2018-2019 REKENBELEID BRAVO! COLLEGE CRANENDONCK
Inhoud Inleiding... 1 Algemene doelstelling van het vak rekenen... 1 Basisvorming... 1 Rekenonderwijs BRAVO! College schooljaar 2018-2019... 2 Algemeen... 2 Invulling rekenen... 3 HAVO leerjaar 1 en 2 en 3, VWO leerjaar 1 en 2... 3 VMBO (Basis en Kader) leerjaar 1 en 2... 4 VMBO (Mavo) leerjaar 1... 5 VMBO (Mavo) leerjaar 2... 6 VMBO (Mavo) leerjaar 3... 7 VMBO (Mavo) leerjaar 4... 8 Samengevat... 8 Resultaten rekentoets... 9 Ernstige rekenproblemen en dyscalculie... 10 Instaptoets... 10 Evaluatie instaptoets... 11 Ernstige rekenproblemen en Dyscalculie... 12 Schematische voorstelling ondersteuning op niveau... 13
Inleiding Algemene doelstelling van het vak rekenen Rekenen is een vaardigheid die leerlingen moeten kunnen gebruiken in het dagelijkse leven. Iedere dag maak je onbewust gebruik van rekenen. In Nederland is uit onderzoek helaas gebleken dat de gemiddelde Nederlander niet meer het rekenniveau heeft van jaren geleden. Het bedrijfsleven, universiteiten en hogescholen klagen al jaren over de slechte rekenvaardigheden van jongeren. Het onderwijs in het vak rekenen is erop gericht dat de leerlingen vaardigheden ontwikkelen waarmee ze in hun eigen situatie rekenkundige problemen herkennen en kunnen toepassen. Daarnaast zijn de lessen erop gericht dat de leerlingen kunnen voldoen aan de eisen die gesteld zijn in de referentiekaders van de door hen gevolgde opleiding (vmbo), de 2F toets en optimaal kunnen deelnemen aan het daarop aansluitende vervolgonderwijs. Om dit te realiseren, gebruiken we op het BRAVO! College het digitale programma Studyflow. Deze methode biedt een complete leerlijn rekenen, die aansluit bij: - het opfrissen en het blijven onderhouden van de basisrekenvaardigheden die de leerlingen al hebben opgedaan; - het uitbreiden van die vaardigheden tot het gewenste niveau voor de rekentoets: 2F De domeinen van het vak rekenen zijn getallen, verhoudingen, meten en meetkunde en verbanden. In elk van deze domeinen worden telkens de drie onderdelen onderscheiden; notatie, taal en betekenis, met elkaar in verband brengen en gebruiken. Binnen elk onderdeel kent het referentiekader de drie soorten rekendoelen; paraat hebben, functioneel gebruiken en weten waarom. Basisvorming Het rekenonderwijs is erop gericht dat leerlingen: Kennis en inzicht verwerven van/in rekenkundige principes en verbanden; Rekenkundige principes en verbanden kunnen toepassen in hun dagelijkse omgeving; Rekenkundige problemen op een methodische wijze kunnen aanpakken; Toepassingen van rekenkundige kennis kunnen aangeven in het maatschappelijke leven, en waar van toepassing ook in de techniek en de technologie; Inzicht tonen in de sociale effecten die toepassingen van rekenen in de samenleving teweeg kunnen brengen; Kennis en vaardigheden op het terrein van rekenen (en wiskunde) verwerven met het oog op de doorstroom naar het mbo, beslissingen over vervolgopleidingen, de latere beroepsuitoefening en het maatschappelijk functioneren. Beleid rekenen Het BRAVO! College 1
Rekenonderwijs BRAVO! College schooljaar 2018-2019 Algemeen Op Het BRAVO! College bieden we onderwijs aan op HAVO en VWO voor leerjaar 1, 2 en 3. Op VMBO bieden we onderwijs aan op BK en MAVO voor leerjaar 1, 2, 3 en 4. We bieden geen onderwijs aan VWO 3, BK 3 en BK4. Voor elk niveau is er een geschikte oplossing om leerlingen te begeleiden en ondersteunen in hun ontwikkeling voor het vak rekenen. Voor rekenen zijn per niveau de volgende domeinen beschreven: Getallen Verhoudingen Meten en meetkunde Verbanden Het is dus zaak om een methode te kiezen die de lesstof van deze domeinen dekt en waar leerlingen ook zelfstandig aan kunnen werken. Dit omdat het vak rekenen niet in alle groepen klassikaal wordt aangeboden en leerlingen dus zelfstandig de lesstof moeten doorlopen. Beleid rekenen Het BRAVO! College 2
Invulling rekenen HAVO leerjaar 1 en 2 en 3, VWO leerjaar 1 en 2 Inhoud Op de lessentabel staat géén rekenen. De leerlingen krijgen via de wiskundedocent de inlogcodes en de instructie hoe ze moeten werken met het digitale programma Studyflow. Tevens krijgen ze een studiewijzer uitgereikt waarop staat aangegeven op welk moment ze tot een bepaald blok af moeten hebben. Als ze vragen hebben kunnen ze dit tijdens wiskundeles aan de docent vragen. Tijdens vier toetsweken worden er toetsen afgenomen welke de voortgang van de leerlingen laat zien. Het behaalde cijfer voor rekenen staat op het rapport en wordt meegenomen in de bevordering van de leerling. Rekenen valt onder de kernvakken bij de bevordering. Leerlingen worden tijdens de eerste weken van het schooljaar ingeschaald op niveau 2F. Wat heb je nodig Programma Studyflow Een inlogaccount voor alle leerlingen Leerlingen werken zelfstandig aan rekenen volgens de (gedifferentieerde) studiewijzer. De wiskundedocent biedt ondersteuning waar nodig. De wiskundedocent kan via het digitale systeem zien hoever de leerlingen zijn gevorderd. Waar de knelpunten liggen en hoe lang leerlingen aan de onderdelen heeft gewerkt. De inhoud van het programma wordt door de Studyflow-coördinator klaar gezet. Inhoud: Bijspijkeren en bijhouden van 2F. In uitzonderlijke gevallen ophogen naar 3F. Beleid rekenen Het BRAVO! College 3
VMBO (Basis en Kader) leerjaar 1 en 2 Inhoud Op de lessentabel staat één lesuur (50 minuten) rekenen. Tijdens deze lessen werken de leerlingen aan het rekenprogramma op Studyflow. De docent kan van iedere leerling op de docent-pagina direct zien hoever de leerlingen zijn en waar de knelpunten liggen. De docent kan er voor kiezen om deze leerling individueel te ondersteunen of om onderdelen klassikaal extra uit te leggen. Tijdens vier toetsweken worden er toetsen afgenomen welke de voortgang van de leerlingen laat zien. Het behaalde cijfer voor rekenen staat op het rapport en wordt meegenomen in de bevordering van de leerling. Rekenen valt onder de kernvakken bij de bevordering. Leerlingen worden tijdens de eerste weken van het schooljaar ingeschaald op niveau 2A. Wat heb je nodig Programma Studyflow Het lesuur dient ingeroosterd te worden in het computerlokaal. De leerlingen hebben allemaal een inlogaccount nodig. Leerlingen werken zelfstandig aan rekenen volgens de studiewijzer. De docent geeft uitleg en biedt ondersteuning waar nodig De inhoud van het programma wordt door de Studyflow-coördinator klaar gezet. Inhoud: bijspijkeren naar 1F en ophogen naar 2F. Beleid rekenen Het BRAVO! College 4
VMBO (Mavo) leerjaar 1 Inhoud Op de lessentabel staat één lesuur (50 minuten) rekenen. Tijdens deze lessen werken de leerlingen aan het rekenprogramma op Studyflow. De docent kan van iedere leerling op de docent-pagina direct zien hoever de leerlingen zijn en waar de knelpunten liggen. De docent kan er voor kiezen om deze leerling individueel te ondersteunen of om onderdelen klassikaal extra uit te leggen. Tijdens vier toetsweken worden er toetsen afgenomen welke de voortgang van de leerlingen laat zien. Het behaalde cijfer voor rekenen staat op het rapport en wordt meegenomen in de bevordering van de leerling. Rekenen valt onder de kernvakken bij de bevordering. Leerlingen worden tijdens de eerste weken van het schooljaar ingeschaald op niveau 2A. Wat heb je nodig Programma Studyflow Het lesuur dient ingeroosterd te worden in het computerlokaal. De leerlingen hebben allemaal een inlogaccount nodig. Leerlingen werken zelfstandig aan rekenen volgens de studiewijzer. De docent geeft uitleg en biedt ondersteuning waar nodig De inhoud van het programma wordt door de studyflow-coördinator klaar gezet. Inhoud: bijspijkeren naar 1F en ophogen naar 2F. Beleid rekenen Het BRAVO! College 5
VMBO (Mavo) leerjaar 2 Inhoud Op de lessentabel staat voor de Mavo 2 leerlingen één lesuur gedurende een half jaar (het andere half jaar hebben deze leerlingen Taalles). Tijdens deze lessen werken de leerlingen aan het rekenprogramma op Studyflow. De docent kan van iedere leerling op de docentpagina direct zien hoever de leerlingen zijn en waar de knelpunten liggen. De docent kan er voor kiezen om deze leerling individueel te ondersteunen of om onderdelen klassikaal extra uit te leggen. Voor de Mavo 2 leerlingen zijn er twee toetsmomenten gedurende het schooljaar. Het behaalde cijfer voor rekenen staat op het rapport en wordt meegenomen in de bevordering van de leerling. Rekenen valt onder de kernvakken bij de bevordering. Leerlingen worden tijdens de eerste weken van het schooljaar ingeschaald op niveau 2F. Wat heb je nodig Programma Studyflow Het lesuur dient ingeroosterd te worden in het computerlokaal. De leerlingen hebben allemaal een inlogaccount nodig. Leerlingen werken zelfstandig aan rekenen volgens de studiewijzer. De docent geeft uitleg en biedt ondersteuning waar nodig De inhoud van het programma wordt door de studyflow-coördinator klaar gezet. Inhoud: Bijspijkeren en bijhouden van 2F. In uitzonderlijke gevallen ophogen naar 3F. Beleid rekenen Het BRAVO! College 6
VMBO (Mavo) leerjaar 3 Inhoud Op de lessentabel staat één lesuur (50 minuten) rekenen. Tijdens deze lessen werken de leerlingen aan het rekenprogramma op Studyflow. De docent kan van iedere leerling op de docent-pagina direct zien hoever de leerlingen zijn en waar de knelpunten liggen. De docent kan er voor kiezen om deze leerling individueel te ondersteunen of om onderdelen klassikaal extra uit te leggen. Leerlingen worden tijdens de eerste weken van het schooljaar ingeschaald op niveau 2F. Wat heb je nodig Programma Studyflow Het lesuur dient ingeroosterd te worden in het computerlokaal. De leerlingen hebben allemaal een inlogaccount nodig. Leerlingen werken zelfstandig aan rekenen volgens de studiewijzer. De docent geeft uitleg en biedt ondersteuning waar nodig De inhoud van het programma wordt door de studyflow-coördinator klaar gezet. In juni nemen de leerlingen van MAVO 3 deel aan de rekentoets. Inhoud: Bijspijkeren en bijhouden van 2F. In uitzonderlijke gevallen ophogen naar 3F. Beleid rekenen Het BRAVO! College 7
VMBO (Mavo) leerjaar 4 Inhoud Op de lessentabel staat géén rekenen. Leerlingen die geen voldoende voor de rekentoets hebben gehaald krijgen een account van het programma Studyflow om de stof nog een keer te oefenen. Dit moeten ze zelfstandig doen en als ze vragen hebben kunnen ze terecht bij de wiskundedocent. In januari/april/juni kunnen de leerlingen van MAVO 4 deelnemen aan de rekentoets. Hiervoor kunnen zij zich inschrijven bij de rekencoördinator die de rekenexamens faciliteert. Leerlingen worden tijdens de eerste weken van het schooljaar ingeschaald op niveau 2F. Wat heb je nodig Programma Studyflow Een inlogaccount voor de leerlingen die het rekenexamen nog niet gehaald hebben. De inhoud van het programma wordt door de studyflow-coördinator klaar gezet. Inhoud: Bijspijkeren en bijhouden van 2F. In uitzonderlijke gevallen ophogen naar 3F. Samengevat Aantal toetsmomenten Lessentabel BK1 4 tijdens PWW 1 lesuur p/w BK2 4 tijdens PWW 1 lesuur p/w MAVO 1 4 tijdens PWW 1 lesuur p/w MAVO 2 2 tijdens lessen 1 lesuur p/w gedurende een half jaar MAVO 3 Rekenexamen in mei/juni 1 lesuur p/w HAVO/VWO 1 4 tijdens PWW Geen reguliere les HAVO/VWO 2 4 tijdens PWW Geen reguliere les HAVO 3 4 tijdens PWW Geen reguliere les Beleid rekenen Het BRAVO! College 8
Resultaten rekentoets In 2018-2019 nemen alle leerlingen uit MAVO 3 van Het BRAVO! College deel aan de rekentoets. In juni hebben zij de eerste mogelijkheid om deze rekentoets te halen. De leerlingen van MAVO 4 krijgen in januari en in maart de mogelijkheid om de rekentoets te herprofileren. Om de leerlingen en ouders te informeren over het aankomende rekenexamen krijgen ze een brief met info, waarop ook sites staan vermeld, waar ze een voorbeeldexamen kunnen oefenen. Het resultaat van de rekentoets is dit schooljaar nog geen onderdeel van de slaag-/zakregeling. Wel moeten alle leerlingen van MAVO 4 minimaal een keer hebben deelgenomen aan het rekenexamen. Leerlingen uit MAVO 3 die bij de eerste afname lager dan een 5 scoren, mogen pas in schooljaar 2018-2019 herkansen. De rekentoets van het cito is voor MAVO gericht op het niveau 2F rekenen. Beleid rekenen Het BRAVO! College 9
Ernstige rekenproblemen en dyscalculie In onderstaande paragraaf wordt de werkwijze en ondersteunings-structuur voor het vak rekenen van leerjaar 1 t/m 3 weergegeven. De ondersteuning voor leerlingen met ernstige rekenproblemen en dyscalculie wordt toegelicht. Instaptoets Leerlingen die bij de jaarlijkse instaptoets onvoldoende scoren, kunnen in de steunles worden geplaatst. De rekencoördinator maakt hier een overzicht van en deelt de leerlingen in voor de steunles. Klas 3 start met steunlessen in september. Klas 1 en 2 start met steunlessen in januari. De mentoren krijgen hiervan een overzicht. De rekencoördinator maakt hiervan een notitie in Magister maken. De leerlingen krijgen vervolgens een brief mee waarin wordt aangegeven wanneer de steunles start. Aan dit formulier zit een antwoordstrookje wat de ouders moeten invullen en ondertekenen. Hierop moeten de ouders ook het mailadres vermelden zodat indien nodig de steunlesdocent of rekencoördinator contact op kan nemen met de ouders. Steunlessen rekenen zijn niet verplicht. Indien ouders en leerling beslissen niet deel te nemen aan de steunlessen rekenen, wordt dit eveneens in magister vermeld. Deze leerlingen komen voor het schooljaar 2018-2019 vervolgens niet meer in aanmerking voor steunlessen rekenen. Op het BRAVO! College wordt tijdens het schooljaar steunles gegeven op maandag aansluitend aan het lesrooster. Deze steunles wordt gegeven door Dhr. Chambille en Dhr. Damgrave. Leerlingen krijgen extra uitleg en opgaven m.b.t. de basisvaardigheden en daarnaast kunnen leerlingen zelf aangeven welke onderdelen ze extra willen oefenen. Leerlingen van klas 1, 2 en 3 oefenen met opgaven over gekregen uitleg m.b.v. het digitale programma studyflow. Docent loopt rond, beantwoordt vragen en geeft extra uitleg aan zwakke rekenaars. Docent controleert of leerlingen de oefeningen goed maken/aanpakken. Bovenstaande wisselt zich voortdurend af. Na uitleg wordt er geoefend, dan weer uitleg gevolgd door oefening, enz. In februari en juni worden er evaluatiemomenten ingepland. De leerlingen worden onderworpen aan dezelfde instaptoets en de evaluatie wordt gemeten. Deze evaluatie wordt besproken met leerling en docent. Eveneens wordt een verslag in magister toegevoegd. Beleid rekenen Het BRAVO! College 10
Steunles start in januari Steunles start in september Evaluatie instaptoets Klas Niveau instaptoets Behaald cijfer Ingeschaald niveau Methode Steunles 1 BK/M 1F 1-2 Niveau basisschool Muiswerk X 1 BK/M 1F 3-4 Niveau 2A Studyflow X 1 BK/M 1F 5-6 - 7-8 - 9-10 Niveau 2A Studyflow 1 H/VWO 2F 1-2 3-4 Niveau 2F Studyflow X 1 H/VWO 2F 5-6 - 7-8 - 9-10 Niveau 2F Studyflow 2 BK 1F 1-2 Niveau basisschool Muiswerk X 2 BK 1F 3-4 Niveau 2A Studyflow X 2 BK 1F 5-6 - 7-8 - 9-10 Niveau 2A Studyflow 2 M/H/VWO 2F 1-2 3-4 Niveau 2F Studyflow X 2 M/H/VWO 2F 5-6 - 7-8 - 9-10 Niveau 2F Studyflow Klas Niveau instaptoets Cijfer Ingeschaald niveau Methode Steunles 3 M/H 2F 1-2 3-4 Niveau 2F Studyflow X 3 M/H 2F 5-6 - 7-8 - 9-10 Niveau 2F Studyflow * 1F Leerlingen behalen dit niveau op de basisschool. Leerlingen hebben een beetje achterstand voor rekenen en zijn er nog niet aan toe * 2A om op niveau 2F te presteren. * 2F Leerlingen krijgen op dit niveau, in klas 3 examen. Momenteel is het cijfer nog niet bepalend wat betreft de slaag/zak regeling. Leerlingen moeten het examen minstens 1x gemaakt hebben. Herkansing is mogelijk. Beleid rekenen Het BRAVO! College 11
Ernstige rekenproblemen en Dyscalculie Indien er vermoedens bestaan van ernstige rekenproblemen en/of dyscalculie, worden ouders verwezen naar een externe organisatie zodat een mogelijke diagnose kan vastgesteld worden. Indien een leerling in het bezit is van een onderzoek en verklaring waaruit blijkt dat de leerling dyscalculie heeft, mag deze leerling gebruik maken van onderstaande faciliteiten: Tijdsverlenging bij toetsen waar rekenkundige elementen aan bod komen. Altijd voor de vakken economie, wiskunde en rekenen. Soms bij de vakken natuurkunde, scheikunde en aardrijkskunde Mogelijkheid tot het gebruik van de rekenmachine, enkel indien de te meten kennis geen hoofdrekenen betreft Mogelijkheid tot het gebruik van rekenkaarten. Het gebruik van niet-erkende ondersteunende rekenkaarten is niet wenselijk. Gebruik van deze kaarten dient enkel te worden toegelaten in leerjaar 1 en 2 én als de leerling bekend is met het gebruik (de leerling maakte op de basisschool ook gebruik van rekenkaarten). De rekendocent beslist welke kaarten gebruik mogen worden in de afbouwfase. Een leerling mag altijd de rekenkaarten opgesteld door het Ministerie van Onderwijs gebruiken. Deze kaarten zijn in het bezit van de examensecretaris. Deelname van minimaal één periode aan steunlessen voor leerlingen met ernstige rekenproblemen en dyscalculie. Leerlingen met een diagnose dyscalculie hebben niet vanzelfsprekend toegang tot extra ondersteuning. Indien de resultaten voor rekenen voldoende zijn, nemen de leerlingen deel aan de zorg op klasniveau. Indien de resultaten onvoldoende blijken stroomt de leerling eventueel door naar de zorg op individueel niveau 3. Voor alle leerlingen met dyscalculie wordt in een dossier bijgehouden welke zorg de leerling ontvangt. De mentor informeert de ouders tijdens de oudergesprekken van de voortgang bij rekenen. Mogelijkheid tot het kiezen van een vakkenpakket zonder wiskunde in leerjaar 4. Deze faciliteit kan uitsluitend vanaf leerjaar 2 worden aangeboden na zorgvuldig overleg met ouders, leerling, rekencoördinator, ondersteuningscoördinator, teamleider en inspectie. Wanneer bovenstaande aanvraag geaccordeerd wordt, zal de leerling tijdens de lesuren wiskunde, aangepast rekenonderwijs aangeboden worden bestaande uit economische rekenvaardigheden en rekenen zonder context. Beleid rekenen Het BRAVO! College 12
Schematische voorstelling ondersteuning op niveau 1 Ondersteuning op klasniveau In de klassensituatie wordt er gedifferentieerd gewerkt. Niveau 1a Leerlingen werken zelfstandig aan de lesstof. Niveau 1b Leerlingen nemen deel aan de klassikale instructie en maken zelfstandig de verwerking van de lesstof. 2 Ondersteuning op klasniveau aangevuld met steunlessen Indien het cijfer van de instaptoets of tussentoets ruim onvoldoende is, kan de leerling in aanmerking komen voor steunlessen. Dit gaat altijd in overleg met de rekendocent. Ouders worden hierover schriftelijk geïnformeerd. In een groep van maximaal 10 leerlingen, begeleid door een rekendocent, wordt in een apart lesuur een verlengde en remediërende instructie geboden. Indien een leerling deelneemt aan de steunlessen wordt hiervan een aantekening gemaakt in zijn/haar dossier. Tevens wordt er een evaluatie van de steunlessen toegevoegd. Gedurende de deelname aan de steunlessen blijft de leerling op instructieniveau 1b. Zodra de leerling de afsluitende toets (ruim-) voldoende maakt en in de lessen een goede vooruitgang laat zien, verlaat de leerling de groep. Dit gaat altijd in overleg met de rekendocent. De inhoud van de steunlessen bevat een herhaling van de onvoldoende beheerste leerstof. Dit kan m.b.v. beschikbare werkboeken en/of digitale programma s. Er bestaat een mogelijkheid dat leerlingen tijdens de steunlessen huiswerk meekrijgen. Verwacht wordt dat ook ouders dit verder opvolgen. Voor de leerlingen met ernstige rekenproblemen en dyscalculie zullen tijdens de steunlessen compenserende rekenstrategieën worden aangeleerd. 3 Ondersteuning op individueel niveau Aangepast rekenonderwijs Vanaf klas 2 kan de school bij de inspectie vrijstelling aanvragen voor wiskunde. Uiteraard moet hiervoor een volledig onderbouwd dossier aanwezig zijn en is het behalen van een diploma met wiskunde binnen het vakkenpakket, niet meer mogelijk. Wanneer bovenstaande aanvraag geaccordeerd wordt, zal de leerling tijdens de lesuren wiskunde, aangepast rekenonderwijs aangeboden worden bestaande uit: - economische rekenvaardigheden, - redactiesommen, - rekenen in context. Beleid rekenen Het BRAVO! College 13