 51. Schrijf euro en niet EUR of Schrijf in een doorlopende tekst altijd euro. Dan gaan de bedragen mee met de tekst. of EUR leggen het accent op het bedrag. Het bedrag ziet er altijd hoger uit. Als je euro schrijft valt het meestal nog mee. Voel je het verschil? Voor 250 euro kan je een weekend genieten in onze B&B. Voor 250 kan je een weekend genieten in onze B&B. Deze tips zetten je al een heel eind op weg om een vlotte tekst te schrijven. Uiteraard zijn er nog veel meer technieken waar jou kan adviseren. Vraag ernaar. 0475 71 18 69 lies@detekstbewerker.be 15
Meer taaltips? Op www.facebook.com/detekstbewerker krijg je iedere week een taaltip. Liken die pagina, zou ik zeggen Je kan ook lid worden van de gesloten facebookgroep https://www.facebook.com/groups/devriendenvandetekstbewerker/ Hier werken we aan onze schrijftaal. Hier stellen we taalvragen en zoeken we naar een oplossing. Hier delen we mooie verwoordingen en (glim)lachen we met taalfouten. Je bent welkom! 16
Ik ben Lies Tielemans, de bezieler van. Goede schriftelijke communicatie is cruciaal voor de zichtbaarheid en de groei van een bedrijf. Met mijn taalexpertise help ik ondernemers bij alle mogelijke vormen van schriftelijke communicatie. De tekst op de website, de nieuwsbrief of de blog, de brochure, de folder, het personeelskrantje, de berichten op de bedrijfspagina op facebook of op linkedin Mag ik jou helpen om jouw bedrijf te laten stralen? Ik geef taaladvies, verfijn bestaande communicatie en schrijf voor jou. Zoek je een back-up om jouw teksten na te lezen voor je ze op het web gooit of voor ze gedrukt worden? Ik ben er voor jou! Je vindt me op www.detekstbewerker.be lies@detekstbewerker.be 0475 71 18 69 www.facebook.com/detekstbewerker www.linkedin.com/in/liestielemans/ 17