1 ImpactstudiePaola246 EenvirtueletheaterproductievanHETPALEISenC.H.I.P.S.vzw doordr.annlaenen Met dank aan Stefan K, Stefan P, Lieve, Cien, Barbara, Martin, Hanneke, Clo, Maarten, Robin, Pascal, Luc en iedereen die de enquête invulde.
Geachtelezer, Aanelkegrotegebeurtenisgaateenkleineanekdotevoorafwaarvanopdatogenblikniemandweethoegrootde impactis. DeaanleidingwaseenuitnodigingvooreenNederlands VlaamsejeugdtheaterfestivalOudeRottenenJongeHonden. Eenouderotmoestlatenzienaanwelkejongehondhijofzijgraaghetstokjevoordetoekomstzougeven. IkwasoprechtgevleidtoenAdDeBontenHansvandenBoommij,naastnognegenanderegekozenen,demedaille van ouderot opspelden.hetinitiatiefisomwillevannietverkregensubsidiemiddelennietvervolgd.maarde opdrachthadzichwelgenesteld. IkherinnermenogdatikopeenavondnaarDenHaagbengereisdomdaartijdenseenoverlegmetdecollega soude rottenendeinitiatiefnemersmijnplanuitdedoekentedoen. Ikzounietgaanvooreenjongepodiumkunstenaar,ikwildedekansbenutteneenjongtheatergenretebelichten: theatervooreenvirtueelpubliek. Wantiseenfysischgelijktijdigeaanwezigheiddévoorwaardeomvaneentheaterpubliektespreken? Elkeevolutieveroorzaakteenbewegingopeenanderterrein.Toendefotografiewerduitgevonden,moestde portretschilderkunsteenanderewendingnemen.dankzijdeopkomstvandevirtuelewereldbestaatdekansdat straksbinnendetheaterkunsteennieuwgenreontstaat. Degemeenschappelijkebelevingvandereëletheatervoorstellingwordtviahetcomputerschermingeruildvooreen individueleéén op éénervaring.eennieuwtheaterpubliekontdektopeenanderemaniertheater. Paola246ishetresultaatvanwatooiteenprilideewas.DatPaola246zosuccesvolzouzijn,benadertonzestoutste dromenniet! Naastnaardetalrijkemedewerkersgaatonzeeerstedanknatuurlijkuitnaardetweesteunbenenvanhetproject StefanKolgenenStefanPerceval. DatPaola246vooreeuwiggenotuleerdzalblijventothetpioniersprojectvandevirtueletheaterkunstisvooralhun verdienste. GeprikkelddoordeervaringengestimuleerddoordetalrijkereactieswilHETPALEISdezeervaringbenuttenals onderzoeksterreinmetoogopwatwasmaarvooralmeteenblikrichtingtoekomst. DatAnnLaenenvoorditonderzoekdegekniptepersoonis,washetenigedatnietmoestwordenbewezen. Veelleesgenot, Hartelijk, BarbaraWyckmans, directeurhetpaleis 2
3 1. Inleiding Paola246hielddevirtuelebezoekerwekenlanginhaarban.Voordeproducentenenmakerswerdaltijdenshet projectduidelijkdatditgeeneenmaligexperimentmagblijven,maardatdegrenzenvanhetvirtueleverderafgetast mogenwordenendatermeerwerkruimtemoetkomenomdezenieuwevormenvanexpressieverdertelaten ontwikkelen. Daaromdezeimpactstudie.Omnategaanwelkpubliekhetprojectbereiktheeft.Omintegaanopdebedenkingofje hierkuntsprekenvanvirtueeltheater.omevenstiltestaanbijdevraagwat virtueel isenwat identiteitophetnet betekent.omnategaanwatdetoekomstonszalbrengenenwaterdanbeterenvlotterkanverlopen. Kernvragenvoordezestudiezijn:Welkpubliekhebbenwebereikt?IsdatHETPALEISpubliek?Indienniethelemaal,hoe haddenwedezegroepdanbeterkunnenbereiken?wathebbenweuitpaola246geleerd?ispaola246virtueeltheater? Hoegaanweverdermetdittrajectindetoekomst? Aandehandvaninterviewsmetdemakers/producenten,eenonlineenquêteopdewebsitevanHETPALEIS,gericht gestuurdevragenlijstennaarenkelebloggers,commentarenbijdeweblogpostingsenyoutubefilmpjesen persartikelsaangevuldmetbeschikbareliteratuurrondinternetenidentiteit,wordtnaardeimpactvanpaola246 gepeild. Devragenconcentrerenzichrondviergroteblokken:publiek,virtueeltheater,blikopdetoekomstenconclusies. Dezebepalendestructuurvanhetonderzoek.Heteerstedeelschetstdecontextengeeftdebasisvanhetverhaal mee.hettweededeelbaseertzichophetbereiktepubliek.nadienzoomtdestudieinopdeleerpuntenbinnenhet project.ineenvierdehoofdstukkomendebedenkingentussenvirtualiteitenidentiteitaanbod.deelvijfsteltvirtueel theatercentraalomuiteindelijkteeindigenmeteenmogelijktoekomstperspectiefvoordezenieuwevormvan theater. 2. Decontext OnlangspubliceerdeHETPALEISeenverzamelingvanvijfpublieksonderzoekendieplaatsvondentussen2001en 2005(www.hetpaleis.be jaarverslagenenrapporten). EenvandeopmerkelijkstevaststellingenisdatHETPALEISeen'trouwepublieksgroep'kentvan12%virtuele bezoekers. Metdie12%ingedachtenwildehettheaterhuissamenmetC.H.I.P.S.vzwnagaanofvirtueletheatermogelijkheden bestaan.ditleiddetotvolgendevragen: Krijgjedannieuwtheater? of Ontstaatereennieuwgenremettheatrale eigenschappenalsjenaarhetwebgaat?. Deaanleidingwasdevraagvanhet OudeRottenenJongeHonden festivalomeenvoorstellingtepresenteren.voor BarbaraWyckmansisheteensinequanondatdezevoorstellingvirtueelzouzijn.StefanKolgen(StefanK.)wordt gevraagdomovermogelijkepistesnatedenken.uiteindelijkishet JongeHonden verhaalnietdoorgegaanmaarhet ideeomeenvirtueeltheaterprojecttemakenbleefovereind.eenbrainstormmetdestafvanhetpaleisinjanuari 2007maaktdeplannenconcreter.StefanK.alludeertopeenwolligeversievanhetYouTube fenomeen Lonelygirl15 aangediktmeteenaantalweb2.0tools.iedereenisenthousiast.stefanperceval(stefanp.),trouweenvertrouwde theatermakervanhetpaleiswerdbijhetprojectbetrokken.beidestefan sgingenaandeslagmetrondheneen heelkleingroepjemensen. DeproductiePaola246wordtgeschreven,geregisseerdengespeeldomvervolgenseenvirtueelleventegaanleiden. Allesgebeurtinhetgrootstegeheimomeenmaximumaaneffecttekunnenbereiken.StefanP.enStefanK.vindenin SilkeBecudegedroomdetienervoordezeaparteproductie. Weschrijven3mei2007.NaeenergkorteproductieperiodewordthetPaola246 verhaalomgezetindevirtuele praktijk.inallerustwordtheteerstefilmpjegepost.enkelebloggers(bnox,pietelenclopin)zijnopdehoogteen lateneenlinkachter.zijstappenondermeermeeinhetverhaalomdatzededenkpisteinteressantvonden:12%van onzedoelgroepbezoekthetpaleisonline,niethetbakstenengebouw. OphetmomentdatdeURLvanhetfilmpjeviaTwitterdewereldingaat,beginthetbloggerswereldjetebuzzen;dat het geacteerd werd,isvoorvelenduidelijk.hoewelergetwijfeldwordt SteldatPaola246tocheen15 jarigmeisje zouzijn?, Alshetnepis,ishetdandestartvaneenpolitiekecampagneofeenviralemarketingcampagnevooreen product? Hetgaatsnel,zeersnel.ZowelinVlaanderenalsinWalloniëenNederland. Decentralevraagwas:wieisPaola246envooralwieziterachter?
Ondertussenheeftookdemediaditinternetverhaalopgepikt.DeStandaardonlinemeldtop9meiindeloopvande dag WieisPaola246? endevolgendedagwordtdezelfdevraaggesteldindegedrukteversievandestandaard,de MorgenenDeMorgenonline. savondslanceertmaartenschenkeenopsporingscampagnevoorpaola.stefanp.en StefanK.voeldendathetmomentvandeonthullingnadert,wantSilke(akaPaola246)wordtopdebusnaarschool aangesprokenmet'benjijdiepaolaniet?'...diezelfdeavondvindtstefank.opzijndigs blogtweecommentarenterug vanlucvanbraekel(lvb.net).decommentarenzijnraakento the point.enditnietvolledigonverwacht.eerderop dedagstuurtlvbaleentwitter berichtdewereldin.robinwautersspreektopzijnweblogdezelfdevermoedensuit alsluc.debloggerszijnbereidomdebubblenogeveninstandtehoudenzodathetpaleisenc.h.i.p.s.vzwdekans zoudenkrijgenomalseerstemethetverhaalnaarbuitentekomen. Zezijnopgeluchtdathetomvirtueeltheatergaatennietomeenviralemarketingcampagnevooréénofander product.10mei smiddagsvertrekterdaneenpersberichtvanuithetpaleis.silke(akapaola246)geeftdiezelfde avondhaareersteinterviewwegophypechannelvanstudiobrussel.dedagnadienwasereeninterviewmetstefan P.opKlara. Nadebekendmakinggaatdeinternetdrukteliggen,maarkrijgtPaola246eentrouwpubliekindeplaats,ookbinnen deblogosfeer.eenmaandlangzijnzeindebanvanhaarverhaalenhaarwensomopeendaghaarmoederweerte kunnenontmoeten.erwordteen meetengreet georganiseerdvoordebloggersenonline fansvanpaola246ener isaanheteindevandereeksdeuiteindelijkeontmoetingvanpaolametdemoeder.dezewasbijhaarvader weggegaantoenpaolanogkleinwas.paolamistehaarenbijtoevalzoektdemoederweertoenadering.dehele Paola246reeksgroeidenaarhétmomentsuprême:demogelijkeontmoetingmethaarmoeder.Ongeveereenmaand nadestartwasdeuiteindelijkefysiekeontmoetingtussendezetweepersonagesineenovervollefnaceenerg ontroerendmomentvooreenselectmaaraandachtigpubliek.eenmooie,reëleapotheoseaanhetvirtueleverhaal. Eenverhaaldatnoglangnadiengesmaaktwerd,zoblijktuitdeskynetweblog.Op6juni2007stonddetellerop 13.338enbijhetuitschrijvenvandezestudieinnovember2007staathijop27.881. VoorHETPALEISisPaola246indeeersteplaatseenzoektochtnaarpublieksverbredingenzijndeingeschakelde virtuelekanalengeenpromotiekanalenmaareffectievedragersvandeproductie. OpdesitevanHETPALEISverwijstenkeleenproductiepaginanaarPaola246.Derestvanhetverhaalontwikkelt zichvia: >Weblog:http://Paola246.skynetblogs.be/ >YouTube:http://www.youtube.com/Paolavdb >Twitter:http://twitter.com/Paola246 >Flickr:http://www.flickr.com/photos/Paola246 4
Erwordtruimtegelatenbinnenhetscenarioomintespelenopdecommentarenensuggestiesvandelezersen/of schrijvers. 3. Deevolutievandecijfers ViadebuzzkonPaola246rekenenopheelwataandachtuitdeinternetwereld(zelfshetNederlandse Marketingfacts.nlenBright.nlbesteeddeneraandachtaan)enbijdetraditionelemedia(DeStandaard,DeMorgen, GazetvanAntwerpen,Hypechannel,PureFM,RamblasvanKlara ). Op11mei,naeenviraleontpoppingvaneen5 taldagenstonddetellervandeweblogop4.756bezoekers.op11mei kreegookdehetpaleis websiteeenbezoekerspiek:834sessiesdoor730uniekebezoekers.opyoutubestondhet aantalviewsop14.752.enkeledagenervoorwasdatnogeenverdienstelijke9.461.dehyperond10 11meiheeft duidelijkvooreenboostgezorgdopallekanalen. 5
Dehypeebdestilletjesweg,maarPaola246kreegeentrouwpubliekindeplaats.Eenpubliekdatgraagmeerichting gafaanhetverhaal.zekreegondertussenook60vriendendiehaardagelijksebedenkingenvolgenoptwitter.com. OpYouTubekonzerekenenopdeaandachtvan40vastesubscribersenvinkten12YouTubershaaralsvriendaan. Deweblogbezoekenklommenalssnelrichting10.000bezoekersenaanheteindevanhetprojectzatditaan13.400 bezoekers. datum youtube 123video.nl weblog 10 05 2007 9461 2862 11 05 2007 14752 4756 14 05 2007 20724 5938 22 05 2007 26878 8886 23 05 2007 27431 9166 29 05 2007 32272 14645 11282 31 05 2007 33152 15416 11780 05 06 2007 35261 17008 13070 06 06 2007 35805 17315 13388 Op21mei2007werdPaola246ookgelanceerdop123video.nl.Opééndagstonddetellerop14.000kijkers. OpvallendisdathetfilmpjeIkbennietbangeronmiddellijkerghoogscoorde.Vermoedelijkheeftdetitelin combinatiemetdejongeactricehiermeetemaken. InhetbeginzorgdedehypevooreenmassaletoeloopnaarondermeerhetfilmpjewaarinPaola246zichvoorstelt. Op6juniscoordedeze9.331clicks.4.358daarvanwerdengegenereerdviadeblogEnnuevenernstigvanDe Standaard.144komenvanmarketingfacts.nl/viralfriday.HetfilmpjerOtDaGhaaltmeerdan5700clicks.Ditstondop Stubru.be,wat873clicksgenereerde.164komenvanPietel.been113vanemich.be. 6
4. Hetprofielvanhetbereiktepublieknadehype Nadehypezagjeuitdecommentarenopdefilmpjesendeblogspotsdaterzicheentrouwpubliekbegontevormen rondhetpaola246 verhaal.hetdefiniërenvaneenbezoekersprofielisgeensinecureenzelfsonhaalbaaromdater metonafhankelijkeonline kanalengewerktwerddieeenperfectetrackingvanhetpublieknietmogelijkmaken.toch warenerindicatorendieaangevendathetpaleismetditprojecteennieuwenheelgevarieerdpubliekheeft aangeboord. Uitdelinksbijdecommentarenopdeblogpostsenfilmpjeskonwordenafgeleiddathetvirtuelepubliekqualeeftijd varieerdevan15jaartot60+.paolaprikkeldenietalleendejongeinternauten,maarookdeinternetactievesenioren. DezeinternetactievenzijnuiteraardmaareenfractievandegrotegroepdiePaola246bezocht.Ongeveer1tot2% zouechtactiefreagerenopeenposting,maartienkeermeerinternautenlazenze.tochgeeftdezeactievegroepeen indicatievanhetprofiel.eenprofieldatwordtbevestigddoorresultatenvaneenkorteenquêtedietussen20 septemberen20oktoberopdehetpaleis websiteliep. Deresultatenzijneerderindicatiefenaanvullendbijdeandereinformatiediewesprokkelden,gezienslechtseen kleinegroepvandiegenendiepaolavolgdenbereiktwerd(128bruikbareenquêtes). Dezelfdeprofielvragenwerdengebruiktalsbijdeonline enquêtesvan2003en2004omeventuelevergelijkingenin detoekomstmogelijktemaken.erwaseenmooiespreidingvandeleeftijden,metalsgrootstegroepmensentussen de19ende34jaar,metname57%.18%zattussen14ende18jaaren21,1%wastussende35ende55jaar.18,8% vanderespondentenwarenreedsvaderofmoeder.51%isstudenten26%vinkte andere aan,zijnde:bediende, zelfstandigeorganisatorvanallerhandeevenementen,onderzoeker,medewerkercultuurcentrum,artdirector, marketeer,blogger,doctoraatsstudent,actiefindereclamesector,account,sympathisant,kinderboekenhandelaar, huismoeder,informaticus,cultuurfan,kunstenaar,sociaalcultureelwerker,opvoedster,toneelganger,ex leidster jeugdbeweging,vertaler,arbeider,fanvanhetpaleis. ConformHETPALEISpubliekwerdenvooralvrouwenaangesprokenviadeonlineenquête.Terwijluitdeblogpostsen decommentarenopdefilmpjesvooralmannelijkpublieknaarvoorkwam.wordenhierdeveronderstellingen bevestigddatmannenmomenteelnognetietsjeactieverzijndanvrouwenophetweb?speelthierhetgegevendater gewerktwerdmetcouranteonline kanalen?enzithetfeitdatdehoofdrolspeelstervrouwelijkwashiervooriets tussen? Hetmeestinteressante,wastewetenoferbijdePaola246 bezoekersookhetpaleis bezoekerszaten,zowelreëel alsvirtueel.eenkruisingvandecijfersdrongzichop. a. ZijndePaola246 bezoekersookhetpaleis bezoekers? DeenquêteweesookuitdatHETPALEISmetPaola246heteigenpubliek,maarookeennieuwpubliekaansprak. 53%vandegeënquêteerdenvolgdenhetverhaalPaola246online.72%vandebevraagdenbezochtaleen voorstellingvanhetpaleis(hetgaathiervooralomvrijevoorstellingenzijnde70%).48,9%onderhengeeftaan meerderekerenperseizoennaarhetpaleistegaan.32%zietgemiddeldéénvoorstellingperseizoen.eentrouw reëelpubliekdus.28%vandiegenendiedeenquêteinvulden,kwamnognooitnaarhetpaleismaarwarenwel vertrouwdmetdewebsite. 7
Goed34,5%bezochteenvoorstellinginHETPALEISenvolgdePaola246.Hetblijktdat39,5%weleenHETPALEISbezoekerismaarPaola246nietgevolgdheeft.Ofwelomdatzehetnietwistenofomdatzegewoonlievernaareen livevoorstellinggaan.opmerkelijkisdatbijna19%nognooiteenvoorstellingbezocht,maarwelpaola246gevolgd heeft. OpdevraagwaaromzenognietnaareenHETPALEIS voorstellingkwamen,noteerdenze: Geenechte toneelinteresse, Nognietbijmeopgekomenomernaartoetegaan,terwijlikwelregelmatignaarhettheaterga,maar ikkendehetpaleisnietecht..., Oh,ikweetniet,ikhadernognietechtvangehoordvoorPaola246.Enikgainhet algemeengewoonnietzovaaknaartoneelvoorstellingen 7,38%zijn,zoalsbijdeonlineenquêtesvan2003en2004,surfersdiebijtoevalopdesitevanhetHETPALEISterecht gekomenzijn.bijdevraagwaaromzenognietnaareenhetpaleis voorstellingkwamenlezenwe: Ikweethetniet, Nognooitvangehoord, Totophedentotaalonbekend, Nietopdehoogteenkleindochtermisschiennogtejong(zeis vijf) Dezechartbevestigdehetvermoeden.HETPALEISboordemetditprojecteennieuwpubliekaan,maarzehebbenook huneigenpubliekvirtueelenreëelwetentebekoren.erwaseenalgemeneconsensusonderdemedewerkersvan HETPALEISenC.H.I.P.S.vzwdaternogheelwatpotentiëlebezoekersonaangesprokenbleven.Doordeaardvanhet projectmoestdecommunicatieergsnelgaan.erwasteweinigtijdomstrategischendoelgerichtbepaalde publieksgroepen,zoalsbv.scholen,aantespreken.eenprojectmagvanuitdeanonimiteitgroeien,maarnaasteen online strategiebleekerevenveelnoodaaneencommunicatiestrategie.hetwasgoedgeweestookenkeleklassen en/ofenkelejongehetpaleis bezoekersinhetcomplottebetrekkenomhetprojectbinnendedoelgroep15+meer draagkrachttegeven. Zijdiehetprojectvolgden,warenweltrouwebezoekers.Ditzagenweaandecommentarenopdeblogpostsen filmpjesmaarookaandefrequentiewaaropmenhetpaola246 verhaalvolgde.44,6%onderhenvolgdedagelijksde evolutie.37%wekelijks.demeestenwarenerbijvanafhetbegin(37%).anderenpiktenvooralintijdensdeeerste week(22%).zevernamenhetniethoofdzakelijkviakrant(11%),e flash(8%)ofradio(8%),maarviahetinternet (57%).Goed17%vernamhetviaanderekanalen. b. HoewerdhetbereiktepubliekopdehoogtegebrachtvanPaola246? Heelwatbloggerswerdenzoalseerderaangehaald,geïntrigeerddoordeblogposteneentwitterbericht: - Vanzodraermeerdan2bloggerstegelijkoverietspraten,merkikhetmeestalalop.CloenMaartenbegonnen ookdirectgeheimzinnigtedoen,dusmijnaandachtwassnelgewekt.ikdachtdatheteenviraal marketingprojectjewasvanéénofanderagency. - Mijnaandachtwerdgewektopdinsdag8meidooreenpostjeopdeblogvanCloWillaerts.Ikzagdadelijkdat 8
hetfakewas.ofweleenmarketingstunt,ofweldathetblijkbaar'komedie'was.'albert&paola',datklinkttoch helemaalalseennieuwesoap/komedie? ) - PostingvanCloop5mei:http://Paola246.be/2007/05/05/.NadienzagikeenpaarberichtjesopTwitteren deblogpostingsvanaf8mei:http://paola246.be/2007/05/08/.ikdachtdatereenonlineagencyachterzat.ik dachtookaanc.h.i.p.s.(eventueelmeteencommerciëlesponsor)maardanomwillevaneenpaarpostingsvan Clopin. http://www.clopin.be/archives/2007/05/10/paola 2/#comment 44755. c. Bloggersreageren Hetmysterieuzeachterdefilmpjes,blogpostsentwittersintrigeerdedebloggendegemeenschap.Voordemeeste onderhenwasdezoektochtnaarwieachterdefilmpjesendeblogzatjuistdéuitdaging: - Dezoektochtwasfijnmaarheefteigenlijkmaargoed30minutengeduurd.TijdenseenchatmetRobin WauterskwamenHETPALEISenStefanK.opdevoorgrond.ZekermetdegiveawayvandefotovanSchoten Vaart.BerichtjeachtergelatenopFlickr.Misschieniserteveelopveiliggespeeld.Zekerindeeindfase.Jehader nogeenweekmeekunnenspelenalvorenshetbekendtemaken/lanceren.. - Overdaadschaadt,maarikvinddatwatgemaskeerofanoniemgedoewelmoetkunnen.Ookomdathet meestalmeerbuzzgenereertomwillevanhetmysterieenbijhorendediscussie. Enopblogpostingsvanbeginmeilezenwe: - www.blogologie.be:dinsdag,08mei2007,vlaamselonelygirl15?marketingstunt? ZoalsClohieralopmerktenzoalsTijsoptwitterookzijntwijfelsheeft:Volgensmijiserietsvreemdsaande handmetdezeweblog:http://paola246.skynetblogs.be/.opheteerstezichteennieuweweblogvaneen15 jaaroudmeisjemetopditmomentnogmaar273bezoekersopdeteller.tochklopterietsniet.welke vijftienjarigelanceerttegelijkertijdaccountsopskynetblogs,twitter,myspaceenyoutube?enblijftverdacht vaagoverhaarwoonplaatsenachternaam?haaryoutubenicknameis'paolavdb',maarmeerdandie'vdb' hebiknietkunnenvinden. - Haarblogrolleestalseenwho is whoinhetvlaamselifeloggerswereldje: Niets.Dan.Vuur Tantieris Keizerin TalesfromtheCrib Kunstvlo Woord single30something ImkeDielen MeneertjeConfituur - Kentéénvandezebloggershaarpersoonlijk?Ofishieriemandbezigmeteenviesmarketingspelletje? - Ikdenkdatikindekomendedagendezepaginamaareensinmijnbookmarksgazetten(sorry,RSSfeeds komeneraan,alsiktijdheb). - BlogpostEmich:Paola,lalonelygirl15flamande,08.05.2007parMich Ca papote à fond dans la blogosphère d outre Vilvorde sur une certaine Paola, qui semble être l équivalente flamandedelonelygirl15.paolaaunblog,desvidéossuryoutube,desphotossurflickr,uncomptetwitter,un myspace et d autres comptes ici et la qui étrangement ont été ouverts autour de la même date par cette adolescente. - rotdag La blogosphère flamande est assez sceptique à son sujet et soupçonne Paola d être un buzz. Je me dis qu ils doiventavoirraison,carenregardantlesexifdesesphotosflickr(grâceàuneextensionfirefoxtrèsutile)j ai puremarquerqu ellesontététiréesentre17het18huncertain16mars2007,pourêtreseulementmisesen ligne le 4 mai. Une photo qu elle dit avoir prise avec un GSM semble être prise avec un appareil numérique compact.deplus,envoyantlavidéoci dessusonpeutrèsviteendéduirequ elleestunetrèsmauvaiseactrice. Jemedemandequiestderrièreetsielleaunéquivalentfrancophone. 9
- Cen estpastropmonintentiondeparticiperaubuzzmaisplusdefaireunreportingdecequisepassesurles blogsdel autrecotédelafrontièrelinguistique.entoutcas,paola,ellefaitvieillepourses15ans,maismalgré çajenediraispasnon! - Blogpost:B.V.L.G.:11mei2007,DezoektochtnaarPaola HetmysterievanPaolaisopgelost,snellerdanikpersoonlijkverwachthad.Paolablijkteenpersonageuiteen theaterexperimentvanhetpaleistezijn.viaeenpersberichtishetverhaaldaarstraksuitgebracht.enkele bloggers die bevriend zijn met de initiatiefnemers waren getipt (maar hielden zich aan het embargo). De vermoedensdiehierendaargeopperdwaren,dachtenondermeerdatheteenstuntwasvanclovoorskynet, haarhuidigewerkgevervoornogenkeledagen(maarwaaromzoupaoladaneenblogbijdigs(vantelenet) opzetten),ofvoorsanomahaartoekomstigewerkgever.ofwelhadhettemakenmetmetatalediewounagaan hoe invloedrijk blogs waren. Er waren talrijke vermoedens dat het een marketingactie zou kunnen zijn voor eennogongekendbedrijf,dienstofproduct.tenslotteopperdeiemanddathetietsmethetkoningshuiskonte makenhebben(albertenpaola...).allemaalmisdus,geencommercemaarkunst. d. Identiteitophetnet OndertussenwerdhetgebeurendrukbecommentarieerdenontketendePaola246heelwatdiscussie.Hierdusook. Een Skynetblog, een digs blog, een twitter account, een flickr account, een YouTube account, een myspace kan opgezetwordenzonderzonderjeidentiteitvrijtegeven.bijhetregistrerenvandomeinenishetcomplexeromje identiteitverborgentehouden.indienjeeen"echte"commerciëleactielanceert,doejeernatuurlijkbestaaneerstte beginnenmetderegistratievandedomeinnamen. Watishetresultaatvanditalles: - Pascalmagdekostenvoordomeinhostingvoor2sitesvooreenjaarbetalen. - Deincrowdheeftviadiversepubliekekanalen(Twitter,blogberichtenopdeeigenblogs,commentarenopde blogberichtenelders)eenonderwerpgevondenomtekunnenconverseren.vermoedelijkwaserookheteenen andertedoenopminderpubliekekanalenzoalstelefoonenemail. - Een aantal blogs hebben extra links gekregen, wat hun populariteit volgens de meetdingetjes (Google Pagerank,Technorati,Metatale,Blogoloogendergelijke)zalverhogen. - Pascalheeftwatnuttigeervaringenkunnenopdoenmethetopzettenvaneenaggregator. - De teller is voorlopig blijven staan op bijna 40 berichten op 30 verschillende Belgische blogs, de fallout in Nederlandnietinbegrepen.Albijallijktmijhetmaareenkortstondigstormpjeineenglasjewatergeweestte zijn,zekergeenperfectstorm. - Misschienmoetikzelfmaareensietsdergelijksbedenkenvoorhetnajaarofzo.Maardanweleersteen oplossingzoekenvoorhetregistrerenvandedomeinnamen,tenzijpascalnogmaalsdehostingwilbetalen. Indieneriemandmeewilsamenzweren,ukanmijvindenoppaolabijbvlgpuntbe. Eenandereopvallendeconstantedietijdensdeinterviewsenbevragingenvaakaanbodkwam,metnamehet gegevenvandeidentiteitophetweb.perslotvanrekeningkaniedereenzoalsweuitdediscussiekunnenoptekenen zicheenidentiteittoemeten.iedereendieactiefisophetwebdoetdit.jebeslistuiteindelijkzelfwatjeschrijft,hoeje jepresenteert,binnenwelknetwerkjejebegeeft.zowaspaola246eenpersonagegecreëerddoorstefankenstefan PmeteensterkelinknaarHETPALEIS.SilkespeeldePaolaindefilmpjes,maarblogdezelfnietenreageerdeookniet oppostings.datwerddoordetweeregisseursvandienstgedaan.hetwasvoordebeidestefanswelvoordurend balancerenopeenslappekoord,wantzoalséénvandebloggersterechtopmerktetijdensde meetengreet : Washet nupaolaofwashetnusilkediedaarzat?.zoookmetdecommentarenopdeblogposts.stefankmoeststeedsgoed nadenkenvanuitwelkstandpunthijreageerdealshijeenantwoordpostte. - DevragendiePaola246opriepzijnbijbloggers(ofalgemener:mensendieeendeelvanhuntijdonlinemet andereinterageren,aldannietanoniemofonderverschillendepseudoniemen)heelherkenbaar: Ismijnonline representatieeengetrouweafspiegelingvanmezelf?ofeenpersonagedatikcreëer?schrijfikondermijn naamofonderpseudo?watalsikinreallifemensengaontmoetendieikenkelonlineken,blijfikdanmijn onlinezelfofmijn burgerlijke zelf?watalsmensenwaarikalledagenmeeomga,mijnschrijfselsgaan volgen?isdiescheidingoptehouden?.(ziebvhttp://dramoghe.wordpress.com/2007/05/15/_the end_/) - Veelmensenzijnheelgevoeligaanbewustmisleidendeidentiteiten.Claimendatjeiemandbentdieeigenlijk nietbestaatzonderaantegevendatheteenspelis,is"notdone"on line,behalvedoorbedriegers,spammers enanderemalafidepersonen.ookinhetechtelevenisditzo.eenacteurkanbesteenpolitiemanspelenophet toneelofoptvendaarisnietsmismee,maariemanddieeenvalspolitie uniformdraagtopstraatismeestal nietveelgoedsvanplan. 10
- Fakeofniet?"iseenklassiekeropinternet.Inditgevaldubbelinteressantomdathetomfictie(theater)ging. Vooreentweedekeermisschienminderboeiendomdatdediscussieandersteveelop"theatervshetechte leven"komt.hoewel...erzijnzoveelrealitysoapsoptv...waaromnieteenequivalentvoortheater? e. EnkeleredenenvoorhetsuccesvanPaola246 UiteengesprekmetbloggerLvBnoteerdenwe: VoormijwasPaola246ookeenstuntomHETPALEIStehypen.Alsik danmeespeel,doeikdatommeetespelenineenspelletjemaarneemikmijnlezersnietindemaling.dehypehieldme tegenomeroverteschrijven.iedereenschreeferover.nogeenredenvoormeomhetniettedoen;artistiekinhoudelijk vondikhetbijwijlenergleuk.deliterairevormgevingalszehetoverhaarvaderhadvondikgoed.ookde acteerprestatievondikvrijgeslaagd.jezagnietdatheteenactricewas. Endatwasmeteenéénvanderedenenwaarombloggersvanheteersteuurtochtrouwevolgersbleven.Ooktoenhet raadselwasopgelost. Andereredenenwaren: - Omdatdeontmaskeringsnelenvanjulliezelfkwam.Wieeenfouttoegeeftindeblogosfeerkanaltijdopwat meergoodwillrekenendanwiehardnekkigblijftontkennen.ikvondhetbestwelinteressantomtezienwaar hetzounaartoegaanenhoehetverderuitgewerktzouworden.ikmoettoegevendatmijnaandachtnaeen tijdverslapteomdatermaarnietsleektegebeuren.naarheteindetoewerdhetwelboeienderomdathethele live dingginggebeuren. - Omdathetomcultuurgingennietompurereclame.Enomdathetredelijkinnovatiefwas. - Eenonlineproductievaneen"traditioneel"theaterhuishadikzekernietverwacht.Omdatzeergeen inkomstenuithalenensubsidiesnietvoordehandliggenvoorietswatjenietinaantallenfysiekebezoekers kanuitdrukken. Erwerdgebruikgemaaktvanbestaandecommunicatiekanalen,maarinhoudelijkgebeurdeerwelietsnieuwsenheeft hetprojectzekerietslosgemaaktbinnendetheaterendeonlinewereld.,alduspvh. Hijstarttespeciaaleenprojectopgenaamd Paola246backstage waarhijdediscussiewouaangaanmetbloggers, kunstenaarsentechneutenrond:onlineidentiteit,privacy,anonimiteit,kunstvormenophetinternet. DeinteractiemetPaolaspeeltzichafophaarblogindecommentarenvanhaarfilmpjesenopTwitter. Paola246 backstage wasdanweerdeplekvoordemeta discussie: WatisdeimpactvanPaola?, Hoeveelmensenvolgenhet?, Looptdeinteractiezoalsverwacht?, IsPaolanutheaterofeenAlternateRealityGame?. Bloggersschrijvenmeestalmeteeneigenpubliekingedachten:vaakmedebloggers,vriendenenkennissenof mensenuiteenbepaaldeberoepsgroep.met Paola246backstage wildepvhzowelmensenbereikenzowelmeteen culturelealsmeteentechnischeachtergrond.diecross overiseerderzeldzaamenmaakthetdemoeitewaardomte proberen.hopelijklevertditnaafloopvanhettheaterproject(ookdezeblogsluitdanwaarschijnlijkaf)een interessanttijdsdocumentop.eenmomentopnamevandeideeëndielevenrondinternetkunstenonlineidentiteit. Hetbackstageprojectisuiteindelijkonafgewerktgebleven(http://backstage.Paola246.be/Paola246 backstagewaarom/)maarhetwaseenmooieaanzettotverderediscussieonderandereoverhoeomtegaanmetidentiteitop hetwebofoverdeauthenticiteitvanvirtueeltheater. 11
12 5. Virtueeltheater a. IsPaola246virtueeltheatervoorHETPALEIS? MetPaola246wildendemakersinderdaadexperimenterenbinnenhettheatergenre.VoordeHETPALEIS directie washetookechteenvolwaardigetheaterproductieenginghettegelijkomeennieuwgenre.vergelijkhetmetde portretkunstendekomstvandefotografie.hetenevervinghetandereniet.erontstondgewooneenandergenre.zo ookmetdezevormvantheater.hettraditioneletheaterzalblijvenendaarnaastontstaannieuwevormenennieuwe genres.ofhetvirtueeltheaterisofniet,blijftmomenteeldevraag. Deenevondhetabsoluuteenvormvantheater,wantalleingrediëntenvanhetgenrezijnbijPaola246aanwezig,de anderetwijfeldedanweerenwasnietechtovertuigdvanhetlabel theater. Degelijktijdigheidvandekaninvraaggesteldwordenaangezienjedebezoekersnietsamenineenzaalhebtzitten. Tochkonuithetbezoekvandeweblogwordenafgemetendatdetrouwstebezoekersbinnenhetuurdenieuwe postinghaddengelezen.duserwastocheenzekerevormvangelijktijdigheid. VanuitHETPALEISkwamdeterechteopmerking: Alshetzelfdegemaaktzouzijndoorniettheatermensendanzou niemandhettheaternoemen.maarhetiswelbelangrijkomeenzoektochtuittezettennaarvirtueeltheater.ditiseen eersteaanzet.dezoektochtopzichisalerginteressant.theatermagdanvooraleenlive gebeurenzijnmetspelersen publiek.tochisditvirtueelverhaalermeegelinkt.hetiseentussenvormmetelementenvantheater,filmenvideo. Bekijkhetalseenandereinterpretatievanhetgenre. VoorHETPALEISwasheteenvoorstellingnaastdeanderevoorstellingen.Eenvoorstellingdievooralonline plaatsvond,maardieookbewustoptweemomentenwerdteruggebrachtnaareenrealistischesetting.erwasde meet&greet metpaolaendemakersbijhetbeginvandereeks(metregistratievande meet&greet online).ener wasdemooieemotioneleafsluiteraanheteindevanhetproject.paolazouhaarmoederontmoetenmaarlegdede wegnaardezeontmoetingnietalleenaf.inhetzogvanpaolaliepeneen40 talmensenmeevanhetpaleisnaarde plaatsvanafspraakergensindefnacaandegroenplaats.detweeactriceshaddenelkaarvoordiennogniet ontmoet.ditmaaktehetslotmomentvanpaola246extraintens.hetmomentwerdgefilmdenzijdieernietbij kondenzijn,kregendeontmoetingvanuiteenanderehoekonline.deshifttussenrealiteitenvirtualiteitwordtzoerg vaag,maardatwasjuistdesterktevanhetproject. b. IsPaola246virtueeltheatervoorhetbereiktepubliek? Dediscussieover hetaldanniettheaterzijn vanpaola246riepookdevraagopwatmenkanverstaanonderde term virtueel. Paolaisecht.Nietinwatzevertelt,maarwelalspersonage.Derolwerdgespeelddooreenechtmeisje. Mensendienietbestaanzijnvirtueel,maarPaolabestaatwelendefilmpjeszijnechtgefilmd,nietzoalsopsecondlife waarjeeenanderewereldophetinternethercreëert. Daarmeewerdennietalleendetheaterconventiesdanigdoor elkaargeschud,zoblijktuitdecommentarenvanbloggersengeënquêteerden.vooraldoordecombinatie virtueel/reëel deweblog,defilmpjes,deberichtjesoptwitter,allemaalplatformswaarvirtualrealityheersen.was iedereeneventjesvandewijs.ookindeonlinewereldwerdergetwijfeld: Vanbijhetbeginaangevendathettheater is:nudachtenveelmensendathetomeenmarketingstuntging. Eneenmarketingstuntwashetniet.Moestheteen reclamestuntgeweestzijn,danhaderzekerookopscèneeenvoorstellinggestaan.nuwerdervollediggedacht vanuitdevirtuelebezoeker.erwerdwelnagedachtovereenvervolgopdescène,maardatvroegommeer technischevoorbereidingenenmeerwerkaantekstenscenario.enditwasniethaalbaartijdensdeduurtijdvanhet project.virtueelgaathetéénenanderveelsnellerenligtdeintensiteitminstensevenhoog,zoniethogerdanbijeen productieopscène.hetcontinuopvolgenvancommentaren,hetinpassenvandedagdagelijkserealteitinhetverhaal, inspelenoponverwachtewendingen,maaktdatjeeralsmakerbijna24uop24en7dagenop7meebezigbent. Paolaontmoettehaarmoederopeendrukkezaterdagnamiddag.Dereëleterugkoppelingtussenon enoffline maaktepaola246andersdanhetlonelygirl15 verhaalwaarzovaaknaarverwezenwerd.doordelinkmet HETPALEISwerdhetmeerdaneenmeisjedathaarverhaaldeedophetweb.HetgingverderdaneenVlogofonline soap.doorhetgeheelineenrealistischkadertezettenwerdensommigebezoekersextraaangesproken.voor anderenwashetrealiteitsgehaltenognietgrootgenoeg. - Dagelijkslevenisgeenkunst kunstisuitgezuiverd.elkelementdraagtbetekenis.integenstellingtotdagelijks leven:banaal,chaotisch,ingrotematerepetitief.inhoeverreiseenuitgesponnen virtuele voorstellingdieeen meisjevolgtinhaardagelijkslevenkunst? - Cross overtussentheaterniveauenmetaniveausomsproblematisch.voorbeeld:meetingmetbloggers:in hoeverreontmoetjesilkedanwelpaola/personagepaoladathetpaleisgaatbezoeken/personagepaola
datuitnodigtvoorslotvoorstelling. - Ikvinddathetwelheelvervanhetechtetheaterbedstaat.Hetwaszoeenechteblog(watnatuurlijkde bedoelingwas)datvooralpopliefhebbersmeegetrokkenwerdeninhetverhaalenmindertheaterliefhebbers (...)maarhetvoordeelisweldatjedaneenanderpubliekaanspreekt. - Voormijishetnietechttheatermeertenoemen.Eerdereendagboekmaardangefilmd.Eentofideeenjekan hetvlotbekijkenopyoutube.leuk. - Hethadietswegvaneendagelijksfeuilleton,eensjehetbegontevolgenwildejewetenhoehetverderzou lopen.hetslotmomentindefnacwasergpakkend.spijtigweldathetdanookechtafgelopenwas,wanter zatzekernogverhaalstofin. - Ookalweetjeergensinjehoofdweldatdithelemaalinsceneisgezet,ishettochontzettendecht.Doordathet zoechtlijkt,voeljejeersnelbijbetrokken.doordatpaolaooktelkensmetietsbezigiswaarzedevolgende keeropdoorgaat,zorgtdaterookvoordatjewilwetenhoehetverderverloopt. - Steedsmeerleerlingenkampenmetdezelfdeproblematiekmaardikwijlsvoelenzijzicheenbuitenbeentje.Om eengelijksoortigverhaaltevolgenviahetnethelemaalinhuneentje(zondervingerwijzendetoehoorders)is eenvormvangeruststelling. - Desfeer,ophetnettevolgenendusaltijdenoveraltebekijken,rondmijn'leefcultuur' jongeren, problemen... isleukgebracht. - MooiideeomPaolaoverhaarwereldtelatenvertellenenopdiemanierookveeloverdewereldinhet algemeen.veelonverwachteverhaallijnendieblevenboeien. - Hetconceptkanmijwelbekoren.Ikvindhetzelfsbehoorlijkgeniaal.Alshetrealistischerwasgeweestenals hetallemensenkonlatengelovendathetechtwas(ennietalleendegoedgelovigemensendiegeenandere blogslezenendusnietwistenhoedevorkindesteelzat),zouikhetnogbetergevondenhebben. c. DereactiesopdeinhoudvanPaola246 Overdieverhaallijnenwasnietiedereenheteens.Deenevondhetgoedzoalshetwas,deanderehadernogalwat problemenmee: - Hetwasprima. - Zatgoedinelkaar,wasleukomtevolgen. - Goedscenario,onverwachtewendingen,goedgespeeld,goedgemaakt,breedpubliek. - Dezevormabsoluutverderexploreren.Zowelhetinhoudelijke(scenario)alshetICT luikzullenerwelbij varen. - MooiideeomPaolaoverhaarwereldtelatenvertellenenopdiemanierookveeloverdewereldinhet algemeen.veelonverwachteverhaallijnendieblevenboeien. - Vergelekenmeteen"klassieke"theateroffilmproductiewashetscenarioeerdervlak,metweinigdramatische wendingen.ikvermoeddatdemeerwaardeookzitindevertrouwdheiddiejekrijgtmethetpersonagedoor hetdagelijkstevolgen,alsofhetduseen"echte"kennisis.ditluktebijmijpersoonlijkniet. - Boeiend,maarniethelemaalophetniveauvan'gemiddeld'fysiektheater. - Alhetgeenwatikgezienheb,vondiksuperenhetpasteerbij;hoePaolazichopdatmomentvoelde,hoehet wasmethaarzoektochtnaarhaarmoeder,watzehadmeegemaaktdiedag.heelintrigerendomtevolgen. - Eerstenvooraldejachtophaarwareidentiteit:wieziterachter?Vervolgensnieuwsgierigheidoverwater methetmediumverdergedaangingwordenomhetverhaaltevertellen.naeentijdjeverslaptedeaandacht wel,ombijhetsloteventweeropteleven. - IkbenalovertuigdvandekwaliteitenvanHETPALEIS.TochsprakmedeblogvanPaolanietvoldoendeaan. Ikvondhetwelleuk,maarwasnietlaaiendenthousiast.Hetheeftookzoweiniggemeenmetandereprojecten oftheatervoorstellingendatikalsbloglezernietdestapnaardetheaterzaalzoumaken. - Silke(Paloa)haaracteertalent,haarexpressieheeftmijgeprikkeld.Zekomténormgeloofwaardigover. Demakersgaventijdensdeinterviewstoedaterinderdaadmeerinzat.DesnelheidwaarmeePaola246ertijdensde maandmeivandoorging,maaktedathetnietevidentwasomdeverhaallijnbijtesturenofdieperuittewerken.er zatendaardoornogalwatsprongentussendetwitters,blogpostsenfilmpjesennietalleverhaallijnenwerden verderuitgewerkt. - Erzatennogalveel'deadends'in.Lossedradendiegeenbelanghaddenvoorhethoofdverhaalendie aandedenals'vulsel'hadikhetgevoel.deanderepersonageshaddenmeeruitgewerktkunnenzijn(ookonline). - Degrotelijnwasduidelijk,maardeverschillendeplatformenwaarophetverhaalzichafspeeldekondenbeter opelkaarzijnafgestemd.nuzatenervooralsprongentussendefilmpjesopyoutube,depostsopskynetblog endetwitter.spijtigookdatmetdemogelijkheidtotinterveniërendoorhetpublieknietvoldoendewerd gedaan. - Ikvondhet dochter zoekt moeder gedoe nogalcliché.ikvondhetookstorenddateroverbijnaniksanders danditgeblogdwerd.natuurlijk,paolazateropdatmomentnogalmee,maarikvondhetvreemddatwe 13
bijnanikstewetenkwamenoveranderekantenvanhaarpersoonlijkheid.ookkwamhetallemaalniet natuurlijkenrealistischover,maardathoortwaarschijnlijkergensandersthuis. - Ikvondhetonderwerpnietmijndingenikhebafgehaakt.Hetonlinebrengeneninteractiefmakenvantheater spreektmewelaan.ikbenzeerbenieuwdnaarmeer. - Houhetspannender! - Ikvondhetnietechtgoed,ofooknietinteressantomnaartekijken. - Somsheelsterk,somsheelergflauwkes. - Hetverhaalwasnogalaandezwakkekant...Teveelfait divers,teweinigeenheid. Erwerddanookgekozenvooreenopenverhaallijnzodathetscenarioencoursderoutekonworden bijgestuurd.bijdelanceringwerdmeegegevendatdeonline bezoekerssuggestieskondengevenvoorhet scenario.overdeinteractiviteitlopendemeningengelijk,zoweluitdeenquêtesalsuitdegesprekkenbleekdat ermeermogelijkwas.nonkelpeterwasiemanddieeenhelesidelineschreefwaaruiteindelijkamperietsmee gedaanwerd,mededoortijdsdrukenomdatstefanp.nubijnadeenigewasdieechtmeeindepenkroop.een doelgerichtprojectmetjongerenhadvoormeerinputkunnenzorgen. Nogenkelereacties: - Paola246leekinhetbeginzeerinteractiefendaaromjuistzointeressant.Naarheteindetoewerdhettoch duidelijkdaterverhaallijnenvaststondenwaarniet(ofweinig)vanafgewekenwerd.daardoorvielde interactiviteiteenbeetjeweg.ikvondhetminderinteressantwordenopdemomentdatdeinteractiviteit gereduceerdwerdtoteenbeetjeoverenweergepraatmetandere"toeschouwers".tochwarende kortverhalenleuk,vaneenhogegevoelsintensiteitendaaromzeer"theaterwaardig". - Nogmeerinteractie.Meerde"volgers"inschakelen. - Erishiermeerplekvoordiepgangenextravormenvaninteractie,zowelonlinealsirl(inreallive). - Meermenseninbetrekken. - Houzekerdeinteractiemethetpubliekvastenprobeerdezewaarmogelijknoguittebreiden. - Meervandit.Alleenmaghetnoginteractiever(meeropwekelijkse,maandelijksebasiswaardoorhetmogelijk isomdefeedbackvanbezoekersteverwerkenineenvolgendeaflevering?). - Spelelementeninbrengen. - Alsjehetslimaanpaktdankanjeernogveelmeermensenmeebereiken. 6. Suggesties Demakersgevenaandatheteenfijnmaarintensiefexperimentwasdatzekeropvolgingverdient.Ditbleekookuit deanderegesprekken,deenquêteendebevragingvandebloggers. VoorHETPALEISishetalvastdebedoelingomverdertezoeken,teexperimenterenennieuweideeënontwikkelen. Eenvoorstellingnaofbijhetprojectwasniethetuitgangpunt.Ditwaseenzoektocht.Eenaftastennaarwatmogelijk isbinnenhet virtuele.hetpaleiswilbekijkenhoetelevisieerindetoekomstkanwordenbijgebracht.eenandere uitdagingishetzoekennaargelijktijdigeparticipatiebinnenhetvirtuele.geenlozebeloftesdusmaarechtkiezenom hetgestartetrajectverderuittezetten. Daaromlijkthetenormbelangrijkomdelinkmethetreëletheaternogsterkeraantehalen.Hetwasimmersde inhoudelijkelinkmethetreëletheaterdiemaaktedatditprojectopviel.hettheaterhuiszietindetoekomstdaarom ietsontstaandatbijnaliveisophetinternetenwaarmenookinreallifebijaanwezigkanzijnzodatdeinteractie groteris.hetzoubijvoorbeeldomeeninstallatiekunnengaanwaarhetpubliekdoorheenkanlopenenwaarop bepaaldeplekkendooracteursingespeeldwordt.eenhuiskamersysteemmetkleinefamilieverhalen,conform Realitytv.Eenfilmpjegevenisnietvoldoende.Ermoetenlinkengezochtwordenmetwaterinhethuisgebeurten hetmoetgepresenteerdwordenalseenvolwaardigeproductie. a. Suggestiesvandebloggers - MSzoudadelijkaangevendatheteenvoorstelling/kunstis.Misschienookeenietssterkerverhaaldoen metmeernevenpersonagesdieechtbelanghebbenvoorhetverhaal.watmijookleuklijkt,ismeerdere perspectieveninhetverhaalbrengendoorverschillendepersonageselkhunversievandefeitentelaten bloggenoffilmen.echtietsdoenmetpublieksinputdatbelangheeftvoorhetverhaal.nubleefhetbeperkt totparodieën,deontmoetingenenhetpubliekeslot,maardezedingenliepeneenbeetjenaasthetverhaal. Zowashetslotuiterstsurrealistisch,vondik,metaldiefilmendemensenindeFNAC.Ikzouhetbijvoorbeeld geweldigvindenalseenbepaalddeelvande'voorstelling'enkeltevolgenzouzijngeweestviaechteblogs dieaanwezigwarenopeen'live'gedeelteenerverslagvanbrachtenwaardepersonagesdanweerop reageren.bijvoorbeelddoortelinkenofindereactiesietstezeggen.eeneigenoverzichtssitemetlinksnaar alleswateron linetevindenis,zouookleukzijn.nuwerdietsdergelijksdoorpascalvanheckeinelkaar 14
geknutseld,maardathaddenjullienetzogoedzelfkunnendoen. - Ermoetnietalleenmetdemediagespeeldworden.Alshetbijvoorbeeldoverdediscussietheater/fictie reallife/realitytvgaat,gebruikookeenseenechtpodium,eenbordkartonnendecorenz.nietalleende hoofdrolspeelsterlatencommunicerenmaarookdemensen"achterdeschermen",hetpubliek,enz.heelerg inhetmiddenlatenwieerzitteacterenenwieniet.eenbeetjealsheteindevanthebabyofmaconwaarin decamerauitzoomtenjejepubliekblijftzien. - Hetisjammerdatdeechteopdrachtgeverzosnelnaarbovenisgekomen.Datwasnietdebedoeling.Blijkbaar isdeinventiviteitvansommigemensenonderschat; )enzijnermeervoorzorgennodig(posten,mails beantwoordenvanopeenniet identificeerbaaripenz)ofishetonlinewereldjegewoontekleinomiets geheimtekunnenhouden.alsde wie vraaglangeronbeantwoordwasgeblevenenookeentijddebredere mediahadkunnenbezighouden,waserallichtmeertijdgeweestomeengroterpubliekoptebouwen. - Ikvermoeddatheelwatanderekeuzesgewooneenkwestiewarenvantijd enbudgetbeperkingen:jezou kunnenwerkenmetverschillendepersonagesdiemetelkaarinterageren(zoalsinhetonlineluikvanvrt "Emma"),opdeslotdagkonmaareenheelkleinclubjemensenaanwezigzijn,enz...Ikdenkdatheteen interessantexperimentwas,maarikbenernogaltijdnietuitofditechtwaardeheeftalskunstvormopzich. - Ermagookmeermaatschappelijkerelevantieinzitten.Nuwaszepuurartistiekensocialnetworking blogosfeer.linkmetsocialerelevantieofpolitiekerelevantie:bvb.tienerdieblogtoverde formatiegesprekken.geloofwaardigheidvsrelevantie,maardanniettefakemaken. b. WathebbenweuitPaola246geleerd? Zoweldeondervraagdebloggers,degeënquêteerdenendegeïnterviewdenwarenpositiefoverhetproject.De meesteonderhenhopendathetnietbijditeneprojectzalblijven,wantdanwashetnietmeerdaneenexperiment. Paola246heeftietswakkergemaaktbijtheatermensen,cultuurminnendebloggersenvirtuelebezoeker.Velenzijn nubenieuwdnaarhetvervolg: - Ikvindhetzekereengoedideeomopdezemanierteexperimenterenmethetaspectrealiteit/vitaliteitbinnen hettheatergenre.ikzievooralnieuwevormenvantheatraleexpressieontstaan.deinteractiemethetpubliek kannoggroterzijndannuhetgevalwas. - Dezevormvantheaterprikkeltenvraagtnaarmeer.Heelzekerkunnenhierookkinderen(viahunouders) warmvoorgemaaktworden.alleswaartegenwoordigeenbeetjecomputereninteractiviteitingestokenwordt, werkt(cfr.digitaletelevisiekijkenenrechtstreekskunnendeelnemen,wedstrijden,...).persoonlijkvondikdat jullieermetpaolaknalopzaten! - Paola246wasietshelemaalanders.Hetwasbrederdaneentheaterstukineenzaalentochevenintrigerend. HetverhaalenhetmysteriedatrondPaolahingenblevenboeien. - Kortenkrachtig,spanningenontspanning,herkenbaar,... - Interessantomhetpubliekdatnietnaardezaalkomttocheentheatertraditiemeetegeven. - Hetwaseensietsandersdaneennormalevoorstellingenietsnieuwspreektiedereenwelaan. - Origineelgevonden,duszekerok! - Washeelergtof.Voorherhalingvatbaar! - HetwasietsnieuwsenjekonookwanneerenwaarjewildePaolahaarverhaalvolgen. - Hetisnieuwenkeicool! - Aldoendeevolueren,zouikzeggen.Hetisinelkgevalenormboeiend. - Ditmagmeervoorkomenophetinternet.Ikvondhetzeergeslaagd!Erkwamenookveelbezoekersopaf. - Ik vond Paola heel tof. Leuk om volgen. Mijn interesse in de andere voorstellingen van HETPALEIS is wel gewekt. - Innovatieveformat,betrekkenvansocialmedia,onlinevideo,enz. - Originelemanierwaarophetwerdgebracht:gebruikmakendvanhetinternet. - Omdathetactieverisdanindezaalzitten.Omdatelkeafleveringkorterisdaneengewonevoorstelling.En tochheefthetgeheelvanalleafleveringenjelangerindegreepdaneengewonevoorstelling. - Ikbenzelfgaanvloggen. - I.p.v. enkel de gewone weblog waren ook de videologs heel verfrissend. Een combinatie met flickr en twitter ook. - Benieuwdnaarvervolg!!! DoordeaardvanhetprojectwarenerheelweinigmensenbinnenHETPALEISvanbijhetbeginbetrokken.Ditzorgde tijdensdelooptijdvanpaola246vooronduidelijkheidoverdebedoelingvandezeonlineproductieenoverwater vanwieverwachtwerd.voorsommigenwasheteenpogingomnieuwemensenindezaaltekrijgen,terwijlditvoor dedirectieniethetgevalwas.henfascineerdede12%virtuelebezoekersendevraagwatjevoordatstukjepubliek zoukunnendoen.hoejehenincontactkuntbrengenmettheater.sommigendachtendanweerdathetdebedoeling wasdatallesergéchtleek,terwijlhetconceptvanafhetbeginalseentheaterstukwasbedacht. Ookbleektijdensdegesprekkendatergeeneenduidigheidwasoverdeinvullingvandefuncties.Hetisnietmogelijk omdezelfdefunctiestoetepassenalsbijtraditioneeltheater.bijhetonlinemediumwordendetraditionele 15
theaterwettenophunkopgezet.erisnogsteedseenregisseur.erkanzekereendramaturgzijneneentechnicus, maarwatdoejemetdepersoondiehetheleconceptonlineingangzet.isdatookeenartistiekiemand?ditbleekeen delicaatpuntvandiscussietezijn.naastdeklassiekeregisseurdiezichontfermtoverdeacteursendetekstenkomt eentweederegisseurtestaan.eénvandebloggersnoemdehetde puppetmaster. Hetprojectisorganischgegroeid.Ditheefthetprojectdejuistedrivegegeven,maarditheeftookvoor onduidelijkheidgezorgd.gaandewegwerdduidelijkdaternieuwewerkvormenontstondendievoordiscussie zorgdentussenwatinhetreëletheateralsartistiekbestempeldwordtentussendatwatonlinealsartistiek/creatief wordtomschreven.hiervuldedeenestefandeandereperfectaan. Menwasinternnogalverrastdoordesnelheidwaarmeehetprojectuitdestartblokkengeschotenis.Danishetvoor eenkleineorganisatiealsc.h.i.p.s.gemakkelijkeromzichaantepassenaandeexternegebeurtenissen.eentheater alshetpaleiszouditookkunnenmaardanzijnervooraftochwelwatafsprakennodig. Doordeaardvanhetprojectwerdgekozenomlowprofileenmeteenheelkleinteamtestarten.Ditmaaktehetdan ookonmogelijkomopcrucialemomentendenodigemensenenmiddelenterbeschikkingtehebben.tochwerdin HETPALEISrelatiefvlotomgesprongenmetdeplotsewendingeninhetPaola246 verhaal.erwerdeenpersbericht verstuurd,een meetengreet metdebloggersgeorganiseerdeneenpakkendslotgemaaktaanhetpaola246 verhaal.erkwamengoeiedingenuit,maarerzatzekermeerin.hethuisenhetexterneteamdraaideop verschillenderitmes.doordeaardvanhetprojectwerddezeproductienietvoorafingepland.paola246kwamvoor demedewerkersvanhetpaleisgewoonbovenopdeandereactiviteiten.alsheteenvoorafingeplandeproductie wasgeweest,danhadvanafhetbeginiemandfulltimedeverantwoordelijkheidgekregenomdeproductieteleiden. Eenaantaldingenhaddenvlotterkunnenverlopenwanttheaterisniettetraagvoorhetvirtuelemedium. VoorStefanP.gingereenhelenieuwewereldopen.UithetsamenzittenmetStefanK.kwamhetscenario.StefanP. leverdedecontentennetalsstefank.geefthijaandathetergarbeidsintensiefwas(24/24),maarwelfijnomte doen.hijkonsteedsterugvallenopstefank.enwerdookvoortdurenddoorhemgestuurd.watstefanp. onderschatte,wasdatjehetvirtueleconstantlevendmoethouden.deheletijdluisterennaargesprekkenmet jongerenomtewetenwatjeopdeblogmoestschrijvenoftwitteren.inspiratiekwamuitrealtimeenreallife.nonkel Peterprobeerdezichinhetverhaalinteschrijvenenwerdvoorzichtigtoegelaten.Maarhijwasalleenenvroegzich opeengegevenmomentafwatzijnrolinhetgeheelwas. SpijtigeigenlijkdatNonkelPeteralleenwas, aldusstefanp. NetalsStefanKishijervanovertuigddatditbetergestimuleerdhadkunnenwordenindienhetvoorafwas ingepland.vanuitdecommunicatievanhetpaleisismenerzichvanbewustdaterzekercommunicatiekanalen onbenutzijngeblevenwaaronderdescholen.dezehaddenbijvoorbeeldeenbelangrijkeinbrengkunnenhebbenin hetmeeschrijvenaanhetscenario.doorhetprojectorganischtelatengroeienwashetergmoeilijkomgaandewegde communicatiebijtesturen.temeeromdatmetbepaaldedoelgroepenbestvoorafafsprakenwordengemaaktzodat dezehetprojectdanweerophunbeurtkunneninpasseninhunwerking.maardatheeftdanweergevolgenvoorde manierwaaropjehetvirtueleprojectwillanceren.alsjedezegroepen(bvbscholen)deelgenootvanhetcomplot maakt,isdevraagnatuurlijkofhetprojectdanvoorzoeenhypehadgezorgd. Endehypewasduidelijkbelangrijkomdeaandachtvandeperstekrijgen,wantnadienbleekdeinteressevanhun kantmatiggezien,volgenshen,degeringenieuwswaardevanhetproject.tochwasditeeninteressantezoektocht binnenhetgegevenvanhetvirtueletheater.enhethadfijngeweestomhierovereenkritischenoottezien verschijnenindemedia.maarhoebeginjealsjournalistaaneenrecensieovereenvirtueelstuk?voorlopigblijftmen hetantwoordschuldig. 16
DegeënquêteerdenhebbeniniedergevallovendewoordenveilvoordezestapbinnenHETPALEIS: - HETPALEIStreedthiermeebuitendeeigenmuren.Hetgeeftaaneeninstellingtezijnmethetgezichtnaarde toekomstgericht(zonderdatikhiermeewilbewerendatfysiektheateroverbodigisofwordt). - Ikvindhetzekereengoedideeomopdezemanierteexperimenterenmethetaspectreëel/virtueelbinnenhet theatergenre.ikzievooralnieuwevormenvan'theatrale'expressieontstaan.deinteractiemethetpubliekkan noggroterzijndannuhetgevalwas.misschieniseencombinatievaneentrajectonlineeneentrajectinhuis meteeninstallatieweleenmooieverderestap. - HetheeftgetoonddatHETPALEISopenstaatvoornieuwevormen.Ookvoorvormendiehetjetoelatende belevingopjeeigentempotevolgen.innovatieeninteractie. - Nietzozeerhetverhaalopzich,maarhetfeitdatiemandprobeerdemetdezecommunicatietechnologieëneen publiektebereiken.jehadhetgevoeldatjeietshistorischaanhetmeemakenwas.allez,lichtjeshistorisch toch... - Debetrokkenheidwashoog.Ineenzaalkanjejeookrechtstreekstothetpubliekwenden,maardekloofals toeschouwerom"meeophetpodium"testappenisgroter.hettheaterstukvolgenvanthuisuit(anoniem)en dandeelnemen(enjetochkunnenverbergenachterdatmaskervandecomputer).welja,datwerkt(en blijkbaarnietalleenbijdejeugd).tentweedekonjepaola246volgenwanneerjeerzelfzininhad(nietvan 20tot22uur),maarbijwijzevansprekenookmiddenindenacht.Zoietswerktaljaren.Hetsuccesvanmailen isdatjejemailsleestenbeantwoordtwanneerjijerzininhebt.detelefoondringtaltijdbinneninje bezighedenenwerktdaaromwatnegatiever.eenenquêtewerktookbeterpermailingdanviadetelefoon.ik haaktochaltijdafalsiemandmijbeltwanneerjuisthetetenoptafelkomt.tenderdekonjeookopgelijkwelk momentmeeinvalleninpaola246.wanneerjeeenhalfuurtelaatkomtineenzaal,kanjemoeilijkverlangen datdeacteurseven terugspoelen. 7. Conclusies HETPALEISbereiktemetPaola246zekereenstukvanhaareigenpubliek,maarvooraleennieuwpubliek. 17
Paola246isgeenmarketingstunt.Hetprobeerdewelvanonderuittegroeien.Hetgebruiktedeonelinemarketingtechniekenomhetprojecttelanceren. Paola246hadniethetzelfdeeffectgehadalsdeonline communityhetnietdedraagkrachthadgegevendiehetnu had.dezedraagkrachthadhetnietgekregenalsheteenlegemarketingstuntwasgeweest.hetartistiekinhoudelijke speeldeeenbelangrijkerol.zonderinhoudhadhetniethetzelfdeeffect. Paola246waseenzeerarbeidsintensiefproject.Detechnischeinvesteringenwarenbeperkt.Tochwasdeopvolging doorstefank.enstefanp.continugedurendeeenperiodevan6à8weken:schrijven,filmen,blogpostsopvolgen... Paola246brachtcommunicatie,regieendramaturgiesamenineennieuwecombinatie.Detraditionele theaterconventiesentakenvervaagdenenvervloeidenmetelkaar.ditvroegeengroteflexibiliteitvandemakers. Paola246groeidesnelenvanuiteenenthousiasme.Datzorgdeenerzijdsvoordejuistedrive,maaranderzijdsook vooreenmoeilijktraject.nuwasheteenprojecttussendoor.indetoekomstishetbesteenvolwaardigeproductie. Theaterconventieswerdenophunkopgezet.Nieuwewerkvormenontstonden(naastderegisseurscenarist,ookeen regisseuronline)eneennieuwgenrekwamtotleven.ditwaseenheleuitdagingvoordemakers.doordereactiesdie hetprojectteweeggebrachtheeft,kanjewelstellendathetpaleisenc.h.i.p.s.vzwietswakkergemaakthebben zowelinhethedendaagstheaterlandschapalsindeonline wereld.ennuhopendatdediscussienietstilvalt Deinteractiviteithadnogverderkunnengaan.Deingrepenvanparticipantenwareneerderbeperkt.Doorvooraf enkelepistesuittezettendiedeinteractiviteitvergroten,kanernaargelangdenodenvanhetmomentworden gereageerd.meerinteractiviteitzorgtvoormeergedragenheiddoordeonline participant.enhoesterkerhet draagvlakhoemeerpubliekjekanbereiken. Desamenhanginhetscenariotussendetwitters,deblogpostendefilmpjeshadgroterkunnenzijn.Nuzatenervaak sprongenindienaardeadendsleidden.ditisnatuurlijkgerelateerdmethetvorigepunt.hetscenariolietruimte voorinteractiviteit,maardesnelheidenintensiteitvanhetprojectwaarmeestefanpercevalenstefankolgen tegelijkertijdopverschillendeniveausspeeldenlietdittoe.hetiswenselijkombijeenvervolgprojectmeertijdte nemenvoordeontwikkelingvanhetscenario. Ermoeteenbereidheidzijnombepaaldeconventieslostelatenenvooralomdeonline communityzijngangtelaten gaan.datkantotverrassenderesultatenleiden.denkmaaraandepaola246 navolgingendieopeengegeven ogenblikonlinetevindenwaren. Nietiedereeniservanovertuigddatheteentheaterprojectis.Sommigenbestempelenhetalseenonline soap.toch bezathetalleingrediëntendiejebinneneentheatervoorstellingverwacht.hetstaatvastdaternaasthetklassieke theaterruimteisvooreennieuwonline genre.belangrijkisweldatdereëlelinkmettheaterblijftbestaan,wantjuist dieterugkoppelingmaaktedatpaola246ietsanderswerddanlonelygirl15.dereëlelinkwaseenmeerwaardevoor hetprojectengafaandatheteentheaterprojectwas. Ditmaggeenone offprojectblijven,wantdanwashetnietmeerdaneenexperiment.zoalsaangegeveninde doelstellingenisditprojecthopelijkdestartvaneenboeiendezoektochtbinneneennieuwsoorttheatergenre. HETPALEISengageertzichalvastomdezezoektochtverdertezetten. Nudraaidehetexperimentopdegoodwillvandepartners.Erwerdmetietsteweinigmiddelenentijdgewerktom hetprojectvolledigtotzijnrechttelatenkomen.ruimteenmiddelenomtekunnenexperimenterenzijndaaromvan primordiaalbelang.zekernukinderenenjongerenopgroeienmetdeonline media.uitdeenquêtereactiesblijktdat Paola246sommigenandershebbendoenkijkennaartheater.Ofzenuookechtnaareenvoorstellinggaankomen,is nietzekermaarzehebbenalvastvandeingrediëntengeproefd. Met dank aan Stefan K, Stefan P, Lieve, Cien, Barbara, Martin, Hanneke, Clo, Maarten, Robin, Pascal, Luc en iedereen die de enquête invulde. 18